Website: Email : Tel : 0918.775.368
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TÁI BẢO HIỂM
VÀ NĂNG LỰC NHẬN TÁI BẢO HIỂM
I. NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ TÁI BẢO HIỂM
1. Sự cần thiết và bản chất của tái bảo hiểm
1.1 Sự cần thiết của tái bảo hiểm
Cũng giống như bất kỳ một hoạt động kinh doanh nào, ngoài việc đáp ứng
nhu cầu an toàn cho con người thì lợi nhuận luôn là mục tiêu của hoạt động bảo
hiểm thương mại. Để đạt được mục tiêu đó thì một trong những nguyên tắc quan
trọng mà khi tiến hành hoạt động kinh doanh bảo hiểm luôn phải tuân thủ, đó là
nguyên tắc phân tán rủi ro. Bởi sau khi nhận các rủi ro được chuyển giao từ
người tham gia bảo hiểm, nhà bảo hiểm lúc này sẽ là người phải đối mặt với
những tổn thất có thể rất lớn nếu rủi ro xảy ra. Mặc dù quĩ bảo hiểm là một quĩ
tài chính lớn, được lập ra bởi sự đóng góp của nhiểu người theo nguyên tắc số
đông và như vậy với tư cách là người huy động và quản lý quĩ, các công ty bảo
hiểm có khả năng thực hiện nhiệm vụ chi trả bảo hiểm. Tuy nhiên, trên thực tế,
không phải lúc nào công ty bảo hiểm cũng luôn đảm bảo được khả năng này.
Rủi ro luôn tiềm ẩn trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh và kinh doanh bảo
hiểm không phải là trường hợp ngoại lệ. Điều này xuất phát từ chính đặc điểm
của hoạt động kinh doanh bảo hiểm:
Thứ nhất, bảo hiểm có chu kỳ kinh doanh đảo ngược, phí bảo hiểm thu
trước trong khi việc chi trả bồi thường lại phát sinh sau. Hơn nữa xác suất rủi ro
lại khó có thể dự báo một cách chính xác tuyệt đối khi tính phí bảo hiểm. Nên
với trường hợp xác suất rủi ro thực tế lớn hơn xác suất rủi ro dự báo hay có
những tổn thất xảy ra liên tục trong một thời gian dài và thậm chí có thể là
những tổn thất mang tính thảm hoạ thì chính các nhà bảo hiểm sẽ phải gánh
chịu những rủi ro.
Thứ hai, kinh doanh bảo hiểm không chỉ đơn thuần là hoạt động kinh
doanh nhằm đem lại lợi nhuận cho các nhà bảo hiểm mà còn là san sẻ rủi ro
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Người được
bảo hiểm
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tuy nhiên đồng bảo hiểm lại có những nhược điểm như ký kết hợp đồng
gặp nhiều khó khăn và thời gian kéo dài sẽ mất hết thời cơ trong kinh doanh.
Mặt khác, khi tổn thất xảy ra việc giải quyết bồi thường sẽ rất khó tập trung
được một lúc nên người tham gia bảo hiểm sẽ không có điều kiện tập trung vốn
để khôi phục sản xuất kinh doanh và có thể dẫn đến việc nghi ngờ khả năng tài
chính của các nhà bảo hiểm.
b. Tái bảo hiểm: là phương thức trong đó, một nhà bảo hiểm nhận bảo hiểm cho
một rủi ro lớn, sau đó nhượng bớt một phần rủi ro cho một hoặc nhiều nhà bảo
hiểm khác.
Tác dụng của tái bảo hiểm được thể hiện ở một số mặt sau:
Rủi ro được phân tán nhanh, tránh phá sản cho các công ty bảo hiểm gốc
đặc biệt trong những trường hợp rủi ro mang tính thảm hoạ hoặc sự kiện bảo
hiểm xảy ra dồn dập. Từ đó giúp ổn định hoạt động kinh doanh của công ty.
Tăng năng lực cho các công ty bảo hiểm gốc để chấp nhận các dịch vụ,
giữ được khách hàng, từ đó nâng cao uy tín cho công ty bảo hiểm gốc.
