Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
SỬ DỤNG ÂM NHẠC VÀ TRÒ CHƠI TRONG TIẾT DẠY HỌC GIÁO DỤC
CÔNG DÂN 8, 9 Ở TRƯỜNG THCS
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói:
“ Có tài mà không có đức là người vô dụng
Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó ”.
Môn giáo dục công dân là môn trực tiếp giáo dục đạo đức cho học sinh. Điều đó
cho thấy rằng đây là một môn học quan trọng trong nhà trường phổ thông. Nhưng
trong quá trình giảng dạy, tôi thấy rằng phần lớn học sinh chưa nhận thức rõ và còn
xem nhẹ môn học này. Bản thân là một giáo viên trực tiếp đứng lớp với niềm say mê
và bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ tôi luôn trăn trở, băn khoăn làm thế nào để học sinh hiểu
được tầm quan trọng của môn giáo dục công dân, biết thay đổi cách nhìn nhận và cách
học của mình.
Albert Einstein nói rằng “ Hãy dạy làm sao để học sinh cảm thấy những điều
được học như một phần thưởng quý giá chứ không như một nhiệm vụ ngán ngẩm.”
Vậy tôi phải dạy như thế nào để tạo sự hứng thú và hấp dẫn cho học sinh khi học môn
giáo dục công dân? Hiện nay giáo dục đang đổi mới một cách toàn diện, trong đó có
phương pháp dạy học. Người giáo viên phải dạy học lấy học sinh làm trung tâm, phát
huy tính tích cực học tập của học sinh, làm cho các em luôn ở vào thế chủ động học
tập. Với sự đổi mới trên, tôi nghĩ rằng tại sao mình không thay đổi phương pháp dạy
học bằng cách đưa một số trò chơi và âm nhạc vào tiết dạy học giáo dục công dân. Bởi
trò chơi và âm nhạc ngày nay phổ biến trên các kênh truyền hình, đây cũng là lĩnh vực
mà rất nhiều người ưa thích. Nó tạo không khí sôi nổi, hứng thú, thoải mái cho người
xem và người chơi, từ đó phát huy các khả năng, kỹ năng cần thiết. Đồng thời, nếu sử
dụng trò chơi và âm nhạc phù hợp, đúng mục đích sẽ mang tính giáo dục cao.
Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này “Sử dụng âm nhạc và trò chơi
trong tiết dạy học Giáo dục công dân 8, 9 ở trường THCS ” để nâng cao hiệu quả
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 1 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
dạy và học của giáo viên và học sinh để môn Giáo dục công dân thực sự phát huy vai
môn Giáo dục công dân còn hạn chế (khi chưa áp dụng sáng kiến trên vào thực tế
giảng dạy) , cụ thể kết quả như sau:
Khối Sĩ số
Mức độ hứng thú của học sinh
Không thích Hứng thú
Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%)
8 72 52 72.2 20 27.8
9 52 37 71.2 15 28.8
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lí luận:
Vui chơi là một hoạt động không thể thiếu được trong đời sống tinh thần của con
người, đặc biệt là trẻ em. Nó không những giúp chúng ta sảng khoái tinh thần, tăng
cường sức khỏe mà quan trọng hơn còn có tác dụng hình thành nhân cách, cá tính, ý
chí tình cảm… Nói đến hoạt động vui chơi không thể bỏ qua các trò chơi. Trò chơi là
một loạt hoạt động vui chơi, diễn ra trong một khoảng thời gian, trên một khoảng
không gian nhất định, có luật chơi, có tính sáng tạo và thi tài nhằm mang lại sự sảng
khoái về tinh thần.
