ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC DINH DƯỠNG & VỆ SINH AN TOÀN
THỰC PHẨM CHO TRẺ MẦM NON TẠI
TRƯỜNG MẦM NON YÊN LẬP
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến công
tác GD&ĐT. Nghị quyết TW 2 khóa VIII đã nêu rõ: “ giáo dục là quốc sách
hàng đầu, là sự nghiệp của toàn dân, toàn nước”. Đồng thời giáo giáo dục mầm
non cũng là một bộ phận quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân trong sự
nghiệp đào tạo thế hệ trẻ, vì trẻ là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất
nước, là lớp người kế tục sự nghiệp của đất nước. Vì lứa tuổi này vốn có một
tiềm lực phát triển mạnh mẽ, nếu được chăm sóc nuôi dưỡng tốt các cháu sớm
được phát triển về thể chất, trí tuệ và tình cảm một cách đúng hướng. Đó là giai
đoạn cực kì quan trọng trong sự nghiệp hình thành nhân cách.
Ở lứa tuổi mầm non việc chăm sóc nuôi dưỡng có một tầm quan trọng đặc
biệt nó tạo điều kiện về thể chất cho sự phát triển toàn diện cho trẻ, không những
trong hiện tại mà còn ảnh hưởng đến tương lai trẻ sau này. Để đảm bảo có một
sức khỏe tốt, cường tráng, dẻo dai cần chú ý đến các chất dinh dưỡng, vì dinh
dưỡng sức khỏe ngày nay đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của mọi người,
mọi nhà. Chính ví dinh dưỡng hợp lí đã và đang nâng cao chất lượng cho cuộc
sống con người nói chung và trẻ em nói riêng. Trên thực tế chung cả nước công
tác nuôi dưỡng trẻ ở trường mầm non vẫn còn một số hạn chế.
Bản thân tôi đang công tác tại Trường Mầm non Yên Lập có nhiệm vụ
nuôi – dạy các cháu. Hàng năm nhà trường đón nhận các cháu từ những gia đình
khá, trung bình, nghèo, có khoảng hơn 50% số trẻ là dân tộc thiểu số. Trình độ
văn hóa không đồng đều, thời gian dành nhiều cho công việc, một phần vì kinh
tế khó khăn nên chắn chắc sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến việc chăm sóc, nuôi dạy
con. Do nhận thức được trong giai đoạn lứa tuổi này đang dần hoàn thiện về tâm
lý, nếu trẻ được nuôi dưỡng tốt là tiền đề cho sự phát triển về sau của trẻ, tôi
thiết nghĩ đây quả là một điều rất cần thiết khi tôi chọn đề tài: “Một số biện
pháp giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ ở Trường

* Khái niệm về dinh dưỡng:
Dinh dưỡng là ngành khoa học nghiên cứu về vấn đề xây dựng cơ thể, duy
trì và bồi dưỡng sự phát triển của sinh vật. Sinh vật có thể là con người, cây cỏ,
xúc vật, nấm mốc,…
Giữa sinh vật và môi trường sống tiến trình dinh dưỡng tạo ra một sự trao
đổi và một thể cân đối đi liền với sự sống.
Riêng đối với con người dinh dưỡng là một ngành khoa học nghiên cứu
ảnh hưởng của các chất dinh dưỡng đối với cơ thể con người, và xác định nhu
cầu có thể và chất dinh dưỡng nhằm giúp cho con người phát triển khỏe mạnh,
sinh sản, duy trì nòi giống.
Dinh dưỡng theo nghĩa thông thường là cung cấp thực phẩm những
nguyên liệu cần thiết cho sự sống để trưởng thành và phát triển.
* Khái niệm về giáo dục dinh dưỡng:
Giáo dục dinh dưỡng là một quá trình hoạt động có mục đích, có kế hoạch
đến tình cảm, lý trí của con người nhằm làm thay đổi nhận thức, thái độ và hành
động để đi đến tự giác chăm lo vấn đề ăn uống và sức khỏe của cá nhân, tập thể
và cộng đồng.
2
* Khái niệm về tình trạng dinh dưỡng:
Tình trạng dinh dưỡng là tập hợp các đặc điểm chức phận, cấu trúc và hóa
sinh, phản ánh mức đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng có thể. Từ lâu người ta đã biết
giữa dinh dưỡng và tình trạng sức khỏe có liên quan chặt chẽ với nhau.
* Tầm quan trọng của dinh dưỡng:
Dinh dưỡng là nhu cầu hằng ngày của con người. Trẻ em cần dinh dưỡng
để phát triển về thể lực và trí tuệ, người lớn cần dinh dưỡng để duy trì sự sống và
làm việc. Dinh dưỡng học nghiên cứu mối quan hệ thiết yếu giữa thức ăn và cơ
thể con người, tất cả chúng ta đều thấy rõ tầm quan trọng của việc ăn uống, đây
là nhu cầu hằng ngày, một nhu cầu cấp bách bức thiết không thể không có, chứ
không phải chỉ là để giải quyết chống lại cảm giác đói. Ăn uống cung cấp năng
lượng cho cơ thể hoạt động, ngoài ra thức ăn còn cung cấp các axit amin,

