PHẦN MỞ ĐẦU
1)Lý di chọn đề tài
Trong thời buổi công nghiệp hóa hiện đại hóa,công nghệ thông tin phát
triển,thương mại điện tử trở thành cầu nối giữa khách hàng với doanh nghiệp
và trở thành có triển vọng lớn nhất trong tương lai.Thương mại điện tử giúp
cho khách hàng dễ dàng hơn trong việc mua hàng hóa và doanh nghiệp cũng
tiết kiệm được nhiều chi phí qua các khâu trung gian,đảm bảo uy tín đối với
khách hàng.Khách hàng lựa chọn sản phẩm mà mình định mua,rồi điền thông
tin vào form order của doanh nghiệp bán hàng, còn doanh nghiệp xử lí thông
tin qua hệ thống trung tâm được bảo mật tuyệt đối,quá trình chỉ gói gọn trong
vài giây,hết sức đơn giản.Chính vì vậy thương mại điện tử là sự lựa chọn tối
ưu của hầu hết người tiêu dùng trên thế giới,còn các doanh nghiệp đang dần
thương mại hóa việc trao đổi mua bán hàng hóa bằng điện tử.Trong tương lai
thương mại điện tử sẽ trở thành ngành có triển vọng nhất trong tương lai, tuy
nhiên cần có bàn tay của chính phủ.10 nước có thương mại điện tử phát triển
nhanh nhất thế giới bao gồm: Đan Mạch,Anh,Thủy Điển,Na Uy,Phần Lan,
Mỹ, Singapore, Hà Lan,Hồng Kông,Thụy Sỹ.Cơ sỏ hạ tầng nghèo nàn và chi
phí kết nối cao hạn chế sự tăng trưởng thương mại điện tử ở các nước kém
phát triển.Trung Quốc hiện đang là một trong những con rồng của Châu Á về
phát triển kinh tế thương mại,khoa học kỹ thuật,kết cấu cơ sở hạ tầng đảm bảo
cho việc phát triển thương mại điện tử,vì vậy thương mại điện tử là một
ngành then chốt không thể thiếu,góp phần không nhỏ vào việc đóng góp cho
GDP của Trung Quốc.
2)Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài:
Việc nghiên cứu thương mại điện tử Trung Quốc giúp ta có được cái
nhìn sâu hơn về cách thức họ quản lí nền kinh tế nói chung cũng như thương
mại điện tử nói riêng,chúng ta có thể biết được làm thế nào họ có được ngành
thương mại điện tử lớn mạnh đến như vậy và họ còn gặp phải những khó
khăn nhược điểm nào, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm đối với ngành thương
mại điện tử còn non trẻ ở Việt Nam.Việt Nam vừa gia nhập WTO,đứng trước
những thử thách và cơ hội để phát triển ngành thương mại điện tử.Nhưng

thương mại, ủy thác hoa hồng; cho thuê dài hạn; xây dựng các công trình; tư
vấn; kỹ thuật công trình; đầu tư; cấp vốn; ngân hàng; bảo hiểm; thỏa thuận
khai thác hoặc tô nhượng; liên doanh các hình thức khác về hợp tác công
nghiệp hoặc kinh doanh; chuyên chở hàng hóa hay hành khách bằng đường
biển, đường không, đường sắt hoặc đường bộ. Như vậy, có thể thấy rằng
phạm vi của Thương mại điện tử rất rộng, bao quát hầu hết các lĩnh vực hoạt
động kinh tế, việc mua bán hàng hóa và dịch vụ chỉ là một trong hàng ngàn
lĩnh vực áp dụng của Thương mại điện tử.
Ủy ban Châu Âu đưa ra định nghĩa về Thương mại điện tử như sau:
Thương mại điện tử được hiểu là việc thực hiện hoạt động kinh doanh qua các
phương tiện điện tử. Nó dựa trên việc xử lý và truyền dữ liệu điện tử dưới
dạng text, âm thanh và hình ảnh. Thương mại điện tử gồm nhiều hành vi trong
đó hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ qua phương tiện điện tử, giao
nhận các nội dung kỹ thuật số trên mạng, chuyển tiền điện tử, mua bán cổ
phiếu điện tử, vận đơn điện tử, đấu giá thương mại, hợp tác thiết kế, tài
nguyên mạng, mua sắm công cộng, tiếp thị trực tiếp tới người tiêu dùng và
3
các dịch vụ sau bán hàng. Thương mại điện tử được thực hiện đối với cả
thương mại hàng hóa (ví dụ như hàng tiêu dùng, các thiết bị y tế chuyên
dụng) và thương mại dịch vụ (ví dụ như dịch vụ cung cấp thông tin, dịch vụ
pháp lý, tài chính); các hoạt động truyền thống (như chăm sóc sức khỏe, giáo
dục ) và các hoạt động mới (ví dụ như siêu thị ảo).
Tóm lại, theo nghĩa rộng thì thương mại điện tử có thể được hiểu là các
giao dịch tài chính và thương mại bằng phương tiện điện tử như: trao đổi dữ
liệu điện tử; chuyển tiền điện tử và các hoạt động gửi rút tiền bằng thẻ tín
dụng.
Thương mại điện tử theo nghĩa hẹp bao gồm các hoạt động thương mại
được thực hiện thông qua mạng Internet. Các tổ chức như: Tổ chức Thương
mại thế giới (WTO), Tổ chức Hợp tác phát triển kinh tế đưa ra các khái niệm
về thương mại điện tử theo hướng này. Thương mại điện tử được nói đến ở

