BƯỚC ĐẦU ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ VÀ DẠY
HỌC Ở TRƯỜNG THCS
MỤC LỤC
TT Nội dung
1.
A- Phần mở đầu
2.
- Cơ sở lý luận và thực tiển
- Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu
4.
B- Phần nội dung đề tài
5.
- Chương I: Những vấn đề nhận thức và thực tiễn đặt ra cần giải quyết.
+ Quan điểm, nhận thức về công tác ứng dụng công nghệ thông
tin trong quản lý và dạy học
7.
+ Những vấn đề thực tiển đặt ra liên quan đến việc ứng dụng
công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học
- Chương II: Thực trạng ban đầu về tình hình địa phương và Nhà
trường.
9.
+ Vài nét về tình hình chung của trường THCS Lao Bảo.
+ Tình hình riêng về điều kiện để áp dụng công nghệ thông tin
trong trường học.
11.
- Chương III: Nội dung và những giải pháp chủ yếu để tổ chức thực
hiện việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học .
+ Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để mọi người hiểu tầm
quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý
và dạy học ở trường THCS

rút ngắn, trên cơ sở kết hợp linh hoạt và hợp lý những bước đi tuần tự và nhảy
vọt, nhanh chóng đạt tới trình độ tiên tiến về khoa học và công nghệ, đặc biệt chú
trọng các ngành mũi nhọn như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công
nghệ vật liệu mới, công nghệ năng lượng, cần ứng dụüng ngày càng nhiều tri thức
mới để công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Song, nếu không có nguồn nhân lực ở ‘’trình độ lao động cao’’ phục vụ cho
quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhất là trong trong bối cảnh
quốc tế có những biến đổi nhanh chóng, cách mạng khoa học công nghệ phát
triển, sự phân công hợp tác, cạnh tranh quốc tế, khu vực ngày càng diễn ra gay
gắt, thì ngay cả những kỹ thuật hoàn thiện nhất cũng trở nên vô dụng.
Do vậy, để đảm bảo cho đất nước ta phát triển nhanh và bền vững theo
định hướng xã hội chủ nghĩa, cần coi trọng hai lĩnh vực trọng yếu là giáo dục - đào
tạo và khoa học công nghệ. Văn kiện Đại hội IX đã khẳng định: “Phát triển Giáo
dục - Đào tạo được coi là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ
bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”.
Thực tiễn đã khẳng định: Chỉ có một chiến lược nâng cao dân trí, đào tạo
nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài đúng đắn mới giúp các nước thuộc thế giới
thứ ba thoát khỏi thứ nô lệ mới về kinh tế và công nghệ. Vì vậy, giáo dục và đào
tạo giữ vai trò, vị trí quan trọng đối với mỗi quốc gia.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về tiếp tục đổi mới và phát triển giáo dục -
đào tạo theo tinh thần Nghị quyết TW2 (Khóa VIII), Nghị quyết Đại hội IX; Chiến
lược phát triển giáo dục - đào tạo giai đoạn 2001 - 2010 và nghiên cứu, phân tích
thực tiễn kinh tế - xã hội ở địa phương , thực trạng công tác quản lý, chỉ đạo và
giảng dạy ở trường học trong những năm gần đây còn có những bất cập, đặc biệt
là việc ứng dụng những thành tựu về công nghệ thông tin trong lĩnh vực quản lý
và đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề cốt lõi để nâng cao chất lượng. Đây là
vấn đề mới chưa được tổng kết, nghiên cứu một cách đúng mức, với tư cách là
một nhà quản lý trực tiếp Nhà trường, tôi đã đi đầu trong việc áp dụng tin học
trong quản lý và giảng dạy nhằm tìm ra hướng đi đúng, góp phần vào việc đào

