Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Mở đầu
Khóa luận tốt nghiệp nằm trong chơng trình đào tạo bắt buộc của Khoa Địa
Chất Trờng Đại Học Khoa Học Tự Nhiên-Đai Học Quốc Gia Hà Nội. Với chơng
trình đào tạo của bộ môn địa chất dầu khí, đề tài khóa luận này chọn hớng nghiên
cứu trong lĩnh vực dầu khí.
Công nghiệp dầu khí nớc ta là một nghành công nghiệp non trẻ, nhng nó là
một ngành công nghiệp mũi nhọn, góp phần quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu.
Tháng 11 năm 2001 vừa qua, Xí nghiệp Liên doanh Dầu khí Vietsovpetro đã khai
thác tấn dầu thô thứ 100 triệu trên thềm lục địa Việt Nam. Sự kiện này đánh dấu một
bớc ngoặt lớn trong nền công nghiệp dầu khí nớc nhà cũng nh trong nền kinh tế
quốc dân.
Trong suốt hơn 20 năm hoạt động, ngành dầu khí đã đem lại cho nền kinh tế
Việt Nam một nguồn ngoại tệ lớn và là ngành công nghiệp trọng điểm đợc Đảng và
Nhà nớc ta đặc biệt quan tâm phát triển. Nhiệm vụ của ngành công nghiệp dầu khí
hết sức nặng nề là phải tăng cờng hoạt động tìm kiếm thăm dò để gia tăng trữ lợng
dầu khí 50 triệu tấn dầu thô/năm trong giai đoạn 2001-2005. Chính vì vậy, công tác
thăm dò và nghiên cứu dầu khí không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn có ý nghĩa
thực tiễn rất to lớn trong việc đẩy mạnh và phát triển công nghiệp dầu khí đạt hiệu
quả cao.
Tóm lại, cùng với sự phát triển của các ngành trong cả nớc, ngành công
nghiệp dầu khí đã và đang đóng góp đáng kể trong nền kinh tế quốc dân từ vai trò
thực tế của sản phẩm từ dầu khí, sự thu hút lao động, đầu t từ nớc ngoài, đến việc
điều hoà kinh tế các vùng, điều hoà cán cân thơng mại và làm tăng GDP của đất n-
ớc, vì vậy chúng ta thấy rõ đợc tầm quan trọng của ngành công nghiệp dầu khí.
Nội dung-mục đích ý nghĩa thực tiễn của khoá luận
Sau khi kết thúc khoá học tại nhà trờng, cũng nh mọi sinh viên, để chuẩn bị
tốt nghiệp và đợc phép của nhà trờng và ban lãnh đạo công ty PIDC. Tôi đã thực tập
tại phòng Thăm Dò từ ngày 01-03-2003 đến ngày 30-05-2003. Để tổng kết lại kiến
thức đã học cùng với một khái niệm ban đầu về công việc sau này của một cử nhân
địa chất dầu khí, phù hợp với chuyên môn đào tạo, dới sự hớng dẫn của PGS-TSKH
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Việc khai thác nguồn dầu khí thiên nhiên nhờ có phơng pháp nghiên cứu
hợp lý sẽ là mục đích và thành công của ban lãnh đạo cùng cán bộ công nhân
viên ngành dầu khí. Công việc khai thác luôn đòi hỏi tính hiệu quả, nên việc
nắm vững về cấu trúc kiến tạo của các vùng mỏ là cần thiết. Song việc nghiên
cứu về cấu trúc kiến tạo mỏ cần đợc kết hợp với nghiên cứu tớng đá cổ địa lý,
tiến hoá môi trờng trầm tích trên cơ sở đó đánh giá tiềm năng dầu khí thì sẽ đa
ra đuợc phơng pháp nghiên cứu hợp lý đảm bảo cho công việc khai thác có hiệu
quả cao. Khoá luận cha giải quyết đợc vấn đề nêu trên do thời gian thực tập và
nguồn thu thập tài liệu còn hạn chế, nhng cũng đã nêu đợc một số khía cạnh.
Do trình độ và thời gian có hạn,và cha qua thực tiễn sẩn xuất. Khoá luận
này không thể tránh khỏi những thiếu sót. Vì thế sinh viên làm tốt nghiệp hy
vọng nhận đợc sự tham gia đóng góp của các thầy cô, các cán bộ và các bạn
đồng môn để tích luỹ thêm kiến thức và mong rằng sẽ đợc tiếp tục nghiên cứu
và có chút đóng góp trong tơng lai.
