UBND TNH HI DNG
S GIO DC V O TO
&
kinh nghiệm
hớng dẫn học sinh lớp 5 luyện tập
làm đơn thông qua phân môn tập làm
văn
môn: tiếng việt
lớp: 5
NH N X ẫT CHUNG:
IM THNG NHT
Bng s:
Bng ch: .
Giỏm kho s 1:
Giỏm kho s 2:
1
N M H C 2010 2011
S GIO DC V O TO HI DNG
TRNG TIU HC HIP HO
kinh nghiệm
hớng dẫn học sinh lớp 5 luyện tập
làm đơn
thông qua phân môn Tập làm văn

môn: tiếng việt
Tác giả: Nguyn Th Hng
XC NHN CA NH TRNG
( kớ, úng du)
2
S PHCH
S GIO DC V O TO HI DNG

Nhằm giúp học sinh tiểu học có kĩ năng giao tiếp xã hội, một trong những nội
dung cần dạy cho các em là viết đơn. Đây là dạng văn bản đơn giản nhất trong
các văn bản thuộc phong cách hành chính- công vụ. Trong các tiết dạy, hầu hết
giáo viên trong trường đã dạy học đảm bảo mục tiêu chương trình đề ra. Các em
đã biết viết đơn theo đúng mẫu, đúng quy cách. Tuy nhiên, trong quá trình ứng
dụng, đa số giáo viên chưa quan tâm đến kết quả cuối cùng là việc các em ứng
dụng viết đơn trong thực tế như thế nào. Từ đó, dần các em quên một số mục
cần thiết của đơn từ.
Người nghiên cứu đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong
giờ dạy và việc giáo viên cần làm sau giờ dạy trên lớp để rèn kĩ năng viết đơn
cho học sinh.
Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương: hai lớp 5 trong nhà
trường mà tôi đang giảng dạy. Lớp 5D là thực nghiệm, lớp 5A là đối chứng. Lớp
thực nghiệm được dạy bằng các giải pháp thay thế trong các tiết 11, 20, 31- giờ
Tập làm văn và trong quá trình học tập của năm học. Kết quả cho thấy tác động
4
đã ảnh hưởng tốt đến kết quả học tập và vận dụng của học sinh. Lớp thực
nghiệm có kết quả cao hơn lớp đối chứng. Điểm bài kiểm tra kết quả nghiên cứu
của lớp thực nghiệm có giá trị trung bình là 7.95; lớp đối chứng là 6.94. Kết quả
cho thấy chênh lệch điểm trung bình giữa hai nhóm là 1.01- thể hiện rõ sự khác
biệt giữa điểm trung bình của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng. Học sinh lớp
thực nghiệm có sự tiến bộ lớn. Như vậy, giáo viên giảng dạy có trách nhiệm,
quan tâm đến chất lượng thực hành vận dụng của học sinh đã giúp học sinh lớp
5 thuộc trường tôi đang công tác luôn luôn ghi nhớ và viết đơn đúng mẫu, đúng
quy cách.
B. GIỚI THIỆU
I. HIỆN TRẠNG
Chương trình dạy học Tập làm văn ở Tiểu học cung cấp kiến thức về các thể
loại như kể chuyện, miêu tả, các loại văn bản khác như viết thư, trao đổi ý kiến,
điền vào giấy tờ in sẵn, viết đơn,…. Trong đó, chương trình Tập làm văn ở Tiểu

