Nâng cao hiệu suất dạy học bằng hình vẽ minh họa trong môn Địa Lí bậc THCS
NNG CAO HIU SUT DY HC
BNG HèNH V MINH HA TRONG MễN A Lí BC THCS.
I. T VN :
i mi phng phỏp dy hc theo hng tớch cc l vn rt c
s quan tõm ca cỏc giỏo viờn trung hc. Tuy nhiờn vic vn dng nú vo
thc tin ging dy khụng phi l chuyn d dng.
i vi giỏo viờn a lớ, lõu nay nhiu ngi vn ging dy theo cỏc
phng phỏp truyn thng ụi khi li vn dng chỳng mt cỏch cng nhc v
th ng, thiu tớch cc v khụng hiu qu, chỳng ta cú th hỡnh dung nh
sau:
- Giỏo viờn trỡnh by ton b bi ging - hc sinh nghe.
- Giỏo viờn t cõu hi - hc sinh tr li (thm chớ hc sinh c nguyờn
vn sỏch giỏo khoa tr li cõu hi)
- Giỏo viờn ghi bng - hc sinh chộp vo v (ụi khi giỏo viờn c cho
hc sinh chộp).
Mt gi ging nh th chỳng ta cú th hỡnh dung nh th ny:
-Giỏo viờn ging bi hc sinh chm chỳ lng nghe.
- Giỏo viờn t cõu hi hc sinh tr li.
Lm c nh th c xem l tit hc t yờu cu, tuy rng cht
lng cha cao, hc sinh khụng hng thỳ. Vy mt tit hc t hiu sut cao
phi l tit hc t c mc yờu cu chun v Kin thc - K nng v T
duy ó c t ra trong mc ớch yờu cu ca tng bi hc. cú c mt
tit dy t hiu sut cao thỡ gia thy v trũ phi cú s phi hp nhp nhng
trong ú thy gi vai trũ ch o, trũ gi vai trũ ch ng. Nhng lm th no
t c iu ú mc cao nht li luụn lm nhng ngi thy giỏo cú
tõm huyt vi ngh phi trn tr nht l khi m ngi thy giỏo cũn b gũ bú
bi nhiu th : Chng trỡnh, sỏch giỏo khoa, thi lng mt tit dy, quy
trỡnh mt tit dy phi thc hin,
i vi b mụn a lớ, mt tit dy t hiu sut cao khụng cũn cỏch
no tt hn l tớch cc khai thỏc cỏc loi kờnh hỡnh trong sỏch giỏo khoa nh:

l con ng i t trc quan sinh ng n t duy tru tng. T ú chỳng
ta cú th hiu rng trong dy hc a lớ, dựng trc quan úng mt vai trũ
cc kỡ quan trng. dựng trc quan lm cho bi hc tr nờn sinh ng, hp
dn, gõy hng thỳ cho hc sinh, nú lm cho cỏc khỏi nim v biu tng a lớ
gn gi d hiu hn.
Trong hon cnh ca chỳng ta hin nay, khi m kinh t cha cho phộp
chỳng ta trang b nhng phng tin dy hc hin i nh projector chng
hn, c bit l i vi khu vc nụng thụn, min nỳi, vựng sõu, vựng xa thỡ
ngay c nhng dựng trc quan truyn thng nh biu , lc , tranh
nh, vt mu cng cũn rt hn ch thỡ vic giỏo viờn chun b thờm nhng
hỡnh v minh ha cho tng bi ging l rt quan trng v ht sc ý ngha,
th hin c tõm huyt ca ngi thy i vi hc sinh.
III. C s thc tin:
Thc tin hin nay, cỏc trng trung hc c s nht l cỏc trng
vựng nụng thụn, thng khụng cú phũng b mụn, phng tin dy hc va
thiu va khụng m bo v mt cht lng nờn vic s dng chỳng khụng
em li hiu qu cao. Mc khỏc, do khụng cú phũng b mụn nờn dựng dy
hc ca tt c cỏc mụn u c chung vo mt phũng, li khụng cú cỏn
b chuyờn trỏch nờn vic sp xp rt thiu khoa hc gõy khú khn cho bo
qun, s dng, gõy tõm lý ngi mn dựng dy hc ( vỡ phi t vo kho
lc tỡm). iu ny nh hng rt ln n cht lng dy - hc a lý núi riờng
v cỏc mụn hc khỏc núi chung.
B mụn a lý l mt b mụn khoa hc t nhiờn ng thi cng va l
b mụn khoa hc xó hi, kin thc rng ln v luụn thay i theo s phỏt
trin ca xó hi loi ngi, do ú yờu cu dựng dy hc cng luụn phi i
mi khụng ngng phự hp vi nhng thay i ú. Vớ d H Mt Tri hin
nay ch cũn 8 hnh tinh, cỏc quc gia trờn th gii, cỏc n v hnh chớnh
Vit Nam luụn bin ng nhng dựng dy hc thỡ khụng h cú s thay i
Tác giả: Huỳnh Kim Lân - Trờng THCS Phan Bội Châu, Thăng Bình, Quảng Nam.
4

