Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học
của hiệu trởng nhằm đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục ở trờng Trung học cơ sở
A. Đặt vấn đề
I- Lý do chọn đề tài
Từ năm học 2006-2007, giáo dục ở nớc ta đã có sự chuyển biến khá rõ nét, dới sự
lãnh đạo của Đảng, nhà nớc và của Bộ giáo dục mà đứng đầu là Bộ trởng Bộ GD-
ĐT, toàn ngành đã phát động cuộc vận động lớn "Nói không với tiêu cực trong thi
cử và bệnh thành tích trong giáo dục". Cuộc vận động đã đợc cán bộ giáo viên,
học sinh và toàn dân hởng ứng tích cực, nó nh một làn gió mát mang đầy hơi nớc
thổi vào lục địa giáo dục đang khô cằn ,làm cho nhiều mầm xanh đang hứa hẹn
nhiều triển vọng tốt đẹp .
Cuộc vận động tác động lớn đến công tác quản lí của hiệu trởng ở trờng
THCS. Hoạt động chủ yếu trong nhà trờng là hoạt động dạy và học, do đó quản lí
hoạt động dạy và học là nhiệm vụ hàng đầu đặc biệt quan trọng, là trọng tâm trong
quản lý của ngời hiệu trởng.
Hiện nay ngành GD-ĐT nớc ta đang triển khai thực hện đổi mới toàn diện ở
cấp THCS. Hiệu trởng là ngời chịu trách nhiệm trớc cơ quan quản lí cấp trên về
lãnh đạo, điều khiển toàn bộ hoạt động của nhà trờng theo mục tiêu đào tạo cấp
học, chất lợng giáo dục các mặt trong nhà trờng phần lớn phụ thuộc vào năng lực
quản lí của ngời hiệu trởng.
Hởng ứng cuộc vận động "Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh
thành tích trong giáo dục", trong đó nhiệm vụ trọng tâm là đổi mới mạnh mẽ công
tác thi và kiểm tra theo yêu cầu thực chất trong đánh giá.
Nh vậy, để nâng cao chất lợng giáo dục đáp ứng yêu cầu kinh tế, xã hội
trong giai đoạn hiện nay thì đổi mới công tác quản lí hoạt động dạy học phải đợc
quan tâm một cách đúng mức.
Song nhìn chung, hoạt động dạy học hiện nay trong nhà trờng cha có sự
thay đổi rõ rệt, sự tiếp cận với đổi mới giáo dục còn hạn chế, việc nghiên cứu đổi
mới giáo dục nói chung chỉ mới dừng lại ở mức độ lý thuyết cha đợc ứng dụng,

- Các tổ chức chi bộ Đảng, đoàn thanh niên, công đoàn cơ sở, hội khoa học
hoạt động có hiệu qủa.
Hạn chế:
- Nhận thức của cán bộ quản lí về đổi mới hoạt động dạy học đáp ứng với
yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn mới cha đồng đều.
- Nhân lực cha thật nhạy bén trong quản lí hoạt động dạy và học.
Lê Tiến Dụng 2
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
- Việc đánh giá giáo viên về hoạt động dạy học ở một số trờng chủ yếu đảm
bảo chính xác, khách quan còn hình thức, cha tạo động lực để thúc đẩy nhiệt tình,
sáng tạo của giáo viên trong quá trình dạy học.
- Việc đánh giá chất lợng học tập văn hoá của học sinh cha khách quan, vẫn
còn mang tính thành tích.
- Cơ cấu đội ngũ giáo viên chuyên trách cha đủ, cha hợp lí.
- Hoạt động quản lí việc sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cho giáo
viên và học sinh trong hoạt động dạy học cha đầy đủ, cha đạt chiều sâu.