- Lớp 5: Học sinh biết viết một số loại đơn theo mẫu đã học.
Như vậy, yêu cầu về viết đơn đối với học sinh ở tiểu học chưa cao, chưa
khắt khe. Những kiến thức cung cấp cho các em về viết đơn còn đơn giản, là cơ
sở để khi lên THCS các em có được khái niệm đơn từ và các tình huống viết
đơn: Khi nào viết đơn? Viết đơn để làm gì? Nhưng không vì thế mà giáo viên
dạy học sinh viết đơn một cách qua loa, đại khái khiến các em không coi trọng
kiến thức đã học mà vận dụng tốt khi cần viết đơn.
Đơn từ là một loại văn bản nhật dụng. Nó phục vụ thiết thực cho cuộc sống
hàng ngày của con người. Đối với học sinh, đơn từ cần thiết trong sinh hoạt ở
trường, lớp, khi các em muốn đề đạt nguyện vọng của mình với thầy cô, nhà
trường hay tổ chức nào đó…Đơn được viết ra giấy (theo mẫu hoặc không theo
mẫu) phải được trình bày một cách ngắn gọn và sáng sủa.
Tuy nhiên, việc học sinh tiểu học cần phải viết đơn là không thường xuyên
và không có sự “chấm- trả bài” lá đơn đó. Cho nên, với thời lượng ít ỏi và không
có nhiều thời gian sửa chữa lỗi trong quá trình thực hành nên học sinh chưa thực
sự có kĩ năng viết đơn. Người nhận đơn chỉ nắm bắt nội dung, đoán ý để giải
quyết nguyện vọng của học sinh.
Hơn nữa, khi kiểm tra trình độ học sinh để đánh giá chất lượng dạy và học,
các cấp có thẩm quyền (BGH, ngành giáo dục,…) mới chỉ chú trọng kiểm tra
học sinh kĩ năng viết các văn bản nghệ thuật.
Trong quá trình giảng dạy, giáo viên chưa đầu tư tìm hiểu sâu những kiến
thức về phong cách hành chính- công vụ nói chung và cách thức viết đơn từ nói
riêng; phương pháp giảng dạy; nội dung chương trình; mục đích yêu cầu;… liên
quan đến dạy học sinh viết đơn từ. Vì vậy, sau tiết học, học sinh chưa khắc sâu
được kiến thức. Các em mới chỉ dừng lại ở mức hoàn thành bài tập ở mức tương
6
đối. Khi đọc các lá đơn do các em viết, sau tiết học và khi vận dụng trong cuộc
sống, tôi nhận thấy đa số các em chưa coi trọng đơn từ mình viết, chưa đầu tư
suy nghĩ, chưa nhớ mẫu, chưa chọn lọc từ ngữ. Hầu hết, các lá đơn đều mắc lỗi
cụ thể sau:

nghiêm túc trong giảng dạy, chưa thực sự quan tâm đến sản phẩm giáo dục của
chính mình; chưa nắm vững kiến thức về viết văn bản hành chính- công vụ.
Để khắc phục tình trạng này, giáo viên cần phải hiểu rõ về loại văn bản này,
mục tiêu dạy học sinh tiểu học và có biện pháp hữu hiệu khi hướng dẫn học sinh
viết đơn.
II. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HƯỚNG
DẪN HỌC SINH LỚP 5 LUYỆN TẬP LÀM ĐƠN
1. Mục tiêu dạy học sinh lớp 5 luyện tập làm đơn qua các bài học
Căn cứ vào hình thức và nội dung trình bày trong đơn, người ta chia đơn từ ra
thành 2 loại:
- Đơn theo mẫu (thường là in sẵn)
- Đơn không theo mẫu
Ở lớp 5, học sinh được luyện tập làm đơn theo 2 loại trên. Các em biết cách
viết lá đơn đúng quy định, biết trình bày đủ và rõ ràng nguyện vọng trong đơn,
thể hiện sự cảm thông (chia sẻ với nỗi bất hạnh của những nạn nhân chất độc
màu da cam; ra quyết định giúp đỡ nạn nhân chất độc màu da cam bằng những
hành động thiết thực thể hiện ý thức trách nhiệm cộng đồng- Tuần 6); Học sinh
biết cách viết một lá đơn kiến nghị đúng quy định, đúng nội dung, thể hiện sự
đảm nhận trách nhiệm với cộng đồng về việc kiến nghị ngăn chặn hành vi phá
hoại môi trường, về sự việc trình bày là đúng tình hình (tuần 11); Sang tuần 17,
các em tiếp tục được luyện tập làm đơn theo mẫu và không theo mẫu, rèn luyện
kĩ năng ra quyết định, giải quyết vấn đề đối với nội dung đề nghị trong đơn.
2. Giải pháp: Để giúp giáo viên xác định rõ ràng công việc cần làm giúp học
sinh đạt được những yêu cầu trên và biết vận dụng vào cuộc sống, tôi đề xuất
một số giải pháp sau:
2.1.Giúp học sinh hiểu rõ nội dung viết đơn.
Trước khi viết đơn, học sinh cần hiểu rõ nội dung và những vấn đề xung
quanh nội dung lá đơn. Học sinh phải xác định được: Đơn gửi ai? Ai viết đơn?
Vì sao phải viết đơn? Gửi để làm gì? để có thể viết rõ ý, đúng sự thật, chọn lọc
được những thông tin cần thiết, làm nổi bật lý do viết đơn (trọng tâm của lá