sau ú chỳng ta cú th v rt nhanh, khụng tn nhiu thi gian lm.
õy l mt ti dng m, xut phỏt t thc tin dy - hc, cú tớnh kh
thi cao, bt kỡ mt giỏo viờn no cng cú th thc hin c mt cỏch hiu
qu nu ngi ú bit yờu ngh, nhit huyt vi ngh v cú tinh thn cu tin.
IV. Ni dung nghiờn cu:
Vic s dng tranh v minh ha cho tng ni dung bi hc ó giỳp cho
giỏo viờn gii quyt c nhng vng mc nờu trờn v thc hin c mt
tit dy nh mong mun theo hng tớch cc. ng thi nhng hỡnh v minh
ha thờm cú th lm mm húa kin thc giỳp hc sinh phỏt hin v tip thu
d dng, thụng qua hỡnh v, cũn cú th huy ng c nhiu i tng hc
sinh tham gia vo bi hc mt cỏch tớch cc, c bit l cỏc em yu v trung
bỡnh, to ra hng thỳ trong tit hc, kớch thớch t duy ca hc sinh, ng thi
giỏo viờn cũn cú th ng viờn, hng dn cỏc em tham gia lm dựng dy
hc, õy cng l cỏch cỏc em chim lnh tri thc khoa hc.
Tác giả: Huỳnh Kim Lân - Trờng THCS Phan Bội Châu, Thăng Bình, Quảng Nam.
5
Nâng cao hiệu suất dạy học bằng hình vẽ minh họa trong môn Địa Lí bậc THCS
Sau õy l mt s hỡnh c v thờm minh ha cho tng bi hc c
th trong chng trỡnh a lớ lp 6:
1. BI 10: CU TO BấN TRONG CA TRI T
Trong bi ny mc 1: Cu to bờn trong ca Trỏi t ch cú 1 hỡnh 26
nh bờn di. Hỡnh ny tng i tru tng, hc sinh khú hỡnh dung nht l
i vi hc sinh trung bỡnh v yu, kộm, vy ta cú th v thờm hỡnh nh sau:
(hỡnh 26b)
i dng Lc a
Hỡnh 26b: Lỏt ct Trỏi t
Giỏo viờn, sau khi treo hỡnh v lờn bng cú th hi: Quan sỏt hỡnh v,
hóy cho bit cu to bờn trong ca Trỏi t gm cú my lp, th t sp xp
v dy mi lp?
2. BI 18: THI TIT, KH HU V NHIT KHễNG KH

Lừi Trỏi t, dy trờn
3000km
bi ny, trong mc 3.b: Nhit
khụng khớ thay i theo cao cng ch cú 1
hỡnh v ú l hỡnh 48, hỡnh ny khụng c
rừ rng, hc sinh khú t duy do ú ngoi
vic s dng hỡnh v ny, giỏo viờn cú th
v nhanh bng phn mu trờn bng hỡnh v
nh bờn cnh hc sinh d hỡnh dung hn:
Cú th minh ha nh sau:
Theo quy lut cng lờn cao nhit
Nâng cao hiệu suất dạy học bằng hình vẽ minh họa trong môn Địa Lí bậc THCS
phn cng c bi hc, giỏo viờn v thờm s sau cng c bi
hc rt nhanh v hiu qu:
Sau khi cho hc sinh quan sỏt hỡnh v, giỏo viờn t cõu hi: c k s
, suy ngh v in du mi tờn vo s sao cho ỳng.
4. BI 19: KH P V GIể TRấN TRI T
Bi ny phn 2: Giú v cỏc hon lu khớ quyn, khụng cú hỡnh v
minh ha nguyờn nhõn hỡnh thnh cỏc loi giú nờn hc sinh khú tip thu c
trn vn kin thc thy truyn t, do ú khi dy xong bi cú th v nhanh lờn
bng cỏc hỡnh v n gin sau cng c kin thc ng thi phỏt trin kh
nng t duy, kh nng suy lun cho hc sinh:
Khớ ỏp cao Khớ ỏp thp
Hi: Giú s thi t ni no n ni no?
Nhit cao Nhit thp
Hi Giú s thi t ni no n ni no?
Khớ ỏp thp Khớ ỏp cao
Hi Giú s thi t ni no n ni no?
Tác giả: Huỳnh Kim Lân - Trờng THCS Phan Bội Châu, Thăng Bình, Quảng Nam.
7

5. BI 20: HI NC TRONG KHễNG KH, MA
bi ny trong mc 1, chng minh trong khụng khớ cú cha hi
nc giỏo viờn cú th v hỡnh sau (hoc nu cú iu kin thỡ lm thớ nghim
ti ch):
Git nc bỏm vo thnh ly.