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần I
địa chất khu vực: bể cửu long
ch ơng I
đặc điểm địa lý tự nhiên KHU VựC nghiên cứu
I. Vị trí địa lý
Mỏ Bạch Hổ nằm trong đới nâng Trung Tâm thuộc bể Cửu Long ở phần
Đông Nam thềm lục địa phía Nam Việt Nam. Bể Cửu Long có dạng hình oval với
diện tích trên 200.000 km
2
giới hạn trong toạ độ địa lý: 9
0
-11
0
trong kiểu địa hình này.
Vùng trung tâm thềm lục địa Việt Nam có đáy biển đa dạng nhất, đợc ngăn
cách ở phía Tây Nam bởi đảo Côn Sơn và Đông Bắc bởi đảo Phú Quý, còn phía
Đông Nam là vùng chuyển tiếp và vùng thềm ngoài. Vùng cửa sông giáp biển, địa
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
hình đáy bồn trũng bao gồm các rãnh sông ngầm, bãi cát ngầm, doi cát và các đảo
rải rác. Vùng cửa sông giáp biển phía Tây Nam phát triển nhiều khối nhô của đáy
biển. Còn phía Tây Bắc cửa sông giáp biển bao gồm nhiều rãnh ngầm kéo dài và các
đập chắn ngầm, các rãnh lòng sông ngầm thờng không đợc thể hiện do đã bị tác
động của thuỷ triều san bằng. Trong khi đó các dòng xoáy tiếp tục xoáy sâu tạo nên
những lõm không tách biệt kế tiếp nhau tạo thành những lõm hẹp kéo dài dạng
thung lũng. ở phía Tây Nam bể Cửu Long, từ độ sâu 40 m đến 600 m đã phát hiện
thấy đảo san hô ngầm có chiều dài tới 13 km, rộng 8 km nhô cao cách đáy biển một
vài chục mét. Phần lớn ám tiêu san hô thể hiện trên địa hình đáy biển tập trung ở
phần Đông Nam của cấu tạo đới Trung Tâm Bạch Hổ và Rồng (hình 1.1)
2. Khí hậu
Khí hậu đặc trng cho vùng xích đạo chia làm hai mùa rõ rệt: mùa khô (từ
tháng 11 đến tháng 3 năm sau) và mùa ma (từ tháng 5 đến tháng 9). Nhiệt độ trung
bình trên bề mặt vào mùa ma là 27
0
-28
0
C, mùa khô là 29
0
-30
0
C. Tại độ sâu 20 m n-
ớc, vào mùa ma nhiệt độ trung bình là 26
0
ớng và tốc độ dòng chảy xác định đợc bằng hớng gió và sức gió.
Nhìn chung khu vực bể Cửu Long có địa hình phức tạp, khí hậu mang tính
chất nhiệt đới gió mùa. Đây là một khu vực tìm kiếm, thăm dò dầu khí quan trọng,
có mật độ dày đặc nhất và hiệu suất cao nhất. Ngày nay, bể Cửu Long đã hình thành
nên một quần thể khai thác dầu khí lớn nhất Việt Nam bao gồm các mỏ nh Bạch Hổ,
Rồng, Rạng Đông, Ruby,... với sản lợng khai thác chiếm 96% sản lợng khai thác
dầu thô của Việt Nam.
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Ch ơng II: Lịch sử nghiên cứu địa chất khu vực
Từ những năm sáu mơi đến nay trong số các bể trầm tích ở thềm lục địa Việt
Nam, bể Cửu Long là nơi mà công tác tìm kiếm và thăm dò dầu khí đợc mở đầu sớm
nhất và cũng là nơi đánh dấu thành quả lớn nhất của ngành dầu khí Việt Nam. Lịch
sử nghiên cứ, thăm dò tìm kiếm dầu khí tại mỏ Bạch Hổ nói riêng bể Cửu Long nói
chung bị chi phối trực tiếp của công cuộc cách mạng giải phóng miền Nam của dân
tộc ta. Vì vậy, chúng ta có thể lấy mốc là năm 1975, một mốc son chói lọi nhất của
cách mạng Việt Nam, thời điểm thống nhất đất nớc, từ đó có thể chia lịch sử nghiên
cứu dầu khí bể Cửu Long ra thành 2 giai đoạn, giai đoạn trớc năm 1975 và giai đoạn
sau năm 1975 (theo tài liệu của Tổng Công Ty Dầu Khí).
