- 1 -
1.Tên đề tài :
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÒ CHƠI TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH
TRONG TIẾT DẠY ĐỊA LÍ
2. Âàût váún âãö
2.1L do chý ọn đề tài
Trong quá trình giảng dạy các phân môn thuộc chuyên ngành xã hội, khi nói đến
văn thì ngôn ngữ mượt mà, êm dịu, dễ đi vào lòng người, hay có sự lô - gích như sử.
Còn nói đến Địa thì sao? Theo quan điểm nhìn nhận thực tế của học sinh và của mọi
người thì đây là một môn học tuy thuộc lĩnh vực xã hội song lại mang lưỡng tính tự
nhiên nhiều hơn. Đa phần có hàm lượng kiến thức khá trừu tượng, khó hiểu. Trông nó
có vẻ “khô” quá. Học sinh phần lớn ít có hứng thú học môn này hơn so với văn, sử.
Từ năm 2002 -> 2003, thực hiện việc thay đổi chương trình và SGK Địa Lý mới
của bộ giáo dục đào tạo đối với bậc THCS, đã đưa ra những định hướng thay đổi
phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông.
Trước những mục tiêu đề ra đó, cùng với việc nhiều năm liền được phân công
giảng dạy môn địa lý lớp 7. Bản thân suy nghĩ phải đổi mới các phương pháp và tổ chức
các hoạt động dạy học mới theo hướng tích cực hoá các hoạt động của học sinh như thế
nào để các em dễ dàng lĩnh hội kiến thức của bài học, tự các em không còn thấy tính
chất “khô” của phân môn nữa, mà cảm thấy hứng thú ham học ở môn này. Nhằm kích
cầu học tập của học sinh nâng cao chất lượng giảng dạy, với phương châm ”học mà vui”
và “vui mà học”, đó là lý do vì sao tôi chọn đề tài này“Tổ chức trò chơi địa lý tạo niềm
đam mê hứng thú cho học sinh ”. Đề tài này tôi chỉ áp dụng trong phạm vi địa lí khối 7
trường THCS Quang Trung
3/ Cở sở lý luận:
- Thực ra ai cũng hiểu rõ giá trị của sự hứng thú trong quá trình nhận thức. Và
theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông theo luật giáo dục
(1998) có đề cập đến vấn đề là: “phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của
học sinh. Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh. Cốt
lõi của việc đổi mới phương pháp dạy và học là hướng tới học tập chủ động, chống lại
thói quen học tập thụ động ”

việc giảng dạy truyền đạt kiến thức giáo viên còn là chủ biên tập tốt, gồm:
a/ Chuẩn bị một số phương tiện đồ dùng cần thiết thích hợp cho trò chơi như:
- Các mảnh bản đồ cắt rời (bản đồ trống, tự nhiên kinh tế, tổng hợp hoặc từng yếu
tố ) và ghi sẵn các câu hỏi nêu dưới hoặc bên trên để học sinh trả lời đã đề ra nhằm củng
cố các khái niệm địa lý.
- Các phiếu có ghi sẵn các câu hỏi và hình vẽ mang nội dung kiến thức bản đồ,
biểu đồ, khí hậu, thời tiết v.v
- Các phiếu có ghi sẵn nội dung mô tả các sự vật hiện tượng địa lý nhưng không
định rõ câu trả lời về đối tượng đó (mô tả đủ điều kiện tự nhiên, dân cư hoặc kinh tế
v.v ) của một vùng nhưng không biết tên và địa điểm.
- Các lược đồ và đồ thị vẽ sẵn.
- Bản đồ, lược đồ, tranh ảnh, đồ thị.
- Bảng phụ v.v
b/ Chuẩn bị các hình thức trò chơi.
- Hình thức giải đố, đặt câu đố, bài đố.
-Ví dụ : Hãy kể tên các con sông lớn ở mỗi châu lục mà em biết?
- 3 -
Hình thức này bao gồm các câu đố, các trò chơi (chơi ghép, nhận dạng, địa hình
các sông, đảo, hồ, nước, hình ảnh các cảnh quan v.v ), tìm yếu tố đúng, yếu tố sai trên
bàn đồ, có thể cho học sinh viết những đoạn văn mô tả về nội dung địa lý
- Hình thức trình bày kiến thức:
Người chơi bốc thăm và trình bày hiểu biết của mình theo yêu cầu đặt ra của thăm.
