THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: “Biện pháp quản lý bồi dưỡng nâng cao năng lực cho tổ
trưởng chuyên môn ở trường trung học cơ sở”.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý tổ chuyên môn của trường THCS.
3. Tác giả: Nguyễn Hữu Tường
Họ và tên: Nguyễn Hữu Tường

Nam (nữ): Nam

Ngày/tháng/năm sinh: 26/09/1977
Trình độ chuyên môn: Đại học toán – Thạc sĩ quản lý giáo dục.
Chức vụ, đơn vị công tác: Hiệu trưởng - Trường THCS Hồng Dụ, Ninh
Giang, Hải Dương.
Điện thoại: 0976787199
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường THCS Hồng Dụ, xã Hồng Dụ, huyện
Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.
Số điện thoại: 03203767341
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường THCS Hồng Dụ, xã Hồng Dụ,
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.
Số điện thoại: 03203767341
6. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Lãnh đạo nhà trường THCS cần có sự quan tâm đến vai trò của tổ
trưởng chuyên môn, đến các biện pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên
môn của tổ chuyên môn trong nhà trường THCS.
7. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Sáng kiến của tôi được áp dụng từ năm
học 2012 – 2013 đến nay.
TÁC GIẢ

XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN
VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN


- Sáng kiến của tôi được áp dụng từ năm học 2012 – 2013 đến nay.
- Đối tượng áp dụng là tổ trưởng chuyên môn trong trường THCS.
3. Nội dung sáng kiến
+ Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: Trong sáng kiến đã đề xuất
được các nhóm biện pháp quản lý bồi dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng
chuyên môn: Nhóm biện pháp nâng cao nhận thức, nhóm biện pháp nâng cao
năng lực kế hoạch hóa, nhóm biện pháp nâng cao năng lực kiểm tra đánh giá.
3


+ Khả năng áp dụng của sáng kiến: Sáng kiến có khả năng áp dụng rộng
rãi, hiệu trưởng các trường THCS chỉ cần quan tâm sử dụng các nhóm biện
pháp quản lý bồi dưỡng năng lực tổ trưởng chuyên môn như đã được nêu trong
sáng kiến là đạt kết quả cao.
+ Lợi ích thực tiễn của sáng kiến:
Khi áp dụng sáng kiến vào đơn vị sẽ tạo ra được các tổ trưởng chuyên
môn có đầy đủ năng lực quản lý và điều hành các hoạt động của tổ chuyên
môn. Khi một người nhạc trưởng chỉ đạo dàn nhạc một cách nhịp nhàng và
thăng hoa ắt sẽ tạo ra được những bài ca hoàn chỉnh và có chất lượng. Một
người tổ trưởng chuyên môn tốt sẽ giúp cho hiệu trưởng nhà trường điều hành
mọi hoạt động chuyên môn, hoạt động lòng cốt của nhà trường phát triển.
4. Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến
Khi áp dụng sáng kiến này vào các nhà trường THCS chắc chắn trình độ
quản lý và điều hành hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường nói riêng,
chất lượng giáo dục của nhà trường nói chung sẽ có những khởi sắc. Đặc biệt
giúp cho hiệu trưởng, ban giám hiệu nhà trường có những trợ lý đắc lực cho
mình trong công việc điều hành các hoạt động chuyên môn trong nhà trường.
5. Đề xuất, kiến nghị
- Sớm có biện pháp chỉ đạo các trường THCS tăng cường bồi dưỡng năng
lực cho các TTCM để những biện pháp bồi dưỡng năng lực cho TTCM đi vào

