Tiểu Luận PPNC Khoa Học Trong Tin Học GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG

Tiểu Luận Môn Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học
Đề Tài: Phân Tích Quá Trình Phát Triển Của Hệ Điều
Hành iOS Trên Cơ Sở Các Nguyên Lý Phát Triển Ý
Tưởng Sáng Tạo SCAMPER
Giáo viên HD : GS.TSKH Hoàng Kiếm
Họ tên học viên : Nguyễn Đình Hoàng
Mã số học viên : 136011002
Cao học : Khóa 2
Chuyên ngành : Khoa học máy tính
Tp.HCM Tháng 11/2013
Học Viên: Nguyễn Đình Hoàng Trang 1
Tiểu Luận PPNC Khoa Học Trong Tin Học GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
MỤC LỤC
BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO 1
ĐẠI HỌC QUỐC TẾ HỒNG BÀNG 1
Tiểu Luận Môn Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học 1
Đề Tài: Phân Tích Quá Trình Phát Triển Của Hệ Điều Hành iOS Trên Cơ Sở
Các Nguyên Lý Phát Triển Ý Tưởng Sáng Tạo SCAMPER 1
MỤC LỤC 2
Chương 1: PHƯƠNG PHÁP SCAMPER 4
Chương 2 : CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA HỆ ĐIỀU HÀNH iOS 8
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Học Viên: Nguyễn Đình Hoàng Trang 2
Tiểu Luận PPNC Khoa Học Trong Tin Học GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
LỜI NÓI ĐẦU
Tư duy sáng tạo là một chủ đề trong bộ môn phương pháp nghiên cứu khoa
học, nhằm tìm ra các phương án, biện pháp thích hợp để kích hoạt khả năng sáng tạo

Phương pháp sáng tạo SCAMPER được giáo sư
Michael Mikalko sáng tạo nên. Đây là một công cụ tư
duy khá hiệu quả, trợ giúp đắc lực trong quá trình tìm ra
các phát kiến nhằm thay đổi sản phẩm hoặc tiến trình
công việc. SCAMPER là ghép các chữ cái đầu của
nhóm từ sau: Substitute ( thay thế), Combine (kết hợp),
Adapt (thích nghi), Modify (hiệu chỉnh), Put (thêm
vào), Eliminate (loại bỏ) và Reverse (đảo ngược).
Phương pháp sáng tạo SCAMPER dễ lĩnh hội, dễ vận
dụng nhưng khá hữu hiệu nên ngày càng được sử dụng phổ biến rộng rãi, nhất
là trong các doanh nghiệp.
Bản đồ tư duy của phương pháp SCAMPER. (ảnh: nguồn internet)
II. Phân tích SCAMPER.
1. Phép thay thế (Substitute)
Học Viên: Nguyễn Đình Hoàng Trang 4
Tiểu Luận PPNC Khoa Học Trong Tin Học GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Nội dung: Thay thế thành tố này bằng thành tố khác.
- Đối với sản phẩm, quan sát thành phần tạo nên chúng và thử nghĩ xem
có thể thay thế bằng nguyên vật liệu nào khác không?
- Đối với quy trình làm việc: xem xét vấn đề có thay thế nhân lực? địa
điểm? thời gian?…
Một số câu hỏi được đặt ra áp dụng cho nguyên tắc này:
- Có thể thay thế, hoán đổi bộ phận nào trong hệ thống?
- Có thể thay thế nhân sự nào?
- Có thể dùng nguyên liệu, vật liệu nào khác?
- Có thể dùng quy trình, thủ tục nào khác?
- Có thể thay tên khác?
- Có thể dùng ý tưởng này tại địa điểm khác?
Ví dụ: Trước đây chưa có hạt nêm chay, giờ đã có hạt nêm chay làm từ các
loại nấm, rau, củ quả.