- Quá trình áp dụng hệ thống các biện pháp đều có theo dõi và tổng kết kinh
nghiệm sau khi tham khảo ý kiến của đồng nghiệp và những người trực tiếp với
nội dung của đề tài.
- Đánh giá kết quả việc áp dụng đề tài dựa trên kết quả có được từ thực tế
công tác quản lý và giảng dạy của trường THCS Lao Bảo.
B- PHẦN NỘI DUNG ĐỀ TÀI
Nội dung đề tài ngoài phần mở đầu, kết luận, được kết cấu thành 3 chương
chính:
- Chương I: Những vấn đề nhận thức và thực tiễn đặt ra cần giải quyết.
- Chương II: Thực trạng ban đầu về tình hình địa phương và Nhà trường.
- Chương III: Nội dung và những giải pháp chủ yếu để tổ chức thực hiện
việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học.
CHƯƠNG I
NHỮNG VẤN ĐỀ NHẬN THỨC
Ngêi thùc hiÖn: NguyÔn §×nh Dù
- 4 -
VÀ THỰC TIỄN ĐẶT RA CẦN GIẢI QUYẾT.
I. Quan điểm, nhận thức về công tác ứng dụng công nghệ thông tin
trong quản lý và dạy học:
Đại Hội IX của Đảng Cộng Sản Việt Nam đã khẳng định mục tiêu tổng quát
của chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2001-2010 là" con đường công nghiệp
hoá - hiện đại hoá của nước ta cần và có thể rút ngắn thời gian so với các nước
đi trước, vừa có những bước tuần tự, vừa có những bước nhãy vọt " Để đạt
được mục tiêu trên, giáo dục và khoa học - công nghệ có vai trò quyết định Văn
kiện Đại Hội Đảng như kim chỉ nam cho chủ trương cần phải gấp rút đưa bộ môn
tin học vào giảng dạy và ứng dụng trong trường học. Không thể có nền giáo dục
đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội mà giáo dục lại đi sau điều kiện kinh tế.
Đó chính là lý do và nguyên nhân buộc các trường học cần đưa ngay bộ môn tin
học vào giảng dạy trong trường.
Mặt khác, chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 đã chỉ rõ các quan điểm

- 5 -
- Đặc biệt khi mà các cơ quan, đơn vị như: Ngân hàng, Bưu điện đã ứng
dụng máy tính rất sớm, không lẽ một đơn vị đã từng mệnh danh là: "Trung tâm
văn hoá-khoa học ở địa phương" lại mơ hồ về tin học.
- Hơn thế, Thị trấn Lao Bảo là trung tâm của khu thương mại tự do trong
nay mai. Nhà trường cần làm gì để đáp ứng được nhu cầu của tình hình kinh tế xã
hội trong giai đoạn mới.
- Nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học và công tác quản lý nhà trường
lại đặt ra cho cán bộ giáo viên yêu cầu phải sử dụng máy tính trong mọi hoạt
động.
Từ thực tiển trên, mặc dù đang thiếu cả nguồn nhân lực và điều kiện nhưng
nhà trường vẫn thống nhất quyết tâm đưa bộ môn tin học vào nhà trường. Cán bộ
giáo viên bắït đầu tìm tòi học hỏi, từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong
quản lý và giảng dạy ở trường.
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG BAN ĐẦU
VỀ TÌNH HÌNH ĐỊA PHƯƠNG VÀ NHÀ TRƯỜNG:
I- Vài nét về tình hình thực tế Trường THCS Lao bảo :
Trường THCS Lao Bảo là một trường miền núi biên giới, mới được thành lập từ
năm 1992. Khó khăn không ít như những trường khác của một Huyện miền núi.
- Nhà trường được sự quan tâm rất lớn của Đảng Ủy, Chính quyền địa phương,
đặc biệt nơi đây, nhân dân có truyền thống hiếu học, các Ban ngành, đoàn thể
có sự phối hợp, tạo điều kiện rất lớn.
- Đội ngũ Cán bộ giáo viên nhiệt tình, tâm huyết với nghề nghiệp, chăm lo công
việc tập thể như việc của gia đình. Có tinh thần đoàn kết và giúp đỡ nhau hoàn
thành nhiệm vụ.
- Quy mô nhỏ, từ khi thành lập, trường chỉ có 4 lớp với 98 học sinh; hiện nay đã
phát triển được 22 lớp với 900 học sinh.
- Do xa trung tâm nên cùng một lúc nhà trường thực hiện khá nhiều nhiệm vụ:
ngoài việc chăm sóc giáo dục học sinh trong độ tuổi THCS, Nhà trường còn