Lịch sử nghiên cứu của khu vực có thể chia ra làm 2 thời kỳ:
I. Giai đoạn tr ớc năm 1975
Năm 1973 - 1974, bằng phơng pháp khảo sát địa chấn phản xạ trên các lô 15,
09, 16 ở thềm lục địa Nam Việt Nam, các Công ty dầu khí của Mỹ là Pecten và
Mobil đã phát hiện đới nâng trung tâm trũng Cửu Long trong đó có cấu tạo Bạch
Hổ, Rồng.
Năm 1974, công ty Mobil đã phát hiện dòng dầu công nghiệp đầu tiên ở thềm
lục địa Việt Nam.
Nh vậy, từ trớc năm 1975, bể Cửu Long mới chỉ đợc nghiên cứu và thăm dò
trên mặt mà cha đa vào khai thác.
II. Giai đoạn từ 1975 đến nay
rộng. Tổng Công Ty Dầu Khí đã ký 37 hợp đồng với tổng diện tích các lô ký hợp
đồng khoảng 250.000km
2
chiếm gần 50% diện tích thềm lục địa Việt Nam tính tới
độ sâu 200m nớc, một số nơi tới 1000m tập trung chủ yếu ở bể Cửu Long và Nam
Côn Sơn. Cho đến nay, bể Cửu Long đã có thêm ba mỏ nữa đợc đa vào khai thác:
mỏ Rồng (12/1994), Rạng Đông (1998), Ruby (10/1998). Sản lợng dầu khai thác
của bể Cửu Long chiếm tới 96% sản lợng dầu thô trong cả nớc. Khoảng 100 giếng
khoan khai thác dầu từ móng của mỏ Bạch Hổ, Rồng, Rạng Đông, Ruby cho lu lợng
giếng hàng trăm tấn/ngày đêm, có giếng đạt tới 1000 tấn/ngày đêm, đã và đang
khẳng định móng phong hoá là đối tợng chính cần đợc quan tâm hơn nữa trong công
tác tìm kiếm và thăm dò dầu khí trong tơng lai của bể Cửu Long và các vùng kế cận.
Các bẫy phi cấu tạo trong trầm tích (play2) cũng là đối tợng tìm kiếm quan trọng
trong thời gian tới.
Năm 2001, Vietsovpetro đã kỷ niệm khai thác tấn dầu thô thứ 100 triệu. Đây
là một dấu ấn quan trọng trong bớc tién của ngành công nghiệp dầu khí Việt Nam.
Trong hơn 20 năm qua, ngành dầu khí đã đạt đợc những thành tựu to lớn đóng góp
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
vào công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Tuy nhiên trong thời gian tới nhiệm vụ
đặt ra cho ngành hết sức quan trọng là phải đẩy mạnh công tác thăm dò nhằm phát
hiện gia tăng trữ lợng làm cơ sở cho việc quy hoạch khai thác dầu khí.
Song song với công tác tìm kiếm, thăm dò dầu khí hàng loạt các công trình
nghiên cứu bể Cửu Long của các tác giả trong và ngoài nớc ra đời. Các công trình
này đã góp phần đắc lực phục vụ cho công tác tìm kiếm, thăm dò, khai thác, tính
toán trữ lợng dầu khí ở Việt Nam.
Năm 1997, đề tài nghiên cứu Điều kiện lắng đọng trầm tích-cổ địa lý các
tầng chứa dầu khí trong trầm tích Oligoxen hạ mỏ Bạch Hổ thuộc bồn trũng Cửu
Long của Nguyễn Đình Dỹ và nnk là công trình nghiên cứu hoàn chỉnh đầu tiên về
tớng đá cổ địa lý ở vùng mỏ Bạch Hổ.
1. Đặc điểm về địa tầng
Địa tầng của khu vực nghiên cứu đợc thành lập dựa vào kết quả phân tích
mẫu vụn, mẫu lõi, tài liệu carota và tài liệu phân tích cổ sinh từ các giếng khoan
trong phạm vi khu vực, với mặt cắt địa chất có từ móng tới Pliocen - Đệ tứ (hình
3.1).