Công ty bảo hiểm gốc còn được hưởng một tỷ lệ hoa hồng nhất định từ
các nhà nhận tái bảo hiểm (chỉ áp dụng trong tái bảo hiểm theo tỷ lệ).
Ký kết hợp đồng được dễ dàng hơn, thời gian ngắn hơn.
Góp phần tăng thu ngân sách, ngoại tệ cho Nhà nước thông qua thuế do
các công ty bảo hiểm đóng góp. Đồng thời góp phần đảm bảo đời sống cán bộ,
công nhân viên của công ty bảo hiểm gốc. Do có tái bảo hiểm, các công ty bảo
hiểm gốc sẽ tránh khỏi phá sản trong trường hợp rủi ro xảy ra quá lớn qua đó có
tác dụng ổn định việc làm cũng như thu nhập của người lao động trong công ty
và cho cả công ty. Từ đó gián tiếp bảo vệ quyền lợi cho người tham gia.
Mặt khác tái bảo hiểm cũng góp phần tăng cường quan hệ kinh tế giữa các
nước. Nhà tái bảo hiểm có thể là công ty trong nước hoặc nước ngoài. Khi đó
có chức năng là mở rộng kinh doanh để tăng doanh thu và ngoại tệ từ các dịch
vụ nhận tái. Việc giúp ổn định kinh doanh cho công ty bảo hiểm gốc cũng chính
là giúp hoạt động kinh doanh của mình được ổn định.
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Dưới góc độ Nhà nước: Bên cạnh việc tạo sự ổn định cho các công ty bảo
hiểm, tái bảo hiểm cũng gián tiếp giúp các doanh nghiệp, các cá nhân, các chủ
thể nền kinh tế tham gia bảo hiểm ổn định, hoạt động sản xuất kinh doanh từ đó
đảm bảo ổn định và sự phát triển vững chắc cho nền kinh tế trong nước. Ngoài
ra, tái bảo hiểm cũng giữ Nhà nước đảm bảo chức năng đối ngoại trong các nền
kinh tế mở từ đó đảm bảo ổn định thu ngân sách và ngoại tệ.
1.3 Lịch sử phát triển của tái bảo hiểm.
Một điều có tính quy luật là kinh tế - xã hội càng phát triển, đời sống vật
chất và tinh thần của người dân càng cao thì nhu cầu về bảo hiểm càng lớn. Như
vậy, sự phát triển của bảo hiểm phụ thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội. Trong
khi đó tái bảo hiểm lại là hoạt động gắn bó chặt chẽ với hoạt động kinh doanh
bảo hiểm, là một phần cơ bản trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Chính vì
vậy mà lịch sử phát triển của tái bảo hiểm không thể tách rời được với sự phát
triển kinh tế - xã hội ở mỗi thời kỳ. Theo đó, sơ lược phát triển của tái bảo hiểm
có thể được chia làm ba giai đoạn:
1.3.1 Giai đoạn đầu phát triển của tái bảo hiểm (từ giữa thế kỷ 17 đến giữa thế
kỷ 19).
Theo tài liệu mà các nhà nghiên cứu thu thập được cho đến nay có thể
khẳng định nước Ý là nước đầu tiên chứng kiến sự ra đời của dịch vụ tái bảo
hiểm. Bản thoả ước cổ nhất có tính chất pháp lý như một hợp đồng tái bảo hiểm
được ký kết vào năm 1370 nhằm đảm bảo cho chuyến hàng hoá vận chuyển trên
biển có hành trình từ Genés đến Bruges. Hợp đồng được ký kết giữa một bên hai
thương nhân hoạt động với tư cách là nhà tái bảo hiểm với một bên là đại diện
cho một nhà bảo hiểm. Sau này cùng với sự phát triển rộng rãi của những mối
quan hệ thương mại giữa các thành phố của nước Ý và giữa các nước Bắc Âu,
hiểm Luân Đôn năm 1869, Công ty tái bảo hiểm Munich năm 1880.