Cán bộ quản lý giáo dục

HT

Hiệu trưởng

GV

Giáo viên

TB

Trung bình

THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

THCN

Trung học chuyên nghiệp

5


MỞ ĐẦU



THCS hiệu trưởng là người quản lý các tổ trưởng chuyên môn. Đồng thời chính
là người trực tiếp quản lý bồi dưỡng năng lực cho họ.
Để góp phần giải quyết mâu thuẫn nói trên, tôi quyết định nghiên cứu đề
tài: “Biện pháp quản lý bồi dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng chuyên
môn ở trường trung học cơ sở”.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Đề xuất biện pháp quản lý bồi dưỡng nâng cao năng lực của tổ trưởng
chuyên môn nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường trung học
cơ sở.
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Khách thể nghiên cứu: Quá trình quản lý chuyên môn ở các trường
THCS.
Đối tượng nghiên cứu: Quan hệ giữa biện pháp quản lý bồi dưỡng của
hiệu trưởng và vấn đề nâng cao năng lực cho tổ trưởng chuyên môn ở trường
trung học cơ sở.
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Nếu đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng của hiệu trưởng cho
TTCM trong trường THCS theo hướng đồng bộ về lý thuyết và thực hành quản
lý, bám sát chức năng quản lý giáo dục thì sẽ nâng cao năng lực cho TTCM từ
đó góp phần cải thiện chất lượng giáo dục toàn diện cho các trường THCS.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1. Xác định cơ sở lý luận cho việc đề xuất biện pháp quản lý bồi
dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng chuyên môn của hiệu trưởng các trường
THCS.
5.2. Khảo sát thực trạng, xác định những thuận lợi, khó khăn, những
mặt tích cực, hạn chế, những kinh nghiệm rút ra từ thực tế quản lý việc bồi
dưỡng nâng cao năng lực cho tổ trưởng chuyên môn của hiệu trưởng các trường
THCS.

Nghị quyết, Chỉ thị về phát triển giáo dục. Trong đó, để nâng cao chất lượng
giáo dục, Đảng hết sức coi trọng việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ
nhà giáo, cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục. Ta có thể dẫn ra những văn bản gần
8


đây đã thể hiện quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước ta về vấn đề này.
Trong Chiến lược phát triển giáo dục 2000-2010 và cả giai đoạn 2010 2020 Chính phủ đã chỉ rõ: phải “đổi mới quản lý giáo dục” coi việc “đào tạo và
bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các cấp về kiến thức,
kỹ năng quản lý” là khâu then chốt để thực hiện mục tiêu giáo dục.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ chín Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa
IX đã đề cập vấn đề này như sau: “Tập trung chỉ đạo để nâng cao rõ rệt chất
lượng giáo dục và đào tạo” mà “giải pháp then chốt là đổi mới và nâng cao
năng lực quản lý nhà nước trong giáo dục và đào tạo”[29].
Tại Chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15.06.2004 Ban bí thư Trung ương Đảng
tiếp tục nhấn mạnh: “ Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ
cấu... đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước” [35].
Quan điểm của Đảng ta về vấn đề CBQL giáo dục nói riêng, vấn đề
CBQL nói chung không những là sự kế thừa truyền thống coi hiền tài là nguyên
khí Quốc gia của cha ông mà còn phù hợp với quan điểm của các nhà khoa học
quản lý trên thế giới ngày nay, truyền thống đó được thể hiện ở việc dân ta đã
lập lên Văn miếu để thờ đạo học và tôn vinh các hiền tài. Chẳng vậy mà Lê
Thánh Tông (1442 - 1479) vị minh quân triều Lê đã cho khắc vào bia Quốc Tử
Giám cương lĩnh của đất nước:
“ Hiền tài là nguyên khí của quốc gia.
Nguyên khí mạnh thì thế nước cường.
Nguyên khí suy thì thế nước tàn”.
Sinh thời, Chủ Tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Mọi việc thành bại đều do

một công trình nào đề cập đến các biện pháp quản lý nâng cao năng lực cho
TTCM trường THCS một cách đầy đủ và hệ thống.
Trong khuôn khổ của đề tài này, tôi muốn đi sâu hơn để xác định cơ sở
lý luận, khảo sát thực tiễn và trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp quản lý bồi
dưỡng nâng cao năng lực quản lý cho TTCM trong các trường THCS trên địa
bàn huyện nhà cho phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục.
1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ THUẬT NGỮ
1.2.1. Quản lý trường THCS
10