Với một cấu trúc địa chất nằm sâu dới mực nớc biển, các tầng trầm tích hầu
nh nằm ngang, các thông tin về địa tầng đạt đợc chủ yếu bằng phơng pháp khoan và
địa chấn thì về mặt nghiên cứu sinh địa tầng là rất hạn chế. Bởi vậy sự liên kết địa
tầng ở đây chủ yếu là dựa vào thành phần thạch học. Dựa vào tài liệu của Tổng Công
Ty Dầu Khí đặc điểm địa tầng bể Cửu Long đợc khái quát nh sau.
1.1. Móng trớc Kainozoi
Dựa vào kết quả phân tích tài liệu khoan, liên kết với tài liệu địa chất đối với
các phức hệ đá móng tìm thấy trên đất liền cho thấy đá móng khu vực nghiên cứu có
thành phần chủ yếu là các thể xâm nhập nhóm granitoid (granitoid, granodiorit và
riolit thạch anh). Granit có màu xám, xám phớt hồng, dạng khối, hạt trung. Một số
mẫu chịu ảnh hởng của quá trình biến đổi thứ sinh và bị vò nát. Bề mặt phong hoá
của móng granit phân bố không đều, không liên tục trên các mặt địa hình cổ. Bề dày
lớp phong hoá trung bình 10 - 20m có nơi đạt hơn 40m (giếng khoan 411 mỏ Bạch
Hổ). Đá móng có tuổi Jura muộn - Kreta sớm (tuổi tuyệt đối khoảng 97 - 178 triệu
năm).
ở khu vực mỏ Rồng, dới tác dụng của các hoạt động kiến tạo, hoạt động
nhiệt dịch và quá trình phong hoá, đá móng bị nứt nẻ khá mạnh và đợc lấp đầy hoàn
toàn hay một phần bởi ximăng canxit và một phần nhỏ là ximăng zeolit màu trắng.
Gắn liền với chúng là các hang hốc có hình dạng rất khác nhau kích thớc khoảng
2cm. Đó là bằng chứng chứng tỏ sự pelit hoá mạnh mẽ của khoáng vật fenspat và sự
tái sắp xếp của các hạt thạch anh đã tạo ra lỗ rỗng và các hang hốc lớn. Độ rỗng
trong đá móng mỏ Rồng dao động trong phạm vi rất lớn từ 1 - 2 % đến 20 - 25%.
ở khu vực mỏ Bạch Hổ, kết quả nghiên cứu trong không gian đá móng cho ta
thấy độ rỗng nứt nẻ không cao, phân bố không đều, trung bình 3 - 5%. Quy luật
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
lam xám, xám tối và nâu xẫm. Chúng có cấu trúc phân lớp. Không gặp vi cổ sinh chỉ
thị. Có các tầng sét giàu vật chất hữu cơ nguồn gốc đầm hồ, đồng bằng ven biển,
đây có thể là tầng đá mẹ quan trọng, hơn nữa hệ số cát trung bình khoảng 50%, độ
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
rỗng hiệu dụng thay đổi từ 7 - 16%, nên chúng là đối tợng chứa dầu khí đáng quan
tâm.
Phụ thống Oligocen trên
Hệ tầng Trà Tân (E
3
2
tt)
Trầm tích thuộc hệ tầng Trà Tân có thể bắt gặp trong hầu hết các giếng khoan
của bể Cửu Long với chiều dày thay đổi từ 100 - 900m, bề dày tăng dần từ cánh đến
trung tâm. Thành phần thạch học bao gồm cát kết và sét kết xen kẽ nhau chủ yếu là
argilit màu xám đen, nâu tím chứa nhiều vật chất hữu cơ dạng sapropen. Chiều dày
tập sét kết thờng rất lớn và có chỗ đạt tới hàng trăm mét, có thể gặp một số tầng đá
phun trào xen kẽ các tập trầm tích. Có thể chia tập trầm tích hệ tầng Trà Tân ra làm
3 tập:
Tập 1: Cát kết mỏng xen kẽ giữa các tầng sét kết dày. Có nơi tập trầm tích
này nằm trực tiếp trên đá móng do trầm tích Oligocen dới bị bào mòn trớc đó.
Tập 2: Sét kết là chủ yếu, có xen kẽ một vài tập cát kết mỏng không đáng kể,
gặp phổ biến các vụn đá magma.