Luật bảo vệ chăm sóc – giáo dục trẻ em ngày 12/08/1991.
B/ Thực trạng và một số biện pháp giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn
thực phẩm ở Trường Mầm non Yên Lập
1/ Khái niệm về tình hình nhà trường:
1.1/ Cơ sở vật chất:
Trường Mầm non Yên Lập nằm trên địa bàn huyện Yên Lập. Trường được
thành lập từ rất lâu cho đến nay trường có 9 lớp, trường sạch sẽ, thoáng mát phù
hợp với tâm sinh lý của trẻ, thu hút trẻ yêu thích đến trường. Có bếp ăn một
chiều, đảm bảo thực hiện theo đúng quy trình chế biến thức ăn. Ngoài ra trường
còn vận động phụ huynh trang bị được các phương tiện phục vụ nuôi dưỡng
thuận lợi cho giáo viên và cấp dưỡng tổ chức các bữa ăn cho trẻ.
1.2 /Đội ngũ Cán bộ - Giáo viên - Cấp dưỡng:
Ban giám hiệu nhà trường có trình độ đại học sư phạm mầm non, có năng
lực, được tiếp thu những chương trình mới về nội dung dinh dưỡng – chăm sóc –
giáo dục trẻ nên có nhiều thuận lợi để thực hiện nhiệm vụ.
Đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, đoàn kết, biết cầu tiến, nhiều sáng tạo, có
tinh thần trách nhiệm cao, yêu nghề, mến trẻ, 100% có kiến thức về công tác
nuôi - dạy trẻ.
Cấp dưỡng rất nhiệt tình trong công tác, sạch sẽ, chịu khó, tận tâm với
công việc.
1.3/ Phụ huynh và trẻ:
Phần lớn phụ huynh đã được tuyên truyền về công tác chăm sóc, nuôi dạy
trẻ nên rất quan tâm đến việc ăn uống của trẻ tại trường và tại gia đình.
Với trẻ: Đầu năm đến trường tỷ lệ suy dinh dưỡng là 17,62%, cuối năm còn
8,3%.
2/ Những biện pháp trong công tác giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn
thực phẩm tại Trường Mầm non Yên Lập
2.1/ Xây dựng kế hoạch
Là một biện pháp rất quan trọng nó trở thành nghị quyết soi sáng xuyên
suốt trong cả năm học. Vì thế, việc đầu tiên tôi phải lên kế hoạch cụ thể cho năm

