Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
A. Lời Mở Đầu.
Kinh tế nớc ta đang trên đà hội nhập với kinh tế các nớc trong khu vực và
trên thế giới,đó là cơ hội lớn để kinh tế nớc ta hòa nhập với các nền kinh tế năng
động nhất hiện nay và kêu gọi sự giúp đỡ của các nớc đi trớc về các lĩnh vực mà
ta còn thua xa họ nh:khoa học kĩ thuật,trình độ quản lý,vốn và đặc biệt là
thiếu lao động có trình độ chuyện môn cao.Để nhanh chóng đuổi kịp họ thì
Đảng và nhà nớc ta phải xây dựng một Lực lợng sản xuất(LLSX) phát triển
mạnh và dựa trên một Quan hệ sản xuất(QHSX) phù hợp với nó.Nhng không
phải lúc nào hai phạm trù lịch sử đó cũng tác động tích cực với nhau,bổ trợ cho
nhau một cách hoàn hảo.Đôi khi cái này lại trở nên lỗi thời,lạc hậu không còn
phụ thuộc với cái kia,thì nó là xiềng xích kìm hãm không cho cái kia phát triển
và điều tất yếu sẽ xảy ra mâu thuẫn.Khi đó cái cũ,cái lạc hậu đợc thay thế bằng
cái mới tiến bộ hơn.
Quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của LLSX là quy
luật phổ biến tác động trong toàn bộ tiến trình lịch sử nhân loại,nó là một điều
kiện thiết yếu để phát triển một nền kinh tế.
Là một nhà kinh tế trong tơng lai,Em cần phải chau rồi cho mình thật
nhiều kiến thức về kinh tế để mai này góp một phần công sức nhỏ bé của mình
giúp xây dựng đất nớc Việt Nam ngày càng phồn vinh hơn,giàu đẹp hơn,không
thua gì các nớc phát triển trên thế giới và khẳng định vị thế của ta trên trờng
Quốc tế.Đây là đề tài rất lý thú với các sinh viên kinh tế nên em chọn đề tài đó
để nghiên cứu.
Để hoàn thành một đề tài rất dài và phức tạp nh thế này cần phải có nhiều
thời gian và nhiều t liệu liên quan.Do chúng em có rất ít thời gian để làm bài
nên sẽ không trách khỏi những khiếm khuyết trong quá trình làm.Rất mong sự
đóng góp ý kiến chân thành của mọi ngời để bài viết của em hoàn thiện hơn.
B.Nội Dung.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
I. Đặt Vấn Đề.
Lực lợng sản xuất là năng lực thực tiễn cải biến giới tự nhiên của cin ng-
ời nhằm đáo ứng nhu cầu đời sống của mình.
Lực lợng sản xuất biểu hiện mối quan hệ giữa con ngời với tự nhiên
trong quá trình sản xuất vật chất.LLSX thể hiện năng lực thực tiến của con ngời
trong quá trình sản xuất ra của cảI vật chất.
LLSX bao gồm t liệu sản xuất và ngời lao động với tri thức và phơng
pháp sản xuất, kỹ năng, kỹ sảo và thói quen lao động của họ, trong đó LLSX
hàng đầu của nhân loại là công nhân, là ngời lao động. Chính ngời lao động là
chủ thể của quá trình sản xuất, với sức mạnh và kỹ năng của mình, sử dụng t
liệu lao động, trớc hết là công cụ lao động, tác động vào đối tợng lao động để
sản xuất ra của cải vật chất.
Cùng với ngời lao động, công cụ lao động cũng là một yếu tố căn bản
của LLSX, đóng vai trò quyết định trong t liệu sản xuất. Công cụ lao động do
con ngời sáng tạo ra, là sức mạnh của tri thức đã đợc vật thể hóa,nó nhân
sức mạnh của con ngời trong quá trình sản xuất. Công cụ lao động là yếu tố
động nhất của LLSX. Cùng với quá trình tích lũy kinh nghiệm, với những phát
minh và những sáng chế kĩ thuật, công cụ không ngừng đợc cải tiến và hoàn
thiện. Chính sự cảI biến và hoàn thiện không ngừng công cụ lao động đã làm
biến đổi toàn bộ t liệu sản xuất. Xét đến cùng, đó là nguyên nhân sâu xa của
mọi biến đổi xã hội. Trình độ phát triển của công cụ lao động là thớc đo trình
độ chinh phục tự nhiên của con ngời, là tiêu chuẩn phân biệt các thời đại kinh tế
trong lịch sử.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Trong sự phát triển của LLSX, khoa học đóng vai trò ngày càng to lớn.