Tập 3: Sét kết, cát kết xen kẽ với tỷ lệ cát cao hơn so với hai tập dới. Khoáng
vật sét điển hình của hệ tầng gồm: Kaolinit, hyđromica. Khoáng vật cát điển hình là
thạch anh, mictit. Các dạng bào tử phấn hoa chỉ thị tìm thấy trong hệ tầng bao gồm:
Amphistegina sp., Florschuetzia trilobata, Psilotricolpites sp., Cicatricosisporites sp.,
Quecus sp. Là tập trầm tích có thành phần hạt mịn là chủ yếu, đặc biệt các lớp sét
bột giàu vật chất hữu cơ với môi trờng thành tạo đầm hồ và biển, do đó trầm tích
Oligocen là tầng sinh tốt nhất và đồng thời cũng là tầng chắn trong khu vực. Các lớp
độ rỗng 10 - 12%, độ thấm 5 - 300mD, độ bão hoà dầu 57%, có thể nói đây là tầng
chứa tốt.
Phụ thống Miocen giữa
Hệ tầng Côn Sơn (N
1
2
cs)
Phủ bất chỉnh hợp lên hệ tầng Bạch Hổ là trầm tích hệ tầng Côn Sơn có tuổi
Miocen giữa có mặt khắp nơi trên bồn Cửu Long, chiều dày thay đổi từ 566 - 845m.
ở phía nam, hệ tầng này đợc đặc trng bởi các trầm tích lục nguyên hạt thô, bao gồm
cát thạch anh, sỏi, cát kết acko với hàm lợng plaziocla và octoclase khoảng 30%,
gắn kết yếu bằng ximăng cacbonat, cacbonat - monmoriolit, monmoriolit. ở phía
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Bắc xuất hiện các tập mỏng trầm tích hạt mịn, đôi nơi lớn hơn 35% tổng chiều dày
tập trầm tích. Thành phần khoáng vật sét bao gồm khoáng vật monmoriolit với oxit
sắt, có màu xám, xám nâu vàng. Môi trờng thành tạo là biển ấm, nông có tác động
của dòng chảy (tam giác châu ven biển, biển nông). Hoá thạch vi cổ sinh khá đa
dạng, các đặc trng định tuổi Miocen giữa gồm: Globorotalia fohsi, orbulina univesa,
Probalina trilobital. Bào tử phấn hoa không có quy luật, các dạng đặc trng gồm:
Florschuezia levipoli, Verrutricolporites sp..
Phụ thống Miocen trên
Hệ tầng Đồng Nai (N
1
3
đn)
Trầm tích Miocen trên ở khu vực nghiên cứu thờng gặp ở độ sâu 600 - 700m
đến 1200 - 1500m. Bề dày tăng dần ra phía cánh cấu tạo và phủ chỉnh hợp lên hệ
tầng Côn Sơn.
Thành phần thạch học đặc trng chủ yếu là cát thạch anh lẫn sạn sỏi xen bột
một số giếng khoan dầu khí ngoài khơi. Những dấu hiệu gián tiếp của những núi lửa
trẻ còn liên quan đến các biểu hiện khí cacbonic (CO
2
) đã phát hiện đợc trong nhiều
giếng khoan ngoài khơi trên thềm lục địa Trung Bộ. Cờng độ hoạt động mạnh và
biểu hiện rõ ràng chỉ khoảng 3 triệu năm trở lại cho tới nay. Có thể chia thành 4 giai
đoạn hoạt động núi lửa trên thềm lục địa Việt Nam nh sau:
Giai đoạn Miocen muộn
Giai đoạn Pliocen - Pleistocen sớm
Giai đoạn Pleistocen sớm - giữa
Giai đoạn Holocen - hiện đại
Các hoạt động magma trẻ rất ảnh hởng đến các tích tụ dầu khí đã đợc hình
thành trớc đó. Vì vậy, cần phải phân tích quy luật phân bố và ảnh hởng của chúng
tới các bẫy dầu khí.
