LỜI NÓI ĐẦU
Như chúng ta biết, trong mọi nguồn lực thì nguồn nhân lực là quan trọng
nhất trong mọi doanh nghiệp, nó mang đầy đủ thông tin, kỹ năng làm việc
tổng thể. Nguồn nhân lực đóng vai trò rất lớn trong việc thành bại của mỗi
doanh nghiệp, đặc biệt là trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt như hiện nay,
môi trường kinh doanh của doanh nghiệp luôn có những sự thay đổi chóng
mặt: Những xu hướng mới, những cơ hội và thách thức mới đòi hỏi mỗi
doanh nghiệp phải linh hoạt để thích ứng. Tuy nhiên, một thực tế rõ ràng là
người lao động ngày nay rất cần thiết phải trang bị một lượng kiến thức mới,
một công nghệ mới và một tư duy mới. Từ đó, chúng ta thấy rõ nhu cầu cấp
thiết của tổ chức trong việc tuyển chọn một đội ngũ nhân viên mới thoả mãn
yêu cầu của công việc trong thời buổi hiện nay. Đặc biệt là trong nền kinh tế
Việt Nam hiện nay khi mới chuyển từ kinh tế tập trung sang kinh tế thị trường
thì nhu cầu đó lại càng là vấn đề bức xúc hơn bao giờ hết. Chỉ khi nào các
doanh nghiệp của Việt Nam có một nguồn nhân lực đủ mạnh thì mới có thể
tồn tại và phát triển trên thị trường, sau đó là hoà nhập vào nền kinh tế thế
giới.
Cùng với công tác đào tạo mới và đào tạo lại thì công tác tuyển chọn nhân
lực được xem là một hoạt động then chốt của mỗi doanh nghiệp trong việc có
được một đội ngũ nhân viên thoả mãn yêu cầu công việc mới. Nếu công tác
này được làm tốt thì doanh nghiệp sẽ có một cơ cấu tổ chức hợp lý, đủ sức
mạnh để tồn tại và phát triển. Điều ngược lại sẽ luôn có thể dẫn tới sự phá sản
của các doanh nghiệp. Vì vậy em đã chọn chủ đề này để hiểu rõ hơn về tầm
quan trọng hiệu quả quá trình tuyển dụng nhân lực và quá trình tuyển dụng
nhân lực ở các doanh nghiệp của Việt Nam hiện nay.
Tuy đã rất cố gắng nhưng bài tiểu luận của em khó tránh khỏi những sai
sót,vì vậy em mong cô đóng góp ý kiến để bài tiểu luận của em được hoàn
thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn cô!.
1
NỘI DUNG
I. Cơ sở tuyển dụng nhân lực của các doanh nghiệp:

ít hơn số nhu cầu cần tuyển chọn.
- Tuyển chọn nhân lực là quá trình đánh giá các ứng cử viên theo
nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các nhu cầu của công việc, để tìm người
phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những người thu hút được trong quá
trình tuyển mộ, cơ sở của tuyển chọn là các yêu cầu của công việc được đề ra
trong bản mô tả công việc và yêu cầu đối với người thực hiện công việc. Quá
trình tuyển chọn phải đáp ứng các yêu cầu dưới đây:
+ Tuyển chọn phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch
nhân lực của doanh nghiệp.
+ Tuyển chọn những người có trình độ chuyên môn cần thiết cho công
việc để đạt tới năng suất lao động cao, hiệu quả công việc tốt.
+ Tuyển chọn những người có kỉ luật, trung thực gắn bó với công việc và
với doanh nghiệp.
Vì vậy tuyển chọn nhân lực là quan trọng nhất trong quá trình tuyển dụng
nhân lực. Hoạch định không chính xác, các tổ chức có thể lựa chọn sai số
lượng hoặc loại ứng viên. Ngược lại, không có quá trình tuyển chọn hữu hiệu
để tạo ra đủ số lượng ứng viên, thì ngay cả hệ thống lựa chọn tốt nhất cũng ít
có giá trị.
3. Mục tiêu của tuyển dụng:
Một chương trình tuyển dụng tốt cần phục vụ cho nhiều mục tiêu và đôi
khi các mục tiêu này lại mâu thuẫn nhau. Mục tiêu thường đề cập là:
 Thu hút một số lượng lớn ứng viên cần thiết cho chọn lựa.
 Thu hút tỷ lệ cao số nhân viên có khả năng, những người quan tâm
đến việc chấp nhận đề nghị việc làm.