đó có nhân dân Mỹ) giúp đỡ nạn nhân chất độc màu da cam.
Qua một quá trình tìm hiểu được những thông tin liên quan đến việc giúp đỡ
nạn nhân chất độc màu da cam, học sinh biết cảm thông, có mong muốn được
giúp đỡ những nạn nhân đó. Từ đó, các em sẽ tự ra quyết định cần phải viết đơn
gia nhập Đội tình nguyện nhằm có hành động thiết thực giúp đỡ nạn nhân da
cam.
2.2. Giúp học sinh hiểu: Đơn từ cần phải viết đúng thể thức đã quy định
Như chúng ta đã biết, ngôn ngữ trong văn bản đơn từ thuộc phong cách hành
chính. Vì vậy, đặc trưng của thể loại đơn từ mang tính chính xác- minh bạch,
9
tính nghiêm túc- khách quan và tính khuôn mẫu. Loại đơn theo mẫu có tính
khuôn mẫu cao nhưng đơn không theo mẫu có nội dung và dung lượng khác
nhau. Vì vậy, người viết đơn cần nắm được cấu tạo chung của văn bản và viết
theo các bước và vị trí viết trong văn bản như sau:
- Quốc hiệu- tiêu ngữ (viết ở giữa dòng…)
- Địa điểm làm đơn và ngày …tháng…năm… (viết chữ thường, lệch về bên
phải tờ giấy)
- Tên đơn (thường được viết in hoa hoặc chữ thường khổ to ở giữa dòng)
- Nơi gửi đơn: Kính gửi….
- Họ tên, nơi công tác hoặc nơi ở của người viết đơn
- Trình bày sự việc, lý do và nguyện vọng (đề nghị)
- Cam đoan và lời cảm ơn.
- Ký tên (viết lệch về bên phải tờ giấy)
* Đơn theo mẫu hay không theo mẫu đều có chung một số mục ở phần mở
đầu và kết thúc đơn. Các phần quốc hiệu và tiêu ngữ, tên đơn, kính gửi, nội dung
đơn, mỗi phần cách nhau 1-2 dòng. Ngoài ra, ở trong SGK, mẫu đơn có ghi
phần viết họ tên người viết đơn là: Tên em là…………. Theo tôi nên sửa là Em
tên là…… nhằm nhấn mạnh tên chủ thể viết đơn là gì, ai viết đơn.
Việc trình bày lá đơn đúng thể thức rất quan trọng. Nó có tác dụng thể hiện sự
tôn trọng người (cơ quan, tổ chức,…) nhận đơn; đảm bảo tính chính xác, nghiêm

- Trước khi cho học sinh thực hành, giáo viên nhấn mạnh: các em cần viết lá
đơn đúng thể thức nhằm đề cao tầm quan trọng của nội dung đơn, tôn trọng
người nhận đơn, thể hiện sự trang trọng của lá đơn.
- Học sinh viết xong, giáo viên giúp các em nhận xét xem đơn đã được viết
đúng thể thức chưa, trình bày có sáng rõ không? Bên cạnh đó, giáo viên khen
ngợi những em viết đơn đầy đủ các mục. Yêu cầu học sinh ghi nhớ các mục đó
để thực hành vận dụng viết đơn khi cần thiết.
2.3. Kịp thời giúp học sinh sửa các lỗi thường gặp trong lá đơn.
Giúp học sinh sửa lỗi và kịp thời sửa lỗi ngay sau khi học sinh hoàn thành lá
đơn có ý nghĩa rất quan trọng. Nó giúp các em biết được sản phẩm của mình
viết đúng yêu cầu ở mức độ nào, bám sát dàn ý chung chưa, lý do và nguyện
vọng viết đơn có rõ không? và có phương hướng khắc phục. Từ đó, các em
ghi nhớ được kiến thức cần chú ý về đơn, cách làm đơn, kĩ năng viết đơn dần
được củng cố, biến kĩ năng đó là của chính mình, trở thành thói quen khi viết
đơn, rèn luyện đức tính cẩn thận, thái độ tôn trọng người nhận đơn; tránh được
thói quen viết qua loa, miễn sao viết được nguyện vọng của bản thân như thói
thông thường đang phổ biến hiện nay.
a. Cách tiến hành
a.1) Sửa lỗi trong giờ học
11
Công việc này được tiến hành trong 2 tiết Luyện tập làm đơn và 1 tiết Ôn tập
về viết đơn trong chương trình lớp 5 theo các bước sau:
- Một vài học sinh khá giỏi làm mẫu xong, giáo viên giúp các em sửa lỗi trước
lớp để hoàn thiện mẫu đơn nhằm làm cho cả lớp hình dụng cụ thể hơn cách viết
đơn theo yêu cầu của đề bài.
- Học sinh thực hành xong, giáo viên gọi 5-7 em đọc bài của mình. Lớp theo
dõi, phát hiện lỗi sai. Giáo viên giúp học sinh sửa sao cho đúng, hợp lí cả về
hình thức và nội dung.
- Giáo viên nhận xét chung, cho điểm một số bài.
- Cuối giờ, giáo viên yêu cầu học sinh viết chưa đạt về nhà hoàn thiện lá đơn