- Chất lợng đồ dùng dạy học, thiết bị thí nghiệm mới cấp kém, nhiều bộ
không sử dụng đợc, việc mua bổ sung không thuận lợ, cơ sở vật chất đa số các tr-
ờng đều không đảm bảo, thiếu phòng chức năng, th viện, phòng thí nghiệm, hiệu
quả khai thác cha cao (nếu không phải giáo viên chính ban thì việc sử dụng thiết
bị còn hạn chế hơn)
II.2- Thực trạng các biện pháp quản lí hoạt động dạy học Thông qua
các nội dung:
- Nhận thức về tầm quan trọng của các nội dung quản lí hoạt động dạy học
- Quản lí việc thực hiện chơng trình.
- Quản lí việc soạn và chuẩn bị lên lớp.
- Quản lí giờ dạy trên lớp.
- Quản lí việc dự giờ, phân tích s phạm.
- Quản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh.
- Quản lí hồ sơ giảng dạy của giáo viên.

khiển học sinh.
- Kiểm tra việc thực hiện lịch báo giảng, đối chiếu với sổ đầu bài.
- Tổ chức dạy thay, dạy bù.
- Kiểm tra việc đánh giá xếp loại về thực hiện qui chế chuyên môn.
- Dự giờ kiểm tra toàn diện giáo viên.
- Qui định về chế độ dự giờ cho các thành viên trong hội đồng s phạm.
- Dự giờ có đổi mới về phơng pháp giảng dạy.
Còn một số tiêu chí đánh giá xếp loại cụ thể cha xây dựng đầy đủ, khen chê
cha chính xác.
d. Quản lí về kiểm tra, thi cử của giáo viên.
- Kiểm tra kết quả học tập của học sinh
- Kiểm tra bài soạn của giáo viên.
- Kiểm tra sổ báo giảng, sổ đầu bài.
- Kiểm tra vở ghi của học sinh.
- Kiểm tra biên bản sinh hoạt của tổ chuyên môn.
- Kiểm tra chuyên môn theo định kỳ.
- Tổ chức quán triệt giáo viên qui chế kiểm tra, thi học kỳ.
- Phân công giáo viên ra đề, coi thi, chấm thi.
- Tổ chức thi học kì nghiêm túc, dân chủ, công bằng.
- Đánh giá, xếp loại về hoạt động dạy học của giáo viên.
Lê Tiến Dụng 4
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
Ưu điểm:
- Đã thờng xuyên kiểm tra sổ báo giảng, sổ đầu bài
- Kiểm tra bài soạn (duyệt) trớc một tuần, có nơi kiểm tra định kỳ/tháng
Nhợc điểm:
- Phân công coi thi chấm thi cha có quy trình cụ thể, còn nhiều trờng hợp
cha kiểm tra kết quả học tập của học sinh một cách nghiêm túc, BGH cha nắm đợc
kết quả cụ thể của từng bài kiểm tra của giáo viên, cha bổ sung cụ thể những thiếu
sót về chấm trả bài, về nội dung đề kiểm tra

- Công tác kiểm tra, đánh giá chất lợng giảng dạy của giáo viên cha gắn liền
với công tác thi đua, còn thiếu chính xác, thiếu khách quan, còn nể nang.
- Việc sử dụng, cải tiến và làm mới đồ dùng dạy học còn hạn chế.
Nguyên nhân tồn tại:
- Do nghiệp vụ quản lí ít đợc bồi dỡng, tham quan, học tập kinh nghiệm
điển hình, cha thật giỏi về lý luận và khoa học quản lý.
- Còn nặng nề về quản lí hành chính, sự vụ, khoán.
Khách quan:
- Chất lợng đội ngũ cha đồng đều, nhận thức cha cao về công tác đổi mới
hoạt động dạy học.
- Cơ sở vật chất trờng học còn thiếu thốn, học 2 ca, thiếu phòng học chức
năng, thời gian hội họp, sinh hoạt chuyên môn không đảm bảo.
b. Giải quyết vấn đề
Lê Tiến Dụng 6
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
(Đề xuất một số biện pháp quản lí
hoạt động dạy học có hiệu quả trong giai đoạn mới)
I- Cơ sở lí luận:
- Căn cứ các qui định văn bản của Nhà nớc, của Uỷ ban nhân dân tỉnh, của
Sở Giáo dục và Đào tạo.
