I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Chất lượng giảng dạy và học tập hiện nay là hai vấn đề được ngành giáo dục,
và toàn xã hội quan tâm đặc biệt.
Riêng đối với các trường tiểu học thì để nâng cao chất lượng học tập của học
sinh thì vấn đề xoá yếu, kém mà trọng tâm là ở hai môn học Toán và Tiếng Việt là
một trong những nội dung được các trường chú trọng đặc biệt. Thực tế ở các trường
tiểu học không ít thì nhiều trường nào cũng có học sinh yếu ở hai môn học này.
Tuy nhiên trong thời gian vừa qua tại trường tiểu học Tam Lập cũng như một
số trường tiểu học khác trong địa bàn khi thực hiện việc khắc phục tình trạng học
sinh yếu thì còn không ít trường còn gặp khó khăn vướng mắc trong công tác quản
lý, chỉ đạo nội dung này. Đặc biệt là đội ngũ giáo viên không phải đồng chí nào
cũng có khả năng đề ra được các biện pháp cụ thể tối ưu để khắc phục tình trạng
học sinh yếu của lớp mình.
Chính từ những yêu cầu thực tế và cấp bách trên nên tôi đã tiến hành thực
hiện đề tài về công tác quản lí, chỉ đạo chuyên môn nhằm khắc phục tình trạng học
sinh yếu hai môn Toán và Tiếng Việt .
III/ THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN
1/ Thuận lợi
Trong công tác quản lý, chỉ đạo trong việc khắc phục tình trạng học sinh yếu
của Trường tiểu học Tam Lập thì gặp những điều kiện thuận lợi như :
- Luôn luôn được sự quan tâm, chỉ đạo và giúp đỡ kịp thời Phòng giáo dục và
đào tạo trực tiếp là sự sâu xát của cán bộ chuyên môn phòng; sự quan tâm
của chính quyền địa phương; sự quan tâm của các tổ chức đoàn thể trong
trường; của đa số phụ huynh học sinh.
- Đội ngũ giáo viên nhiệt tình, tận tuỵ với nghề và đặc biệt là sự nhiệt tình, sự
nỗ lực cố gắng không ngừng của đội ngũ giáo viên, các tổ trưởng chuyên
môn của nhà trường.
Tích luỹ kinh nghiệm
Trang 1
Tích luỹ kinh nghiệm
Trang 2
Tổng số học sinh của trường đầu năm học 2007 – 2008 là : 287 học sinh, Tổng
số học sinh yếu là 78 em ( tỷ lệ 27.2 %) trong đó :
Học sinh yếu môn Toán : 27 em
Học sinh yếu môn Tiếng Việt : 19 em
Học sinh yếu cả hai môn Toán và Tiếng Việt : 32 em
- Tìm hiểu các đối tượng học sinh yếu thông qua các tổ khối, các giáo viên chủ
nhiệm.
Qua việc tìm hiểu và nắm bắt tình hình thực tế thì nguyên nhân học sinh yếu chủ
yếu là do:
+ Học sinh bị hổng kiến thức cơ bản tích tụ từ những năm học trước.
+ Học sinh quên kiến thức sau kỳ nghỉ hè.
+ Học sinh không hứng thú trong học tập.
+ Phụ huynh học sinh thiếu quan tâm, các em học yếu nhưng ở nhà không có
ai có khả năng chỉ bảo thêm cho các em.
+ Một số em tiếp thu chậm.
Ngoài ra phương pháp và hình thức tổ chức dạy học của một số giáo viên để
phù hợp với mọi đối tượng học sinh trong lớp chưa thật sự hiệu quả do vậy dẫn đến
tình trạng một số em học sinh không nắm được kiến thức cơ bản mà cô truyền thụ.
Tóm lại : Từ việc nắm bắt chính xác thực tế đặt ra cho người quản lý một
nhiệm vụ cấp bách đó là phải lập cụ thể kế hoạch phụ đạo học sinh yếu và chú
trọng thực hiện triệt để nội dung này, coi đây là một trong những vấn đề trọng tâm
để nâng cao chất lượng dạy của giáo viên, chất lượng học tập của học sinh.
2/ Chỉ đạo, triển khai cụ thể các biện pháp khắc phục tình trạng học sinh yếu
trong sinh hoạt chuyên môn.
Trên cơ sở thực tế và những ý kiến đóng góp của các giáo viên, của các tổ khối
nhắc nhở, động viên, khuyến khích những em học yếu cố gắng vươn lên
trong học tập.
3/ Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm nắm bắt chính xác các đối tượng học sinh yếu
ngay từ đầu năm học.