Việc (thao tác) này đòi hỏi giáo viên phải có ý thức trách nhiệm trong quá
trình giáo dục, nếu không, những kiến thức giáo viên giúp các em chiếm lĩnh
được trong giờ học bị quên lãng và trở thành “lý thuyết suông”.
b. Ví dụ: Dạy bài “Ôn tập về viết đơn” (Tuần 17)
* Tiết học này yêu cầu học sinh làm 2 bài tập:
- Bài tập 1: Giúp học sinh rèn kĩ năng điền vào đơn có mẫu sẵn.
- Bài tập 2: Học sinh rèn kĩ năng viết đơn không theo mẫu.
* Chúng ta có thể hướng dẫn học sinh sửa lỗi trong tiết này như sau:
- Học sinh làm xong mỗi bài, giáo viên cho một số học sinh đọc bài của mình
trước lớp.
- Sau mỗi học sinh đọc, giáo viên gợi ý cả lớp nhận xét:
+ Đơn viết có đúng mẫu không? (Có đủ các mục không?)
+ Đơn được trình bày có sáng ro, có phù hợp không?
+ Lý do, nguyện vọng đã rõ ràng, phù hợp chưa?
- Giáo viên yêu cầu học sinh sửa ngay nếu quốc hiệu, tiêu ngữ, tên đơn, chữ
ký của người viết viết chưa đúng vị trí, chưa cân đối; tên đơn không viết theo
kiểu in hoa cỡ vừa, kiểu chữ thường cỡ to,…
- Nếu không còn thời gian, giáo viên yêu cầu học sinh về nhà hoàn thiện lá
đơn. Giáo viên sẽ kiểm tra vào tiết học sau hoặc tiết ôn tập 2 buổi/ ngày.
2.4. Giáo dục kĩ năng sống khi dạy học sinh viết đơn.
Giáo dục kĩ năng sống trong môn Tiếng Việt ở Tiểu học (trong đó có phân
môn Tập làm văn) nhằm giúp học sinh bước đầu hình thành và rèn luyện các kĩ
năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi, giúp các em nhận biết được những giá
trị tốt đẹp trong cuộc sống, biết tự nhìn nhận, đánh giá đúng về bản thân để tự
tin, tự trọng và không ngừng vươn lên trong cuộc sống; biết ứng xử phù hợp
trong các mối quan hệ với người thân, với cộng đồng và với môi trường tự
nhiên; biết sống tích cực và chủ động trong mọi điều kiện và hoàn cảnh.
Chương trình và nội dung dạy học môn Tiếng Việt ở tiểu học chứa đựng
nhiều nội dung liên quan đến kĩ năng sống và có khả năng tích hợp giáo dục kĩ
năng sống rất cao. Kĩ năng sống đặc thù, thể hiện ưu thế của môn Tiếng Việt là

