Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
I. ĐẶT VẤN ĐỀ.
Với vị trí là ngành học mở đầu, là khâu đầu tiên trong hệ thống
giáo dục quốc dân nhằm hình thành con người Việt nam một cách toàn
diện nhất. Ngành học Mầm non luôn chú trọng trong việc nghiên cứu
xây dựng và cải tiến nội dung chương trình. Cho đến nay chương trình
chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Mầm non được củng cố và nâng
cao chất lượng đã thực sự đa dạng phong phú về nội dung lẫn hình
thức, đáp ứng kịp thời những yêu cầu đổi mới của ngành học Mầm non
nói riêng, của đất nước nói chung. Song hành cùng chương trình chăm
sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ là sự quan tâm đầu tư chăm sóc trẻ thơ
của mọi gia đình, của cha mẹ học sinh đối với trẻ thơ từ 0 - 6 tuổi.
Cùng với sự phát triển chung của xã hội, mỗi người chúng ta
ngày nay đều có cuộc sống đầy đủ sung túc hơn. Chính vì vậy trẻ em
ngày nay được hưởng sự chăm sóc đặc biệt của gia đình và toàn xã hội
. Nhiều người cho rằng có điều kiện cho con ăn nhiều là tốt nhưng
phải cho trẻ ăn với chế độ như thế nào, cần ăn những gì đa số phụ
huynh chưa biết được, vì vậy tuy cho con mình ăn rất nhiều nhưng trẻ
không lớn được.
Trong lúc mức độ báo động về thể thấp còi của trẻ ở Trường
Mầm non Điền Trung nói riêng và trẻ từ 0 - 6 tuổi của huyện nhà nói
1
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
chung và cần thiết quan tâm của xã hội đối với trẻ suy dinh dưỡng thể
thấp còi được ưu tiên hàng đầu.
Từ những thực trạng khó khăn trên. Bản thân tôi là một cán bộ
quản lý giáo dục Mầm non phụ trách công tác chăm sóc nuôi dưỡng và
sức khỏe của trẻ tại trường Mầm non Điền Trung tôi rất băn khoăn và
đã mạnh dạn chọn đề tài “ Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh

huynh cần phối kết chợp chặt chẽ, nhịp nhàng để đạt được kết quả như
mong muốn.
2. Cơ sở thực tiễn.
Chăm sóc nuôi dưỡng trẻ trong các trường Mầm non là việc làm
thường xuyên, liên tục và thực hiện nghiêm túc. Đặc biệt chuyên đề:
“Dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm” đã được triển khai đến tất
cả các trường Mầm non, nó có tác dụng thiết thực đến việc chăm sóc
nuôi dưỡng. Đó là mục tiêu giúp trẻ được tăng cân và làm giảm tỷ lệ
trẻ bị suy dinh dưỡng xuống mức thấp nhất trong các trường Mầm
non.
3. Thực trạng chung của vấn đề.
3
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
Trong nhiều năm người ta thường dùng cân nặng theo tuổi để
đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ em vì cho rằng chiều cao theo tuổi
phụ thuộc vào yếu tố di truyền. Tuy vậy từ những năm 1970 nhiều tác
giả đã nhận thấy chiều cao theo tuổi là chỉ số có giá trị để đánh giá tình
trạng dinh dưỡng cùng với cân nặng theo tuổi. Trên cơ sở đó, năm
2006 tổ chức y tế thế giới đã công bố chuẩn tăng trưởng mới cho trẻ
em và khuyến nghị ứng dụng thống nhất toàn cầu.
Như vậy chiều cao theo tuổi đã được khẳng định là chỉ tiêu dinh
dưỡng quan trọng nhất và các điều kiện môi trường hơn là yếu tố di
truyền là các yếu tố quyết định chính đến sự khác biệt về tăng trưởng
trẻ em. Đó là căn cứ để giảm suy dinh dưỡng thể thấp còi trở thành
mục tiêu quan trọng nhất của các chương trình phòng chống suy dinh
dưỡng trẻ em.
a. Thuận lợi
-Trường Mầm non Điền Trung thành lập năm 1996. Sau những
năm thành lập nhà trường từng bước phát triển và lớn mạnh đạt danh