- Luật giáo dục 2005
- Điều lệ trờng THCS và trờng THPT nhiều cấp học
- Chiến lợc phát triển 2001 - 2010.
II- Cơ sở thực tiễn:
- Căn cứ vào kết quả tìm hiểu thực trạng công tác quản lý của đơn vị và của một số
trờng THCS trong huyện Thọ Xuân, thấy rằng CBQL các nhà trờng đều đã nhận
thức đợc tầm quan trọng của hoạt đọng dạy học và cũng đã đa ra đợc nhiều biện
pháp nhằm quản lý hoạt động này có hiệu quả . Tuy niên đứng trớc yêu cầu đổi
mới của thời kỳ CNH, HĐH , đặc biệt là giai đoạn phát triển GD-ĐT hiện nay để
quản lý tốt hoạt động dạy học của giáo viên , Hiệu trởng các trờng THCS cần tăng

Biện pháp 2 . Xây dựng tiêu chí và qui trình đánh giá xếp loại về hoạt
động dạy học đối với giáo viên, học sinh.
Những nội dung cần quản lí đối với giáo viên.
- Quản lí ngày giờ công theo thời khoá biểu đã phân công.
- Quản lí tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn.
- Quản lí việc thực hiện chuyên đề, công tác bồi dỡng thờng xuyên, viết
SKKN.
- Quản lí việc thực hiện ra đề, trông kiểm tra và chấm, chữa bài.
- Quản lí xây dựng kế hoạch bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu
kém.
- Quản lí việc sử dụng đồ dùng, trang thiết bị dạy học có hiệu quả.
- Quản lí giáo viên tham gia bồi dỡng, tự bồi dỡng (chấm, nhân xét)
Nội dung và cách tiến hành:
- Vào đầu tháng tám, đầu năm học mới, bán giám hiệu yêu cầu các tổ
chuyên môn bám vào đặc thù môn học của mình để xây dựng tiêu chí cụ thể việc
đánh giá giáo viên theo thang điểm 100.
- Tổ chuyên môn học tập thảo luận hoàn thiện văn bản
Biểu điểm cụ thể về tiêu chí chấm điểm cho các hoạt động dạy học áp dụng
cho năm học 2006-2007; 2007-2008 :
TT Nội dung Điểm
1. Ngày giờ công ( ra vào lớp, tiết dạy, sinh hoạt
tổ , nhóm CM
10
2. Hồ sơ thực hiện chuyên môn ( Tốt,Khá ,TB)
15
3. Công tác giảng dạy
- Chất lợng giờ dạy
- Kết quả học tập của học sinh
30
10

( Th viện, VTHC)
Biện pháp 3. Xây dựng qui trình kiểm tra đánh giá học sinh.
1- Ra đề :
Tổ chức ra đề và duyệt đề kiểm tra hiện nay là một nội dung quản lý rất
quan trọng đáp ứng tình hình mới của ngành Giáo dục và Đào tạo trong phong trào
nói không với tiêu cực trog thi cử và bệnh thành tích trog giáo dục , tạo ra nếp học
thực chất,dạy thực chất đánh giá thực chất ,tuy nhiên cha đợc các HT quan tâm
một cách đúng mức, vì vậy cần tổ chức một cách khoa học , khách quan vả quản
lý nghiêm ngặt cần xây dựng quy trình phù hợp với tình hình cụ thể của đơn vị
mình :
- Ra đề kiểm tra theo nhóm chuyên môn,thực hiện phân cấp quản lý cụ thể :
BGH nhà trờng chịu trách nhiệm về đề kiểm tra 1 tiết và những đề kiểm tra HK
mà Phòng hoặc Sở không ra( Tổ trởng kiểm tra, BGH duyệt); Tổ trởng CM chịu
Lê Tiến Dụng 9
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
trách nhiệm về đề kiểm tra dới 1 1tiết ( Nhóm trởng kiểm tra, tổ trởng duyệt ) ,
nên có kế hoạch xây dựng ngân hàng đề kiểm tra của nhà trờng ( Lu đề KT hàng
năm, su tầm trên mạng ,su tầm đề các đơn vị tiên tiến) tiến tới thực hiện tổ chức
rút thăm đề kiểm tra trong ngân hàng đề kiểm tra của nhà trờng ( Giao cho Phó
HT CM phụ trách,tổ chức sao in và bảo quản đề kiểm tra cẩn thận tại tủ quản lý
của Phó HT đúng quy trình bảo mật )
2- Trông kiểm tra : Có thể phân công trông chéo trong nhóm, tổ chức phân
công kiểm tra HK theo từng phòng ( Xếp theo thứ tự A,B,C)
3- Chấm kiểm tra: Tổ chức chấm cheó trong nhóm, BGH tổ chức chấm xác
suất 5%-10% số bài kiểm tra.