Giáo viên là người trực tiếp giảng dạy các em, là người trực tiếp thực hiện kế
hoạch đề ra. Chính vì vậy giáo viên có nắm bắt chắc chắn, chính xác từng đối
tượng học sinh yếu thì mới có biện pháp phụ đạo phù hợp với từng em. Hiệu quả
Tích luỹ kinh nghiệm
Trang 4
phụ đạo đạt cao hay thấp một phần không nhỏ là nhờ vào sự nắm bắt chính xác các
đối tượng học sinh yếu .
3.1/ Thực hiện bàn giao chất lượng học sinh đầu năm học.
Chỉ đạo thực hiện nghiêm túc việc bàn giao chất lượng giữa giáo viên chủ
nhiệm cũ và giáo viên chủ nhiệm mới.
- Việc trao đổi thông tin giữa giáo viên cũ và giáo viên mới với nhau sẽ cho
người giáo viên mới nhận lớp có cái nhìn sơ lược về chất lượng học sinh năm
trước.
- Việc bàn giao này giúp người giáo viên chủ nhiệm mới nắm bắt cụ thể từng
em học sinh giỏi , khá, trung bình, yếu; nắm bắt cụ thể các em yếu ở môn
nào; các em đạt mức trung bình nhưng có nguy cơ không đạt mức trung bình
khi lên lớp trên; các em học sinh lưu ban.
- Việc bàn giao chất lượng đầu năm học cũng là cơ sở ràng buộc người giáo
viên giảng dạy và nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc kiểm tra, đánh giá,
xếp loại học sinh; là cơ sở để giáo viên năm cũ chịu trách nhiệm về việc cho
lên lớp của mình. Tránh hiện tượng cho các em học sinh không đạt yêu cầu
lên lớp.
Hoàn cảnh
1
Nguyễn Văn Bảo
Nông dân
2
Nguyễn Văn Quý
Nông dân
Nông dân,
3
Huỳnh Trinh Nguyên
cha mẹ bỏ
nhau
4
5
Trần Minh Thoại
Hồ Thị Trang
Các nội dung cần chú ý
Các em học sinh học yếu thì năng lực tiếp thu bài của các em thường rất chậm
vì vậy chỉ đạo giáo viên cần phải nghiên cứu phương pháp, hình thức tổ chức dạy
học phù hợp với thực tế lớp của mình đảm tất cả các đối tượng học sinh đều được
tham gia vào việc học tập và tiếp thu được kiến thức cơ bản. Cụ thể như :
- Trong bài giảng của mình giáo viên phải đề ra được hệ thống câu hỏi thích
hợp như có những câu hỏi ở mức độ dễ dành cho các em học sinh yếu; mức
độ vừa dành cho những em trung bình, khá; những câu hỏi khó dành cho
những em học sinh giỏi.
Ví dụ:
Trong bài Tập đọc “Ở Vương quốc tương lai” Tiếng Việt 4, tập 1.
Câu hỏi 1 : “ Tin – tin và Mi – tin đến đâu và gặp những ai? Vì sao nơi đó
có tên là Vương quốc tương lai?”.
Câu hỏi 2 : “ Các bạn ở Công xưởng xanh sáng chế ra những gì? Các phát
minh ấy thể hiện những ước mơ gì của con người?”
Thay vì hỏi một câu dài thì giáo viên cần tách mỗi câu hỏi ra làm 02 câu hỏi
nhỏ: Tin – tin và Mi – tin đến đâu và gặp những ai? (Đây là câu hỏi dễ nên dành
cho học sinh trung bình, yếu trả lời.) Vì sao nơi đó có tên là Vương quốc tương
lai?”. (Đây là câu hỏi có mức độ khó hơn, đòi hỏi học sinh phải suy luận. Câu hỏi
này những em trung bình yếu ít em có thể trả lời được vì vậy giáo viên phải dự kiến
nếu các em gặp khó khăn thì gọi các em học sinh khá giỏi trả lời.). Các bạn ở Công
xuởng xanh sáng chế ra những gì? (Dành cho học sinh trung bình, yếu trả lời). Các
phát minh ấy thể hiện những ước mơ gì của con người? ( Dự kiến học sinh khá giỏi
trả lời.).
- Xây dựng kế hoạch dạy học sao cho tất cả các đối tượng học sinh đều được
làm việc.
Tích luỹ kinh nghiệm
Trang 7
Trang 8
- Sắp xếp các em học sinh khá giỏi ngồi cạnh những em học sinh yếu để tạo
thành “ Đôi bạn học tập” học sinh giỏi sẽ cùng với cô giúp đỡ những bạn học
yếu hơn.
5/ Quản lý, chỉ đạo việc phụ đạo học sinh yếu theo từng đối tượng.
5.1/ Đối với những học sinh đọc viết kém, tính toán chậm, tính toán sai.