· Các bên tiến hành giao dịch trong thương mại điện tử không tiếp xúc
trực tiếp với nhau và không đòi hỏi phải biết nhau từ trước.
· Các giao dịch thương mại truyền thống được thực hiện với sự tồn tại
của khái niệm biên giới quốc gia, còn thương mại điện tử được thực hiện
trong một thị trường không có biên giới (thị trường thống nhất toàn cầu).
Thương mại điện tử trực tiếp tác động tới môi trường cạnh tranh toàn cầu.
. Trong hoạt động thương mại điện tử có ít nhất sự tham gia của 3 chủ
thể,trong đó một bên không thể thiếu được là người cung cấp dịch vụ
mạng,các cơ quan chứng thực.
. Đối với thương mại truyền thống thì mạng lưới thông tin chỉ là phương
tiện trao đổi dữ liệu,còn đối với thương mại điện tử thì mạng lưới thông tin là
thị trường.
Các hình thức hoạt động chủ yếu của thương mại điện tử là:
. Thư điện tử.
. Thanh toán điện tử.
. Trao đổi dữ liệu điện tử.
. Truyền dung liệu.
. Bán lẻ hàng hóa hữu hình.
Một cuộc giao dịch mua bán trên mạng bao gồm 6 công đoạn:
5
1. Khách hàng, từ một máy tính tại một nơi nào đó, điền những thông tin
thanh toán và điạ chỉ liên hệ vào đơn đặt hàng (Order Form) của Website bán
hàng (còn gọi là Website thương mại điện tử). Doanh nghiệp nhận được yêu
cầu mua hàng hoá hay dịch vụ của khách hàng và phản hồi xác nhận tóm tắt
lại những thông tin cần thiết nh mặt hàng đã chọn, địa chỉ giao nhận và số
phiếu đặt hàng...
2. Khách hàng kiểm tra lại các thông tin và kích (click) vào nút (button)
"đặt hàng", từ bàn phím hay chuột (mouse) của máy tính, để gởi thông tin trả
về cho doanh nghiệp.
3. Doanh nghiệp nhận và lưu trữ thông tin đặt hàng đồng thời chuyển

phú hơn mà còn thường xuyên được cập nhật so với các catalogue in ấn
khuôn khổ giới hạn và luôn luôn lỗi thời.
TMĐT qua Internet/web giúp người tiêu dùng và các doanh nghiệp giảm
đáng kể thời gian và chi phí giao dịch (giao dịch được hiểu là quá trình từ
quảng cáo, tiếp xúc ban đầu, giao dịch đặt hàng, giao hàng, thanh toán).
Thời gian giao dịch qua Internet chỉ bằng 7% thời gian giao dịch qua
Fax, bằng khoảng 0,5% thời gian giao dịch qua bưu điện. Chi phí giao dịch
qua Internet chỉ bằng 5% chi phí giao dịch qua Fax hay qua bưu điện chuyển
phát nhanh; chi phí thanh toán điện tử qua Internet chỉ bằng 10%-20% chi phí
thanh toán theo lối thông thường. Trong hai yếu tố cắt giảm này, yếu tố thời
gian đáng kể hơn, vì việc nhanh chóng thông tin hàng hoá đến người tiêu
dùng (mà không phải qua trung gian) có ý nghĩa sống còn trong cạnh tranh
kinh doanh.
TMĐT tạo điều kiện cho việc thiết lập và củng cố mối quan hệ giữa các
nhân tố tham gia vào quá trình thương mại. Thông qua mạng, các đối tượng
tham gia có thể giao tiếp trực tiếp và liên tục với nhau nhờ đó sự hợp tác lẫn
sự quản lý đều được tiến hành nhanh chóng và liên tục; tạo điều kiện tìm
kiếm các bạn hàng mới, cơ hội kinh doanh mới trên bình diện toàn quốc, khu
vực và thế giới.
Xét trên bình diện quốc gia, trước mắt, TMĐT kích thích sự phát triển
của ngành công nghệ thông tin và đóng vai trò ngày càng lớn trong nền kinh
tế. Nhìn rộng hơn, TMĐT tạo điều kiện cho việc sớm tiếp cận với nền kinh tế
số hoá (digital economy). Lợi ích này có một ý nghĩa đặc biệt đối với các
nước đang phát triển, có thể tạo ra một bước nhảy vọt, tiến kịp các nước trong
một thời gian ngắn nhất.
7
Tóm lại, TMĐT đem lại những lợi ích tiềm tàng, giúp doanh nghiệp thu
được thông tin phong phú về thị trường và đối tác, giảm chi phí tiếp thị và
giao dịch, rút ngắn chu kỳ sản xuất, tạo dựng và củng cố quan hệ bạn hàng,
tạo điều kiện dành thêm phương tiện cho mở rộng quy mô và công nghệ sản