4- Quản lí điểm : GV chấm báo kết quả và yêu cầu bộ phận tin học nhập
điểm vào máy VT, GV bộ môn nhận kết quả bản in và chịu trách nhiệm cập nhật
vào sổ GT&GĐ theo đúng quy định sau khi chữa bài cho HS và trả bài yêu cầu HS
ký vào bài kiểm tra( Có thể thu lại bài hoặc yêu cầu HS lu giữ, GV thờng xuyên
kiểm tra việc lu giữ ); Phần tính điểm TBmôn/HK và TBmôn/CN, TBcác môn học

Hình thức:
- Thành lập ban kiểm tra nội bộ gồm các thành phần: Hiệu trởng, Hiệu phó,
Ban thanh tra nhân dân, Tổ trởng chuyên môn, giáo viên cốt cán(đạt giáo viên
giỏi), kiểm tra chéo
Qui định rõ trách nhiệm và quyền hạn của ngời kiểm tra, ngời đợc kiểm tra
ngay từ đầu năm học.
Nội dung kiểm tra bao gồm:
- Kiểm tra nghiệp vụ chuyên môn: dự giờ 2 tiết, xếp loại theo 10 tiêu chuần
của Bộ.
- Kiểm tra việc thực hiện qui chế chuyên môn: thực hiện phân phối chơng
trình, kế hoạch giảng dạy, hồ sơ chuyên môn, giáo án, kế hoạch sử dụng đồ dùng -
thiết bị dạy học, các tiết thực hành, kiểm tra việc chấm trả bài, sổ báo giảng, sổ
đầu bài, vở ghi của học sinh trên lớp, sổ điểm cá nhân và sổ điểm chính của lớp.
- Kiểm tra thực hiện nền nếp ra vào lớp, thực hiện đúng, đủ phân phối chơng
trình, sinh hoạt nhóm, sinh hoạt chuyên đề, bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học
sinh yếu kém, viết SKKN, dự giờ thăm lớp.
- Kiểm tra kết quả, chất lợng giảng dạy: kết quả học tập của học sinh sau
mỗi đợt kiểm tra học kỳ, kết quả cả năm học, kết quả thi học sinh giỏi các cấp.
Khi kiểm tra có sự so sánh, đối chiếu với kết quả đầu năm, năm học trớc để đánh
giá sự vơn lên của mỗi giáo viên, đánh giá từ xuất phát điểm và theo chiều hớng đi
lên, trân trọng sự nỗ lực cố gắng vơn lên của giáo viên.
Sau khi kiểm tra phải có đánh giá, xếp loại, nhận xét những u, khuyết điểm
chính.
Tóm lại công tác kiểm tra đánh giá cần đợc chú trọng và duy trì thờng
xuyên đồng thời cũng là sự xác nhận của hiệu trởng đối với những năng lực, phẩm
chất và đóng góp của giáo viên, phát hiện và khắc phục những khuyết điểm, tạo
Lê Tiến Dụng 11
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
điều kiện cho hoạt động dạy học đi vào nền nếp, nâng cao chất lợng của hoạt động
dạy học.