3
 Các mục tiêu sau khi thuê nhân viên cũng phải được xem xét, tức là
tiến trình tuyển dụng phải tạo ra những nhân viên hoàn thành công việc tốt và
chấp nhận làm việc cho tổ chức trong một thời gian hợp lý.
 Một mục tiêu khác nữa là các nỗ lực tuyển dụng nên có tác động lợi
ích ngoại vi. Đó là hình ảnh chung của tổ chức nên được tăng cường, và thậm

bạt cho họ, sẽ là động lực cho họ tích cực làm việc, tăng sự thỏa mãn, tình
cảm và lòng trung thành đối với công việc. Khi ta cần tuyển gấp một người
nào đó mà không có thời gian thì tốt nhất là dán thông báo. Cũng có thể tuyển
dụng nhân viên qua nhà quản lí vì họ hiểu được năng lực của nhân viên mình.
Biện pháp này thường giúp tìm ra các ứng cử viên tốt nhất phù hợp với
một vị trí cần tuyển, khuyến khích phát triển nghề nghiệp, phát triển chuyên
môn, và quá trình đào tạo chéo giữa các nhân viên giúp họ thấy rằng họ có
tiềm năng phát triển, họ sẽ không dễ dàng rời bỏ doanh nghiệp để tìm đến chỗ
làm việc khác. Hầu hết các công ty điền khuyết chức vụ trống từ bên trong bất
cứ khi nào có thể. Có nhiều phương pháp tuyển dụng nội bộ được sử dụng cho
các cấp độ công việc khác nhau.
 Ưu điểm:
- Đây là những người quen thuộc với công việc trong tổ chức, đã qua
thử thách lòng trung thành, tiết kiệm thời gian làm quen với công việc, quá
trình công việc được diễn ra liên tục, không bị gián đoạn và hạn chế những
quyết định sai trong đề bạt và tránh thuyên chuyển công việc.
- Kích thích làm việc, giảm chi phí, ít rủi ro, không mất thời gian đào
tạo. Những người này hiểu rõ về tổ chức, được các thành viên khác trong tổ
chức tôn trọng.
 Nhược điểm:
5
- Khi đề bạt những người đang làm việc trong tổ chức phải đề phòng
nhóm “ ứng cử viên không thành công”, tạo bè phái , gây mâu thuẫn ảnh
hưởng đến việc điều hành quản lí và chất lượng công việc. Những ứng viên
giỏi có thể bị bỏ sót, sự thiên vị có thể xảy ra, những nhân viên giỏi của họ có
thể bị nhà giám sát của họ giữ lại thay vì đề cử.
- Đối với công ty vừa và nhỏ nếu chỉ sử dụng nhân viên nội bộ sẽ
không thay đổi chất lượng lao động.
- Khi xây dựng chính sách đề bạt trong tổ chức cần có một chương
trình phát triển lâu dài với cách nhìn tổng quan.

Nhà quản trị này, được gọi là nhà quản trị phụ trách tuyển dụng, tiến hành
ra quyết định cuối cùng. Để tìm được ứng viên thích hợp, nhà tuyển dụng phải
làm việc chặt chẽ với nhà quản trị tuyển dụng trong suốt tiến trình tuyển dụng.
6. Các nguyên tắc tuyển dụng hiệu quả:
Một doanh nhân thành đạt từng nói: “Một nhà doanh nghiệp dù giỏi
đến bao nhiêu mà không có người tài phụ giúp thì sẽ không thể nào thành
công trên thương trường”. Thoạt nghe có vẻ khó tin, nhưng thực tế đã
chứng minh rằng ông hoàn toàn đúng.
Ngày nay, tại nhiều doanh nghiệp, việc tìm kiếm, phát hiện và thu hút
những người có khả năng làm việc thực sự và tâm huyết với công việc luôn
được đặt lên hàng đầu. Để được như vậy, một quá trình tuyển dụng hợp lý và
hiệu quả sẽ là hết sức quan trọng.
Trước hết, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng một quy chế tuyển chọn
nhân viên đúng đắn, dựa trên quan điểm trọng dụng nhân viên có đức có tài
thực sự, không câu nệ vào bằng cấp, cơ cấu, quá trình cống hiến hay thành
phần xuất thân. Một quy trình tuyển dụng hiệu quả không thể thiếu những yếu
tố sau đây:
 Tuyển dụng theo nhu cầu thực tiễn
7
Nhu cầu này phải được phản ánh trong chiến lược và chính sách nhân
viên của doanh nghiệp và trong kế hoạch tuyển dụng của mỗi bộ phận của
doanh nghiệp.