thương mại tự do. Nhà trường mới bắt đầu tìm cách đưa bộ môn tin học vào
giảng dạy trong trường. Ban đầu không có máy, không có giáo viên và không có
thầy cô nào nhìn thấy máy vi tính, chưa nói đến việc sử dụng máy vi tính. Thế
nhưng với quyết tâm của thầy trò và phụ huynh nên mới mua được 2 máy đầu tiên
và mời thầy từ Huế đến dạy cho học sinh. Cứ thế mỗi năm phụ huynh đóng góp
mua sắm dần. Hiện nay đã có máy cho các phòng làm việc, máy cho giáo viên dạy
trên lớp, máy cho giáo viên và học sinh học tập tại thư viện, máy cho học sinh
thực hành tại phòng thực hành Ngoài ra các thiết bị và phương tiện ngoại vi đều
được nhà trường mua sắm tương đối đầy đủ. Mọi giáo viên đã sử dụng thành
thạo máy trong phạm vi công việc của mình, nhà trường và giáo viên đã biết áp
dụng những tiến bộ về công nghệ thông tin trong quản lý và giảng dạy, góp phần
nâng cao chất lượng công tác và chất lượng giáo dục, giảm thiểu công sức lao
động của thầy trò trong mọi hoạt động, đặc biệt nhờ có máy móc hổ trợ, các hoạt
động của nhà trường thêm phong phú, lôi cuốn được học sinh tham gia học tập
là điều kiện thuận lợi để nhà trường tiếp tục phát triển.
CHƯƠNG III
NỘI DUNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU
ĐỂ TỔ CHỨC THỰC HIỆN VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG QUẢN LÝ VÀ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS.
I- Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để mọi người hiểu tầm
quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy
học ở trường THCS
Hơn ai hết Người cán bộ quản lý phải thông suốt về nhận thức sự cần thiết
phải ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học ở trường.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục THCS góp phần quan trọng
vào việc hình thành nhân cách học sinh, đồng thời tạo cơ sở cho việc đào tạo
nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trong
vài thập kỹ gần đây, do sự đổi mới của đất nước, do những thành tựu to lớn và sự
phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ , do yêu cầu bức xúc của kinh tế -
xã hội của đất nước ta, do sự biến đổi nhiều mặt của đối tượng giáo dục Bậc

II- Đầu tư và xây dựng những điều kiện để ứng dụng công nghệ thông
tin trong quản lý và dạy học ở trường THCS
Điều hành một hoạt động dù đơn giản đến đâu cũng không thể thiếu kế
hoạch. Xây dựng kế hoạch là bước quan trọng có tính quyết định sự thành công
hoặc thất bại của mọi công việc. Đầu tư điều kiện để ứng dụng công nghệ thông
tin trong quản lý và dạy học ở trường càng phải có kế hoạch khoa học
1- Để xây dựng kế hoạch khoa học, người Hiệu trưởng cần:
a) Nghiên cứu các Chỉ thị Nghị quyết của Đảng, văn bản hướng dẫn thực hiện
nhiệm vụ năm học của cấp trên, quy định và yêu cầu việc ứng dụng công
nghệ thông tin trong quản lý và dạy học ở trường THCS .
b) Điều tra nắm rõ tình hình, các điều kiện liên quan đến việc ứng dụng công
nghệ thông tin; chất lượng đội ngũ CBGV, nhân viên; Tình hình học tập của
học sinh; Điều kiện về CSVC, thiết bị của Nhà trường; Công tác xã hội hoá
Giáo dục ở địa phương
c) Sau khi nắm kỹ tình hình và các điều kiện, người Hiệu trưởng cần dự báo
được khả năng thực hiện, các nguồn đầu tư về tài chính, tranh thủ ý kiến
Ngêi thùc hiÖn: NguyÔn §×nh Dù
- 8 -
của tập thể để chọn những giải pháp tối ưu để đạt được kết quả cao và
nhanh nhất.
d) Những điểm cần chú ý khi thực hiện chức năng kế hoạch:
- Những nội dung chính cần hoạch định để thực hiện. Trong các nội dung
đầu tư điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học ở
trường THCS , nội dung nào cần được ưu tiên, nội dung nào phải tập trung
các nguồn lực để có thể xây dựng thành công
- Phân công người phụ trách từng công việc cụ thể, tránh hình thức,
chung chung.
- Định rõ thời gian, phải thực hiện và hoàn thành từng nội dung trong kế
hoạch, cụ thể hoá các công việc đó trong kế hoạch hàng tuần, tháng, học kỳ
hoặc năm.