Tổ chức cho các cháu ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng.
Tuyên truyền đến các phụ huynh cho các cháu ăn uống các thức ăn có đầy
đủ các chất bổ dưỡng ( tại các góc tuyên truyền phụ huynh, trong các buổi họp
phụ huynh,…).
Thực hiện chuyên đề giáo dục dinh dưỡng ở các độ tuổi 3, 4, 5 tuổi lồng
ghép trong các môn học, hoạt động vui chơi, bé tập làm nội trợ,…
Thực hiện khám sức khỏe, cân đo theo dõi biểu đồ theo định kì, từ đó phân
loại thể lực và đề ra biện pháp kết hợp nhắc nhở phụ huynh quan tâm chọn mua
thực phẩm đứng nhu cầu của mỗi cháu.
Họp phụ huynh có các cháu suy dinh dưỡng để có chế độ ăn thêm trái cây
và uống thêm sữa vào buổi tối, Giảm chất tinh bột và ăn thêm rau cho các cháu
béo phì.
Thức ăn phải được nấu chín để diệt các vi trùng có thể gây bệnh, nâng cao tỉ
lệ sử dụng các chất dinh dưỡng có trong thực phẩm.
Thực hiện tốt quy chế vệ sinh cá nhân, vệ sinh đồ dùng ăn uống.
Tăng cường cơ sở vật chất về vệ sinh và nâng cao kiến thức cho giáo viên
về vệ sinh phòng bệnh.
* Xây dựng thực đơn
Xây dựng khẩu phần thực đơn hợp lí cho bữa ăn của trẻ:
5
Tôi đã đóng vai trò của mình trong tinh thần trách nhiệm luôn chăm lo cho
các cháu. Vì ở lứa tuổi này trẻ em có rất nhiều nguy cơ bị suy dinh dưỡng, nếu
không được nhà trường quan tâm, vì nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng
của trẻ đang tuổi lớn và phát triển rất cao. Vì thế cần quan tâm chăm sóc năng
lượng và đủ chất để xây dựng có thể như chất đạm và chất khoáng. Ăn uống tốt
giúp trẻ phát triển và hoạt động bình thường cho tới lúc trưởng thành, đối với trẻ
đang yếu hoặc suy dinh dưỡng, trẻ biếng ăn, không ăn ngon chúng tôi cố gắng
tìm mọi cách động viên trẻ bằng cách thay đổi những món ăn trẻ ưa thích. Thực
đơn chúng tôi đưa ra thường linh động tùy thay đổi thực phẩm có ở thị trường
theo mùa, nên phù hợp với việc lựa chọn thực phẩm để trẻ dễ dùng được.

6
các câu hỏi phải tùy thuộc vào các món ăn thực tế hàng ngày đã chọn theo mùa.
Các loại thức ăn trên giàu chất gì? tất cả các giáo viên trước mỗi bữa ăn đều phải
biết giáo dục cháu như vậy giờ ăn không bị nặng nề.
Vệ sinh ăn uống là một vấn đề quan trọng, vì thế giáo viên trò chuyện với
trẻ: Hằng ngày trước khi ăn các cháu có thói quen làm gị? (rửa tay) vì sao phải
rửa tay? Trong khi ăn có được dùng tay bốc thức ăn không? Vì sao? Nói chuyện
trong giờ ăn thì như thế nào?
Đối với các lớp có sự phân công sắp xếp công việc giữa các cô một cách hợp
lí, chuẩn bị trước bữa ăn, chăm sóc trẻ ăn, dọn vệ sinh sau khi ăn,…
Chuẩn bị bữa ăn của trẻ:
Bàn để chia thức ăn lau sạch. Tráng nước sôi dụng cụ để chia thức ăn và
chén muỗng của trẻ, cho trẻ rửa tay trước khi ăn.
Ngoài ra trước khi chia thức ăn phải rửa sạch tay, thức ăn chia xong phải
đậy kín hoặc để vào tủ đựng thức ăn để tránh ruồi, bụi,…
Chăm sóc trẻ trong bữa ăn:
Cho trẻ ăn phải thực hiện đứng quy chế vệ sinh: Cho trẻ ăn đúng bữa, đúng
giờ.
Cô rửa sạch tay trước khi chia thức ăn và cho trẻ ăn.
Trẻ ăn xong cô cho trẻ rửa tay, đánh răng, lau miệng, uống nước.
Cần tránh:
Không cho trẻ ăn, uống quá nóng
Không cho trẻ ăn quá nguội vào mùa đông
Không thổi vào thức ăn của trẻ.
Không cho trẻ ăn uống chung thìa, bát, ly. Không nhặt thìa rơi xuống đất
cho trẻ ăn lại.
Vệ sinh sau khi ăn:
Trẻ ăn xong cô thu dọn bàn ngay, lau bàn bằng khăn ướt, giạt khăn và phơi
khô khăn.
Lau nhà bằng nước thơm sau mỗi bữa ăn.