Một số câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Yếu tố nào có thể điều chỉnh lớn hơn?
- Yếu tố nào có thể cường điệu hoặc cực đoan?
- Yếu tố nào có thể cao hơn, to hơn hay mạnh hơn?
- Có thể gia tăng tần số của hệ thống?
- Yếu tố nào có thể lặp lại?có thể tạo ra nhiều bản sao?
- Có thể bổ sung thêm những đặc trưng mới hoặc giá trị mới?
Ví dụ:
- Xe đạp đôi.
- Xe buýt nhiều tầng.
5. Phép thêm vào (Put)
Nội dung: Áp dụng cho mục đích, lĩnh vực khác.
Các câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Đối tượng đang xem xét có thể dùng vào mục đích khác?
- Đối tượng đang xem xét có thể dùng bởi người khác với mục đích khác?
- Trẻ em hay người già sử dụng đối tượng đang xem xét như thế nào?
- Có cách nào khác sử dụng đối tượng đang xem xét không?
- Có thể sử dụng ý tưởng này trong lĩnh vực khác, thị trường khác?
Ví dụ:
- Lốp xe có thể dùng làm hàng rào.
6. Phép loại bỏ (Eliminate)
Nội dung: Đơn giản hóa các thành phần của hệ thống.
Các câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Tôi có thể đơn giản hóa đối tượng như thế nào?
- Bộ phận nào có thể loại bỏ mà không làm thay đổi tính năng hệ thống?
- Bộ phận nào không mang tính cốt lõi hay không cần thiết?
- Qui tắc nào có thể hạn chế hoặc loại bỏ?
- Thực hiện với qui mô nhỏ hơn sẽ ra sao?
- Tính chất nào có thể giảm thiểu hoặc loại bỏ?
- Có thể chia tách hệ thống thành các bộ phận khác nhau?

xử dụng vi xử lý Apple.
- Phép kết hợp (Combine):
o Thế hệ Iphone 3: Có tích hợp máy ảnh, quay video, ghi âm, máy
nghe nhạc, chơi game, thiết bị bluetooth, wifi.
o Thế hệ Iphone 4 và 5: Ngoài các tích hợp như Iphone 3 còn có
thêm ứng dụng iBook, iMovies, Siri, đàm thoại Facetime,…
- Phép tương thích (Adapt): kết nối với máy tính.
- Phép điều chỉnh (Modify):
o Thế hệ Iphone 3: tích hợp camera 2-3 megapixel, chỉ có ở mặt sau.
o Thế hệ Iphone 4, 5: tích hợp camera 5-8 megapixel, ngoài máy ảnh
mặt sau còn có cả máy ảnh mặt trước 0.7 megapixel, có đèn LED,
Flash, do đó cho hình ảnh sắc nét, đẹp hơn.
o Dung lượng RAM của thế hệ Iphone 3 từ 128-256MB, có các loại
4GB, 8GB, 16GB bộ nhớ. Trong khi thế hệ 4,5 đượng nâng cấp
lên 512MB RAM, có dung lượng 16GB, 32GB, 64GB bộ nhớ để
đáp ứng nhu cầu lưu trữ cao của người dùng.
- Phép thêm vào (Put):
o Dùng như máy tính PC, Laptop để lưu trữ, thao tác tập tin, thư
mục, duyệt web.
o Dùng như máy nghe nhạc, máy quay phim, máy ảnh, máy ghi âm.
- Phép loại bỏ (Eliminate): Không dùng cục sạc.
- Phép đảo ngược (Reverse): Tạo ra các ốp, bao da, chân đế dành riêng
cho iPhone.
Học Viên: Nguyễn Đình Hoàng Trang 7
Tiểu Luận PPNC Khoa Học Trong Tin Học GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Chương 2 : CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA HỆ ĐIỀU
HÀNH iOS
I. Tổng quan
iOS (trước đây là Iphone OS) là một hệ điều hành điện thoại di động phát
triển và phân phối bởi Apple Inc phát hành năm 2007 cho iPhone và iPod Touch,