c. Kết quả khảo sát sức khỏe trẻ đầu năm.
5
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
- Năm học 2012- 2013 Trường Mầm non Điền Trung thực hiện
phần mềm Quản lý Mầm non 3.2. Vì vậy chỉ số cân nặng, chiều cao
thực hiện theo chuẩn tăng trưởng cho trẻ em.
- Hiện tại khu trung tâm tổng số học sinh ăn bán trú 242 cháu.
Trong đó:
Trẻ 5- 6 tuổi: 91 cháu.
Trẻ 4 - 5 tuổi: 60 cháu.
Trẻ 3 - 4 tuổi: 59 cháu.
Trẻ nhà trẻ: 32 cháu
Tỷ lệ trẻ bị suy dinh dưỡng thể thấp còi giai đoạn I( tháng 15/9/2012)
Độ tuổi Tổng
số trẻ
Kênh
BT
% Kênh
thấp
còi
% Ghi chú
5 - 6 tuổi 91 76 83 15 17
4 - 5 tuổi 60 52 87 8 13
3 - 4 tuổi 59 49 83 10 17
25 - 36 tháng 32 28 87 4 13
Tổng cộng 242 205 85 37 15
4. Một số biện pháp giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở
trường Mầm non Điền Trung - Bá Thước.
Từ thực tế trên tôi mạnh dạn đưa ra một số biện phápcó tính khả

xã hội:
Trong năm học thường xuyên tổ chức các lễ hội, hội thi có lồng
ghép nội dung về chăm sóc nuôi dưỡng trẻ qua đó vận động mọi người
cùng tham gia từ đó khắc sâu được kiến thức về chăm sóc dinh dưỡng
trẻ thơ.Tuyên truyền cho các bậc phụ huynh cách phòng tránh suy dinh
dưỡng thể thấp còi ở trẻ như: Cần phục hồi dinh dưỡng đến mức tối
đa; Điều trị tất cả các bệnh lý, ít nhất đạt đến mức ổn định. Cần ăn đủ
lượng và đủ chất như: năng lượng, chất đạm, vitamin, và khoáng chất
như: Canxi, sắt, axit folic, kẽm, vitamin nhóm B, FOS, và chất xơ. Tạo
mọi điều kiện cho hệ tiêu hóa tốt để hấp thu tất cả các dưỡng chất
trên.Khi mang thai bà mẹ cần bổ sung thêm các chất dinh dưỡng cụ thể
như sau :Về năng lượng: thêm 300kcalo/ngày, có nghĩa là:
*Thêm ½ chén cơm cho mỗi bữa ăn.
*Thêm 2 ly sữa mỗi ngày
*Ăn thêm 02 bữa phụ: chuối, bánh, trứng
*Về chất đạm: thêm 15g/ngày, có nghĩa là thêm 70 – 80g thịt, 02 ly
sữa mỗi ngày. Cá tốt cho cả mẹ và con hất là cá biển béo
*Về chất xơ tránh táo bón: ăn nhiều rau, trái cây tươi: 300g/ngày, thêm
khoai củ
*Về Canxi: gấp rưởi bình thường 1200mg/ngày như: 2 ly sữa, 2 miếng
đậu phụ tươi, 100-200g cá tép nhỏ cả xương, 50g mè.
8
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
*Về chất sắt: 30mg/ngày có trong: huyết (heo, bò, gà, vịt), Gan, trứng,
thịt, cá. Lưu ý ăn thêm nhiều trái cây tươi cung cấp vitamin C để tăng
cường hấp thu sắt.Ngoài ra cần uống bổ sung viên sắt mỗi ngày từ khi
khi bắt đầu có thai đến sau sinh 1 tháng. Cần ăn uống các chất có acid
folic, Iod và kẽm,: Có trong gan, hải sản như hào, sò. Thêm vitamin
B6 (2mg/ngày): các trường hợp đa thai, nghiện thuốc, vị thành niên