 Dân chủ và công bằng
Mọi người đều có quyền và có điều kiện được bộc lộ phẩm chất tài năng
của mình. Đối với bất kỳ một vị trí, cương vị nào đang tuyển dụng, các yêu
cầu, tiêu chuẩn, điều kiện cần thiết đều cần được công khai rộng rãi để mọi
người đều được bình đẳng trong việc tham gia ứng cử.
Lãnh đạo doanh nghiệp cần kiên quyết khắc phục tư tưởng “sống lâu lên
lão làng”, tư tưởng đẳng cấp, thứ bậc theo kiểu phong kiến, khắc phục tình
trạng ô dù, cảm tình, ê kíp, bè phái, cục bộ.

hoặc làm việc cầm chừng để giữ vị trí.
Đương nhiên, việc tuyển chọn chính xác hay không tuỳ thuộc vào nhiều
yếu tố như nguyên tắc, tiêu chuẩn tuyển chọn, phẩm chất người tuyển dụng
Song một quy chế tuyển dụng đúng đắn và thích hợp sẽ giúp doanh nghiệp
nâng cao hiệu quả của quá trình tuyển dụng. Có như thế mới tập hợp được đội
ngũ nhân viên có đức có tài luôn được sàng lọc, bổ sung và tăng cường để có
thể đương đầu với những thách thức ngày càng gay gắt trên thương trường.
7. Quy trình tuyển dụng:
Quy trình tuyển dụng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả nguồn nhân lực của
doanh nghiệp. Với lý do này, doanh nghiệp chia nhỏ từng bước các quy trình tuyển
dụng, mục đích nhắm đến là sàng lọc có hiệu quả để tìm thấy những ứng cử viên
sáng giá. Mọi quy trình tuyển dụng đều thực hiện theo các bước: lập kế hoạch tuyển
9
dụng, xác định phương pháp và các nguồn tuyển dụng, xác định thời gian và địa
điểm tuyển dụng, tìm kiếm ứng viên, đánh giá quá trình tuyển dụng, hướng dẫn nhân
viên mới hòa nhập với môi trường doanh nghiệp.Tuy nhiên, không phải mọi doanh
nghiệp đều có quy trình tuyển dụng giống nhau.
II. Quá trình tuyển dụng của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay:
 Tuyển dụng từ nội bộ.
- Thực tế cho thấy đa số các doanh nghiệp sử dụng quy trình tuyển dụng
từ nội bộ là đa phần là những doanh nghiệp hành chính sự nghiệp, những
doanh nghiệp có qui mô lớn nhỏ khi có nhu cầu tuyển dụng người vào vị trí
quản lí cấp cao, những doanh nghiệp áp dụng hình thức kinh doanh mới. Đối
với những doanh nghiệp hành chính sự nghiệp nhà nước thường xem xét quá
trình làm việc của công nhân viên rồi đề bạt hay tuyển dụng vào những vị trí
cao hơn cần tuyển dụng, sử dụng phương thức tuyển dụng truyền thống, ưu
tiên vị trí đó cho những người đã làm viêc lâu năm trong doanh nghiệp. Đối
với những doanh nghiệp có qui mô lớn, một phần cũng dựa trên những quan
điểm trên, một phần cũng dựa vào tính chất của công việc cần tuyển, tức là họ
sẽ sử dụng các quy trình tuyển dụng nội bộ khi thiếu những vị trí quản lí, hoặc

Trong lúc lao động xã hội dư thừa, thậm chí lao động mất việc diễn ra
thường xuyên thì trên 50% doanh nghiệp (DN) thừa nhận thường xuyên thiếu
hụt và gặp khó khăn trong tuyển dụng lao động.
- Do không đầu tư nhân lực, dẫn đến tình trạng DN thường bị động trong
việc sử dụng lao động qua đào tạo và chủ yếu sử dụng kết quả đào tạo có sẵn.
Doanh nghiệp hầu như chỉ khi có yêu cầu về lao động mới đăng tin tìm công
nhân. Mà cũng không có kế hoạch nghiên cứu cung nhân lực của thị trường để
tìm được nguồn lao động hợp lý và chất lượng cao nhất. Doanh nghiệp bị
11
động khi chất lương lao động thấp nên mặc dù người đang trong độ tuổi lao
động chiếm môt tỷ lệ lớn nhưng thừa mà vẫn thiếu.