Đây là phiên bản đầu tiên được Apple cho ra mắt vào năm 2007. Vào thời
điểm đó, iOS không hỗ trợ 3G, không hỗ trợ đa nhiệm, không cho cài thêm phần
mềm từ bên thứ 3, không cho cắt/dán văn bản, không hỗ trợ đính kèm file trong
email, tin nhắn MMS, tài khoản Mail for Exchange, màn hình chủ không tùy
biến, không hỗ trợ tethering, giấu file thư mục khỏi người dùng, không cho phép
chỉnh sửa văn bản,…
Với biên bản đầu tiên, Apple không cạnh tranh về cấu hình mà chỉ tập trung
vào trải nghiệm gốc của người dùng về tốc độ, sự ổn định khi chạy các ứng dụng
và chỉ đưa ra vài tính năng, nhưng những tính năng đó đều cực kỳ tốt so với
những gì đang có trên thị trường vào năm 2007 và tạo nên bước đột phá, thay đổi
toàn ngành công nghiệp điện thoại với 3 tính năng sáng tạo nổi bật sau đây:
Giao diện người dùng: trước khi iOS ra mắt thì hầu hết điện thoại thông minh
trên thị trường thường không sử dụng màn hình cảm ứng, nếu có thì là loại
dùng bút stylus cùng cảm ứng điện trở. Iphone đã thay đổi điều đó với màn hình
cảm ứng điện dung giúp người dùng tương tác dễ dàng hơn.
Trình duyệt web Mobile Safari: đây là trình duyệt đi động đầu tiên, cho người
dùng cảm giác duyệt web tuyệt vời như khi đọc web trên máy vi tính.
Các tính năng mới đi trước thời đại như Google maps - ứng dụng dẫn đường,
iTunes Sync- đồng bộ hóa dữ liệu, bàn phím ảo, màn hình springboard,…
2. iOS 2
Học Viên: Nguyễn Đình Hoàng Trang 9
Tiểu Luận PPNC Khoa Học Trong Tin Học GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Tháng 7/2008, Apple giới thiệu iOS2 với kho ứng dụng App Store, các ứng
dung trên App Store có thể được mua trực tiếp trên thiết bị hoặc qua iTunes trên
máy tính, đây là cách thức tương tác khác lạ so với các phân phối phần mềm di
động truyền thống. Điều đặc biệt là App Store sử dụng chung một tài khoản với
iTunes nên người dùng không cần phải đăng ký mới. Tuy nhiên, Apple ngăn cấm
người dùng cài đặt thêm phần mềm từ các kho ứng dụng khác.
Phiên bản này, Apple cũng bổ sung thêm các tính năng thiếu hụt của phiên
bản trước như giao thúc Microsoft Exchange để push mail, lịch, danh bạ, hỗ trợ

lập trình viên có nhiều không gian sáng tạo với các ứng dụng chất lượng
cao.
- Hỗ trợ AirPlay, chia sẽ video giữa các thiết bị iOS, Apple TV, AirPrint
cho nhu cầu in ấn.
5. iOS 5
Học Viên: Nguyễn Đình Hoàng Trang 11
Tiểu Luận PPNC Khoa Học Trong Tin Học GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Các đặc điểm mới trong iOS 5 phải kể đến là:
- Siri : thay thế Voice control trong vai trò “trợ lý ảo” nhằm thực hiện các
mệnh lệnh người dùng đưa ra.
- Notification center: thay vì sử dụng push notification liên tục hiện lên
màn hình gây khó chịu cho người dùng, ở bản iOS 5 Apple đã gom các
cảnh báo vào 1 trung tâm duy nhất Notification Center.
- iMessage: nhằm tiết kiệm chi phí khi sử dụng tin nhắn giữa các thiết bị
dùng hệ điều hành iOS của Apple.
- Không cần dùng PC nữa : Apple đã loại bỏ vai trò của máy tính trong
việc kết nối với các thiết bị iOS, ngay cả việc active máy cũng được
thực hiện không dây. Việc này chứng tỏ iPhone và iPad đóng vai trò lớn
hơn trong việc trở thành thiết bị máy tính của người dùng trong tương
lai.
- iTunes Wifi Sync: cho phép đồng bộ hóa thông qua wifi thay vì dùng
cáp như trước.Ở chế độ mặc định, việc đồng bộ này chỉ thực hiện khi
thiết bị được cắm sạc nên nó hoàn toàn không ảnh hưởng đến quá trình
sử dụng của người dùng.
- iCloud : cho phép sao lưu toàn bộ dữ liệu lên iCloud.
- Apple cũng đồng thời giới thiệu một giải pháp khác cho âm nhạc chứa
toàn bộ các bài hát của bạn trên máy chủ của hãng, qua đó giảm thiểu
việc phụ thuộc vào PC. Các chức năng nâng cao như phục hồi dữ liệu
của máy cũng được thực hiện trực tiếp trên thiết bị.
6. iOS 6