trường. Trong quá trình phụ huynh quan sát thực tế trẻ ăn phụ huynh
thấy rằng: Con mình không có nề nếp trong ăn uống, đòi cô giáo ăn
loại thức ăn theo sở thích giống ở gia đình, nếu không được đáp lại
theo ý muốn trẻ quấy khóc, làm ồn ánh hưởng đến các bạn trong lớp
không ăn được (Đối với nhóm 1 gia đình có điều kiện kinh tế cưng
chiều con ăn uống không theo khoa học, không đủ chất dẫn đến trẻ bị
suy dinh dưỡng ). Còn đối với nhóm trẻ bố mẹ đi làm ăn xa thì các
cháu đòi cô giáo ăn nhiều thức ăn vì ở nhà các cháu ăn khổ. Sau khi
phụ huynh biết được về con em mình như vậy thì việc đầu tiên tôi
phân tích cho phụ huynh hiểu rõ về tầm quan trọng của việc ăn đủ chất
thì trẻ có sức khỏe trẻ sẽ tích cực, hăng hái tham gia các hoạt động, ăn
nhiều thức ăn không phải là tốt, ngược lại ăn thiếu chất thì trẻ sẽ mệt
mỏi, thường xuyên ốm đau và dễ mắc các bệnh.Nên việc ăn uống phải
10
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
kết hợp giữa gia đình và nhà trường thì mới đảm bảo đủ chất, đủ lượng
các cháu mới khỏe mạnh.
4.3. Biện pháp 3: Chỉ đạo cách chăm sóc trẻ theo từng nhóm
nguyên nhân
- Với nhóm cung cấp thiếu chất dinh dưỡng do chưa cân đối
khẩu phần ăn: tôi trực tiếp cung cấp cho giáo viên kiến thức chăm sóc
trẻ đối tượng này:
Cần đảm bảo các chất dinh dưỡng cân đối hợp lý trong khẩu phần ăn
của trẻ. Đảm bảo cung cấp đầy đủ năng lượng trong đó P từ 12 -14%,
L từ 18 - 22%, G từ 60 - 65%. Cần đảm bảo chất đạm trong khẩu phần
ăn của trẻ từ nguồn gốc thực phẩm
- Với trẻ bị suy dinh dưỡng do bị đẻ non: Cô giáo cần chăm sóc
tỉ mỉ hơn ở lớp cũng như ở nhà. Thời gia cho trẻ ngủ nhiều hơn, ăn đầy
đủ các chất dinh dưỡng và chế biến phù hợp với khả năng hấp thu của

dưỡng. Tổ chức cho các tổ trưởng kiểm tra chéo lẫn nhau để tăng
cường công tác chăm sóc trẻ ăn ngủ đúng giờ giấc quy định để đảm
bảo tốt cho sức khỏe trẻ. Ngoài ra, khi trẻ bị suy dinh dưỡng cần phải
có chế độ nuôi dưỡng chăm sóc vệ sinh đặc biệt. Tăng thêm các thực
phẩm có đậm độ năng lượng cao như dầu mỡ. Tăng cường các thức ăn
12
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
giàu Protein động vật, các loại rau chứa nhiều Vitamin và muối
khoáng. Nếu trẻ không ăn được số lượng nhiều thì chia nhỏ ra làm
nhiều bữa ăn cho trẻ. Xây dựng khẩu phần ăn và thực đơn cho trẻ
nhằm đáp ứng nhu cầu về năng lượng và các chất dinh dưỡng cân đối
cần thiết cho cơ thể trẻ. Đảm bảo chế độ ăn cho trẻ được biểu hiện
bằng số bữa ăn trong ngày (bữa chính và bữa phụ), tổ chức các bữa ăn
vào giờ quy định và sự phân phối tỷ lệ năng lượng giữa các bữa ăn
trong một ngày theo khẩu phần ăn tính thành lượng thực phẩm được
chế biến dưới dạng các món ăn.
-Trường cung cấp năng lượng của bữa chính và bữa phụ cân đối
tốt, đảm bảo Calo trong ngày cho trẻ theo quy định 780 calo đối với
các cháu nhà trẻ, 900 calo đối với các cháu mẫu giáo. Khâu chế biến
món ăn cũng rất quan trọng, tạo món ăn ngon, màu sắc hấp dẫn, mùi vị
thơm giúp các cháu ăn ngon miệng. Bữa ǎn nào cũng có đủ 4 món cân
đối. Ngoài cơm (cung cấp nǎng lượng), còn có đủ 3 món nữa là: rau
quả (cung cấp vitamin, chất khoáng và chất xơ); đậu phụ, vừng lạc, cá,
thịt, trứng (cung cấp chất đạm, béo) và canh cung cấp nước và các chất
dinh dưỡng bổ sung. Giáo viên là người trực tiếp cho cháu ăn cần hiểu
rõ bầu không khí bữa ăn cũng không kém phần quan trọng. Nếu trẻ
thoải mái, vui vẻ thì các cháu mới ăn ngon và hết xuất, cơ thể của trẻ
tăng trưởng và tăng cân đều đặn . Đồng thời, giáo viên còn chú ý giáo
dục dinh dưỡng cho trẻ thông qua các bữa ăn, các hoạt động hằng ngày