a) Cách tiến hành
* Thông qua tiết dạy trên lớp:
- Hướng dẫn học sinh phân tích mẫu đơn đã học để nắm được (hoặc nhớ lại)
cách trình bày đơn.
- Giúp học sinh rèn luyện thực hành viết đơn theo mẫu đã phân tích.
14
- Tạo điều kiện, khuyến khích học sinh tự bộc lộ lý do, quan điểm giải quyết
vấn đề, nguyện vọng, nhu cầu chính đáng của cá nhân,…; tránh viết chung
chung, bắt chước người khác.
- Trao đổi nhóm nếu gặp vấn đề khó khăn khi viết đơn.
* Thông qua thực tế ứng dụng:
Đó là việc giáo viên quan tâm thường xuyên đến chất lượng các lá đơn do các
em viết trong thực tế suốt những năm học từ lớp 3 đến lớp 5 như giải pháp 3 đã
trình bày.
b) Ví dụ: Dạy tiết Luyện tập làm đơn- Tuần 6
- Hướng dẫn học sinh phân tích mẫu
+ Học sinh nhớ lại những mẫu đơn đã học để nêu lại các mục cần thiết của đơn
+ Học sinh giải thích từng mục trong đơn
- Rèn luyện theo mẫu:
Học sinh vận dụng thực hành làm bài tập 2 trong SGK trang 60.
- Tự bộc lộ:
Học sinh tự viết đơn và bộc lộ ý kiến riêng của cá nhân qua việc trình bày lý
do viết đơn, nguyện vọng tham gia Đội tình nguyện, có thái độ thích hợp đối với
hoạt động của Đội tình nguyện. Giáo viên khuyến khích và đánh giá cao những
bài viết bày tỏ rõ ràng ý kiến cá nhân, làm nổi rõ trong đơn tính cấp bách, thiết
thực, thái độ chân thành của người viết.
Những giải pháp trình bày trên sẽ cơ bản bước đầu giúp giáo viên giải quyết
một số vấn đề khó khăn trong việc hướng dẫn học sinh lớp 5 luyện tập làm đơn.
Việc tiến hành dạy thực nghiệm sau sẽ chứng minh điều này.
VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Kết quả: Bảng thống kê điểm của học sinh trước tác động
Lớp
Số
HS
Điểm/ Số học sinh đạt điểm
Tổng số
điểm
Điểm
trung bình
1-4 5 6 7 8 9 10
Lớp 5D
(Lớp thực nghiệm)
19 0 4 7 5 2 1 0 122 6.42
Lớp 5A
(Lớp đối chứng)
19 0 4 6 4 4 1 0 125 6.58

Bảng so sánh điểm trung bình kiểm tra trước tác động
Lớp Số học sinh Giá trị trung bình
Lớp 5D (Lớp thực nghiệm) 19 6.42
Lớp 5A (Lớp đối chứng) 19 6.58
Chênh lệch 0.16

Kết quả điểm chênh lệch giữa hai lớp là 0.16 cho thấy sự chênh lệch điểm số
trung bình của hai lớp thực nghiệm và đối chứng không đáng kể, có thể coi là
tương đương.
III. Quy trình nghiên cứu
16
1. Chuẩn bị kế hoạch dạy học và giáo dục của giáo viên
- Giáo viên dạy lớp 5A- lớp đối chứng như bình thường, hoàn toàn không có sự

+ Thu thập đánh giá tất cả những lá đơn học sinh hai lớp thực nghiệm và đối
chứng trong thực tế.
* Tiến hành kiểm tra và đánh giá kết quả
- Sau mỗi tiết dạy, tôi đều tiến hành thu vở chấm bài để đánh giá kết quả tiết
dạy và theo dõi sự tiến bộ của học sinh, đồng thời thấy được kết quả làm đơn
của học sinh trong tiết dạy và trong thực tế.
- Tôi giao đề bài khác để học sinh làm vào tuần thứ 18 rồi chấm bài.
- Tiếp tục thu thập những lá đơn học sinh 2 lớp đã viết trong thực tế, tự chấm
điểm, đánh giá, ghi lại và tổng hợp kết quả (không cho học sinh biết).
17
- Sau đó, tôi tổng hợp kết quả, lấy điểm của học sinh là điểm trung bình bài
kiểm tra với các điểm chấm các đơn các em viết ứng dụng trong suốt quá trình
trên để đánh giá chất lượng học sinh ở hai lớp thực nghiệm và lớp đối chứng.

D. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
I. Phân tích dữ liệu và kết quả
Bảng thống kê điểm kiểm tra đầu ra sau tác động
Lớp
Số
HS
Điểm/ Số học sinh đạt điểm
Tổng số
điểm
Điểm
trung bình
1-4 5 6 7 8 9 10
Lớp 5D
(Lớp thực nghiệm)
19 0 0 4 3 4 6 2 151 7.95
Lớp 5A

biệt- lớp được tác động có điểm trung bình cao hơn lớp đối chứng.
Chênh lệch giá trị trung bình sau tác động so với trước tác động của nhóm
thực nghiệm là 1.53, của nhóm đối chứng là 0.36, cho thấy mức độ ảnh hưởng
của tác động tương đối cao, học sinh tiến bộ rõ rệt.
* Hạn chế:
Kết quả trên mới khẳng định được tác động đã ảnh hưởng tốt tới kĩ năng viết
đơn của học sinh trong một năm học. Điều mà người nghiên cứu mong muốn là
các em sẽ luôn ghi nhớ quy cách viết đơn và hiểu không được phép viết theo
kiểu tuỳ hứng khi ứng dụng sau này và khi bước vào cuộc sống. Quá trình học
tập tiếp theo, nếu các em không được quan tâm về kĩ năng viết đơn thì ý nghĩa
của kết quả trên sẽ hạn chế dần.
E. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
* Kết luận
Ở bậc Tiểu học, học sinh được học cách viết đơn, là cơ sở để lên Trung học
cơ sở các em tiếp tục được luyện tập cách viết đơn. Đơn từ là loại văn bản
không đòi hỏi thủ pháp diễn đạt cao. Đây cũng là loại văn bản hành chính- công
vụ đơn giản nhất. Nó rất gần gũi và cần thiết, thường được vận dụng trong cuộc
sống hàng ngày. Tuy vậy, nếu không được dạy nghiêm túc, sát sao quá trình
thực hành của các em, nhiều học sinh khi viết không chú ý nên viết không đúng
quy định, ngay cả khi tốt nghiệp phổ thông và bước vào cuộc sống.
Với những giải pháp cơ bản đã trình bày trong việc hướng dẫn học sinh lớp
5 luyện tập làm đơn, tôi hi vọng sẽ khắc phục được tình trạng học sinh thiếu cẩn
thận, viết sai sót một cách tuỳ tiện như hiện nay. Tuy nhiên, vấn đề tôi nghiên
cứu chỉ nằm trong phạm vi một nhà trường, dạy thực nghiệm trong một năm học
cho nên chắc hẳn kết quả thu được còn hạn chế.
* Khuyến nghị
- Đối với các cấp lãnh đạo: cần phối hợp với giáo viên giảng dạy quan tâm
đến các kĩ năng viết văn bản hành chính của học sinh, không chỉ là bài kiểm tra
trên lớp mà cả những sản phẩm các em ứng dụng trong giao tiếp cộng đồng.
19

I. MỤC TIÊU
- Củng cố kiến thức và kĩ năng viết đơn.
- Thực hành viết được một lá đơn (kiến nghị) đúng quy định và hình thức trình
bày.
- Giáo dục kĩ năng sống: ra quyết định làm đơn kiến nghị ngăn chặn hành vi phá
hoại môi trường; đảm nhận trách nhiệm với cộng đồng khi tham gia ngăn chặn
hành vi phá hoại đó bằng cách viết đơn gửi lên cấp có thẩm quyền và chịu trách
nhiệm về nội dung trình bày trong đơn.
II. CHUẨN BỊ
- Giáo viên: tranh ảnh như SGK- trang 111, 112- TV5 tập 1; bảng phụ viết
sẵn các yêu cầu trong mẫu đơn; bài đơn viết mẫu.
- Học sinh: xem lại Đơn xin gia nhập Đội tình nguyện giúp đỡ nạn nhân
chất độc màu da cam; ghi chép họ tên, tuổi bác trưởng thôn.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
A. KIỂM TRA BÀI CŨ
- Gọi 1-2 học sinh lên bảng đọc đơn xin gia
nhập Đội tình nguyện giúp đỡ nạn nhân chất
độc màu da cam.
- Giáo viên nhận xét, cho điểm.
- Gọi 1-2 học sinh nhắc lại quy định bắt buộc
của lá đơn
- Nhận xét, cho điểm
B. BÀI MỚI
1. Giới thiệu bài
- Trong cuộc sống, có những sự việc xảy ra
mà với khả năng của bản thân ta không tự
mình giải quyết được. Vì vậy, chúng ta phải
làm đơn kiến nghị lên cơ quan có thẩm quyền
để giải quyết. Bài Luyện tập làm đơn hôm nay

