NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIÁO DỤC

A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. TÊN ĐỀ TÀI: Thực trạng và giải pháp vận dụng các phương pháp dạy
học bộ môn Văn của đội ngũ giáo viên khối 9 trường Trung học cơ sở
Lý Thường Kiệt.
II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1.Lý do khách quan:
 Do đòi hỏi khách quan của xã hội, giáo dục cần phải
đạt chất lượng tốt nhất nhằm cung cấp đầy đủ kiến thức, phát huy năng
lực học sinh. Hơn nữa, môn Văn còn đóng vai trò quan trọng tác động
tới tâm sinh lí học sinh, góp phần định hướng cho các em phát triển toàn
diện về nhân cách.
 Học Văn còn giúp cho học sinh hiểu biết được cái hay, cái đẹp, lối
sống đẹp, cái tốt, cái xấu, cái thiên, cái ác, cái nên làm và cái không nên
làm. Phải nói rằng văn chương rèn luyện đạo đức, tâm hồn, thái độ yêu
đời, thương người, hướng con người tới một cuộc sống tốt đẹp hơn. Như
Macxim Goocky đã từng nói: “Văn học là nhân học”.
 Tuy nhiên, trong thời đại hiện nay khi cuộc sống ngày một phát triển,
học sinh hầu như không hứng thú và lười học môn Văn. Hầu hết các em
chỉ coi trọng và chú ý học những môn tự nhiên mà coi thường và không
nhận thức được tầm quan trọng của môn Văn. Và một trong những
nguyên nhân khiến học sinh không ham thích và sợ học Văn là do giáo
viên dạy Văn không đổi mới phương pháp dạy học, duy trì đọc chép,
không phát huy khả năng sáng tạo của học sinh, làm cho các em khong
muốn học Văn thậm chí là chán nản học môn này.
1
 Vì vậy mà chúng tôi cần nghiên cứu thực trạng và giải pháp vận dụng
các phương pháp dạy học của bộ môn Văn để có thể nâng cao được khả
năng vận dụng vào bài giảng của giáo viên và kích thích hứng thú học
tập môn Văn ở học sinh, nhằm góp phần nâng cao chất lương giáo dục

khối 9 trường Trung Học Cơ Sở Lý Thường Kiệt.
 Thực trạng chất lượng học tập bộ môn Văn của học sinh khối 9 trường
Trung Học Cơ Sở Lý Thường Kiệt.
 Đề xuất các giải pháp vận dụng các phương pháp dạy học nhằm nâng
cao chất lượng dạy – học bộ môn Văn của đội ngũ giáo viên khối 9
trường Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt.
V. ĐỐI TƯỢNG KHÁCH THỂ VÀ CƠ SỞ NGHIÊN CỨU:
1. Đối tượng: Thực trạng và giải pháp vận dụng các phương pháp dạy
học bộ môn Văn của đội ngũ giáo viên khối 9 trường Trung Học Cơ Sở Lý
Thường Kiệt .
2. Khách thể:
 Học sinh khối 9 trường Trung Học Cơ Sở Lý Thường Kiệt .
 Giáo viên giảng dạy bộ môn Văn khối 9 trường Trung Học Cơ Sở Lý
Thường Kiệt .
3. Cơ sở nghiên cứu: Khối 9 trường Trung Học Cơ Sở Lý Thường Kiệt.
VI. KHOA HỌC GIẢ THUYẾT:
1. Việc vận dụng các phương pháp dạy học bộ môn văn của đội ngũ giáo
viên khối 9 trường Trung học sở Lý Thường Kiệt còn một số hạn chế, vẫn
còn những dấu hiệu của phương pháp dạy học thụ động:
 Thầy chuẩn bị bài, trò không có sự chuẩn bị hoặc chuẩn bị sơ sài.
 Thầy giảng nhiều, trò thụ động nghe, ghi chép, chưa chủ động, tích
cực trong việc xây dựng bài.
 Hoạt dộng cá nhân chưa có sự kết hợp với hoạt động nhóm, chưa
phát huy đước sức mạnh tập thể.
3
 Thầy nói nhiều, trò ít được trả lời.
 Tình huống có vấn đề trong dạy học chưa được chú trọng nhiều.
 Học trò chỉ ghi nhớ kiến thức một cách máy móc.
2.Việc vận dụng các phương pháp dạy học tốt hơn nếu:
 Dạy học thông qua việc tổ chức các hoạt động của học sinh.