Sự phát triển của khoa học gắn liền với sản xuất và là động lực mạnh mẽ thúc
đẩy sản xuất phát triển.
Ngày nay, khoa học đang có nhiều bớc phát triển vợt bậc và nó làm thay
đổi cục diện nền kinh tế thế giới. Các nớc phát triển mạnh nh: Mỹ, Nhật Bản,
các nớc Tây Âu nhờ lợi dụng đ ợc đợc những thành tựu đã có sẵn để vận dụng
Quan hệ phân phối sản phẩm tức là quan hệ chặt chẽ với nhau cùng mục
tiêu chung là sử dụng hợp lý và có hiệu quả t liệu sản xuất để làm cho chúng
không ngừng đợc tăng trởng, thúc đẩy táI sản xuất mở rộng và nâng cao phúc
lợi xã hội cho ngời lao động. Bên cạnh các quan hệ về mặt tổ chức quản lý,
trong hệ thống sản xuất, các quan hệ về măt phân phối sản phẩm lao động cũng
là những nhân tố có ý nghĩa hết sức to lớn đối với sự vận động của toàn bộ nền
kinh tế. Quan hệ phân phối có thể thúc đẩy tốc độ nhịp điệu của sản xuất nhng
ngợc lại nó có khả năng kìm hãm sản xuất, kìm hãm sự phát triển của xã hội.
QHSX trong tính hiện thực của nó không phảI là những quan hệ ý chí,
pháp lý mà là quan hệ kinh tế đợc biểu hiện thành các phạm trù, quy luật kinh
tế.
QHSX mang tính khách quan, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của
con ngời.
B.Quy luật về sự phù hợp giữa QHSX với tính chất và trình độ phát
triển của LLSX.
1,Tính chất và trình độ phát triển của LLSX.
a.Tính chất của LLSX.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Tính chất của LLSX đợc biểu hiện khi sản xuất còn ở trình độ thấp kém
thì LLSX có tính cá nhân-khi sản xuất đạt đến trình độ cơ khí hiện đại, phân
công lao động phát triển thì LLSX mang tính chất xã hội hóa.
Trong quá trình sản xuất, để lao động bớt nặng nhọcvaf đạt hiệu quả cao
hơn, con ngời luôn tìm cách cải tiến, hoàn thiện công cụ lao động và chế tạo ra
những công cụ lao động mới,tinh xảo hơn, đông thời kinh nghiệm sản xuất, thói
quen lao động, kỹ năng sản xuất, kiến thức khoa học của con ngời sẽ tiến bộ
theo.
b.Trình độ phát triển của LLSX.
LLSX là yếu tố có tác dụng quyết định đối với sự phát triển của phơng
thức sản xuất: Trình độ của LLSX trong từng giai đoạn lịch sử của loài ngời thể
hợp, tơng xứng với trình độ phát triển của LLSX, tạo điều kiện thúc đẩy LLSX
phát triển mạnh mẽ, làm phá vỡ QHSX lạc hậu, cũ kĩ. xã hội t bản LLSX
phát triển đến đỉnh cao, trong khi đó quan hệ sản xuất mang bản chất bóc lột
không còn phù hợp và những ngời công nhân đại diện cho LLSX tiến bộ đứng
lên đấu tranh nhằm mở đờng cho LLSX phát triển. Họ đoàn kết với nhau, thống
nhất với nhau tạo thành một khối, họ chủ trơng cải tạo hội cũ xã hội t bản và
xây dựng xã hội mới xã hội chủ nghĩa. Thay thế quan hệ sản xuất cũ bằng quan
hệ sản xuất mới có nghĩa là phơng thức sản xuất cũ mất đi, phơng thức sản xuất
mới ra đời thay thế.
Thứ hai, LLSX quyết định QHSX, nhng QHSX cũng có tính độc lập t-
ơng đối và tác động trở lại sự phát triển của LLSX.
QHSX quy định mục đích sản xuất, tác động đến thái độ của con ngời
trong lao động sản xuất, đến tổ chức phân công lao động xã hội, đến phát triển
và ứng dụng khoa học-công nghệ và do đó tác động đến sự phát triển của
LLSX. QHSX phù hợp với trình độ phát triển của LLSX là động lực thúc đẩy
LLSX phát triển. Ngợc lại, QHSX lỗi thời, lạc hậu hoặc tiên tiến hơn một
7