Đọc thông, viết thạo, tính toán nhanh là điều kiện cần thiết giúp cho học sinh
tiểu học học tốt tất cả các môn học. Ngược lại nếu đọc viết kém, tính toán chậm và
tính toán sai là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn học sinh đến học yếu. Vì
vậy khắc phục được điểm yếu này sẽ góp một phần vô cùng quan trọng vào việc
xoá học sinh yếu. Cụ thể :
- Chỉ đạo khối trưởng lập kế hoạch phụ đạo, tổ chức thực hiện và đánh giá
việc thực hiện kế hoạch thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ, của
trường.
- Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm từng lớp lập kế hoạch phụ đạo cụ thể cho từng
đối tượng học sinh.
5.1.1/ Kế hoạch phụ đạo đối với đối tượng đọc, viết kém.
- Theo dõi uốn nắn kịp thời khi các em đọc bài, viết bài tại lớp.
- Khắc phục kịp thời các lỗi các em thường gặp phải khi viết chính tả như : sai
phụ âm đầu, vần, thanh …
- Tạo điều kiện để các em được đọc nhiều trên lớp.
- Giao thêm bài cho học sinh ở nhà.
-
Đối với những em học sinh không biết đọc, không nhận được mặt chữ,
không biết ráp vần; không biết viết vần, viết chữ thì tổ chức phụ đạo trái
buổi để dạy lại các kiến thức này cho các em.
+1
9+4 =
+1
11
12
+1
13
+1
v.v.
Ví dụ 2:
Muốn cho học sinh học thuộc bảng nhân có thừa số 3 ở lớp hai. Ta có thể
cho học sinh đếm thêm 3 từ 3 đến 30 : 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24 ,27, 30. Các kết
quả đếm thêm này chính là tích số phải nhớ trong bảng nhân. Khi đếm thêm có thể
kết hợp bật ngón tay. Chẳng hạn : đếm 3 ( bật 1 ngón tay), đếm 6 ( bật thêm 1 ngón
tay nữa), đếm 9 ( lại bật thêm một ngón tay nữa) …. Sau khi đã đếm thêm 3 thành
thạo, học sinh chỉ việc ghép cụm từ “ 1 lần 3, 2 lần 3, ba lần 3, ….” với các kết quả
đếm thêm 3 là được bảng nhân có thừa số 3.
Tích luỹ kinh nghiệm
Trang 10
Đối với bảng chia thì các kết quả đếm thêm 3 chính là các số bị chia.
- Cho học sinh yếu đọc nhiều lần : Đọc xuôi : ( từ đầu bảng đến cuối bảng, từ
trái sang phải), đọc ngược ( từ cuối bảng lên đầu bảng, từ phải sang trái).
- Đọc kết hợp với che, xoá các phép tính trong bảng.
- Yêu cầu các em viết đi viết lại nhiều lần ( kết hợp với miệng đọc thầm) các
Học sinh chỉ cần thực hiện như sau :
+
3,25
12,6
+
43,27
756,248
+
13
2,578
+
101,2
2,101
+
0,16
37
Như vậy để khắc phục tình trạng học sinh tính toán sai thì giáo viên phải biết
những chỗ học sinh hay vướng mắc, nhầm lẫn. Giáo viên cần tập trung công sức
vào việc lấp lỗ hổng kiến thức cho các em bằng cách hướng dẫn, rèn luyện lại kĩ
hiện, đảm bảo các em phải có thời gian học tại nhà.
- Hàng ngày giáo viên phải giao một số bài tập vừa sức để các em ôn tập tại
nhà.
- Thường xuyên kiểm tra bài, tập vở của các em trên lớp, kiểm tra những nội
dung cô đã cho về nhà.
- Luôn luôn động viên khuyến khích động viên khi các em thực hiện tốt các
nhiệm vụ được giao đồng thời cũng chú ý nhắc nhở, uốn nắn thường xuyên
các em.
6/ Dự giờ đột xuất, đánh giá kết quả học tập của học sinh sau giờ học.
6.1/ Dự giờ đột xuất
Dự giờ đột xuất là một biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên,
học tập của học sinh mang lại hiệu quả rất cao. Qua dự giờ đột xuất ngườI quản lí
sẽ nắm bắt được những ưu, nhược điểm của giáo viên trong quá trình truyền thụ
kiến thức. Cụ thể mục tiêu của dự giờ đột xuất ở đây đặt cao về phương pháp phụ
đạo học sinh yếu trong giờ học chính khoá, sự quan tâm của giáo viên đến các đối
tượng này trong giờ học. Việc dự giờ này được tiến hành đối với những lớp có số
học sinh yếu nhiều. Cụ thể như :
- Giáo viên đã có những phương pháp gì để đảm bảo dạy cho tất cả các đối
tượng học sinh trong lớp đều nắm được kiến thức cơ bản ?