Khổng Tử - nhà tư tưởng vĩ đại của Trung Hoa đã từng khẳng định từ 2500
năm trước: “ Âm nhạc là hoa thơm của đức hạnh” và “ để làm thay đổi đạo đức và tập
quán, không có gì mạnh hơn âm nhạc”. Âm nhạc xuất hiện từ rất sớm trong đời sống
nhân loại và gắn bó trực tiếp, gần gũi nhất với con người. Nó phản ánh sâu sắc tâm tư
tình cảm của các dân tộc, gắn liền với lao động sản xuất, chiến đấu của mỗi cộng đồng
người, của từng quốc gia và từng cá nhân. Từ khi còn nằm trong bụng mẹ đến khi sinh
ra, khôn lớn trưởng thành, âm nhạc luôn là hành trang theo suốt cuộc đời mỗi con
người. Âm nhạc có tác dụng tích cực góp phần phát triển năng lực thẩm mỹ, đạo đức,
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 3 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
trí tuệ và thể chất, tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách con người Việt Nam trong
thời đại mới.
Như vậy, trò chơi và âm nhạc có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển
- Bẻ cây đũa dễ dàng hơn.
? Thông qua hình ảnh bó đũa, khuyên chúng ta điều gì?
- Đoàn kết .
(2): Dưa hấu
? Trái dưa hấu gắn liền với một sự tích rất đẹp, em nào có thể kể lại được?
- Học sinh: kể.
? Câu chuyện ca ngợi đức tính gì?
- Cần cù lao động
(3): Quả bưởi.
? Hình ảnh quả bưởi gợi cho các em liên tưởng đến một nhân vật lịch sử nào của
nước ta tuy nhỏ tuổi nhưng nổi tiếng thần đồng ?
- Lương Thế Vinh.
? Lương Thế Vinh là người như thế nào?
- Học rộng, tài cao, nổi tiếng hiếu học .
? Nói đến Lương Thế Vinh chúng ta không thể nào quên một giai thoại Lương Thế
Vinh nhờ tài trí thông minh mà xóa nợ được cho cha mẹ. Ở lứa tuổi “ăn chưa no, lo
chưa tới” mà Lương Thế Vinh đã biết thấu hiểu nỗi cơ cực của cha mẹ chứng tỏ cậu là
người như thế nào?
- Hiếu thảo .
? Em còn biết thêm những tấm gương hiếu thảo, hiếu học nào xung quanh em, hoặc
trong trường, lớp của em nữa không? Hãy chia sẻ để các bạn cùng biết?
(4): Bánh chưng.
? Hãy cho biết vì sao bánh chưng và tục lệ gói bánh được xem là một tập quán
không thể thiếu trong những ngày tết cổ truyền?
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 5 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
- Vì nhân dân ta muốn giữ lại một phong tục từ xa xưa do tổ tiên truyền lại đó là tục
gói bánh chưng để bày tỏ lòng thành kính tổ tiên.
b. Trò chơi ô chữ.
* Mục đích: Luyện cho học sinh kĩ năng quan sát, tư duy, tổng hợp.
1
A
I
D
A
H
R
I
O
I
C
N
D
I
C
M
A
S
N
A
H
M
T
H
U
N
M
U
A
A
nội dung lên bảng trong thời gian ba phút. (Mỗi em chỉ được đính một nội dung, sau
đó trở về nơi xuất phát, em khác tiếp tục và cứ thế cho đến hết thời gian). Đội nào hoàn
thành sớm, chính xác thì đội đó thắng. Nội dung đính của hai đội như nhau.
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 7 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
Ví dụ : Lớp 8, Bài 9: Góp phần xây dựng nếp sống ở cộng đồng dân cư
- Phần củng cố, giáo viên tổ chức học sinh chơi trò chơi Tiếp sức. Hãy sắp xếp các
biểu hiện đã cho sao cho phù hợp
Giáo viên chuẩn bị:
* Sau khi học sinh hoàn thành
2.2 Sử dụng Âm nhạc
Đa số học sinh ít hứng thú với môn học giáo dục công dân vì nó rất khô khan với
những khái niệm trừu tượng, hàn lâm, những kiến thức về pháp luật. Nếu lồng ghép
một phần âm nhạc vào tiết học sẽ gây sự chú ý và hứng thú cho học sinh.