Ví dụ : Môi trường xích đạo ẩm có những khó khăn thuân lợi gì đối với sản xuất
nông nghiệp?
Các câu hỏi nêu ra đòi hỏi người trả lời phải có kiến thức tổng hợp về một vấn đề
gì đó thuộc lĩnh vực địa lý.
Các cuộc toạ đàm “Hội thảo khoa học” của các nhà địa lý học trẻ tuổi cũng thuộc
hình thức này.
- Hình thức sưu tầm theo chuyên đề ( kể cả các hình thức mang tính văn học)
Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh sưu tầm ca dao, tục ngữ mang màu sắc địa lý

Trò chơi này thường được sử dụng trong sách giáo khoa địa lý về các châu lục
trên thế giới hoặc địa lý kinh tế - xã hội thế giới. Sau khi dạy xong mỗi châu lục hoặc
một khu vực (Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Bắc Âu, Đông Âu V.V ) trò chơi có thể tiến hành như
sau:
- Giáo viên hoặc một học sinh nêu tên một châu lục ( Châu Mỹ, Châu Âu, Phi
V.V ) học sinh ghi tên một số quốc gia, mà các em nhớ.
- Giáo viên nêu tên một quốc gia, học sinh ghi tên một thủ đô, núi, cao nguyên,
sông ngòi , khoáng sản, sản phẩm công nghiệp, nông sản, các đới khí hậu chủ yếu mà
các em biết (ví dụ: Hoa kỳ, thủ đô: Oa- sinh-tơn v.v Cu Ba: sản phẩm nông nghiệp :
Mía ). Giáo viên có thể tổ chức kiểm tra viết cho cả lớp, thi xem em nào nhớ được nhiều
nhất. Giáo viên nhận xét và cho điểm.
Ví dụ : Khi dạy bài Thực hành So sánh nền kinh tế ba khu vực Châu Phi
Giáo viên tiến hành cho học sinh trò chơi Nêu tên quốc gia và thủ đô của các
nước Châu Phi , hay nêu thêm về nét văn hóa , phong tục tập quán vv của quốc gia đó
Ví dụ : Cộng hòa Nam Phi thủ đô , văn hóa đặc trưng gì ? có địa điểm du lịch gi
nổi tiếng vvv…
c/3- Ai là người nhớ nhiều địa danh nhất: Giáo viên nêu một địa danh quan
trọng nào đó, học sinh phải xác định vị trí địa danh đó và nêu một vài chi tiết minh
hoạ.Ví dụ : Matxcova, thủ đô của LB. Nga, nằm trên đồng bằng Đông Âu v.v Những
minh hoạ càng chi tiết, chính xác, câu trả lời đạt điểm cao.
Ví dụ : Khi dạy bài khu vực Đông Âu , gọi học sinh xác định vị trí , tên thủ đô …
bằng cách gọi 2 nhóm học sinh lên và cùng nhau trả lời , nhóm nào trả lời nhiều địa
danh nhất nhóm đó giành chiến thắng .
c/4- Mô tả tập thể về địa lý tự nhiên, dân cư, kinh tế một vùng một khu vực,
một quốc gia: Có thể tiến hành như sau: Nhóm học sinh này mô tả về một khu vực
nhóm học sinh kia nhận xét.
Ví dụ : Khi dạy bài Khu vực Bắc Mĩ .Giáo viên cũng phân thành các nhóm ,mỗi
nhóm học sinh tìm hiểu về một đặc điểm như khái quát tự nhiên , đặc điểm dân cư ,
kinh tế …sau đó các nhóm mô tả và nhận xét .
c/5 - Ai là người nắm được nhiều khái niệm địa lý nhất của lớp: Khái niệm là

câu hỏi cho chủ tịch đoàn trả lời. Đây là dạng họp báo thu nhỏ.