* Quản lý trường học
Theo Đặng Quốc Bảo: “ Trường học là một thiết chế xã hội trong đó có
diễn ra quá trình đào tạo, giáo dục với sự hoạt động tương tác của hai nhân tố:
“Thầy – Trò”. Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy
của hệ thống giáo dục Quốc dân nó là đơn vị cơ sở ” [3].
Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo
dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận
hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo
đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ, với từng học sinh” [8].
Theo Trần Kiểm: “Quản lý trường học được hiểu là một hệ thống những
tác động sư phạm hợp lý và có hướng đích của chủ thể quản lý đến tập thể giáo
viên, học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm huy
động và phối hợp sức lực và trí tuệ của họ vào mọi mặt hoạt động của nhà
trường hướng vào hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu dự kiến” [9].
Macarencô cho rằng: “Phải là tập thể các nhà giáo dục, và ở đâu mà giáo
dục không gắn với tập thể, không có chương trình công tác thống nhất, một
giọng nói thống nhất, một cách tiếp cận chính xác và thống nhất với trẻ em thì
ở đó không thể có một quá trình giáo dục nào hết ”[5].
Tóm lại, quản lý trường học về bản chất là quản lý con người (tập thể

thông, chuẩn bị phân luồng để các em học lên THPT, đi vào các cơ sở đào tạo
nhân lực hoặc trực tiếp tham gia hoạt động kinh tế – xã hội ở địa phương.
Luật giáo dục năm 2005 Điều 28 có ghi: “Giáo dục trung học phổ thông
phải củng cố, phát triển những nội dung đã học ở trung học cơ sở, tiếp tục xây
dựng nội dung giáo dục phổ thông; ngoài những nội dung chủ yếu nhằm đảm
bảo chuẩn kiến thức cơ bản phổ thông, cơ bản toàn diện và hướng nghiệp cho
mọi học sinh còn có nội dung nâng cao ở một số môn học để phát triển năng
lực, đáp ứng nguyện vọng của học sinh” [4]. Giáo dục THCS nhằm góp phần
thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực bồi dưỡng nhân tài, hình
thành đội ngũ lao động có tri thức, có tay nghề, có năng lực thực hành, tự chủ,
năng động và sáng tạo, có đạo đức cách mạng, có tinh thần yêu nước, yêu Chủ
12


nghĩa xã hội, nhà trường đào tạo thế hệ trẻ theo hướng toàn diện và năng lực
chuyên môn sâu, có ý thức và khă năng tự tạo việc làm trong nền kinh tế nhiều
thành phần, có khả năng làm việc hợp tác theo nhóm...
Theo Trần Kiểm tính đặc thù của quản lý trường THCS phụ thuộc nhiều
vào đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên, đó là:
- Lao động của giáo viên được chuyên môn hóa cao.
- Đối tượng chủ yếu của lao động sư phạm là học sinh từ 11 đến 15 tuổi.
- Phương tiện lao động chủ yếu là tinh thần – là nhân cách người thầy.
- Phân biệt giữa lao động trên lớp và lao động bên ngoài không hoàn
toàn tách bạch.
- Mặt kinh tế của hoạt động gắn liền với mặt giáo dục.
- Hiệu quả là hiệu suất lao động của người giáo viên, là chất lượng thực
hiện mục tiêu đào tạo [10].
Chính vì lao động của giáo viên được chuyên môn hóa cao cho nên quản
lý chuyên môn trong trường THCS phải tổ chức theo các tổ chuyên môn, quản
lý tổ chuyên môn là hoạt động quản lý đặc thù trong trường THCS.

