Tìm hiểu một số nét đặc trưng ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS
thông qua phân môn vẽ tranh
MỤC LỤC
Trang
- TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................................... 2
- LỜI NÓI ĐẦU…………………………………………………………………..…..... 3
- A/ . ĐẶT VẤN ĐỀ …………………………………………………………….............4
- B/ . GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ…………………………………………………… …......5
I. Sự hình thành và phát triển ngôn ngữ tạo hình……………………………...........5
1. Những nét chung…………………………………………………………………….......5
2. Cách nhìn và cách cảm nhận:…………………………… ……………………….......5
II. Ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS qua phân môn vẽ tranh……………............6
1. Khả năng cảm nhận của học sinh THCS………………………………………….......6
1.1. Đặc điểm tâm lý:……………………………………………………………................ 6
1.2 Khả năng cảm nhận trong phân môn vẽ tranh của học sinh THCS:……............. 6
2. Hứng thú học tập trong phân môn vẽ tranh ở học sinh THCS:………………...........7
- C/. THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC:.................................................9
I. Thực trạng học tập……………………………………………………………...........9
II. Biện pháp giúp học sinh học tốt và nâng cao chất lượng bài vẽ ở
phân môn vẽ tranh: …………………………………………………………..........9
1. Chuẩn bị: …………………………………………………………………….......9
2. Phần lên lớp:………………………………………………………………........10
- D/ . BÀI HỌC KINHNGHIỆM…………………………………………………........11
- E/. KẾT LUẬN………………………………………………………………...............11
- F/. ĐỀ XUẤT .................................................................................................................12
- Ý KIẾN BAN GIÁM HIỆU .........................................................................................12
Giáo viên: Bùi Văn Long - 1 - Trường THCS Bu PRăng – Tuy Đức – Đắk Nông

Tìm hiểu một số nét đặc trưng ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS
thông qua phân môn vẽ tranh

Dạy học mĩ thuật ở trường THCS không nhằm đào tạo họa sĩ hay người làm nghệ
thuật mà nhằm giáo dục thị hiếu thẩm mỹ cho học sinh. Chủ yếu tạo điều kiện cho học
sinh tiếp xúc, làm quen và thưởng thức cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp vận dụng cái đẹp vào
trong cuộc sống hằng ngày. Để làm được điều đó cần hiểu về cách nhình, cách cảm nhận,
lý giải hiện tượng sự vật...của học sinh. Hay nói cách khác là ngôn ngữ tạo hình của học
sinh THCS trong bộ môn mĩ thuật, mà cụ thể ở đề tài nghiên cứu này được tìm hiểu
thông qua phân môn vẽ tranh.
Việc tìm hiểu đặc trưng ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS sẽ giúp cho giáo viên
giảng dạy - đánh giá một cách tích cực đúng đắn, gây hứng thú cho cả người học và
người dạy tìm ra được phương pháp, cách thức giảng dạy phù hợp đối tượng, lứa tuổi.
Tuy nhiên dạy như thế nào? Dạy thật tốt hay bình thường còn phụ thuộc ý thức học tập
của mỗi chúng ta.
A/ . ĐẶT VẤN ĐỀ
Giáo viên: Bùi Văn Long - 3 - Trường THCS Bu PRăng – Tuy Đức – Đắk Nông

Tìm hiểu một số nét đặc trưng ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS
thông qua phân môn vẽ tranh
Với mong muốn trở thành người giáo viên dạy tốt, dạy giỏi, hoàn thành tốt công tác
nhiệm vụ cần có rất nhiều yếu tố. Đó là chuyên môn nghiệp vụ, kiến thức, kinh nghiệm
và lòng say mê yêu nghề yêu trẻ.
Đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội cả về kinh tế, chính trị, văn hóa, an ninh,
quốc phòng. Những năm vừa qua, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến sự phát triển
của giáo dục, đặc biệt là chất lượng của nó. Cùng với nhu cầu phát triển ngày càng cao
của con người về đức dục, trí dục và thể dục , thì mỹ dục cũng không ngừng được phát
triển và dần có vai trò quan trọng trong đời sống của mỗi con người và nhất là thế hệ trẻ.
Đối tượng nghiên cứu ở đây là học sinh THCS.
Với bộ môn mĩ thuật hiện nay nói riêng, giáo viên giảng dạy còn ít kinh nghiệm.
Không có hội thảo luận và nghiên cứu sâu vấn đề. Bởi thời lượng tiết còn ít, mỗi trường
chỉ có một giáo viên. Việc trao đổi và thảo luận gặp nhiều khó khăn. Đồng thời đây cũng
là bộ môn mới dược đưa vào trường học gần đây nhằm đáp ứng nhu cầu thị hiếu của con


Tìm hiểu một số nét đặc trưng ngôn ngữ tạo hình ở học sinh THCS
thông qua phân môn vẽ tranh
Đặc trưng ngôn ngữ tạo hình của hội họa nói chung bao gồm nhiều yếu tố như tính
không gian, tính tạo hình trực tiếp trong đó bao gồm đường nét, hình khối, mầu sắc...và
ngôn ngữ tạo hình của học sinh THCS cũng không nằm ngoài những yếu tố đó.
Học sinh THCS có cách nhìn, cách cảm nhận lý giải như thế nào về những sự vật,
hiện tượng xung quanh, về hình khối, màu sắc. Sự cảm nhận đó có khác gì so với sự cảm
nhận của người lớn, của từng lứa tuổi khác nhau. Nó có những thuận lợi khó khăn gì và
những điểm mạnh điểm yếu trong cách nhìn nhận, cảm thụ của học sinh THCS. Đó là
những điều cần phải tìm hiểu nghiên cứu tìm hiểu để bổ sung vào lượng kiến thức chuyên
môn của người giáo viên giảng dạy mĩ thuật.
B/ . GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Sự hình thành và phát triển ngôn ngữ tạo hình
1. Những nét chung.
Qua lịch sử chúng ta thấy rằng con người bắt đầu vẽ từ rất sớm, trước khi có chữ viết và
tiếng nói. Trong các hang động ta bắt gặp những hình vẽ hết sức sống động, nhưng
những tác phẩm lúc bấy giờ chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu cuộc sống như trao đổi thông tin
với nhau thay cho tiếng nói. Ví dụ : “ hình vẽ một quả và mũi tên chỉ vào miệng là quả ăn
được” và những hình ảnh chỉ cái không ăn được, cái để làm công cụ...Nói như vậy tức là
vẽ xuất hiện từ rất sớm nhưng con người chưa ý thức được vẻ đẹp ý nghĩa hình khối,
màu sắc và tác dụng của nó đối với đời sống tinh thần, chỉ đơn thuần vẽ để đáp ứng nhu
cầu trao đổi thông tin.
Cũng tương tự như thế, với trẻ em những nét vẽ ngoằn ngèo và những màu sắc
trắng đỏ xanh được trẻ đặt cạnh nhau làm cho trẻ có vẻ thích thú, nhung chúng ta cũng
không thể coi đó là vẽ mà đúng hơn là trẻ đang hoạt động để tự hoàn thiện và phát triển
cơ bắp, hoạt động này chỉ được xem là hoạt động bản năng. Nó chỉ có thể coi là hoạt
động vẽ khi bắt đầu ý thức được vẻ đẹp màu sắc, hình khối, đường nét...và hình vẽ của
trẻ ngày càng được hoàn thiện hơn, nhiều chi tiết hơn, là phương tiện để diễn tả thế giới
xung quanh đầy màu sắc theo suy nghĩ sự cảm nhận và lý giải của bản thân.