II. Cấu trúc - kiến tạo khu vực
1. Vị trí kiến tạo bể Cửu Long
Bể Cửu Long nằm ở phía Đông Nam của thềm lục địa phía Nam Việt Nam,
phía tây của bể giáp với đờng bờ từ Cà Ná - Phan Thiết, Vũng Tàu có xâm nhập và
phun trào Mesozoi, phía đông nam đợc giới hạn bởi đới nâng ngầm Côn Sơn chạy
dọc theo các đảo nhô cao hiện tại nh Hòn Trứng, Hòn Khoai, Côn Sơn. Với hình thái
cấu trúc có dạng oval lớn, sụt lún trong Kainozoi, trầm tích bên trong chủ yếu là
thành tạo lục nguyên từ thô đến mịn. Chiều dày nhất khoảng 7000m. Diện tích của
bể không lớn lắm (200.000km
2
), độ sâu đáy biển hiện tại không quá 50m nớc nên
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
rất thuận lợi cho việc tìm kiếm và thăm dò dầu khí. Vị trí kiến tạo của bể đợc thể
hiện trên bản đồ (hình 3.2).
2. Đặc điểm về cấu trúc
trầm tích này bị mất. Hầu hết các đứt gãy hoạt động mạnh trong thời kỳ Oligocen
sớm.
Trầm tích Oligocen trên phân bố rộng khắp trên toàn bộ khu vực và có chiều
dày thay đổi từ 200 - 300m ở phần trung tâm và ra đến cánh khoảng 1000m. Các đứt
gãy trong giai đoạn này có cờng độ và biên độ giảm hẳn.
2.1.2.2. Tầng cấu trúc trên (bồn trầm tích Miocen)
Tầng cấu trúc này bao gồm các trầm tích lục nguyên. Đó là các trầm tích cát,
bột, sét xen kẽ có độ hạt từ thô đến mịn. Đặc trng của giai đoạn này là quá trình sụt
lún và oằn võng kế tiếp sau thời kỳ tách giãn Oligocen, cờng độ và biên độ các đứt
gãy giảm dần
2.1.2.3. Ttầng cấu trúc lớp phủ thềm lục địa Pliocen - Đệ Tứ
Các thành tạo trong tầng cấu trúc Pliocen - Đệ Tứ bao gồm cát, cát kết gắn
kết yếu, đá acko hạt thô màu xám vàng, xen kẽ các tập sét, sét vôi, điểm đặc trng là
có thế nằm ngang, phân bố rộng rãi trên toàn thềm lục địa.
2.2. Cấu trúc ngang
Cấu trúc bể Cửu Long phụ thuộc cơ bản vào bình đồ cấu trúc bề mặt móng tr-
ớc Kainozoi. Các đới nâng ven rìa của bể từ Phan Rang-Phan Thiết-Vũng Tàu đến
Hòn Khoai, Hòn Trứng. Côn Sơn bao quanh và tách bể khỏi các trầm tích khác.
Hình thái cấu trúc mặt móng gồm các đới trũng địa hào xen các khối địa luỹ và đợc
giới hạn xung quanh bởi các đơn nghiêng:
Đơn nghiêng Tây Bắc của bể thuộc phần lô 15. Các đứt gẫy theo hệ thống
Tây Bắc - Đông Nam và á vĩ tuyến đã phân cắt đơn nghiêng thành cấu trúc bậc
thang có phân dị chi tiết.
Đơn nghiêng Đông Nam ít có sự phân dị hơn. Nó đợc ngăn cách với đới trung
tâm qua đứt gẫy Tây Bắc - Đông Nam, gần nh dọc theo đới nâng Côn Sơn.
Đơn nghiêng phân dị phía Tây: đới này nằm ở phía tây bể ngăn cách với đới
nghiêng Tây Bắc theo các đứt gẫy Đông Tây. Hệ thống đứt gãy Đông Tây hoạt động
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
mạnh mẽ trong móng và yếu dần trong Oligoxen và Mioxen. Một số cấu tạo địa ph-
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Đới nâng Trà Tân (15-A)-Đồng Nai (15G0theo phơng Đông Bắc Tây Nam
và có xu thế nối với cấu tạo Ba Vì qua sờn dốc của đôn nghiêng Tây- Bắc.Đặc tính
cấu trúc chỉ dợc thể hiện rõ ở phần bề mặt móng và các thành tạo trớc Mioxen. Đới
nâng đợc khống chế bởi hệ thống đứt gãy Đông Bắc-Tây Nam, đồng thời bị phức
tạp, phân cắt bởi các đứt gãy phơng Tây Bắc-Đông Nam và bị chặn ở phía Tây Nam
bởi đứt gãy á Vĩ Tuyến.