Có thể nói đây là giai đoạn tái bảo hiểm phát triển rộng khắp ở các thị
trường trên thế giới. Trong đó các nghiệp vụ thường áp dụng tái bảo hiểm nhiều
nhất là hàng không, kỹ thuật và dầu khí. Mặt khác quan hệ giữa các công ty
nhượng và các nhà tái bảo hiểm lúc này không chỉ bó hẹp trong phạm vi quốc
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
gia mà đã mở rộng trên phạm vi toàn cầu. Mà thị trường Lloyd’s vẫn là trung
tâm thế giới về bảo hiểm và tái bảo hiểm. Giai đoạn này cũng chứng kiến sự
xuất hiện đầy đủ tất cả các phương pháp và hình thức tái bảo hiểm.
Tuy nhiên với hai cuộc chiến tranh thế giới cùng với các cuộc khủng
hoảng kinh tế và lạm phát đã làm tổn hại lớn đến sự phát triển của ngành bảo
hiểm nói chung và ngành tái bảo hiểm nói riêng. Bị tổn hại nhiều nhât là các
công ty tái bảo hiểm của Đức. Các giới tư bản độc quyền đã lấy vốn và quĩ tiền
tệ bảo hiểm của các công ty bảo hiểm và tái bảo hiểm để chi tiêu trong chiến
tranh. Chính vì vậy mà đến cuối giai đoạn này thị trường tái bảo hiểm thế giới bị
trầm lắng hẳn.
1.3.3 Giai đoạn từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay.
Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc năm 1945 với thắng lợi thuộc về
Hồng quân Liên Xô và các nước đồng minh. Cục diện thế giới thay đổi: hệ
thống xã hội chủ nghĩa ra đời, phong trào giải phóng dân tộc của nhiều nước
thuộc địa giành thắng lợi, chủ nghĩa đế quốc lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế
mới…Tất cả đã tác động sâu sắc đến nền kinh tế nói chung, ngành bảo hiểm –
tái bảo hiểm nói riêng. Sự kiện này đã ảnh hưởng lớn đến chiều hướng phát triển
của tái bảo hiểm quốc tế. Các nước xã hội chủ nghĩa đã thực hiện nhiều biện
pháp mang tính độc quyền về tái bảo hiểm và hạn chế quan hệ với thị trường tái
bảo hiểm tư bản chủ nghĩa.
Tuy nhiên cùng với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật mà qui mô sản xuất
kinh doanh ngày càng được mở rộng và những tài sản có giá trị lớn ngày càng
tăng. Những bất đồng trong chiến tranh ngày càng được đẩy lùi vào quá khứ làm
thường mỗi loại rủi ro đem tái đi hoặc chấp nhận có thể hình thành một hợp
đồng tái bảo hiểm tách biệt.
a. Thủ tục tiến hành khi tái bảo hiểm theo hình thức này bao gồm các bước:
Trước hết công ty nhượng thông báo cho nhà tái bảo hiểm một dịch vụ
bảo hiểm nào đó với các rủi ro có liên quan dưới hình thức là phiếu đề nghị có
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đầy đủ thông tin về số tiền bảo hiểm, phí bảo hiểm, phần giữ lại của công ty
nhượng, thủ tục phí tái bảo hiểm…
Khi nhận được phiếu này, nhà tái bảo hiểm nghiên cứu, xem xét và có
toàn quyền lựa chọn nhận toàn bộ hay một phần tỷ lệ nào đó trên cơ sở rủi ro
được đề nghị. Nếu chấp nhận, nhà tái bảo hiểm sẽ xác nhận phần tham gia của
mình bằng cách ghi trực tiếp vào phiếu đề nghị và gửi lại cho công ty nhượng.