Ví dụ 1: Lớp 8, Bài 9: Góp phần xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân
cư.
Phần giới thiệu bài : Giáo viên có thể vừa giới thiệu bài vừa lồng ghép giáo dục
môi trường bằng bài hát
Bài hát : Những ngôi sao 3R Hà Nội
Giáo viên hỏi: Bài hát các em vừa nghe nói đến vấn đề gì?
Học sinh: Phân loại rác, bảo vệ môi trường
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 8 -
Xây dựng nếp sống văn hóa Không xây dựng nếp sống văn hóa
Gia đình giúp nhau làm kinh tế Tổ chức cưới xin, ma chay linh đình
Bỏ trồng cây thuốc phiện Tảo hôn
Tích cực đọc sách báo Tụ tập đánh bạc, hút chích
Làm vệ sinh đường phố, làng xóm Nghe và tuyên truyền tin đồn nhảm
Sinh đẻ có kế hoạch Chữa bệnh bằng cúng, bái, phù phép
Trẻ em đến tuổi đi học đều đến trường Vứt rác xuống cầu
Xây dựng nếp sống văn hóa Không xây dựng nếp sống văn hóa
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 9 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
thế nào, pháp luật nước ta quy định như thế nào về việc phòng chống HIV/AIDS.
Chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn trong bài học hôm nay.
Ví dụ 5: Lớp 9, Bài 5: Bảo vệ hòa bình
Khi giới thiệu bài ở tiết 1
Giáo viên cho học sinh nghe bài hát: Hòa bình Thế giới
Giáo viên: Bài hát nhắc đến mong muốn gì của con người?
Học sinh: Mong muốn được sống trong hòa bình
Giáo viên: Hòa bình là khát khao của nhân loại, chúng ta phải biết bảo vệ hòa bình
Khi dạy đến tiết 2: Tác hại của chiến tranh
Giáo viên cho học sinh nghe bài : Chiến tranh
Qua bài hát sẽ giúp học sinh hiểu và nhớ những tác hại mà chiến tranh đem lại cho
nhân loại
Ví dụ 6: Lớp 9, Bài 7: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Giáo viên cho hs nghe bài hát: Lời Bác dặn trước lúc đi xa - Trần Hoàn.
Giáo viên: Hãy cho biết cảm xúc của em khi nghe xong bài hát này?
Học sinh: Xúc động và tự hào về Bác. Trong những giây phút cuối cùng của cuộc
đời mình, Bác vẫn thèm được nghe những làn điệu dân ca của quê hương, điều đó
chứng tỏ Bác rất yêu quê hương.
Gv chốt lại: Trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời mình, Bác vẫn thèm
được nghe những làn điệu dân ca của quê hương, điều đó chứng tỏ Bác rất yêu những
làn điệu dân ca vì các làn điệu dân ca cũng chính là một trong những truyền thống tốt
đẹp của dân tộc. Vậy truyền thống tốt đẹp của dân tộc là gì? Dân tộc Việt Nam có
những truyền thống tốt đẹp nào? Chúng ta phải giữ gìn và phát huy những truyền
thống tốt đẹp đó ra sao? Đó là những nội dung mà chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu trong
bài học ngày hôm nay.
Ví dụ 7: Lớp 9, Bài 10: Lí tưởng sống của thanh niên
Đây là bài sẽ tổ chức hoạt động ngoại khóa, vì vậy giáo viên có thể tổ chức cho lớp
“trò chơi âm nhạc” để tiết ngoại khóa thêm sôi động. Tìm những bài hát thể hiện lý
- Các em bắt đầu có ý thức tự giác học bài, làm bài và chuẩn bị bài mới tốt hơn.
- Điểm kiểm tra của các em cũng ngày một cao hơn.
Sau đây là số liệu điều tra mức độ hứng thú học tập môn Giáo dục Công dân
của học sinh Trường THCS Hiếu Liêm sau khi tôi áp dụng kinh nghiệm trên (Khi đã
áp dụng vào thực tế giảng dạy).