nhưng không sữ dụng được hoặc thiếu sự bảo quản thì không đem lại kết
quả và mất lòng tin.
Ngêi thùc hiÖn: NguyÔn §×nh Dù
- 9 -
Bởi vậy, điều quan trọng là người cán bộ quản lý phải biết tự học hỏi
thêm để quản lý được các vấn đề nầy. Mặt khác, cần tính toán thật kỹ vấn
đề nuôi sống các hoạt động nầy và phục vụ đắc lực cho việc thực hiện mục
tiêu của nhà trường. ( Nối mạng Internet rất đơn giản, truy cập mạng ai
cũng có thể thực hiện được nhưng trả tiền hàng tháng là vấn đề cần tính
toán trước; Mua 1 máy vi tính để trang bị cho thư viện là dễ nhưng làm thế
nào để đủ sách điện tử, làm thế nào để mọi giáo viên có thể đọc được là
việc khó )
III- Bồi dưỡng đội ngũ để làm tốt nhiệm vụ ứng dụng công nghệ
thông tin trong quản lý và dạy học ở trường THCS
- Trong tất cả các lực lượng tham gia xây dựng Nhà trường, có thể
nói đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên Nhà trường giữ vai trò quyết
định. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học ở trường
cần coi trọng công tác bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên và
nhân viên là tất yếu.
- Khuyến nghị của UNESCO về chiến lược giáo dục đã yêu cầu đối
với công tác đào tạo người thầy giáo trong thời đại mới: “ Thầy giáo phải
được đào tạo để trở thành Nhà Giáo dục nhiều hơn là những chuyên gia
truyền thụ kiến thức”, “Các chương trình đào tạo thầy giáo cần triệt để sữ
dụng các thiết bị mới nhất”
- Chiến lược phát triển GD-ĐT của Chính phủ nhận định về đội ngũ:
“Đội ngũ nhà giáo thiếu về số lượng và nhìn chung thấp về chất lượng,
chưa đáp ứng yêu cầu vừa phải tăng nhanh quy mô, vừa phải đảm bảo và
nâng cao chất lượng giáo dục ” đó là một thực tế phải trăn trở để thực hiện
nhiệm vụ xây dựng đội ngũ.
Do vậy, để ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học ở

IV- Quản lý và chỉ đạo việc ứng dụng công nghệ thông tin trong
quản lý và dạy học:
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học ở trường phổ
thông rất đa dạng, nhiều lĩnh vực khác nhau, tuy nhiên do khả năng của nhà
trường nên những năm qua mới dừng lại ở các hoạt động như sau:
1- Lưu trử thông tin, báo cáo:
Hiện nay khá nhiều đơn vị đã dùng máy tính để lưu trử thông tin, báo cáo.
Vấn đề quan trọng là cần lưu trử các thông tin và báo cáo đó như thế nào sao cho
khoa học, dễ tìm kiếm và mọi người ai cũng có thể sử dụng được.
Tổ chức lưu trử thông tin trên máy tính cũng đòi hỏi theo một trật tự quy
định, nhà trường đã quy ước cho mọi thành viên phải thực hiện. Mọi thông tin phải
được lưu trử trong ổ đĩa D (tránh sự cố phải cài lại máy tính sẽ mất thông tin), Có
thư mục cho việc chung, việc riêng, trong thư mục việc riêng là các thư mục con
chứa tên từng CBGV, trong mỗi thư mục của cá nhân đều chia thành các thư mục
chứa các lọai thông tin khác nhau: Đề kiểm tra, giáo án, các lọai khác Những
thông tin lưu trử không đúng quy định sẽ bị xóa bỏ (Đây là biện pháp để CBGV
phải lưu trử đúng vị trí quy định).
Riêng hồ sơ báo cáo của nhà trường cũng được tổ chức lưu trử theo từng
năm một cách khoa học, các báo cáo được đánh số theo thứ tự thời gian, tiện cho
việc tìm kiếm và sử dụng lâu dài. ( như hình dưới đây)
Ngêi thùc hiÖn: NguyÔn §×nh Dù
- 11 -
Ngoài ra nhà trường đã lập một thư viện điện tử chứa đựng những thông tin
cần thiết làm tư liệu cho giáo viên nghiên cứu chung. Đây là một thư viện rất bổ
ích, có tác dụng thiết thực trong việc tìm tòi, học hỏi, tra cứu Đặc biệt đây là kho
tư liệu khá phong phú được lưu trử bởi công sức của rất nhiều CBGV, những tư
liệu quan trọng giúp cho CBGV thiết kế giáo án điện tử một cách nhanh chóng bởi
những người đi trước đã lưu sẳn nhưng tư liệu cần thiết như: Âm thanh, hình ảnh,
các thước phim liên quan, phục vụ tốt cho hoạt dộng dạy và học.
Nội dung thư viện điện tử khá phong phú, bao gồm các nội dung mà CBGV