đánh giá


Trường học là cấp quản lý cơ sở trong hệ thống giáo dục Quốc dân. Theo
quan niệm của tác giả Trần Kiểm thì người quản lý trường học cần thực hiện 3
chức năng chủ yếu đó là:
“+ Chức năng kế họach hóa.
+ Chức năng tổ chức thực hiện.
+ Chức năng kiểm tra đánh giá”[10].
TTCM là CBQL trong trường học thì cũng có chức năng như vậy.
1.2.2. NĂNG LỰC
Để hiểu về năng lực quản lý của TTCM và các biện pháp quản lý bồi
dưỡng nâng cao năng lực cho TTCM, ta phải xác định quan niệm về vấn đề
năng lực.
Năng lực là một khái niệm cơ bản của tâm lý học. Nó có ý nghĩa to lớn
về mặt lý luận và thực tiễn. Năng lực của đội ngũ cán bộ là nguồn lực vô giá
trong công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa hiện nay của đất nước ta. Với
một lĩnh vực được coi là Quốc sách hàng đầu, lĩnh vực được coi là chìa khóa
của sự phát triển như giáo dục thì năng lực của đội ngũ CBQL giáo dục các cấp
càng trở lên đặc biệt quan trọng.
Theo A.G. Kôvaliôp: “Năng lực là một tập hợp hoặc tổng hợp những
thuộc tính cá nhân của con người đáp ứng những yêu cầu của hoạt động và đảm
bảo cho hoạt động đạt được kết quả cao” [13].
Theo Thái Duy Tuyên: “Năng lực là những đặc điểm tâm lý của nhân
cách là điều kiện chủ quan để thực hiện có kết quả một dạng hoạt động nhất
định. Năng lực có quan hệ với kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo. Năng lực thể hiện ở
tốc độ, chiều sâu, tính bền vững và phạm vi ảnh hưởng của kết quả hoạt động,
ở tính sáng tạo, tính độc đáo của phương pháp hoạt động” [32].
Theo Đỗ Hoàng Toàn: “Năng lực là những thuộc tính tâm lý của cá nhân
giúp con người lĩnh hội một lĩnh vực kiến thức hoặc hoạt động nào đấy được dễ

tiễn, khả năng tổ chức điều khiển, khả năng giao tiếp, thuyết phục cảm hóa con
người.
Năng lực quản lý thể hiện tập trung trong việc thực hiện toàn bộ chu
trình quản lý, từ việc hoạch định, đến việc tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm
tra đánh giá. Đối với mỗi lĩnh vực quản lý nhất định thì kỹ năng thực hiện
15


những chức năng quản lý có những nội dung nhất định gắn liền với đặc thù của
dạng hoạt động đó.
Năng lực quản lý hình thành trong quá trình chủ thể thực hiện hoạt động
quản lý. Trong quá trình này nảy sinh những thuộc tính mới cần thiết cho sự
thành công của hoạt động quản lý, đồng thời làm xuất hiện những phẩm chất
thay thế cho những thuộc tính tự nhiên chưa hoàn thiện ở chủ thể quản lý. Hay
nói cách khác, thông qua hoạt động quản lý hình thành những cơ chế bù trừ làm
cho chủ thể quản lý phát triển được những thuộc tính tâm lý phù hợp hơn cho
hoạt động của mình. Những điều này nói lên rằng có thể và cần thiết phải nâng
cao năng lực quản lý thông qua chính quá trình thực hiện các khâu của qui trình
quản lý.
1.2.4. TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN
Việc tổ chức dạy học theo các bộ môn khoa học cơ bản dẫn đến đội ngũ
giáo viên trong các trường THCS được chia thành các tổ chuyên môn. Trong
đó đứng đầu mỗi tổ chuyên môn là một tổ trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp
quản lý điều hành mọi hoạt động của tổ. Vị trí, vai trò này đã được qui định tại
Điều lệ trường trung học. TTCM chính là người đóng vai trò trung tâm trong
hoạt động quản lý chuyên môn của TCM. Đây chính là một mắt xích trong hệ
thống quản lý của nhà trường. Các quyết định của hiệu trưởng đều thông qua tổ
trưởng để chuyển đến giáo viên. TTCM trực tiếp tiếp thu các chủ trương từ
hiệu trưởng để điều hành hoạt động của tổ. Đồng thời TTCM cũng là người đại
diện cho TCM phản ánh những ý kiến của tập thể giáo viên trong tổ đến hiệu