mức tăng trưởng khoảng 70% mỗi năm và đạt gần 4.000 tỷ USD năm 2005.
Các chuyên gia cho rằng thị trường kinh doanh đầy tiềm năng này đang tạo cơ
hội cho các doanh nghiệp, nhất là các nhà kinh doanh nhỏ.
Từ khi Internet ra đời, các doanh nghiệp đã nhanh chóng nhận ra lợi ích
của việc sử dụng nó để quảng bá thông tin, hỗ trợ việc thực hiện giao dịch
thông qua mạng Internet và họ đã triệt để khai thác thế mạnh của Internet vào
kinh doanh. Từ đó, khái niệm TMĐT ra đời. TMĐT bao gồm các giao dịch
nhờ vào Internet giữa các đối tác trong kinh doanh, ví dụ giữa nhà cung cấp
và khách hàng, giữa các đối tác kinh doanh v.v...
Theo số liệu thống kê, doanh thu từ TMĐT trên toàn thế giới trong năm
2000 là gần 280 tỉ USD và gia tăng đều đặn, năm 2004 là gần 2.400 tỉ USD
và ước tính trong năm 2005 là gần 4.000 tỉ USD. Các số liệu này cho thấy
TMĐT tăng trưởng gần 70% mỗi năm. Cũng theo thống kê, trong năm 2002,
chi phí dành cho quảng cáo trên Internet của toàn thế giới là 23 tỉ USD, trong
đó châu Á chiếm 3 tỉ USD. Trong ASEAN, trừ Singapo là nước đã phát triển
mạnh công nghệ thông tin (CNTT) trong những năm qua, Thái Lan đang là
nước tận dụng thế mạnh của Internet và TMĐT khá tốt. Hầu hết các doanh
nghiệp đều có website riêng bằng tiếng Anh và tiếng Thái, đặc biệt là các
doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu và du lịch. Khách hàng từ
các nước trên thế giới có thể dễ dàng mua hàng hay đặt dịch vụ du lịch ở Thái
Lan thông qua website.
TMĐT càng ngày càng phát triển trên thế giới và doanh thu mang lại
cũng tăng gần gấp đôi mỗi năm, đó là lý do nhiều nước đang rất khuyến
khích, thúc đẩy và xây dựng cơ sở cho việc phát triển TMĐT.
Theo kết quả điều tra của Công ty Tình báo kinh tế (EIU) thuộc tạp chí
The Economist, triển vọng phát triển thương mại điện tử trên thế giới rất tươi
sáng.
9
Đan Mạch hiện là mảnh đất màu mỡ nhất trên thế giới cho thương mại
điện tử phát triển, Anh vươn đứng số hai từ vị trí số 3 năm 2003, Mỹ tụt