Hội thi có kết quả. (Có phụ lục được chép vào đĩa kèm theo đề tài này)
3- Tổ chức cho toàn thể giáo viên thiết kế và sử dụng giáo án điện tử
để giảng dạy:
Có thể nói đây là thành công nhất của việc ứng dụng công nghệ thông tin
trong quản lý và dạy học ở trường THCS. Hiện nay, mọi CBGV đã sử dụng thành
thạo phần mềm trình chiếu Powerpoint để thiết kế giáo án điện tử, các môn học có
phần mềm như: Vật lý, toán học, sinh học , phần mềm trắc nghiệm, Violet đều
được giáo viên sử dụng thành thạo. Thông qua hoạt động của Câu lạc bộ tin học,
nên mọi cán bộ giáo viên đã sử dụng được thành thạo, không cần phải đào tạo ở
các trung tâm khác.
4- Ứng dụng trong công tác quản lý:
Trong quản lý, Nhà trường đã cố gắng tìm những phần mềm, hoặc tạo ra
các phần mềm đơn giản để giúp cán bộ nhân viên và giáo viên ứng dụng vào
công việc hàng ngày của mình. Do điều kiện có hạn nên nhà trường chỉ mới ứng
dụng một số công tác như:
- Phần mềm lập thời khóa biểu.
- Phần mềm quản lý học sinh.
- Phần mềm kế toán sự nghiệp.
- Phần mềm thống kê công tcá phổ cập.
- Phần mềm kiểm tra tài chính
V- Kết quả:
1- Xây dựng các điều kiện:
Sau những năm chuẩn bị, hiện nay nhà trường đã mua sắm được:
+ Máy tính các loại: 17 cái, trong đó có 2 máy xách tay chuyên dùng
cho giáo viên dạy trên lớp.
+ Máy chụp ảnh kỷ thuật số: 1 cái.
+ Máy Scaner: 1 cái.
+ Tủ sách điện tử: Hơn 200 đĩa CD;
+ Thư viện điện tử: Dung lượng hơn 10GB.
Ngêi thùc hiÖn: NguyÔn §×nh Dù

Cho dù mọi chương trình có hay, hiện đại đến đâu đều phải qua tay người
sử dụng. Chính vì vậy cần coi trọng công tác bồi dưỡng đội ngũ cả về nhận thức
và kỹ năng sử dụng máy tính, sử dụng các phần mềm để giảng dạy.
II- Những kiến nghị:
- Kiến nghị với cấp trên quan tâm hơn nữa đối với trường THCS Lao
Bảo. Nhà trường đã tự lực cánh sinh trong việc mua sắm máy móc thiết bị
để sớm đưa vào dạy học, nhưng do phải tích lũy và mua sắm trong nhiều
năm, máy nhiều chủng loại khác nhau, thiếu đồng bộ, đã lỗi thời nên rất cần
sự giúp đỡ đầu tư của các chương trình như những trường bạn.
- CBGV trường THCS Lao Bảo chúng tôi rất ham thích khoa học, thời
gian vừa qua chúng tôi đã phải mò mẩm tìm kiếm tài liệu để học, tự giúp
nhau thực hành, ứng dụng trong lúc nơi khác lại được đào tạo kỹ càng.
Kiến nghị Cho CBGV của trường tham gia tập huấn như các trường khác.
- Những nơi làm tốt cần có sự đầu tư mang tính động viên, khuyến khích.
Tránh việc đầu tư ồ ạt cho một số trường để không sử dụng được.
Ngêi thùc hiÖn: NguyÔn §×nh Dù
- 14 -
- Tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý
và dạy học ở trường không còn bàn cãi. Kiến nghị cấp trên cho ứng dụng
rộng rãi trong nhiều trường, mặt khác cần có kế hoạch sớm bồi dưỡng đội
ngũ CBGV về mạt nầy để họ có thể ứng dụng ngay vào công tác của mình.
- Những phần mềm mang tính chất quy chế như: Phần mềm quản lý
trường phổ thông, phần mềm phổ cập Giáo dục THCS Cần có sự chỉ đạo
thống nhất, đồng bộ . Đặc biệt khi đã ứng dụng phần mềm cần cho phép sử
dụng kết quả của nó. Ví dụ: ứng dụng phần mềm quản lý học sinh thì cho
sử dụng việc in sổ điểm luôn, không dùng sổ điểm ghi bằng tay. Hoặcdùng
phần mềm phổ cập thì cho dùng sổ phổ cập được phần mềm này đưa ra,
không dùng sổ ghi tay như quy định.
Với kết quả sau 5 năm tổ chức thực hiện từ điều kiện một trường vùng biên
giới có những khó khăn, tôi mạnh dạn chọn đề tài nầy để tổng kết thành những bài