Tuy nhiên trước khi chính thức chấp nhận hay từ chối, nhà tái bảo hiểm có thể
yêu cầu biết thêm chi tiết khác để đánh giá rủi ro mà mình sẽ nhận như bản sao
hợp đồng bảo hiểm gốc, hoặc những chi tiết về định giá phí bảo hiểm…Và chỉ
khi nào nhận được thông báo chấp nhận của nhà tái bảo hiểm thì dịch vụ tái bảo
hiểm theo hình thức tuỳ ý lựa chọn mới coi như hoàn thành, trừ trường hợp có
sự thoả thuận khác giữa hai bên. Dịch vụ tái bảo hiểm này cũng sẽ tự động chấm
dứt hiệu lực nếu đến ngày mãn hạn của hợp đồng bảo hiểm gốc mà không có sự
tái tục hợp đồng; tuy nhiên dù hợp đồng bảo hiểm gốc có tái lập thì cũng không
có nghĩa là nhà tái bảo hiểm buộc phải tiếp tục nhận hợp đồng tái bảo hiểm cho
thời hạn kế tiếp, mà họ có quyền lựa chọn nhận hoặc từ chối không tham gia tiếp
nữa, trừ trường hợp có những giao kết nào khác.
b. Ưu điểm của hình thức này là:
- Giúp công ty nhượng đặc biệt là những công ty mới thành lập còn non
trẻ và ít kinh nghiệm có thể hoàn thành việc nhận bảo hiểm cho những đơn vị rủi
ro có giá trị lớn, vượt quá khả năng tài chính của họ bằng việc sử dụng chuyên
môn cũng như khả năng của thị trường tái bảo hiểm quốc tế.
- Giúp công ty nhượng cân đối được khả năng tài chính của mình bởi vì
khách hàng làm ảnh hưởng đến lợi nhuận kinh doanh.
- Trong nhiều trường hợp hình thức tái bảo hiểm này chỉ được thực hiện
với mức phí cao hơn mức phí gốc hoặc buộc phải giảm bớt thủ tục phí tái bảo
hiểm. Ngoài ra khi thị trường tái bảo hiểm thế giới cung cầu đã bão hoà hay khả
năng tiếp nhận rủi ro của thị trường đã gần đạt tới mức tối đa, dày đặc…thì tái
bảo hiểm theo hình thức này sẽ rất bị hạn chế.
2.2 Tái bảo hiểm bắt buộc
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Theo hình thức này công ty nhượng và các nhà tái bảo hiểm bắt buộc phải
thoả thuận với nhau từ trước là công ty nhượng buộc phải tái đi cho nhà tái bảo
hiểm tất cả các đơn vị rủi ro bảo hiểm gốc với hạn mức số tiền bảo hiểm hoặc
số tiền bồi thường nhất định. Ngược lại, nhà tái bảo hiểm cũng phải buộc mình
chấp nhận toàn bộ những đơn vị rủi ro đó.
a. Thủ tục tiến hành:
Bước đầu tiên và cũng là bước quan trọng nhất là thoả thuận. Bước này
tốn khá nhiều thời gian vì hai bên phải thoả thuận nhiều vấn đề có liên quan.
Bước tiếp theo là cam kết, điều đó có nghĩa là sau khi đã thoả thuận, hai
bên buộc mình phải cam kết với nhau theo tất cả nội dung thoả thuận
Bước cuối cùng là thực hiện cam kết. Trong bước này, công ty nhượng
có toàn quyền định phí bảo hiểm, nhà tái bảo hiểm không được can thiệp.
Về nguyên tắc mọi điều khoản trong hợp đồng đều phải bắt buộc hai bên
thực hiện. Nếu có thay đổi thì thông thường đến năm nghiệp vụ sau đó hoặc đến
một kỳ tái tục bảo hiểm mới thì mới thay đổi.
b. Ưu điểm của hình thức tái bảo hiểm bắt buộc:
- Bên công ty nhượng có toàn quyền định phí nên viêc kí kết hợp đồng
giữa công ty với khách hàng hoàn toàn chủ động, nhanh chóng.
- Vận may rủi chia sẻ giữa các bên là hoàn toàn mang tính khách quan vì
trước khi đặt bút kí kết hợp đồng, hai bên đã thoả thuận rất kỹ lưỡng.
- Thủ tục kí kết hợp đồng trong hình thức tái bảo hiểm này được tiến hành
- Do nhà tái bảo hiểm luôn luôn bị bất lợi cho nên những nghiệp vụ bảo
hiểm mới mà công ty nhượng tái cho họ thường bị ép phí.
