Bộ môn : Luật Hành chính Việt Nam
Giải quyết vấn đề.
a. cơ sở của mối quan hệ về tổ chức và hoạt động giữa Chính phủ với các
Bộ, Cơ quan ngang bộ.
Mối quan hệ giữa Chính phủ với các Bộ, Cơ quan ngang bộ(sau đây gọi
chung là Bộ) xuất phát từ địa vị pháp lý của hai loại cơ quan này, một bên có thẩm
quyền quản lý hành chính nhà nước chung trên các lĩnh vực- Chính phủ với một
bên có thẩm quyền quản lý hành chính nhà nước trên từng lĩnh vực tùy theo sự
phân công công việc và đặc thù của các bộ, cơ quan ngang bộ.
Xuất phát từ yêu cầu công việc, sự quản lý trên các lĩnh vực: Chính phủ là cơ
quan hành chính nhà nước cao nhất, mọi hoạt động hành pháp đều do Chính phủ
thực thi do vậy, khối lượng công việc là rất lớn, để đảm bảo được hiệu quả của sự
quản lý hành chính nhà nước, nên chính phủ phân chia công việc cho các Bộ, Cơ
quan ngang bộ tùy theo đặc thù của các cơ quan này nhằm làm sao để thu được
hiệu quả cao nhất.
Để có thể được Chính phủ phân công công việc, trước hết các Bộ, Cơ quan
ngang bộ sẽ được thành lập theo thủ tục do pháp luật quy định thông qua sự “đề
nghị Quốc hội quyết định thành lập hoặc bãi bỏ các bộ, cơ quan ngang bộ của Thủ
tướng chính phủ”. Đây là cơ sở thể hiện mối quan hệ giữa Chính phủ với Bộ, Cơ
quan ngang bộ. Cụ thể, mối quan hệ đó như thế nào sau đây là phần phân tích chi
tiết.
b. mối quan hệ về tổ chức và hoạt động giữa Chính phủ với các Bộ, Cơ
quan ngang bộ.
b.1. mối quan hệ về tổ chức.
Theo quy định tại Điều 22 Luật tổ chức Chính phủ: “Bộ, cơ quan ngang bộ là
cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với ngành hoặc
lĩnh vực công tác trong phạm vi cả nước...”, như vậy, với quy định này ta thấy rằng:
Bộ, cơ quan ngang bộ là cơ quan thuộc Chính phủ, do Chính phủ quản lý và kiểm
tra về hoạt động, để thực hiện được chức năng quản lý, kiểm tra thì các cơ quan này
phải do Chính phủ đứng đầu là Thủ tướng trực tiếp đề nghị Quốc hội thành lập(theo
quy định tại Điều 2 Luật tổ chức chính phủ).
các Bộ theo đó các Bộ cũng có nhiệm vụ phải tuân thủ các văn bản đó mà Chính
phủ đã ban hành cho mình. Đây là một số điểm về mối quan hệ về tổ chức giữa
Chính phủ với các Bộ.
b.2. mối quan hệ về hoạt động.
Do Chính phủ làm việc theo chế độ tập thể, mà các Bộ trưởng là thành viên
của Chính phủ cho nên “Bộ trưởng tham gia vào hoạt động của Chính phủ; lãnh
đạo, quyết định và chịu trách nhiệm về ngành, lĩnh vực hoặc về công tác được giao
phụ trách...”. Bên cạnh đó, Thủ tướng có thẩm quyền trong việc lãnh đạo công tác
của Chính phủ, các thành viên chính phủ, đây chính là mối quan hệ giữa các thành
viên của Chính phủ và thành viên của Bộ. Để thực hiện được nhiệm vụ của mình,
các Bộ trưởng phải ban hành các thông tư, các quyết định, tuy nhiên nếu các văn
bản này trái với các văn bản của Chính phủ, của Thủ tướng chính phủ thì sẽ bị đình
chỉ hoặc bãi bỏ, chính điều này thể hiện được mối quan hệ ràng buộc về hiệu lực
của các văn bản thuộc thẩm quyền của các Bộ được ban hành để thực thi những
nhiệm vụ mà Chính phủ giao cho.