môn Văn của đội ngũ giáo viên khối 9 trường Trung Học Cơ Sở Lý Thường
Kiệt.
b. Cách thức: Trò chuyện với học sinh, với giáo viên bộ môn Văn.
4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
a. Mục đích: Tổng kết lại các kết quả đã thu nhập được trong quá trình tiến
hành nghiên cứu để từ đó rút ra kết luận cho đề tài.
b. Cách thức: Tổng kết và đánh giá các bài học kinh nghiệm đã rút ra.
VIII. KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU:
Stt Nội dung công việc Thời gian Người thực
hiện
Ghi chú
1 Xác định đề tài nghiên
cứu
12/12/1009 Nguyễn Thục
Tường Vi
2 Xây dựng đề cương
nghiên cứu
02/02/2010 Nguyễn Thục
Tường Vi
Có sự tham
gia của các
thành viên
trong nhóm
3 Lựa chọn phương pháp
nghiên cứu
27/02/2010 Nguyễn Thục
Tường Vi
4 Chuẩn bị những điều
kiện vật chất và kĩ thuật
cho nghiên cứu

TÍCH CỰC:
- Môn Văn có vai trò quan trọng trong sự hình thành nhân cách phẩm chất
con người, môn Văn có sự tích hợp với các môn khác rất rõ ràng và việc đổi
mới phương pháp dạy học là một việc làm hết sức quan trọng.
- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập
của học sinh. Điểm này được thể hiện rõ nhất qua việc tổ chức sắp xếp các
nội dung học tập và xây dựng hệ thống câu hỏi, bài tập tìm hiểu bài.
II. KHÁI NIỆM PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
1. Khái niệm phương pháp: Phương pháp là con đường cách thức hoạt
động được tiến hành một cách tự giác, tuần tự nhằm đạt được những kết quả
phù hợp với mục đích đã đề ra.
2. Khái niệm phương pháp dạy học: Phương pháp dạy học là hệ thống
những hành động có chủ định theo một trình tự nhất định của giáo viên để
tổ chức hoạt động nhận thức và hoạt động thực hành của học sinh,nhằm
6
đảm bảo cho họ lĩnh hội nội dung dạy học và chính nhờ vậy mà đạt được
những mục tiêu dạy học.
III. CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN:
1. Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề.
2. Phương pháp vấn đáp gợi tìm.
3. Phương pháp rèn luyện theo mẫu.
4. Phương pháp trực quan.
5. Phương pháp thuyết trình.
6. Phương pháp thảo luận nhóm.
7. Phương pháp nghiên cứu sách giáo khoa.
8. Phương pháp phân tích ngôn ngữ.
CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI :
I. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA TRƯỜNG THCS LÝ THƯỜNG KIỆT:
- Trường Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt nằm trên địa bàn xã Vạn Hưng –
Vạn Ninh – Khánh Hòa.

- Thuận lợi:
+ Hầu hết giáo viên trong tổ còn trẻ có nhiệt huyết, có tinh thần học tập,
tự nâng cao tay nghề.
+ Có 5/8 giáo viên đã tốt nghiệp đại học; 2 giáo viên đạt danh hiệu giáo
viên dạy giỏi cấp huyện, tỉnh.
+ Tổ thường xuyên tổ chức thao giảng , chuyên đề rút kinh nghiệm để
giáo viên tự nâng cao tay nghề, thực hiện nghiêm túc công tác thanh tra nội
bộ.
 Tình hình h ọ c sinh:
- Khó khăn:
+ Học sinh thuộc địa bàn nông thôn điều kiện học tập còn nhiều khó khăn.
+ Trình độ học sinh không đồng đều, có một số học sinh mất căn bản về
kiến thức, yếu trầm trọng về kỹ năng nên rất khó cho giáo viên trong việc
áp dụng các phương pháp giảng dạy, nhiều em không ó hứng thú và khả
năng tiếp thu bài giảng.
- Thuận lợi:
+ Nhiều học sinh đã xác định được động cơ đúng đắn trong học tập.
+ Một số gia đình đã chú ý đến việc học tập của con cái, vài năm gần đây
trường luôn có học sinh giỏi Văn các cấp đó là động lực để nhiều học sinh
cố gắng hơn trong học tập.
II. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CỦA VIỆC VẬN DỤNG PHƯƠNG
PHÁP DẠY HỌC BỘ MÔN VĂN CỦA GIÁO VIÊN KHỐI 9
TRƯỜNG THCS LÝ THƯỜNG KIỆT:
1. Tình hình học tập học kỳ I năm học 2009-2010:
Học lực:
8
Xếp loại Số lượng Tỷ lệ(%)
Giỏi 24 14,8%
Khá 51 31.5%
Trung bình 60 37%