- Nếu công ty nhượng gặp phải nhà tái bảo hiểm mà hoạt động kinh doanh
của họ đang trong giai đoạn khó khăn hoặc thị trường tái bảo hiểm cung vượt
quá cầu thì mức phí cũng như hoa hồng tái bảo hiểm phải thoả thuận lại, do đó
phần nào cũng ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty nhượng.
3. Các phương thức tái bảo hiểm
3.1 Tái bảo hiểm theo tỷ lệ
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tái bảo hiểm theo tỷ lệ là phương pháp tái bảo hiểm mà trong đó trách
nhiệm của công ty nhượng và các nhà tái bảo hiểm đối với các đơn vị rủi ro
được bảo hiểm sẽ phân bổ theo theo tỷ lệ giữa các bên tham gia so với số tiền
bảo hiểm.
Đặc điểm của phương pháp tái này là đơn giản, dễ hiểu, dễ tính toán vì
quĩ bảo hiểm và số tiền bồi thường đều được chia sẻ theo tỷ lệ mà các bên đã
cam kết trên cơ sở số tiền bảo hiểm. Ngoài ra tái bảo hiểm theo tỷ lệ rất phù hợp
với các công ty bảo hiểm còn non trẻ, mới thành lập. Tuy nhiên thủ tục phí hay
hoa hồng đôi khi rất khó thống nhất giữa các bên tham gia hợp đồng. Có hai
phương pháp cơ bản là: tái bảo hiểm số thành ( phân ngạch) và tái bảo hiểm mức
dôi (thặng dư vốn).
3.1.1 Tái bảo hiểm số thành:
Theo phương pháp này, công ty nhượng giữ lại cho mình một tỷ lệ nhất
định so với số tiền bảo hiểm, phần còn lại đem tái đi. Chính vì vậy, phí bảo hiểm
và số tiền bồi thường cũng được phân bổ giữa các bên theo tỷ lệ tương ứng.
a. Đặc điểm:
- Tất cả các đơn vị rủi ro trong bảo hiểm gốc đều phải đem tái đi theo tỷ lệ
tương ứng mà các bên đã thoả thuận.
- Nếu số tiền tái đi quá nhiều công ty nhượng có thể tìm kiếm nhiều nhà
tái bảo hiểm khác nhau để đảm bảo phân tán rủi ro nhanh hơn, giúp công ty ổn
khó khăn trong phân định rủi ro và đơn vị rủi ro (đặc biệt là trong bảo hiểm
nông nghiệp và bảo hiểm kỹ thuật).
- Nhằm mục đích giảm nhẽ khả năng nguy hiểm cho công ty nhượng đối
với những hợp đồng bảo hiểm cho rủi ro thiên tai.
- Đối với những nghiệp vụ bảo hiểm mà phạm vi hoạt động và qui mô của
tổn thất không chắc chắn mặc dù các nhà bảo hiểm đã giới hạn trách nhiệm của
mình.
- Thường được áp dụng trong các nhóm liên doanh giữa các công ty bảo
hiểm với nhau hoặc dưới hình thức chuyển nhượng tái bảo hiểm.
3.1.2 Tái bảo hiểm mức dôi
14
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Theo phương pháp này, công ty nhượng giữ lại cho mình một số tiền bảo
hiểm nhất định, phần còn lại đem tái đi cho công ty khác. Bởi vậy phí bảo hiểm
và số tiền bồi thường (nếu có) cũng được phân bổ theo tỷ lệ mỗi bên đảm nhiệm.
a. Đặc điểm:
- Không phải đơn vị rủi ro nào cũng phải đem tái đi, mà chỉ tái đi những
đơn vị rủi ro có số tiền bảo hiểm vượt quá mức giữ lại. Và mức giữ lại được xác
định dựa trên khả năng tài chính của công ty nhượng, xác suất rủi ro đối với
nghiệp vụ này trong những năm trước đó, mức lãi suất thu được của công ty
nhượng và tình hình kiểm soát rủi ro về nghiệp vụ đó.
- Mức giữ lại tối đa trên mỗi đơn vị rủi ro thường là bằng nhau nên công
ty nhượng luôn luôn khống chế được hạn mức trách nhiệm của mình một cách
chắc chắn.