- Giáo viên đã sử dụng những phương pháp gì để phụ đạo ngay trên giờ học
chính khóa cho những em học sinh yếu?
- Cách thức giáo viên tiến hành đã phù hợp chưa?
Việc dự giờ đột xuất sẽ giúp nhà quản lý đi sâu vào thực tế, có cái nhìn thực tế
về kế hoạch của mình đưa ra người giáo viên đã thực hiện cụ thể như thế nào, tránh
Tích luỹ kinh nghiệm
Trang 13
quan liêu. Người quản lý có thể nắm được những điểm yếu cơ bản về phương pháp
7.1/ Thực hiện tốt việc ra đề thi.
- Xác định đúng những kiến thức, kĩ năng cần đạt của môn Tiếng Việt và môn
Toán ở từng giai đoạn nhất định để ra đề thi cho phù hợp. Bởi có như thế
mới có thể đánh giá được mục tiêu kiến thức, kĩ năng cần đạt được đặt ra có
đạt được hay không? Việc giảng dạy, phụ đạo học sinh yếu có thành công
hay không? Người học có tiến bộ không?
- Đề thi phải đảm bảo phân loại được các đối tượng học sinh giỏi, khá, trung
bình, yếu.
-
Đề thi phải phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Tức là khi ra đề
thi chúng ta cần chú ý không ra đề tách rời thực tế nơi học sinh đang sống .
Nếu ra đề thi không sát với thực tế thì người quản lí khó có thể có sự đánh
giá chính xác về kết quả phụ đạo của giáo viên trường mình.
7.2/ Quản lý, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc việc coi thi.
- Quán triệt đến toàn thể giáo viên đảm bảo việc coi thi nhẹ nhàng, tránh căng
thẳng gây áp lực cho học sinh.
- Chỉ đạo thực hiên nghiêm túc cuộc vận động “ Nói không với thi cử và bệnh
thành tích trong giáo dục”. Đảm bảo làm cho kỳ thi nhẹ nhàng, nghiêm túc ,
kiểm soát chặt chẽ không cho học sinh quay bài hoặc chép bài của bạn.
- Người quản lý trực tiếp đi kiểm tra việc coi thi, đồng thời phân công tổ văn
phòng theo dõi, ghi nhận tất cả các trường hợp giáo viên không thực hiện
đúng quy chế thi.
Tóm lại : Thực hiện nghiêm túc quy chế thi thì mới đánh giá được chính xác kết
quả cũng như sự tiến bộ của học sinh yếu, đánh giá chính xác được tinh thần trách
nhiệm của giáo viên trong việc phụ đạo học sinh, tránh hiện tượng chất lượng “
ảo”.
học kỳ I, học kỳ I, giữa học kỳ II và cuối năm. Việc làm này nhằm thông báo cụ
thể tình hình học tập của các em cho gia đình biết. Đồng thời cùng với phụ huynh
học sinh thống nhất các biện pháp phối hợp nhằm khắc phục tình trạng học yếu của
các em. Yêu cầu gia đình phải phối hợp chặt chẽ với nhà trường và luôn quan tâm
động viên theo dõi việc học của các em, đặc biệt là việc học bài, làm bài ở nhà.
IV/ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Tích luỹ kinh nghiệm
Trang 16
1/ Đối với giáo viên.
2/ Đối với học sinh
V/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua quá trình thực hiện đề tài này và những kết quả thu được tôi rút ra được
những bài học cụ thể như sau:
- Phải nắm bắt chính xác số lượng học sinh yếu của trường mình ngay từ đầu
năm học.
- Lập kế hoạch khắc phục tình trạng học sinh yếu, đề ra mục tiêu xoá yếu cho
từng giai đoạn. Nắm vững một số biện pháp cơ bản để khắc phục tình trạng
học sinh yếu.
- Tìm hiểu về thực trạng việc dạy của giáo viên, việc học của học sinh yếu của
trường; thấy những ưu, khuyết điểm của giáo viên và học sinh. Từ đó đề ra
những biện pháp khắc phục cụ thể.
- Quản lý, chỉ đạo kiên quyết; kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện kế
hoạch đề ra. Tuyên dương, động viên các giáo viên, các tổ khối thực hiện tốt
kế hoạch; phê bình, nhắc nhở kịp thời những giáo viên, tổ khối thực hiện
chưa tốt. Lấy chất lượng giáo dục và mức độ tiến bộ của học sinh là cơ sở
quan trọng để đánh giá kết quả công tác của giáo viên.
VI/ KẾT LUẬN
Trang 18
Tích luỹ kinh nghiệm
Trang 19