vẫn còn đó nhưng nó không còn xấu như trên iOS 6.
- App Store mới trên iOS 7 nhanh hơn iOS 6 rất nhiều. Tốc độ tải trang đã
được cải thiện rất đáng kể.
- Trình duyệt đã có thêm tính năng Private, tức là duyệt web nhưng không để
lại bất kỳ lịch sử hay thông tin website nào, hữu ích khi bạn mượn máy của
người khác để vào web hoặc truy cập những trang web nhạy cảm.
Học Viên: Nguyễn Đình Hoàng Trang 14
Tiểu Luận PPNC Khoa Học Trong Tin Học GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Chương 3: PHÂN TÍCH CÁC PHƯƠNG PHÁP SÁNG TẠO
SCAMPER TRONG SỰ PHÁT TRIỂN CỦA HĐH iOS
Một trong những cống hiến tuyệt vời cho nhân loại từ trước tới nay chính là
khi cựu giám đốc điều hành Apple Steve Jobs đã giới thiệu Iphone cho toàn thế giới
vào năm 2007, tạo nên một bước đột phá về ngành công nghệ smartphone. Sau 6 năm,
nhưng hệ điều hành iOS vẫn đứng vững và ngày càng phát triển thông qua quá trình
không ngừng tự hoàn thiện và cải tiến. Apple đã khiến cho iOS trở thành một trong số
các hệ điều hành có những tính năng phong phú và có nền tảng hỗ trợ tốt nhất trên thị
trường.
I. Phép thay thế (Substitute)
Đối với dân công nghệ Apple không chỉ đơn thuần là một hãng lớn, đây còn là
một biểu tượng cho sự sáng tạo và chất lượng.
Ngay từ phiên bản đầu tiên đã tạo nên đột phá trong ngành công nghệ điện
thoại, khi thay thế bàn phím vật lý bằng bàn phím ảo, sử dụng cảm ứng điện
dung giúp người dùng tương tác dễ dàng hơn.
Tuy nhiên khi mới ra đời chiến lược của Apple không tập trung vào cấu hình
mà chủ yếu vào phần cốt lõi, tốc độ, sự ổn định của ứng dụng. Do đó, có rất ít
tính năng, không hỗ trợ đa nhiệm,…
Để khắc phục những hạn chế trên, các phiên bản về sau của iOS được cải tiến
dần bằng cách thay thế cảm ứng đa điểm giúp người dùng tương tác linh hoạt,
đơn giản và thân thuộc hơn. Đồng thời, hệ điều hành đơn nhiệm dần thay thế
bằng hệ điều hành đa nhiệm để thực hiện nhiều tác vụ đồng thời đáp ứng yêu cầu

- Các ứng dụng khác nữa như: Twitter, facebook, Reminders, Newsstand,
AirPrint ( in không dây),…
III. Phép thích ứng (Adapt)
- Bộ công cụ phát triển phần mềm iOS SDK hỗ trợ tối đa không gian cho
lập trình viên sáng tạo, kết quả là các ứng dụng iOS trở nên đẹp hơn,
chất lượng cao hơn.
- Chức năng Push notification cho các ứng dụng bên thứ 3, chức năng
này là câu trả lời của Apple cho những than phiền về đa nhiệm khi nó
hiện cảnh báo của các ứng dụng cần gây chú ý với người dùng.
- Bản iOS 3.2 là một nâng cấp để chạy trên sản phẩm iPad có độ phân giải
lớn hơn.
- Nâng cấp hệ điều hành đa nhiệm, dựa trên 6 dịch vụ đa nhiệm khác nhau
nhằm duy trì tính ổn định của hệ thống, tiết kiệm pin so với giải pháp đa
nhiệm đầy đủ. Đồng thời cũng mang lại một chức năng mới cho nút
Home, nhấn nó 2 lần để gọi menu đa nhiệm chứa tất cả các ứng dụng
đang chạy nền.
IV. Phép điều chỉnh (Modify)
- Phiên bản đầu tiên không thật sự ổn định khi hàng loạt người dùng phàn
nàn về lỗi pin kém, treo ứng dụng hay mất thoại. Apple đã cố gắng sửa
chữa đặc điểm này trong các phiên bản sau, đồng thời làm tăng tốc quá
trình đồng bộ hóa với iTunes.
- Phiên bản iOS 3 bổ sung nhiều chức năng hơn như: chọn, cắt, xóa, sao
chép, hỗ trợ quay video, bàn phím nằm ngang, kế nối 3G, hỗ trợ nhiều
ngôn ngữ khác nhau,…
- Từ phiên bản iOS 4 trở về sau, hỗ trợ đa nhiệm, tạo folder cho ứng
dụng, wifi tethering, tùy chỉnh tìm kiếm spotlight, facetime, ứng dụng
game, mạng xã hội, tải video HD,…
- Đặc biệt phiên bản iOS 5, 6,7 có chức năng Siri, iMessage.
V. Phép thêm vào (Put)
- Các phiên bản hệ điều hành iOS qua thời gian càng ngày càng có nhiều

2.
3.
4. />Học Viên: Nguyễn Đình Hoàng Trang 20