Cc nc ỏ.Hi: Vỡ sao thnh ly cú bỏm nhng git nc?
Nc bỏm trờn thnh ly chng t trong khụng khớ cú cha gỡ?
mc 2 s phõn b lng ma trờn Trỏi t sau khi cho hc sinh nhn
xột v s phõn b lng ma trờn th gii, giỏo viờn cú th v hỡnh sau m
rng kin thc cho hc sinh:
Tác giả: Huỳnh Kim Lân - Trờng THCS Phan Bội Châu, Thăng Bình, Quảng Nam.
8
Bin
t lin
Hng giú
Nâng cao hiệu suất dạy học bằng hình vẽ minh họa trong môn Địa Lí bậc THCS
Giú
/ / Giú
Ma / / / / /
/ / / /



.
Lng nhit v
ỏnh sỏng nhn
c cng nhiuNâng cao hiệu suất dạy học bằng hình vẽ minh họa trong môn Địa Lí bậc THCS
1. Thc nghim ln th nht(Nm hc 2005 - 2006):
lp
TS
HS
gii Khỏ TBỡnh Yu Kộm >TBỡnh
SL % SL % SL % SL % SL % SL %
Lp i
chng
49 15 30,6 13 26,5 17 34,7 5 10,2 0 0 44 89.8
Lp thc
nghim
48 25 52,1 19 40,0 3 6,3 1 2,1 0 0 47 97,9.
2. Thc nghim ln th 2(Nm hc 2006 - 2007):
lp
TS
HS
gii Khỏ TBỡnh Yu Kộm >TBỡnh
SL % SL % SL % SL % SL % SL %

mi ngi cú th khai thỏc, s dng.
Lónh o nh trng cn cú ngun kinh phớ cn thit mua thờm
mu, giy v.
õy l nhng kinh nghim d thc hin, khụng ch ỏp dng cho b mụn
a lớ m cũn cú th ỏp dng cho nhiu b mụn khỏc, do ú nh trng cn cú
s kim chng ti v nhõn rng ra cỏc b mụn.
Tác giả: Huỳnh Kim Lân - Trờng THCS Phan Bội Châu, Thăng Bình, Quảng Nam.
10
Nâng cao hiệu suất dạy học bằng hình vẽ minh họa trong môn Địa Lí bậc THCS
TI LIU THAM KHO
1. C s khoa hc mụi trng. Lu c Hi -NXB i hc Quc gia
H Ni-2001
2. Phng phỏp lun v phng phỏp nghiờn cu a lý kinh t-xó hi
Nguyn Duy Ho, .i hc s phm-i hc Nng, 2004
3. Giỏo trỡnh cỏc vựng kinh t. Nguyn Duy Ho, i hc s phm-
i hc Nng, 2004
4. Phng phỏp nghiờn cu v ging dy a lý a phng. Nguyn
Duy Ho, i hc s phm-i hc Nng, 2004
5. Giỏo trỡnh giỏo dc mụi trng. u Th Ho, i hc s phm-i
hc Nng, 2004
6. Giỏo trỡnh a lý du lch. Trng Phc Minh,i hc s phm-i
hc Nng, 2004
7. 10.Niờn giỏm thng kờ 2006 - tnh Qung Nam . Cc thng kờ
Qung Nam xut bn- 4/2007
8. Cụng bỏo s 178+179/VPCP xut bn ngy 01 thỏng 03 nm 2007.
Tác giả: Huỳnh Kim Lân - Trờng THCS Phan Bội Châu, Thăng Bình, Quảng Nam.
11
Nâng cao hiệu suất dạy học bằng hình vẽ minh họa trong môn Địa Lí bậc THCS
MC LC:
T
5. ỏnh giỏ xp loi:
Sau khi thm nh ỏnh giỏ ti trờn, HKH trng THCS Phan Bi
Chõu thng nht xp loi :
Nhng ngi thm nh: Ch tch HKH
II. ỏnh giỏ xp loi ca HKH phũng GD&T Thng Bỡnh:
Sau khi thm nh ỏnh giỏ ti trờn, HKH phũng GD&T Thng
Bỡnh thng nht xp loi :
Nhng ngi thm nh: Ch tch HKH
II. ỏnh giỏ xp loi ca HKH S GD&T Qung Nam:
Sau khi thm nh ỏnh giỏ ti trờn, HKH S GD&T Qung
Nam thng nht xp loi :
Nhng ngi thm nh: Ch tch HKH
Tác giả: Huỳnh Kim Lân - Trờng THCS Phan Bội Châu, Thăng Bình, Quảng Nam.
13
Mu SK1