Khối Sĩ số
Mức độ hứng thú của học sinh
Không thích Hứng thú
Số lượng Tỉ lệ (%) Số lượng Tỉ lệ (%)
8 72 22 30.6 50 69.4
9 52 17 32.7 35 67.3
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Việc đổi mới nội dung hay phương pháp là quan trong nhưng không phải là tất cả.
Cần đổi mới ngay cả nhận thức về môn học.Vì nếu chúng ta coi thường, xem nhẹ nó
thì sự đổi mới cũng chỉ là hình thức.
Việc áp dụng các phương pháp tích cực để gợi mở cho học sinh suy nghĩ, sáng
tạo trong cách học tập, song không quá lạm dụng vì dễ tạo cho học sinh tâm thế chơi
nhiều hơn học. Phải làm sao cho các em thấy được rằng “chơi” để học, “vui” để học
chứ không phải học như “chơi”.
VI. KẾT LUẬN
Từ những gì đã phân tích, điều tra thực tế cùng những trải nghiệm của bản
thân, tôi nhận thấy sự cần thiết về tầm quan trọng của đổi mới phương pháp và áp dụng
có hiệu quả hợp lí vào các bộ môn nhất là môn Giáo dục công dân.
Trong thời đại ngày nay, thời đại của khoa học kĩ thuật cùng những tiến bộ
vượt bậc của nhân loại đã mang lại cho chúng ta những thay đổi trong cách sống cách
suy nghĩ. Thế hệ trẻ đang tiếp thu với những thông tin thế giới, với tiến bộ mang tính
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 12 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
thế kỉ, cũng đồng thời họ dần ít tiếp xúc với văn hoá dân tộc, với những truyền thống
mà biết bao thế hệ đã giữ gìn, tôn trọng và tự hào.
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SỬ DỤNG ÂM NHẠC VÀ TRÒ CHƠI
TRONG BỘ MÔN GIÁO DỤC CÔNG
DÂN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Người thực hiện: Đàm Thị Mỹ Huyền
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lí giáo dục:
Phương pháp dạy học môn GDCD
Phương pháp giáo dục
Lĩnh vực khác :
Năm học 2009 – 2010
SƠ YẾU LÍ LỊCH KHOA HỌC
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 15 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
I. THÔNG TIN CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Đàm Thị Mỹ Huyền
2. Ngày tháng năm sinh : 06 – 10 – 1986
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Tổ 1, ấp 1, xã Hiếu Liêm, Vĩnh Cửu, Đồng Nai
5. Điện thoại: 0613 860332
6. Fax:
7. Chức vụ: Giáo viên
8. Đơn vị công tác: Trường THCS Hiếu Liêm
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị ( hoặc trình độ chuyên môn nghiệp vụ) cao nhất: cao đẳng sư
phạm.
- Năm nhận bằng : 2007
- Chuyên môn đào tạo: Giáo dục công dân - Sử
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: GDCD
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối,
chính sách
Tốt Khá Đạt
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ
thực hiện và dễ đi vào cuộc sống
Tốt Khá Đạt
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt
hiệu quả trong phạm vi rộng
Tốt Khá Đạt
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
(Kí và ghi rõ họ tên) (Kí và ghi rõ họ tên và đóng dấu)
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 17 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 18 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
PHỤ LỤC
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 19 -
Trường THCS Hiếu Liêm Giáo viên: Đàm Thị Mỹ Huyền
1. Lí do chọn đề tài Trang 1
2. Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp của đề tài 2
3. Nội dung đề tài 4
4. Cơ sở lí luận 4
5. Nội dung biện pháp thực hiện 5
6. Kết quả 13
7.Bài học kinh nghiệm 14
8. Kết luận 14
9. Tài liệu tham khảo 15
Sử dụng âm nhạc và trò chơi trong tiết dạy học GDCD 8, 9 ở trường THCS - 20 -