- Tuy nhiên trong điều kiện ngày nay, đối tượng tham gia bảo hiểm
thường có số tiền rất lớn và rất khác nhau trên mỗi đơn vị rủi ro. Bởi vậy nếu áp
dụng phương pháp mức dôi thì số tiền còn dư thừa trên mỗi đơn vị rủi ro là
không thể tránh khỏi. Để xử lý vấn đề này nhìn chung các công ty nhượng trên
thế giới thường có 3 cách: Thứ nhất có thể tiến hành đàm phán lại, nếu các nhà
tái bảo hiểm chấp nhận chúng ta lại phân bổ tiếp lần hai, lần ba…cho đến hết.
Phân bổ trách nhiệm cho các bên theo hai phương pháp trên là:
STBH
TBH số thành TBH mức dôi
Cty nhượng Số thành Cty nhượng Mức dôi
100.000 50.000 50.000 100.000 0
500.000 250.000 250.000 500.000 0
1.000.000 500.000 500.000 500.000 500.000
1.800.000 900.000 900.000 500.000 1.300.000
2.000.000 1.000.000 1.000.000 500.000 1.500.000
Trường hợp nếu có tổn thất xảy ra thì trách nhiệm bồi thường cũng được
phân theo tỷ lệ mà mỗi bên đảm nhiệm so với số tiền bảo hiểm.
3.1.3 Tái bảo hiểm kết hợp số thành - mức dôi
Thực chất đây không phải là phương pháp tái bảo hiểm thuần tuý theo tỉ
lệ mà là sự kết hợp giữa hai phương pháp với mục đích là nhằm phân tán rủi ro
nhanh hơn,giúp công ty nhượng dễ dàng kí kết hợp đồng hơn, phù hợp với nhu
16
Website: Email : Tel : 0918.775.368
cầu thực tiễn của ngành bảo hiểm là đối tượng tham gia bảo hiểm có số tiền bảo
hiểm ngày càng lớn và rất đa dạng, mức độ biến thiên của từng nghiệp vụ ngày
càng tăng.
Xét về mặt kỹ thuật, phải phân bổ theo hợp đồng số thành trước sau đó
mới phân bổ theo hợp đồng mức dôi. Nếu số tiền bảo hiểm còn dư thừa, nhìn
chung đều quay về công ty nhượng gánh vác toàn bộ trừ trường hợp công ty
nhượng tìm được một đối tác mới tin cậy và kí kết với họ những hợp đồng tạm
thời.
Ví dụ có hợp đồng tái bảo hiểm kết hợp sau đây:
Hợp đồng 1: Hạn mức trách nhiệm 1 trUSD, mức giữ lại 50%
Hợp đồng 2: Hạn mức trách nhiệm 1 trUSD
Việc phân bổ trách nhiệm và trách nhiệm bồi thường của các công ty sẽ được
tiến hành như sau:
tự gánh chịu cho những tổn thất là hậu quả của những rủi ro được bảo hiểm,
phần tổn thất vượt quá giới hạn đó được chuyển cho các nhà tái bảo hiểm gánh
chịu.
Đặc điểm:
- Trách nhiệm của các bên đối với mỗi tổn thất không phân chia theo số tiền bảo
hiểm mà theo số tiền bồi thường.
- Tiêu chuẩn cơ bản để phân định trách nhiệm giữa các bên là số tiền bồi
thường.
- Công ty nhượng phải chịu trách nhiệm bồi thường những tổn thất bằng hoặc
dưới mức giữ lại và số tiền bồi thường được gọi là “mức tự bồi thường”.
- Nhà tái bảo hiểm chỉ bồi thường cho phần tổn thất chênh lệch, phần này được
tính từ mức tự bồi thường trở lên. Tuy nhiên nếu trong một hợp đồng có nhiều
nhà tái bảo hiểm thì các nhà tái bảo hiểm cũng tự giới hạn trách nhiệm của mình
trước khi kí kết hợp đồng.
- Tái bảo hiểm phi tỷ lệ cũng có hai phương pháp cơ bản là tái bảo hiểm vượt
mức bồi thường và tái bảo hiểm vượt tỷ lệ bồi thường.