các kiến thức về dinh dưỡng, các giáo viên thường trao đổi với phụ huynh các
cháu về bài học ấy, nhờ phụ huynh nhắc nhở trẻ nhớ lâu, nhớ kĩ hơn.
Tổ chức cho phụ huynh tham quan bếp ăn, hướng dẫn cách chế biến thức
ăn, tham quan giờ ăn của trẻ cũng như tham quan bé làm nội trợ.
Ngoài ra các giờ đón trẻ và trả trẻ phụ huynh còn được tuyên truyền bằng
loa phát thanh nhà trường các nội dung chăm sóc giáo dục trẻ em, các hình thức
tuyên truyền còn được thể hiện trên bảng tin ở các lớp.
Qua việc tuyên truyền cho các bậc phụ huynh, kết quả về giáo dục dinh
dưỡng được nâng cao cụ thể:
Phụ huynh đã biết quan tâm sức khỏe của trẻ, hướng dẫn trẻ biết các thức
ăn cần thiết cho cơ thể.
Phổ biến công tác giáo dục dinh dưỡng và VSATTP trong các buổi họp
phụ huynh, qua các bảng tuyên truyền phụ huynh ở các lớp.
Phụ huynh rất quan tâm đến các hoạt động của nhà trường, hăng hái tham
gia cổ vũ cho các hội thi thêm vui, náo nhiệt. Đồng thời phụ huynh trở thành
những tuyên truyền viên tích cực và tự giác, phối hợp tốt với nhà trường trong
công tác giáo dục trẻ.
C/ Kết quả đạt được:
Sau 4 năm tổ chức bán trú và áp dụng những kinh nghiệm đã thực hiện về
chuyên đề “Giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm” ở Trường Mầm
non Yên Lập đã được những kết quả sau:
8
Các cháu rất hứng thú tham gia cùng cô để nắm kiến thức về dinh dưỡng
đồng thời vốn từ của trẻ phong phú hơn.
Nâng cao nuôi dưỡng trẻ và chất lượng tay nghề của giáo viên. Các cháu
khỏe mạnh, thông minh, nhanh nhẹn…( đạt kết quả cao trong hội thi “ Bé khỏe,
bé ngoan” cấp huyện)
Nhà trường thành thạo trong việc tính khẩu phần ăn cho trẻ, biết xây dựng
thực đơn theo mùa, theo lứa tuổi, cho trẻ ăn đủ chất, cân đối giữa các chất, chế
biến các món ăn hợp khẩu vị cho trẻ, cho trẻ ăn đúng giờ.

động lồng ghép hiệu quả.
9
Trên tiết dạy giáo viên lồng ghép nội dung dinh dưỡng vào các hoạt động
phải nhẹ nhàng, phù hợp và thật khéo léo để không ảnh hưởng đến nội dung
trọng tâm của tiết dạy. Nếu dạy trẻ bằng vật thật thì hiệu quả trên sẽ cao hơn.
Thông qua các góc chơi, trò chơi cô tham gia cùng cháu, cùng nấu nướng,
lựa chọn thực phẩm, trao đổi với trẻ về các chất dinh dưỡng có trong thực phẩm,
…
Bởi thế đòi hỏi cán bộ quản lý và giáo viên ngành mầm non phải yêu nghề,
mến trẻ, tâm đắc không ngừng nâng cao nghiệp vụ, kiên trì công tác chăm sóc
nuôi dạy trẻ. Luôn nhớ và tâm đắc câu nói của Bác Hồ để không làm gián đoạn
quá trình phát triển con người khi còn trẻ và theo độ tuổi được hoàn thiện hơn.
Đó là câu nói của Bác Hồ: “ Mười năm trồng cây, một trăm năm trồng người”.
Yên lập , ngày 18 tháng 3 năm 2013
Xác nhận của BGH Người viết

Lê Thị Nga
10