tiễn giáo dục ở trường phổ thông trung học. Con đường giải quyết vấn đề này
có những hướng chủ yếu như:
- Người giáo viên phải tự học, tự bồi dưỡng thông qua nghiên cứu tài
liệu chuyên môn, tìm hiểu thực tế.
- Người giáo viên được sự hỗ trợ, giúp đỡ thông qua hoạt động chuyên
môn trong nhà trường, trong tổ chuyên môn.
Trong các biện pháp trên thì việc bồi dưỡng gắn liền với sự giúp đỡ của
tổ chuyên môn sẽ là biện pháp có tác dụng sâu sắc, hiệu quả nhất. Sở dĩ có thể
khẳng định như vậy là vì các lý do sau đây:
17


Tổ chuyên môn là nơi tập hợp những người có cùng nhiệm vụ, phạm vi
chuyên môn, có sự tương đồng về trình độ đào tạo nên hiểu rõ được những khó
khăn, thuận lợi. Từ đó sẽ hạn chế những khó khăn và phát huy những thuận lợi
trong những hoàn cảnh cụ thể.
Tổ chuyên môn là một tập thể hạt nhân, một tế bào của hoạt động chuyên
môn trong nhà trường. Ở đó các thế hệ giáo viên nối tiếp nhau theo thứ bậc
chuyên môn, nghiệp vụ. Mỗi người có thế mạnh, hạn chế riêng. Nếu TTCM
biết cách tổ chức khơi nguồn, phát huy thế mạnh, giảm bớt những hạn chế của
mỗi người thì sẽ tạo dựng được môi trường hoạt động chuyên môn hữu ích
nhất.
TTCM là người được tiếp thu những chủ trương đổi mới về môn học và
có trách nhiệm tổ chức, hướng dẫn tổ viên của mình. Biến những chủ trương ấy
thành hiện thực thông qua các hoạt động chuyên môn trong tổ. Để quản lý hoạt
động bồi dưỡng chuyên môn, trước hết TTCM phải là một giáo viên có năng
lực chuyên môn, là một trụ cột về chuyên môn, là một chuyên gia sư phạm, là
một người có quan hệ tốt với mọi người. Luôn luôn nhạy bén với cái mới. Thì
sẽ có có khả năng động viên khích lệ các thành viên khác trong tổ nỗ lực tự bồi
dưỡng chuyên môn. Đây là năng lực chuyển giao, hướng dẫn tổ chức thực hiện.

tra, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các tổ viên. Điều đó có nghĩa là
TTCM là người chịu trách nhiệm giám sát thường xuyên việc thực hiện quy
chế chuyên môn của tổ viên. TTCM tổ chức xác định cụ thể các tiêu chí đánh
giá chuyên môn theo đặc trưng và chức năng của bộ môn do mình phụ trách.
TTCM tổ chức đánh giá theo tinh thần khách quan, khoa học, tránh làm cho
đánh giá ảnh hưởng không tốt đến tinh thần, thái độ của tổ viên biến quá trình
kiểm tra, đánh giá thành quá trình tự kiểm tra. TTCM xây dựng kế hoạch và tổ
chức kiểm tra đánh giá với sự tham gia của tổ viên. Biến hoạt động đánh giá
thành một cơ hội cho các tổ viên góp ý xây dựng. Thành một tình huống bồi
dưỡng chuyên môn để tìm ra, ghi nhận, nêu rõ ưu điểm của từng giáo viên từ
đó khích lệ họ không ngừng vươn lên.