trong năm 2006, và tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ này dường như sẽ còn duy trì
trong nhiều năm tới, giới phân tích dự đoán.
Bản báo cáo mới nhất của hãng nghiên cứu comScore Networks cho biết
"ngân sách" chi cho mua sắm trực tuyến (không tính đặt tour du lịch), đã đạt
mốc 102,1 tỷ USD trong năm ngoái, tăng tới 24% so với năm 2005. Trong đó,
phần đóng góp của hai tháng 11 và 12 là "nặng ký" nhất: 24,6 tỷ USD.
"Thương mại điện tử đang dần chiếm vị trí chủ đạo", chuyên gia Jeffrey Grau
của eMarketer thốt lên. "Ngày càng có nhiều người chuộng hình thức mua
sắm này hơn. Số hàng họ mua và số tiền họ bỏ ra nhiều chưa từng có trong
lịch sử".
Đi xa hơn, hãng đầu tư Cowen dự đoán rằng doanh thu từ thương mại
điện tử có thể đạt tới cột mốc 225 tỷ USD vào năm 2011. "Còn tại Mỹ, doanh
thu cũng sẽ tăng trưởng 20% trong năm 2007, nhờ vào tác động của ba yếu tố:
sự phổ cập của băng thông rộng, mức giá hời của các kênh bán hàng trực
tuyến và sự tiện lợi ngày càng cao của thương mại điện tử".
"Các hãng bán lẻ cần chú ý nghiêm túc đến xu hướng này, nếu như họ
không muốn tụt lại phía sau", Cowen kết luận. "Thương mại điện tử đang ở
giai đoạn hoàng kim và chưa hề có dấu hiệu ngừng lại. Nó sẽ tiếp tục vươn
mình với tốc độ bỏ xa các hãng bán lẻ offline".
Thời gian qua, các dịch vụ mua sắm qua mạng đã cải tiến và điều chỉnh
rất nhiều để mang đến sự thoải mái, tiện lợi cao nhất cho khách hàng. Người
tiêu dùng giờ đây có thể an tâm mua sắm đủ mọi hàng hóa từ Internet, từ quần
áo, đồ điện tử cho đến những thứ xa xỉ như trang sức, đồ nội thất.
Để phục vụ những khách hàng có nhu cầu mua nhẫn kim cương qua
mạng, các website có hẳn phần chú giải các ký hiệu, thuật ngữ chuyên môn.
Còn đối với đồ gỗ nội thất, bạn sẽ được xem những video clip hướng dẫn
cách bày biện đồ đạc trong nhà.
Một yếu tố nữa cũng khiến cho thương mại điện tử tăng vọt là sự đúng
hẹn của các dịch vụ giao hàng. "Nếu website cam kết sẽ chuyển hàng tới cửa
nhà bạn đúng ngày Noel, họ sẽ làm đúng như vậy. Chưa bao giờ, niềm tin của

dịch vụ du lịch, dịch vụ tài chính được xếp hàng đầu trong lĩnh vực thương
12
mại điện tử. Các sản phẩm khác như máy tính, xe ôtô, vật dụng gia đình ngày
nay cũng đã được chào bán qua mạng Internet.
- Mạng Internet có thể được sử dụng để giảm chi phí thông tin liên lạc,
tạo ra mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa các tổ chức ở nhiều nơi khác nhau, lưu
trữ và sử dụng thông tin kinh doanh và liên lạc, hợp lý hoá quá trình quản lý
bán hàng và cung
3)Các nhân tố ảnh hưởng đến thương mại điên tử ở các nước:
Ở hầu hết cá nước trên thế giới,để có được thị trường thương mại điện tử
lớn mạnh như vậy phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố.Trước hết đó là sự phát triển
chung của nền kinh tế tại nước đó,bởi thương mại điện tử cũng là trao đổi
mua bán.Muốn có một ngành thương mại điên tử mạnh thì trước đó ngành
thương mại truyền thống phải có một nền tảng vững chắc.Nền kinh tế xã hội
phát triển tạo điều kiện nâng cao kết cấu cở sở hạ tầng,khoa học kĩ thuật phát
triển kéo theo công nghệ thông tin cũng phát triển,đăc biệt là mạng
internet.Muốn người tiêu dùng sử dụng việc mua bán qua mạng nhiều thì
trước hết phải có thật nhiều người sử dụng mạng internet.Nếu như không có
internet thì thương mại điện tử không tồn tại bởi thương mại điện tử giao dịch
chủ yếu bằng internet.Bởi vậy muốn phát triển thương mại điện tử trước hết
phải có một mạng internet có băng thông đường truyền đủ lớn để doanh
nghiệp và khách hàng có thể dễ dàng giao dịch qua mạng hơn.
Thứ hai,yếu tố góp phần không nhỏ vào việc tạo điều kiện cho việc phát
triển thương mại điện tử đó là sự quản lí của Nhà nước. Sự phát triển của
Thương mại điện tử trên thế giới đã làm thay đổi cách thức kinh doanh, giao
dịch truyền thống và đem lại những lợi ích to lớn cho xã hội. Tuy nhiên bên
cạnh đó cũng phải thừa nhận rằng những rủi ro gặp phải trong quá trình giao
dịch, kinh doanh trên mạng là hiện thực và việc này đòi hỏi phải có các giải
pháp không chỉ về mặt kỹ thuật mà còn cần phải hình thành được một cơ sở
pháp lý đầy đủ. Những kinh nghiệm thực tế trên thế giới cho thấy để thúc đẩy

mua.
14