Đới nâng Tam Đảo-Bà Đen dợc phát triển kế thừa trên các khối nhô móng tới
sát trớc Mioxen.Trong đới này, đứt gãy Đông-Tây phân cắt đới thành các cấu tạo
nhỏ hơn và phức tạp nh cấu tạo Đu Đủ, Tam Đảo, Ba Vì.
Đới nâng Ru by-Agate kéo dài theo hớng Bắc Đông Bắc và phân bố ở Đông
Bắc bể Cửu Long.
Đặc tính cấu trúc thể hiện trong móng và các thành tạo trong Mioxen sớm.
Trong đới này có các cấu tạo triển vọng nh: Ruby, Diamond, Emerald, Pearl, Topaz,
Agate.
Bậc I Bậc II
Đới rìa Tây Bắc
Khối nâng Kinh Độ
Khối nâng Tây Nam -GK Ba Vì
Khối nâng Đông Bắc-GK Ba Vì
Đới Trung Tâm
Khối nâng Trà Tân
Khối sụt Nam Ruby
Khối nâng Bắc Bạch Hổ
Khối sụt Bà Đen
Khối sụt Đông Tam Đảo
Đới rìa Tây Nam
Đới nâng Trung Tâm
Rồng-Bạch Hổ-Rạng Đông
Trũng Đông Bạch Hổ
độ của chúng bé hơn nhiều so với biên độ của hệ thống đứt gãy Đông Đông Bắc -
Tây Tây Nam (khoảng 200 - 600m).
Hệ thống đứt gãy á Kinh Tuyến (theo phơng Bắc và Đông Bắc) thể hiện ở
phần đông bắc và trung tâm mỏ Rồng có biên độ tơng đối lớn (hàng nghìn mét),
chiều dài phát triển hàng chục km.
Hệ thống đứt gãy á Vĩ Tuyến (theo phơng Đông - Tây) đóng vai trò tạo nên
cấu trúc khối, biên độ 200 - 500m, dài khoảng 5 - 15km. Nhìn chung, đặc điểm đứt
gãy phần Đông Bắc mỏ Bạch Hổ có quan hệ với phần cuối Tây Nam của mỏ Rồng.
Hoạt động đứt gãy trong bể Cửu Long đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá
trình hình thành cấu trúc khối, các đơn vị cấu tạo cũng nh không gian rỗng chứa dầu
trong đá móng của bể.
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
III. Lịch sử phát triển địa chất khu vực (hình 3.3)
Bể Cửu Long phát triển trên thềm lục địa Việt Nam nên lịch sử tiến hoá của
bể gắn liền với lịch sử tiến hoá địa chất của thềm. Tiến hoá địa chất của thềm có thể
đợc chia làm các giai đoạn chính sau:
1. Thời kỳ Mesozoi muộn đầu Kainozoi sớm (thời kỳ trớc tạo bồn)
Giai đoạn cố kết của móng trớc Kainozoi liên quan đến sự hội tụ của các lục
địa vào cuối Mesozoi, do sự hội tụ của hai mảng ấn - úc và âu - á làm cho toàn bộ
khu vực thềm Sunda nâng lên cao và làm biến mất đại dơng Tethys ở Đông Nam á,
và ở thời kỳ này, tại đây đã xuất hiện dải volcanic - plutonic có tuổi từ Jura đến
Paleoxen.
Do sự va chạm mạnh của các mảng làm cho móng cố kết bị dập vỡ và tạo
thành các đứt gãy phân cắt, phân dị bề mặt móng cổ trớc Kainozoi, tạo nên các khối
nâng, sụt khác nhau. Sau này chính bể Cửu Long đã đợc hình thành và phát triển
trên móng khối sụt uốn nếp của đai núi lửa plutonic và có phơng Đông Bắc - Tây
Nam. Các kết quả nghiên cứu hình thái và hình hài kiến trúc, các tài liệu địa vật lý
nh từ, trọng lực, địa chấn và các tài liệu khoan thu đợc đã chứng minh điều đó.
Tiếp sau đó là thời kỳ ngng nghỉ trầm tích kéo dài trong khoảng từ 10 đến 12
khí mà ngày nay đã đợc phát hiện tại khu vực mỏ Bạch Hổ đều đợc các tập sét dày
bao phủ mà ta có thể bắt gặp qua các giếng khoan thăm dò và khai thác dầu khí.