19


1.2.5. NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN
TRƯỜNG THCS
Ở trường THCS, TTCM là một cán bộ quản lý. Để hoàn thành tốt nhiệm
vụ của mình TTCM phải có năng lực quản lý. Năng lực quản lý của TTCM tập
trung ở khả năng thực hiện tốt 3 chức năng quản lý nhà trường, đó là:
+ Chức năng kế hoạch hoá.
+ Chức năng tổ chức thực hiện.
+ Chức năng kiểm tra đánh giá.
Chính vì thế, ta có thể chia năng lực quản lý của TTCM thành 3 nhóm
theo các chức năng quản lý như sau:
+ Nhóm 1: Năng lực kế hoạch hoá.
+ Nhóm 2: Năng lực tổ chức thực hiện.
+ Nhóm 3: Năng lực kiểm tra đánh giá.
Kể từ đây để ngắn gọn khi nói năng lực TTCM có nghĩa là nói đến năng
lực quản lý của TTCM.

Trước hết, TTCM phải biết căn cứ vào biên chế năm học, kế hoạch của
nhà trường để xây dựng chương trình hành động của tổ chuyên môn theo các
mốc thời gian. Đây là công đoạn tiếp theo không thể tách rời của hoạt động kế
hoạch hoá. Để tổ chức thực hiện, một trong những yêu cầu không thể thiếu đó
là TTCM phải biết phân công công việc phù hợp khả năng và điều kiện của
từng tổ viên. Đó cũng là khâu đầu tiên để tổ chức hoạt động sư phạm của các tổ
viên một cách khoa học. Có như vậy mới huy động được sự nỗ lực của các
thành viên. Đồng thời khai thác tốt các nguồn lực tập trung cho các mục tiêu ưu
tiên để tạo bước đột phá trong quá trình thực hiện kế hoạch. Những công cụ
pháp lý để tổ chức thực hiện là các văn bản pháp qui cho nên muốn tổ chức
thực hiên được TTCM phải giúp cho các tổ viên học tập nắm vững qui chế, qui
định về chuyên môn, nghiệp vụ. Nắm vững cách xử lý các tình huống quản lý
tổ chuyên môn theo đúng Luật, Điều lệ, Qui chế và các qui định. Dựa vào đó
TTCM đưa hoạt động của tổ chuyên môn vào kỷ cương, nền nếp.
Trọng tâm của khâu tổ chức thực hiện là việc quản lý thực hiện chương
trình. Ở hoạt động này đòi hỏi TTCM phải rất thành thạo trong việc tổ chức
21


cho giáo viên bàn bạc về chương trình, bài vở lên lớp theo các nhóm môn,
thống nhất các hoạt động nội ngoại khóa, bồi dưỡng, phụ đạo, hướng dẫn học
sinh học tập ở nhà.Tổ chức cho giáo viên khai thác sử dụng thiết bị dạy học,
thư viện, làm đồ dùng phục vụ cho dạy học bộ môn. Muốn nâng cao chất lượng
dạy học TTCM phải thực sự sát xao trong việc chỉ đạo, giám sát các tổ viên
trong các khâu soạn bài, kiểm tra đánh giá chất lượng học tập môn học của học
sinh một cách thường xuyên. TTCM phải biết hướng dẫn và yêu cầu giáo viên
thường xuyên có đầy đủ các loại hồ sơ chuyên môn.
Cùng với khả năng quản lý thực hiện chương trình, người TTCM cần có
năng lực trong việc tổ chức các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên. Trọng tâm của công tác bồi dưỡng giáo viên là thực hiện đổi mới phương