Về việc tham gia vào ban hành các dự án pháp luật thì, các Bộ có thẩm
quyền trình Chính phủ các dự án luật, theo đó Chính phủ sẽ xem xét và quyết định
trình ra trước Quốc hội để thông qua nếu trong quá trình xem xét các dự án đó có
khả quan và thấy được vai trò của nó đối với đời sống xã hội. Bên cạnh đó, Tập thể
Bộ và Bộ trưởng có thẩm quyền đưa lên Chính phủ quyết định thông qua các dự án
thuộc thẩm quyền của Chính phủ mà Chính phủ đã giao cho bộ xây dựng dự thảo
theo chức năng, nhiệm vụ của các bộ.
Về cải cách hành chính, mối quan hệ trong hoạt động thể hiện ở chỗ: Bộ có
thẩm quyền quyết định và tổ chức thực hiện kế hoạch cải cách hành chính theo
chương trình cải cách hành chính nhà nước của Chính phủ và sự chỉ đạo của Thủ
tướng.
Về hoạt động giữa các Bộ với nhau, thì Bộ trưởng có quyền kiến nghị với
các Bộ trưởng khác đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bỏ những quy định do các cơ
quan đó ban hành trái với văn bản của các cơ quan nhà nước cấp trên và của những
văn bản do Bộ mình ban hành đối với những ngành, lĩnh vực thuộc thẩm quyền,
hoặc vượt thẩm quyền; bộ, Bộ trưởng có nhiệm vụ phối hợp cùng Chính phủ để
giải quyết những vấn đề về quản lý hành chính thuộc phạm vi chức năng và có
quyền trình Chính phủ các đề án chung khi được giao..v.v..
c. ý nghĩa của mối quan hệ giữa Chính phủ với các Bộ, CQNB.
Mối quan hệ về tổ chức và hoạt động giữa Chính phủ với các bộ, cơ quan
ngang bộ có ý nghĩa to lớn trong việc phối hợp công tác giữa hai loại cơ quan này
để giải quyết những vấn đề đặt ra cho nền hành chính Việt nam, mối quan hệ này
còn có vai trò trong việc thống nhất nền hành chính quốc gia trước khi đi giải quyết
những vấn đề cụ thể tạo cơ sở vừa phối hợp giữa hai cơ quan, vừa kiểm soát, vừa
điều chỉnh giữa Chính phủ với các bộ.
Nền hành chính của nước ta và hầu hết các nước được coi là trung tâm, do
vậy khối lượng công việc và các văn bản pháp lý thuộc về cơ quan Chính phủ và
các bộ là rất lớn, việc phối hợp trong giải quyết từng công việc có ý nghĩa tạo ra
hiệu quả cao nhất, mang lại lợi ích thiết thực nhất cho đất nước, điều này dẫn đến
mối quan hệ giữa các cơ quan này là tất yếu. Để hoàn thiện về cơ cấu tổ chức và
làm linh hoạt trong quá trình thực thi nhiệm vụ cho hai loại cơ quan này, thì mối
quan hệ này có ý nghĩa quan trọng trong việc chỉ ra những khuyết điểm của Chính
phủ và của các bộ, cơ quan ngang bộ. Từ đó, có những phương hướng kịp thời để
khắc phục những khuyết điểm, làm hoàn thiện nền hành chính Việt Nam./.
Trương Văn Tân 342229 Bài tập cá nhân tuần 23
Bộ môn : Luật Hành chính Việt Nam
Danh mục tài liệu tham khảo !
1. Nghị định số 178/ 2007 của Chính phủ/ ngày 03/12/2007, quy định về
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ, Cơ quan ngang bộ.
2. Luật Tổ chức Chính phủ ngày 25 tháng 12 năm 2001.
3. Trường Đại học Luật Hà Nội - Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam –
Nxb. CAND, Hà Nội 2008.
4. Hiến pháp nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam 1992 (được sửa
đổi, bổ sung ngày 25 tháng 12 năm 2001).
5. Trang web. Google.com.vn