Vào cuối Oligocen, các địa hào trong bể Cửu Long đợc lấp đầy và liên kết
với nhau trở thành một đầm hồ lớn. Nếu nh Oligocen sớm - muộn bể gần nh hoàn
toàn khép kín thì đến giai đoạn cuối của Oligocen muộn bể trở thành một hồ lớn, có
cửa liên thông với Biển Đông qua một kênh hẹp ở phía đông bắc tạo nên hiện tợng
khi triều lên nớc biển tràn vào hồ, khi nớc rút thì nớc trong hồ chảy ra biển. Điều
này đợc chứng minh qua các mẫu thu đợc từ những giếng khoan ở phần cuối của
mặt cắt địa tầng Oligocen muộn.
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
3. Thời kỳ Miocen (sụt võng của bồn)
Vào đầu Miocen sớm, bắt đầu một chu kỳ kiến tạo mới của bể Cửu Long, vào
cuối thời kỳ này vai trò của các hệ thống đứt gãy không còn vì hầu nh toàn bộ các
đứt gãy đều ngng nghỉ cuối giai đoạn đồng tạo rift. Biển bắt đầu tiến vào bể Cửu
Long khá mạnh mẽ. Do ảnh hởng của quá trình biển tiến mà các trầm tích lục địa đ-
ợc đẩy lùi về phía Nam và Tây Nam gần nguồn cung cấp vật liệu.
Môi trờng trầm tích với động năng giảm mạnh, các tích tụ mịn đợc tăng lên,
chủ yếu là các trầm tích bột, bột sét và sét là chủ yếu. Đặc biệt là sét tạp và sét lục
Rotalia, tập sét này đợc phát triển mạnh cả về không gian và thời gian, chiếm hầu
hết diện tích bể Cửu Long và nó đã trở thành một màn chắn dầu khí lý tởng.
Vào thời kỳ Miocen giữa, một chu kỳ biển lùi toàn cục đã xảy ra và bể Cửu
Long đợc nâng lên, các trầm tích biển giảm mạnh và nhờng chỗ cho các trầm tích
deltaplain với các lớp sét kết, bột kết và than.
Đến Miocen muộn, một chu kỳ biển tiến diễn ra mạnh mẽ trên toàn bộ bể
Cửu Long do đó phát triển trầm tích biển, biển nông, biển ven bờ.
Cuối Miocen muộn, sự tham gia tích cực của sông Mêkông đổ vào bể đã làm
thay đổi hẳn môi trờng vật liệu trầm tích. Bể Cửu Long đợc mở rộng về phía đồng
bằng châu thổ hiện tại và về phía tây nam. Các vật liệu trầm tích châu thổ tăng lên
trong đó có nhiều dấu vết thực vật thợng đẳng hay vật chất hữu cơ loại III.
xerixit hoá (từ 45 đến 93%). Tính colecto của chúng đợc tạo bởi những quá trình địa
chất nh phong hoá, khử kiềm những khoáng vật không bền bằng các dung dịch thuỷ
nhiệt, nứt nẻ kiến tạo, đứt gãy chuyển dịch cùng với việc tạo thành các đới milonit
(đới phá huỷ kiến tạo) dọc theo các mặt trợt, nứt và co lại của khối macma đông
nguội. Kết quả tạo thành đá chứa dạng hang móc nứt nẻ mà thể tích chứa chủ yếu là
các hang hốc, còn kênh dãn chủ yếu là khe nứt. Đặc trng chứa tốt của dá đảm bảo
cho lu lợng cao phát triển ở phạm vi vòm Trung Tâm và dọc theo sờn Tây của vòm
Bắc. ở đây thân dầu dạng khối, tất cả đã colecto từ mặt móng cho tới ranh giới dới
cảu thân đều bão hoà dầu, cha phát hiện đợc chiều sâu ranh giới dới của thân dầu,
mặc dù chiều cao thân dầu đã đợc chứng minh tới 1000m. Bản chất của ranh giới d-
ới cũng cha rõ ràng nó ứng với ranh giới dầu nớc hay không, hay do đá chứa chuyển
dần thành đá không chứa. Thân dầu với viền dầu liên tục bao trùm vòm Trung Tâm
Nguyễn Thị Trầm K44 địa chất
Copyright: Tài liệu đại học ©