người bạn của dưới” [19]. Người TTCM trong công tác kiểm tra đánh giá có
thể ví như tai mắt, như người cố vấn cho hiệu trưởng. Đồng thời là người bạn,
là đồng nghiệp, đồng môn với các tổ viên. Năng lực thực hiện chức năng kiểm
tra đánh giá của TTCM là khả năng duy trì thường xuyên thông tin ngược
nhằm đo lường kết quả hoạt động thực tiễn của tổ chuyên môn, so sánh với
mục tiêu đề ra, thường xuyên giúp cho tổ viên kịp thời điều chỉnh những sai
lệch, ngăn chặn nguy cơ và phát huy được những yếu tố tích cực, đảm bảo cho
việc thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn có hiệu quả. Đóng góp vào việc
hoàn thành kế hoạch của nhà trường.
Năng lực kiểm tra đánh giá thể hiện ở chỗ TTCM biết dựa trên cơ sở
khoa học xác định được các tiêu chí khách quan có thể đo lường được về lượng
cũng như đánh giá được về chất để kiểm tra đánh giá các hoạt động chuyên
môn theo chức năng bộ môn do mình phụ trách. TTCM cần có kế hoạch cho
các hoạt động kiểm tra đánh giá. Có như vậy mới tạo điều kiện thu hút được sự
tham gia tích cực của các tổ viên, biến việc kiểm tra đánh giá trở thành tự kiểm
tra đánh giá của mỗi tổ viên, thành dịp để góp ý xây dựng, thành những tình
huống bồi dưỡng chuyên môn. Kiểm tra để tìm ra, ghi nhận, khích lệ, để phát
huy ưu điểm của từng giáo viên, điều chỉnh kịp thời những sai sót lệch lạc, giúp
họ không ngừng vươn lên. Những kết quả kiểm tra phải trở thành thông tin tư
vấn cho hiệu trưởng trong việc ra các quyết định quản lý chuyên môn một cách
23


chính xác và kịp thời, làm cho hoạt động quản lý tổ chuyên môn trở thành hoạt
động quản lý đảm bảo chất lượng dạy học. Đương nhiên TTCM cần có khả
năng kết hợp các hình thức và phương pháp kiểm tra đánh giá, phải có khả
năng xây dựng được các hồ sơ kiểm tra chuyên môn giáo viên để việc kiểm tra
đánh giá đảm bảo tính kế thừa.
1.2.6. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ VIỆC BỒI DƯỠNG NÂNG CAO NĂNG
LỰC CHO TTCM

trương đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL GD các cấp” [24].
Về nội dung bồi dưỡng, Đảng ta đã nêu ra những định hướng như sau:
“Phải lấy tiêu chuẩn cán bộ làm căn cứ xây dựng chương trình đào tạo, bồi
dưỡng thống nhất trong hệ thống các trường. Nội dung đào tạo bồi dưỡng phải
thiết thực, phù hợp với yêu cầu đối với từng loại cán bộ, chú trọng cả phẩm
chất đạo đức và kiến thức, cả lý luận và thực tiễn, bồi dưỡng kiến thức cơ bản
và hướng dẫn kỹ năng thực hành” [24].
Trên cơ sở những quan điểm của Đảng, ngành Giáo dục - Đào tạo đã có
những chỉ đạo rất cụ thể: “Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi
dưỡng đảm bảo số lượng, cơ cấu tiêu chuẩn phù hợp với yêu cầu nâng cao chất
lượng, mở rộng qui mô giáo dục trong thời kỳ mới” [19].
Ta đã biết kiến thức, kỹ năng thái độ là những thành phần cơ bản trong
cấu trúc năng lực, chính vì vậy nâng cao năng lực cho đội ngũ TTCM chính là
cập nhật bổ sung kiến thức, kỹ năng nhằm giúp cho TTCM có khả năng thực
hiện tốt hơn công việc quản lý tổ chuyên môn của họ. Mặt khác, năng lực của
TTCM là năng lực thực hiện các chức năng quản lý tổ chuyên môn, do đó có
thể hiểu rằng bồi dưỡng nâng cao năng lực cho TTCM là bồi dưỡng năng lực
thực hiện các chức năng quản lý, đó là:
+ Bồi dưỡng năng lực kế họach hóa.
+ Bồi dưỡng năng lực tổ chức thực hiện.
+ Bồi dưỡng năng lực kiểm tra đánh giá.
Trong khuôn khổ của đề tài, tôi quan niệm rằng bồi dưỡng năng lực thực
hiện các chức năng quản lý cho TTCM là bồi dưỡng các kỹ năng đã được nêu
trên.
25