DẠY TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH DÂN TỘC
I/ ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH:
Xã Sơn Thành Tây nằm ở phía tây huyện Tây Hòa, Đông giáp xã Sơn
Thành Đông, Tây giáp huyện Sông Hinh, Nam giáp núi Hòn Nhọn, Bắc giáp
sông Ba, cách trung tâm huyện Tây Hòa gần 20 km. Xã Sơn Thành Tây vừa
được tách ra từ xã Sơn Thành vào năm 2005, xã gồm 7 thôn trong đó có 01
trường cấp 2-3 Sơn Thành, 01 trường Tiểu học, 01 trường Mẫu giáo nằm rải
rác ở các thôn trong xã.
Trường Tiểu học Sơn Thành Tây nằm xa Phòng Giáo dục và Đào tạo
huyện Tây Hòa, là điểm trường cuối cùng của huyện. Trường gồm có 4 điểm
học cách xa nhau, trong đó điểm học Lạc Đạo thuộc vùng kinh tế mới nên
đời sống nhân dân luôn gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó học sinh tại điểm
trường này đa số là người dân tộc thiểu số và phần lớn các em chưa được
qua lớp mẫu giáo nên phần nào đã ảnh hưởng nhiều đến công tác giảng dạy
của giáo viên và việc học tập của các em.
Phần lớn các em đầu năm học chưa ra lớp, cho đến tuần học thứ tư
mới chịu ra học mặc dầu nhà trường luôn vận động để đưa các em đến
trường .
Qua quá trình công tác có những thuận lợi và khó khăn như sau:
1/ Thuận lợi :
- Về cơ sở vật chất: Phòng học, bàn ghế đầy đủ cho mỗi lớp học một buổi
trên ngày, môi trường trong lành sạch sẽ.
- Các thế hệ học sinh đều ngoan, kính trọng thầy cô giáo.
- Được sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và các ban
ngành đoàn thể trong xã. Được sự quan tâm giúp đỡ của Phòng Giáo dục-
Đào tạo huyện Tây Hòa đã góp ý xây dựng phương pháp giảng dạy đối với
học sinh dân tộc thiểu số .
2/ Khó khăn :
- Đây là điểm trường có nhiều học sinh dân tộc thiểu số khác nhau: Kinh,
Tày, Nùng, Ba Na, Ê Đê, Hờ Roi nên từ tiếng nói, tập quán, sinh hoạt, nhận
thức hiểu biết về pháp luật của từng dân tộc cũng khác nhau.
- Năm học 2010 – 2011 số học sinh DT là 46 em. Nữ 27 em .
- Không có học sinh bỏ học so với năm học trước
2/ Thực trạng của học sinh dân tộc thiểu số:
Khi đến trường học sinh người kinh đã có vốn tiếng Việt đủ để tìm hiểu
thế giới xung quanh, ngoài ra các em có nhiều thời gian và cơ hội sử dụng
tiếng Việt liên tục với nhiều người và nhiều mục đích khác nhau trong cuộc
sống ngoài nhà trường. Còn học sinh dân tộc thì lại khác trước khi đi học các
em mới chỉ nắm vững tiếng mẹ đẻ và phát triển nhận thức bằng tiếng mẹ đẻ
chứ không phải bằng tiếng Việt. Vốn tiếng Việt của các em rất ít hoặc không
có gì, khi được đến trường các em mới bắt đầu học tiếng Việt và các em phải
học tiếng Việt trên cơ sở kinh nghiệm của tiếng mẹ đẻ.
Ở điểm trường Lạc Đạo năm nào cũng vậy khó khăn thì nhiều, thuận lợi
thì ít. Vì số học sinh dân tộc khác nhau ngày càng nhiều do đó giáo viên
càng khó khăn hơn trong công tác giảng dạy, khó khăn nhất là đối với học
sinh dân tộc Ba Na và Ê – Đê vì gia đình ít quan tâm đến việc học tập của
con em, mặc dầu đã có lớp học mẫu giáo nhưng phụ huynh không cho con
họ ra học, đến khi nhập học lớp một lại ra lớp chậm so với các bạn, tuy đã
được nhà trường thông báo và giáo viên đến tận xóm, tận nhà huy động học
sinh ra học nhưng phụ huynh cho rằng không cần thiết: “Khi nào mua được
quần áo, sách vở rồi sẽ ra học”.Đến khi ra lớp chỉ có 1 quyển vở và 1 mẫu
bút chì, cho nên các em chỉ ra ngồi nghe mà không biết viết, không biết cầm
bút, cầm phấn, không biết đưa tay từ đâu đến đâu …
Đa số học sinh dân tộc nhất là dân tộc Ba Na và Ê – Đê do hoàn cảnh
kinh tế gia đình khó khăn và môi trường tiếp xúc của các em còn hạn chế
nên hầu như các em chưa biết và hiểu được tiếng phổ thông, các em còn
nhút nhát ít dám phát biểu cho nên nhiều khi giáo viên hỏi các em không
chịu thưa, giáo viên chỉ bảo các em không biết làm theo.