- Thờng xuyên bồi dỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ thuật sử dụng các
phơng tiện dạy học của giáo viên qua nhiều hình thức: đi tập huấn, tham gia thi
giáo viên sử dụng đồ dùng cấp huyện, tổ chức huấn luyện cho tổ chuyên môn.
Lê Tiến Dụng 12
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
- Xây dựng những quy trình sử dụng trang thiết bị kỹ thuật dạy học và yêu
cầu tất cả giáo viên phải thực hiện.
Biện pháp cụ thể của cán bộ quản lí :
- Nhận báo cáo tình định kỳ và đột xuất từ các cán bộ trực tiếp phụ trách
trang thiết bị.
- Kiểm tra sổ sách đăng ký sử dụng và bảo quản trang thiết bị.
- Dự giờ lên lớp của giáo viên, kiểm tra đột xuất giờ dạy có sử dụng thiết bị
theo sổ báo giảng.
- Phỏng vấn trực tiếp giáo viên, học sinh việc sử dụng trang thiết bị.
- Trực tiếp kiểm tra hệ thống trang thiết bị, giám sát việc kiểm kê tài sản
định kỳ.
Các nhóm biện pháp trên đây đều có mối quan hệ đặc chặt chẽ với nhau,
nhóm biện pháp này là cơ sở tiền đề cho nhóm biện pháp kia. Muốn quản lí tốt
hoạt động dạy học ở trờng THCS ngời cán bộ quản lí cần phải xây dựng hệ thống
các biện pháp đồng bộ, thực hiện kiên trì và linh hoạt.
c. Kết luận :
I- Kết quả bớc đầu :
Trong hai năm học : 2006-2007, 2007-2008 bản thân áp dụng một số biện
pháp trên ở nhà trờng và bớc đầu đã thu đợc một số kết quả :
Lê Tiến Dụng 13
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
- Về mặt nhận thức : Toàn bộ CBGV nhà trờng đều có nhận thức tốt về việc
cần cải tiến công tác quản lí HĐDH của giaó viên coi đây là một nhiệm vụ tất yếu
trong giai đoạn đổi mới GD hiện nay, đồng thời tham gia thực hiện cố hiệu quả
các biện pháp do HT đề xuất

-Tăng cờng nghiên cứu , phổ biến khoa học quản lý giáo dục cho các hiệu
trởng THCS ; Biên soạn tài liệu về phơngpháp dạy học mới phù hợp với mục tiêu ,
nội dung GD-ĐT mới của nhà trờng phổ thông , đa hệ thống phơng pháp giảng
dạy mới vào nội dung chơng trình đào tạo của các trờng s phạm ; Cần thống nhất
các mẫu hồ sơ quản lý , đánh giá hoạt động dạy học phù hợp và thống nhất.
Lê Tiến Dụng 14
Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học của hiệu tr ởng THCS
-Có chế độ khen thởng và đãi ngộ xứng đáng cho cán bộ quản lý giỏi; có
chính sách thích hợp nâng caodơìi sống , điều kiện của giáo viênđể họ toàn tâm
toàn ý với công việc;
-Cần biên chế đầy đủ giáo viên, cán bộ cho các nhà trờng để đảm bảo các
hoạt động giáo dục toàn diện đợc thực hiện tốt.
+ Đối với phòng giáo dục : - Tổ chức cho cán bộ quản lý đi tham quan học
hỏi kinh nghiệm của các điển hình tiên tiến về quản lý trờng học, quản lý hoạt
động dạy học; Tổ chức chuyên đề , họi thảo về quản lý hoạt độg dạy học , về đổi
mới phơng pháp dạy học trong các nhà trờng ;
- Quan tâm chỉ dạo thờng xuyên hoạt động dạy học , chỉ đạo đổi mới ph-
ơng pháp dạy học , thờng xuyên giúp đỡ , tạo điều kiện cho hoạt động dạy học ở
các nàh trờng .
- Tăng cờng công tác thanh tra kiểm tra hoạt động dạy học ở các nhà trờng
để điều chỉnh , uốn nắn kịp thời.
Tháng 3- 2008
Lê Tiến Dụng 15