3.2.1 Tái bảo hiểm vượt mức bồi thường
Theo phương pháp này, công ty nhượng giữ lại cho mình một số tiền bồi
thường nhất định, phần vượt quá đem tái đi cho các công ty khác. Mối quan hệ
giữa các công ty ở đây liên quan trực tiếp tới mức tự bồi thường của công ty
nhượng của công ty nhượng và các mức giới hạn trách nhiệm của các nhà tái
18
Website: Email : Tel : 0918.775.368
bảo hiểm. Nếu số tiền tái đi quá nhiều, công ty nhượng phải quan hệ với nhiều
đối tác cùng một lúc. Khi đó các nhà tái bảo hiểm phải được sắp xếp theo trật tự
các lớp rất nghiêm ngặt.
Trình tự thu xếp tái bảo hiểm vượt mức bồi thường: Công ty nhượng sau
khi ký kết hợp đồng bảo hiểm gốc với người được bảo hiểm sẽ tìm kiếm nhà
nhận tái phần trách nhiệm bồi thường vượt quá mức giữ lại của mình. Nếu như
có nhiều người nhận tái tham dự hợp đồng, trách nhiệm của những nhà nhận tái
công ty bảo hiểm, các thị trường bảo hiểm khác. Cuối cùng là xem xét tình hình
bồi thường của công ty này liên quan đến nghiệp vụ tái bảo hiểm của một số
năm trước đó cũng như tiến độ bồi thường của công ty này nói chung.
Thứ năm, công ty nhượng khi đàm phán kí kết hợp đồng với các nhà tái
bảo hiểm cần phải xét đến thế mạnh của mỗi nhà tái bảo hiểm theo từng nghiệp
vụ. Vì thế mạnh của họ giúp công ty nhượng học hỏi kinh nghiệm về đánh giá
và tính toán số tiền đặt cọc, quản lý rủi ro và mối quan hệ trên thị trường bảo
hiểm nói chung.
Thứ sáu, phí tái bảo hiểm vượt mức bồi thường thường được chia làm hai
phần: phí đặt cọc và phí điều chỉnh.
Phí đặt cọc là phần phí cơ bản nhất, được xác định trên cơ sở là tổng số
tiền tổn thất trong một số năm nào đó và tổng số phí thu được trong các năm đó
của từng nghiệp vụ riêng biệt. Bộ phận này được các công ty bảo hiểm gọi là phí
thuần.
Tỉ lệ phí thuần : Tổng số tổn thất trong một số năm
T=
Tổng số phí thu được
Phí điều chỉnh được xác định nhằm hài hoà lợi ích giữa các bên tham gia
hợp đồng; tính đến độ an toàn của các bên một cách hợp lý; giúp các bên xây
dựng phương án, kế hoạch về chi phí môi giới, chi phí quản lý vì những khoản
này trong thực tế đôi khi rất lớn. Kết hợp cả phí thuần và phí điều chỉnh các bên
sẽ xây dựng được phương án tính phí hoàn chỉnh.
20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tuy nhiên trong thực tế để đơn giản hoá, người ta tính tỉ lệ biến động như
sau:
Tổng số tổn thất trong một số năm 100
Tỉ lệ biến động = *
Tổng số phí thu được 80
Tỉ lệ biến động thường được áp dụng trong những trường hợp như tổn thất
bảo này là bảo vệ đối với sự tích tụ hay kết gộp nhiều tổn thất xảy ra từ cùng
một sự cố hay sự việc có tính chất thật khốc liệt.
Điểm tính mức bồi thường mà xuất phát từ đó các nhà tái bảo hiểm chịu
trách nhiệm có thể thay đổi tuỳ thuộc một phần vào thực lực tài chính về mức tự
bồi thường của công ty nhượng, nhưng thông thường loại tái bảo hiểm này dùng
để bảo vệ trong trường hợp sự cố xảy ra có liên quan từ hai đơn vị rủi ro được
bảo hiểm trở lên. Trên thị trường bảo hiểm và tái bảo hiểm thế giới, dạng tái bảo
hiểm này được sử dụng rất rộng rãi trong tất cả các loại nghiệp vụ bảo hiểm.