3/ Những biện pháp thực hiện:
Thực hiện sự chỉ đạo của Phòng GD-ĐT huyện Tây Hoà, sự chỉ đạo phân
công của nhà trường trong năm học phân công giáo viên giảng dạy tại điểm
Học sinh dân tộc học ở nhà trường cũng được dạy - học theo những
phương pháp đặc trưng của môn học, các giáo viên dạy tiếng Việt ở nhà
trường có trách nhiệm dạy theo các phương pháp bộ môn đã được qui định.
Bên cạnh ấy để giúp học sinh dân tộc tiếp thu tiếng Việt một cách có hiệu
quả chúng tôi đã áp dụng một số biện pháp sau:
- Giáo viên dạy học sinh dân tộc học bằng tiếng Việt nghĩa là giáo
viên dùng tiếng Việt để dạy tiếng Việt cho học sinh dân tộc mà không cần
liên hệ tiếng mẹ đẻ. Việc giải thích trong phương pháp giảng dạy được minh
hoạ bằng các vật thật, hình vẽ, tranh ảnh …Người giáo viên cần phải sử
dụng triệt để các dụng cụ trực quan, vật mẫu, tranh ảnh, cử chỉ, điệu bộ…
khi cung cấp kiến thức cho các em, nếu cần thiết có thể cho các em ra ngoài
trời, tiếp xúc với thiên nhiên, bầu trời ngoài lớp học
- Giáo viên tổ chức các hoạt động thực hành luyện tập đảm bảo cho
học sinh được nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt thường xuyên, nhất là trong
giai đoạn đầu lớp Một cần chú trọng luyện các kĩ năng nghe, nói.
- Giáo viên sử dụng tiếng dân tộc của học sinh dân tộc trong quá trình
giảng dạy toán cũng như các bộ môn khác là nhằm để giúp các em dân tộc
tiếp nhận một ngôn ngữ mới (tiếng Việt) trên cơ sở tận dụng được vốn ngôn
ngữ sẵn có của mình (tiếng dân tộc), tránh được sự căng thẳng trong nhận
thức của học sinh, nhất là đối với học sinh lớp Một.
- Về việc dạy dỗ phải nói rất khó khăn, giáo viên phải tìm hiểu hoàn
cảnh từng em, từng gia đình và dùng lời nói cho phải đối với phụ huynh học
sinh để tạo được sự đồng tình và giúp đỡ của họ. Bên cạnh ấy có nhiều phụ
huynh không lo lắng cho con em mình mà lại nói rằng “Ối dào nó học biết
được thì để nó học nếu không biết thì cho nó nghỉ chứ biết làm thế nào
được”.
- Giáo viên phải tự lo lắng dạy dỗ, nhất là học sinh lớp một các em
đến lớp chưa nói được tiếng nói phổ thông, lại không được đi học mẫu giáo,
bên cạnh đó ra lớp 1 lại chậm so với các bạn, nhiều học sinh không biết cầm
bút, cầm phấn và đưa nét bút từ đâu.
học tập, vui chơi sau đó dần dần chuyển sang sử dụng tiếng Việt, giáo viên
có thể tuỳ tình hình thực tế mức độ nhận biết tiếng Việt của lớp mình mà lựa
chọn mức độ sử dụng tiếng dân tộc cho phù hợp, tránh sử dụng tràn lan, chỉ
sử dụng trong các trường hợp cần thiết để giảng dạy mà thôi .
III/ KIẾN NGHỊ :
Để phục vụ cho việc giảng dạy đối với các em học sinh dân tộc thiểu
số được tốt hơn, tôi có một số kiến nghị lên các cấp như sau:
- Đối với địa phương:
Hằng năm chuẩn bị vào đầu năm học cần thông báo cho toàn dân quan
tâm đến việc học tập của con em mình hơn như: Đưa con em đến trường
nhập học đúng qui định, vận động phụ huynh học sinh cho các em đi học
mẫu giáo đúng độ tuổi, phải mua đầy đủ đồ dùng dụng cụ học tập cho các
em có điều kiện đến trường học tập. Bên cạnh đó địa phương cần tạo điều
kiện hổ trợ thêm sách vở, dụng cụ học tập nhằm tạo động lực thúc đẩy các
em đến trường.
- Đối với ngành:
+ Cần có chính sách hổ trợ về tinh thần lẫn vật chất cho các giáo viên
đang công tác giảng dạy tại điểm trường có học sinh dân tộc thiểu số.
+ Tạo điều kiện và tuyển biên chế giáo viên là người dân tộc giảng dạy,
đồng thời tuyển người dân tộc thiểu số vào hổ trợ cùng giáo viên để cùng
nhau giảng dạy cho tốt hơn.
Trên đây là một số ý kiến về việc dạy học sinh dân tộc thiểu số mong
các cấp đóng góp ý kiến thêm để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy
một cách toàn diện ./.
TH Sơn Thành Tây