9
hợp
2 Thường xuyên cho các em thảo luận nhóm trong
tiết dạy
150 75,7%
3 Giáo viên dạy hay, hình thức hấp dẫn, phong phú. 165 83,33%
4 Giáo viên giảng bài rất dễ hiểu 180 90,9%
5 Sử dụng tranh ảnh minh họa đầy đủ, đa dạng. 130 65,65%
6 Liên hệ giữa lí thuyết và thực tiễn sâu sắc 168 84,84%
7 Giáo viên tổ chức hoạt động ngoại khóa 175 88,38%
2.2 Kết quả giải quyết nhiệm vụ 2: Tìm hiểu hiệu quả của những
phương pháp mà giáo viên môn Văn của khối 9 đã áp dụng vào quá trình
giảng dạy.
* Tôi đã sử dụng những biện pháp sau:
- Trò chuyện với giáo viên và học sinh khối 9.
- Quan sát tiết dạy của giáo viên.
- Điều tra khoa học.
▪ Kết quả tìm hiểu như sau:
* Giáo viên cho biết:
- Những phương pháp thường mang lại hiệu quả cao trong tiết dạy của
mình, giúp cho học sinh có thể lĩnh hội tri thức một cách nhanh chóng và
chính xác là phương pháp trực quan, phương pháp thảo luận nhóm và
phương pháp vấn đáp – gợi tìm.
- Nguyên nhân của kết quả học tập rất thấp của học sinh khối 9, bản thân
học sinh không thích học môn này, giáo viên chưa thu hút các em vào việc
học, chưa khơi dậy được sự hứng thú học tập cho học sinh, nhà trường chưa
trang bị đầy đủ các phương tiện dạy học như tranh ảnh, mô hình…
- Những biện pháp nâng cao chất lượng học tập của học sinh: sử dụng nhiều
phương pháp phát huy tích cực, chủ động , sáng tạo của học sinh. Giáo viên
đặt vấn đề và gợi ý để học sinh tự giải quyết, luôn luôn liên hệ giữa lí thuyết

triệt để ưu thế của công nghệ hiện đại để thiết kế các đồ dùng dạy học,
11
phưong tiện bổ trợ nâng cao hiệu quả bài giảng, đồng thời gây hứng thú học
tập cho học sinh.
+ Tăng cường theo dõi, quản lý giúp đỡ học sinh yếu kém. Bồi dưỡng học
sinh giỏi. Tổ thường xuyên có kế hoạch theo dõi nắm thông tin kịp thời số
học sinh yếu kém theo từng mức độ ở từng lớp. Phân công giáo viên theo
dõi, lên kế hoạch phụ đạo và báo cáo kết quả cụ thể trong từng phiên họp
chuyên môn định kỳ.
+ Tổ lựa chọn và phân công giáo viên có năng lực chuyên môn tốt có kế
hoạch bồi dưỡng học sinh để phát huy tối đa năng lực của các em và tạo cơ
sở mũi nhọn hướng tới những thành tích cao cho đội tuyển của nhà trường.
C. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:
I. Kết luận:
 Đổi mới và hiện đại hóa phương pháp giáo dục, chuyển từ việc truyền
đạt tri thức thụ động, thầy giảng, trò ghi sang hướng dẫn người học
phương pháp tự học, tự thu nhận thông tin một cách hệ thống và có tư
duy, phân tích tổng hợp, phát triển được năng lực của mỗi cá nhân, tăng
cường tính chủ động, tính tự chủ của học sinh, sinh viên trong quá trình
học tập, hoạt động tự quản trong nhà trường và tham gia các hoạt động
xã hội. Đó là chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010.
 Nhân loại đang đứng trước sự phát triển như vũ bão của khoa học
công nghệ. Vì thế, mà con người trong tương lai phải năng động, sáng
tạo, thích ứng nhanh và giải quyết nhanh mọi vấn đề. Vì nhà trương
chính là nơi đào tạo con người với nhiều phẩm chất và năng lực của con
người thế kỷ mới.
12
 Nhà trường và các phương pháp dạy học truyền thống đã hoàn thành
nhiệm vụ của mình, giờ đây cần phải đổi mới các phương pháp dạy học
để bảo đảm đáp ứng được nhu cầu của xã hội. Phương pháp dạy học tích

vào giảng dạy, không ngừng trao dồi, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ.
14