thực phẩm theo sự chỉ dẫn ngắn gọn và cụ thể thông qua từng bộ môn
học, từng hoạt động trong ngày của trẻ mà chúng ta lồng ghép vào như
hoạt động vui chơi, bé tập làm nội trợ, làm quen môi trường xung
quanh, dạo chơi ngoài trời…nhằm giúp các cháu nắm được công dụng
và lợi ích của từng nhóm thực phẩm khác nhau.
Trên cơ sở hướng dẫn giúp trẻ có những hiểu biết tối thiểu về
dinh dưỡng và sức khỏe, biết ăn uống đúng cách, ăn nhiều bữa ăn,
nhiều loại thức ăn khác nhau, ăn uống hợp vệ sinh để trẻ khỏe mạnh,
thông minh và góp phần phòng chống suy dinh dưỡng.
4.6. Biện pháp 6: Bồi dưỡng kiến thức chăm sóc trẻ theo khoa
học
Mỗi cán bộ giáo viên trong trường là một tuyên truyền viên.
Thường xuyên tuyên truyền phổ biến,m tư vấn cho phụ huynh học
sinh. Đây là một trong những khâu hết sức quan trọng trong việc
phòng chống suy dinh dưỡng đối với trẻ. Việc xây dựng và triển khai
kế hoạch về dinh dưỡng và phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em tại
trường được duy trì đều đặn, việc theo dõi, giám sát cũng được thường
xuyên và liên tục, công tác bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng thực hành
cho giáo viên, nhân viên cấp dưỡng, tuyên truyền tư vấn cho phụ
huynh học sinh, công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường về
chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ được nhà trường hết sức quan
tâm bên cạnh đó cũng được các bậc phụ huynh nhiệt tình ủng hộ.
15
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
Trong năm học qua, ngoài việc giáo viên tập huấn về vấn đề
dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm do trung tâm y tế huyện triển
khai. Ban giám hiệu đã tổ chức bồi dưỡng 2 lần/1 năm học về kiến
thức và kỹ năng phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ.
Đồng thời thường xuyên phổ biến kiến thức và kinh nghiệm cho

bệnh này làm hạn chế rất nhiều đến sự phát triển thể lực của trẻ. Bên
cạnh đó chúng tôi thường xuyên nhắc nhở phụ huynh đưa trẻ tham gia
đầy đủ, đúng thời hạn 10 bệnh trong chương trình tiêm chủng mở rộng
như: bệnh sởi, bại liệt, uốn ván, bạch hầu, ho gà, bệnh lao, viên gan B,
viêm não nhật bản, tả, thương hàn để giúp trẻ tránh được những khiếm
khuyết đáng tiếc sau này.
IV. KẾT LUẬN.
1. Kết quả đạt được:
- Nhờ hiểu được tất cả các nguyên nhân trên, luôn tích cực và
đồng bộ các biện pháp chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ trường Mầm non
Điền Trung đã đạt được kết quả tích cực như sau:
17
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
Độ tuổi Tổng
số trẻ
Kết quả giai đoạn I Kết quả giai đoạn III
Kên
h BT
% Kênh
thấp
còi
% Kênh
BT
% Kên
h
thấp
còi
%
5- 6 tuổi 91 76 83 15 17 77 85 14 15