Các tổn thất mang tính thảm hoạ có thể là rủi ro thiên tai như động đất,
sóng thần, lũ lụt hoặc thiên tai của nhiều xe ô tô cùng một vụ hay hai tàu cùng
được bảo hiểm đâm nhau...Trong một số trường hợp đó là những tổn thất của
một sự cố có liên quan đến nhiều loại nghiệp vụ bảo hiểm khác nhau do cùng
một công ty bảo hiểm đảm nhận.
3.2.2 Tái bảo hiểm vượt tỷ lệ bồi thường
Theo phương pháp này, nhà tái bảo hiểm chỉ có trách nhiệm bồi thường
trong trường hợp kết quả toàn bộ nghiệp vụ của công ty nhượng có tỷ lệ bồi
thường vượt quá tỷ lệ ấn định trước. Tỷ lệ ấn định trước về cơ bản do công ty
nhượng tự ấn định. Tuy nhiên cũng có nhiều trường hợp do hai bên tự thoả
thuận trước. Và thông thường tỷ lệ này được xác định trên cơ sở doanh thu phí
hàng năm của công ty bảo hiểm gốc, tình hình tổn thất của loại hình nghiệp vụ
được bảo vệ, hoa hồng và các chi phí khác.
22
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đối với hình thức này, việc phân chia trách nhiệm bồi thường giữa người
nhận và nhượng tái được xác định trên một tỷ lệ nhất định giữa tổng số tiền bồi
thường và tổng số phí gốc thực thu (tính cho cả năm nghiệp vụ). Trên cơ sở này,
người nhượng sẽ chịu trách nhiệm bồi thường trong phạm vi một tỷ lệ bồi
thường nhất định. Nhà tái bảo hiểm cũng sẽ nhận trách nhiệm bồi thường theo tỷ
lệ tương tự nhiều hay ít phụ thuộc vào sự thoả thuận giữa hai bên. Nếu trong
năm nghiệp vụ thiệt hại thuộc trách nhiệm bảo hiểm xảy ra nhiều, tỷ lệ bồi
cho toàn bộ nghiệp vụ với hạn mức trách nhiệm là 10 tr USD vượt quá 3 tr USD
cho mỗi sự cố với mức phí TBH bằng 5% so với phí bảo hiểm gốc.
- để bảo vệ cho mình công ty nhượng quyết định kí một hợp đồng TBH vượt tỷ
lệ bồi thường trong trường hợp tỷ lệ bồi thường vượt quá 100% và mức bảo vệ
tối đa là 50%, vượt quá 100% bồi thường tổn thất của công ty nhượng.
- tỷ lệ phí bảo hiểm gốc là 2%.
Giả sử trong năm có 5 đơn vị rủi ro gặp tổn thất thì việc phân bổ trách
nhiệm và trách nhiệm bồi thường cho các bên có liên quan sẽ được tiến hành
như sau:
RR STBH
HĐ ST
STBT
TN BỒI THƯỜNG
Cty
nhượng
TBH ST
Cty
nhượng
TBH
VMBT
TBH
ST
1 45 20.4 24.6 0.5 0.227 0 0.273
2 60 35.4 24.6 40 13.6 10 16.4
3 29 11.6 17.4 2 0.8 0 1.2
4 10 4.0 6.0 0 0 0 0
5 35 14.0 21.0 5 2 0 3
Xác định số tiền bồi thường cho hợp đồng số thành trước:
Đơn vị rủi ro 1: 24,6 * 0.5/45 = 0,273 tr USD
Tương tự đối với đơn vị rủi ro 2,3,4,5
giữa các bên cũng được phân bổ theo tỷ lệ đảm nhận mỗi bên trong hợp đồng
theo phương pháp số thành. Sau đó nhà tái bảo hiểm vượt mức bồi thường sẽ
chịu trách nhiệm trong hạn mức trách nhiệm của họ đối với công ty mà họ bảo
vệ. Nhà tái bảo hiểm vượt mức bồi thường bảo vệ cho công ty nào thì đầu năm
công ty đó phải đặt cọc cho nó. Nếu năm đó tổn thất không xảy ra thì công ty đó
25
Copyright: Tài liệu đại học ©