- Nhưng sai lầm thường gặp của các chủ doanh nghiệp là muốn nhân viên
mới phải làm được việc ngay lập tức. Và nếu không đáp ứng được nhu cầu
này, họ coi như không vượt qua được giai đọan thử việc.
- Các doanh nghiệp lúng túng trong quy trình tuyển dụng và cắt bớt các
giai đoạn quan trọng trong quá trình tuyển dụng nhân viên mới, quá quan
trọng vấn đề chi phí trong tuyển dụng và sử dụng lao động mà quên mất rằng
mỗi bước của quá trình có một tầm quan trọng không kém gì nhau. Công thức
được rút gọn tối đa : tuyển chọn - sử dụng. Ở đây ta lấy một ví dụ điển hình
của “ăn bớt công đoạn” trong tuyển dụng là mất đi giai đoạn đào tạo hướng
dẫn nhân viên, công nhân mới trong khi đang ở Việt Nam với tr.nh độ đào tạo
chưa sát thực tế của từng doanh nghiệp:
- Hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam không có chiến lược đào tạo gắn
liền với tầm nhìn và mục tiêu cụ thể của doanh nghiệp. Kế hoạch đào tạo hàng
năm cũng không có, hoặc có thì cũng rất sơ sài hình thức. Bức tranh trong
nhiều doanh nghiệp hiện nay là: lãnh đạo không thực sự quan tâm đến công
tác đào tạo, cán bộ phụ trách đào tạo không có, hoặc có thì cũng thiếu năng
lực, kinh phí đào tạo quá hạn hẹp, không xác định được nhu cầu đào tạo của
nhân viên, không có các biện pháp triển khai kế hoạch đào tạo, không đánh
giá được hiệu quả của công tác đào tạo…

khi các doanh nghiệp Việt Nam áp dụng quy trình này vào thực tế thì mắc
phải không ít những sai lầm gây ra những thiệt hại đáng kể cho doanh nghiệp,
nhu cầu thực tế đặt ra là phải xây dựng một quy trình tuyển dụng hợp lý tiết
kiệm chi phí và có hiệu quả cho các doanh nghiệp Việt Nam.
13
KẾT LUẬN
Như vậy chúng ta đã có một cái nhìn tổng quan về hoạt động tuyển dụng
lao động trong một tổ chức doanh nghiệp, qua đó, chúng ta thấy được tầm
quan trọng của hoạt động tuyển dụng, nếu đúng thời điểm cần thiết sẽ khiến
công việc của doanh nghiệp được thực hiện một cách trôi chảy và hiệu quả.
Việc sử dụng người đúng lúc đúng chỗ sẽ giúp công ty sẽ có cơ cấu hợp lí và
đội ngũ nhân viên thích hợp với từng loại công việc. Điều này sẽ dẫn đến một
loạt các vấn đề khác được giải quyết như: tiết kiệm các nguồn lực khác, tăng
khả năng cạnh tranh, nâng cao uy tín doanh nghiệp…Kết quả cuối cùng là lợi
14
nhuận của doanh nghiệp đạt được ngày càng lớn sẽ giúp doanh nghiệp tái sản
xuất mở rộng và phát triển.
Hiện nay, với đa số các doanh ngiệp công nghiệp nói riêng và các tổ chức
doanh nghiệp Việt Nam nói chung, khi có nhu cầu về nhân lực hoặc tuyển
dụng nhân lực đều sử dụng một trong 2 quy trình tuyển dụng nhân lực phổ
biến đó là: quy trình tuyển dụng nhân lực gắn với yếu tố nội bộ doanh nghiệp
( từ nội bộ ), quy trình tuyển dụng gắn với yếu tố thị trường ( từ bên ngoài ).
Dựa vào từng quy mô của doanh nghiệp và yêu cầu sử dụng lao động mà
doanh nghiệp tiến hành lựa chọn quy trình tuyển dụng sao cho hợp lí.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Quản trị nhân lực. Nguyễn Hữu Thân,NXB Thống kê,2006.
2. Giáo trình Quản lý nhân lực trong doanh nghiệp – Nguyễn Tấn Thịnh – Đại
học Bách khoa Hà nội – NXB Lao động xã hội, 2003.
3. Giáo trình Kinh tế nguồn nhân lực – PGS.TS Trần Xuân Cầu &
PGS.TS.Mai Quốc Chánh – NXB Đại học Kinh tế quốc dân.