+ Người viết đơn là ai?
+ Em là người viết đơn, tại sao không ghi tên
em trong đơn?
+ Cơ quan hay tổ chức nào nhận đơn?
+ Phần lý do viết đơn, em nên viết những gì?
b) Tìm hiểu đề 2
- Giáo viên cho học sinh quan sát tranh 2 và
- Học sinh quan sát, nêu cảnh gió
bão ở một khu phố, nhiều cành to
gãy,…
- Học sinh nghe
- Học sinh đọc
- Học sinh nêu
- Học sinh nhắc lại những từ ngữ
đó.
- Học sinh trả lời- Nhận xét
+ Viết đơn
+ Đơn kiến nghị/Đơn đề nghị
+ Bác tổ trưởng dân phố
+ Vì em là người giúp bác tổ
trưởng dân phố viết đơn.
+ Công ty cây xanh hoặc UBND
+ Tình hình thực tế (ở phố có
những cây to nhiều cành cây
vướng vào dây điện, có cành sà
xuống thấp); những tác động xấu
có thể xảy ra (mùa mưa bão đến
có thể gây nguy hiểm)
- Cảnh bà con sợ hãi khi chứng
kiến một số người dùng thuốc nổ

+ Đơn viết có đúng quy định không?
đánh bắt cá làm cá chết và gây
nguy hiểm cho người qua lại,
làm ô nhiễm môi trường nước.
- Giúp bác trưởng thôn làm đơn.
- 1 Học sinh đọc- Lớp đọc thầm
- Học sinh nêu:
+ Giống: thể loại viết đơn, tên
đơn, em là người viết hộ đơn.
+ Khác: nơi nhận đơn, lý do viết
đơn.
- 1 số học sinh nói đề mình chọn
- Học sinh thảo luận.
- 1 số em trình bày lý do viết đơn.
- Học sinh khác nhận xét.
- Học sinh nêu
- Học sinh nhắc lại cách trình bày
đơn.
- Học sinh tự làm bài cá nhân vào
vở. + 2 em làm vào bảng phụ
- Học sinh lần lượt treo bảng phụ
rồi đọc Lớp nhận xét
- 4- 6 em khác đọc bài của mình.
- Nhận xét
23
+ Trình bày có sáng rõ không?
+ Lý do viết đơn có sức thuyết phục không?
Câu, từ diễn đạt như thế nào?
- Cho điểm học sinh.
- Cho học sinh đọc đơn viết mẫu để tham

24
trọng người nhận đơn, trình bày lý do sao cho chính
đáng, trung thực, tránh xuyên tạc sự thật
- Qua tiết này, các em học được gì?
- Giáo viên nhận xét kĩ năng viết đơn và thái độ học
của học sinh, khen học sinh viết đơn đúng thể thức,
nội dung phù hợp, diễn đạt ngắn gọn,…
- Dặn học sinh viết chưa đạt về hoàn thiện lại và nếu
phải viết đơn, em phải trách nhiệm với nội dung viết
trong đơn.
- Rèn kĩ năng viết đơn, có
trách nhiệm với cộng đồng,
…
II. Kiểm tra
1. Ngày kiểm tra: 30/ 12/ 2010 dành cho học sinh lớp 5A và 5D.
2. Đề bài: Chọn 1 trong 2 đề sau:
Đề bài 1: Ở trường em, mỗi khối có một lớp học bán trú dành cho những bạn
có nhu cầu. Những năm học trước, em không học lớp bán trú. Nhưng hiện nay,
do điều kiện gia đình, buổi trưa em không về nhà nghỉ được. Em hãy giúp bố mẹ
viết đơn gửi Ban giám hiệu nhà trường xin cho em sang học lớp bán trú.
Đề bài 2: Vừa qua, trận lũ lụt ở miền Trung gây ảnh hưởng nặng nề đến cuộc
sống của nhân dân và các bạn học sinh. Liên Đội trường em đã tổ chức Đội tình
nguyện quyên góp giúp đỡ đồng bào và các bạn học sinh trong miền Trung. Em
hãy viết đơn xin gia nhập Đội tình nguyện để tham gia công tác quyên góp này.
3. Ví dụ các lá đơn tham khảo
3.1) Theo đề 1:
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do- Hạnh phúc
H……, ngày 30 tháng 12 năm 2010
ĐƠN ĐỀ NGHỊ