d/ Vạch định thời gian vận dụng trò chơi:
- Trong tiết dạy có thể sử dụng hình thức trò chơi cụ thể mà đã chọn trong khâu
kiểm tra bài cũ, bài mới, trong khâu củng cố ôn tập thực hành v.v
Hoặc sử dụng trong các buổi ngoại khóa, du khảo ngoài trời v.v
- Phối hợp với các bộ môn khác có liên quan về nội dung địa lý (Sử, Văn, Sinh)
5.1.2 Tiến hành tổ chức trò chơi tại lớp.
- Sau khi đã biên soạn trò chơi xong, giáo viên tiến hành tổ chức chơi. Như vậy
giáo viên lại lãnh thêm một chức năng: “ người MC ”, người dẫn chương trình.
Dĩ nhiên việc dẫn chương trình có sức lôi cuốn, hấp dẫn, sẽ kích ứng tính hứng
thú của học sinh hơn.,kết quả của tiết dạy sẽ tốt hơn.
- 6 -
- Tuyên dương, khen thưởng, cho điểm:
Giáo viên tuyên dương, vỗ tay khen thưởng cho cá nhân, đội dành chiến thắng,
giáo viên cho điểm hoặc cộng điểm vào điểm kiểm tra miệng, 15 phút để khích lệ tinh
thần học tập của các em.
5.2 Về phía học sinh.
a/ Chuẩn bị ở nhà.
Đây chính là các thành viên tham gia trực tiếp cuộc chơi. Nếu các em chuẩn bị ở
nhà chu đáo thì cuộc chơi diễn ra thuận lợi có hiệu quả. Một khi đã trở thành thói quen,
thì việc chuẩn bị ở nhà giáo viên không cần nhắc nhở vì bản thân các em đã ham thích,
vì mình cần chiến thắng, gồm các việc sau:
- Nắm bắt nội dung kiến thức một cách kỹ càng.
- Nắm bắt kiến thức sắp và sẽ học đến ( hoặc rộng hơn nữa)
- Sưu tầm sách báo, tranh ảnh, tài liệu v.v có liên quan đến kiến thức mình học.
b/ Ở lớp: các em cần :
- Mạnh dạn và ham thích chơi trò chơi.
- Nhanh nhẹn chớp lấy cơ hội.
- Trả lời nhanh gọn, xúc tích
( Kết quả : giáo viên phát hiện được trí thông minh của một số em)

Niềm say mê, hứng thú và yêu thích môn học vốn được xem là ”khô” được tăng
lên rõ rệt. Rõ là “Học mà vui” thật là điều bổ ích.
Tuy đây là hình thức có sức hấp dẫn và lôi cuốn đối với các em, song vẫn có
những cái khó của nó vì muốn thực hiện tốt, cần đòi hỏi phải có một quá trình như đã
nói ở trên.
Trên đây cũng chỉ là những ý kiến chủ quan của bản thân về “Tổ chức trò chơi
địa lý tạo niềm đam mê hứng thú cho học sinh ”, dĩ nhiên sẽ không tránh khỏi những
mặt hạn chế, thiếu sót của nó. Rất mong sự đóng góp chân thành của đồng nghiệp nhằm
nâng cao chất lượng bộ môn.
8. Đề nghị :
Cần có những tài liệu tham khảo hướng dẫn rõ về những trò chơi địa lý ở THCS.
Phổ biến về những đề tài”trò chơi địa lý” ở THCS
9.Phụ lục:
- 8 -
- 9 -
10. Tài liệu tham khảo:
- Bách khoa tri thức học sinh
+ Ban biên tập : ( chủ biên tập) Lê Huy Hòa
+ Nhà xuất bản : Văn Hóa Thông Tin
+ Năm xuất bản : Quý II năm 2001
- 10 -
- Bồi dưỡng thường xuyên cho Giáo Viên THCS chu kỳ III (2004->2007) môn
địa lý
+ Tác giả : Phạm Thị Sen
+ Nhà xuất bản : Nhà xuất bản Giáo dục
+ Năm xuất bản : Quý IV năm 2005
( Và các chương trình trò chơi được trình chiếu trên sóng truyền hình )
11. Mục Lục:
1. Đặt vấn đề Trang 1
2. Cở sở lý luận Trang 1