ăn của trẻ, lưu ý lựa chọn thức ăn phù hợp, đa dạng và thường xuyên
thay đổi, vừa bảo đảm dinh dưỡng vừa tạo sự thích thú, hấp dẫn cho trẻ
khi ăn. Có biện pháp và chế độ chăm sóc cụ thể đối với từng trẻ suy
dinh dưỡng.
c. Phải tiến hành kiểm tra một cách thường xuyên, liên tục đối với tất
cả các khâu liên quan đến vấn đề dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực
phẩm như lựa chọn thực đơn, khẩu phần ăn, kỹ thuật nấu ăn, cách tổ chức
phục vụ bữa ăn, ngủ và việc vệ sinh của trẻ … Đồng thời hết sức lưu ý
kiểm tra bảo đảm tuyệt đối vệ sinh an toàn thực phẩm.
d. Phải tạo sự phối hợp, cộng đồng trách nhiệm một cách tốt nhất
giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác phòng chống suy
dinh dưỡng trẻ em, nhất là phát huy đầy đủ trách nhiệm của cha mẹ học
sinh và tranh thủ sự hỗ trợ, giúp đỡ thường xuyên và kịp thời của các
19
Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
ban ngành, đoàn thể liên quan mà trước hết là cơ quan y tế ở địa
phương.
3. Kết luận.
Tỷ lệ SDD thấp còi chiếm 15% ngay ở tháng đầu tiên, gấp đôi so
với SDD nhẹ cân và bắt đầu tăng nhanh sau 5 tháng tuổi. Trong giai
đoạn 2 năm tuổi đầu tiên, nuôi dưỡng có vai trò hết sức quan trọng đối
với SDD thấp còi. Điều này có liên quan tới chất lượng khẩu phần ăn
bổ sung; thiếu protid (giúp xây dựng các tế bào, tạo hình), lipit (giúp
phát triển xương dài và hấp thụ các vi chất dinh dưỡng) và còi xương
sớm do thiếu vitamin D, canxi Tỷ lệ bú mẹ hoàn toàn những tháng đầu
thấp, ăn bổ sung sớm, thức ăn bổ sung nghèo protid, lipid sẽ dẫn đến
trẻ có nguy cơ cao bị thấp còi, tình trạng học vấn của người mẹ, điều
kiện sống, tình trạng vệ sinh môi trường cũng có ảnh hưởng có ý nghĩa
đến thấp còi ở trẻ em.Tại trường mầm non Điền Trung đã xây dựng

Một số kinh nghiệm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ thể thấp còi ở trường
Mầm non Điền Trung huyện Bá Thước
MỤC LỤC
NỘI DUNG
Trang
A. PHẦN ĐẶT VẤN ĐỀ
01
B. PHẦN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
02
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ 02
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ 04
2.1. Đặc điểm kinh tế, xã hội, giáo dục của trường mầm non
Điền Trung, Bá Thứơc, Thanh Hoá.
04
2.2. Thực trạng công tác kiểm tra - đánh giá hoạt động sư
phạm của giáo viên tại trường Mầm non Điền Trung, Bá
Thước.
05
III. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN 07
3.1. Giải pháp 1: Một số định hướng cơ bản của việc đề xuất
các biện pháp kiểm tra- đánh giá hoạt động sư phạm của giáo
viên.
07
3.2. Giải pháp 2: Những biện pháp kiểm tra - đánh giá hoạt
động sư phạm của giáo viên.
08
3.3. Giải pháp 3: Tiến hành kiểm tra- đánh giá hoạt động sư
phạm của giáo viên.
10
3.4. Giải pháp 4: Kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên