Website: Email : Tel : 0918.775.368
ĐỀ TÀI :
BÀN VỀ CHẾ ĐỘ TÍNH KHẤU HAO TRONG
CÁC DOANH NGHIỆP HIỆN NAY
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Vị trí và mục đích tính khấu hao:
Để tiến hành hoạt động sản xuất – kinh doanh và các hoạt động khác, đòi hỏi doanh
nghiệp phải huy động, phân phối và sử dụng một khối lượng tài sản nhất định, trong đó TSCĐ
chiếm một tỉ trọng lớn trong tổng giá trị tài sản. TSCĐ là những TSCĐ có giá trị lớn và dự
tính đem lại lợi ích kinh tế lâu dài cho doanh nghiệp.
Trong quá trình sử dụng TSCĐ thì sự hao mòn là điều mang tính khách quan và do
đó doanh nghiệp phải có phương pháp tính toán và phân bổ một cách có hệ thống
nguyên giá của TSCĐ vào chi phí kinh doanh trong kỳ hạch toán gọi là khấu hao TSCĐ.
Việc tính khấu hao giúp doanh nghiệp tính đúng, tính đủ chi phí và thu hồi lại vốn đầu tư
để tái tạo TSCĐ khi chúng bị hư hỏng hoặc thời gian kiểm soát hết hiệu lực. Việc tính
khấu hao ảnh hưởng đến quá trình kinh doanh của doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh
của doanh nghiệp. Đó là ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm, lợi nhuận và thuế thu nhập
doanh nghiệp phải nộp. Do đó các nhà quản trị luôn cố gắng áp dụng phương pháp tính
khấu hao TSCĐ và phân bổ một cách hợp lý với điều kiện tài chính của doanh nghiệp để
thu được lợi nhuận lớn nhất.
2. Lý do chọn đề tài:
Hao mòn của TSCĐ là sự giảm dần giá trị của TSCĐ trong quá trình sử dụng do tham
gia vào quá trình kinh doanh bị cọ xát, bị ăn mòn hoặc do tiến độ kỹ thuật. Trong các doanh
nghiệp, TSCĐ có nhiều loại và đặc tính hao mòn khác nhau, hơn nữa giá trị của những
TSCĐ thường lớn. Do đó việc xác định phương pháp tính khấu hao TSCĐ sẽ phải xác
định sao cho phù hợp với từng loại TSCĐ của doanh nghiệp. Tuy nhiên các phương
Website: Email : Tel : 0918.775.368
pháp tính khấu hao khác nhau sẽ cho kết quả khác nhau về chi phí khấu hao TSCĐ và
qua đó ảnh hưởng đến thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp, do vậy việc vận dụng
phương pháp khấu hao TSCĐ phải nằm trong khuôn khổ quy định của Nhà nước.
Tuy nhiên, các quy định trong chế độ và việc thực hiện của các doanh nghiệp còn

lạc bộ, nhà truyền thống, nhà ăn…được đầu tư bằng quỹ phúc lợi;
(3) Những TSCĐ phục vụ nhu cầu chung của xã hội, không phục vụ cho hoạt động
kinh doanh riêng của doanh nghiệp như đê đập, cầu cống, đường sá… mà Nhà nước giao
cho doanh nghiệp quản lí;
(4) TSCĐ không tham gia vào hoạt động kinh doanh.
Doanh nghiệp thực hiện việ quản lí đối với những tài sản trên như đói với các
TSCĐ dung trong hoạt động kinh doanh và tính mức hao mòn (nếu có);
Nếu các tài sản này có tham gia vào hoạt động kinh doanh thì trong thời gian
TSCĐ tham gia vào hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp thực hiện tính và trích khấu
hao vào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp.
- Đối với TSCĐ cho thuê hoạt động phải trích khấu hao.
- Doanh nghiệp đi thuê TSCĐ tài chính thì phải trích khấu hao như TSCĐ thuộc
sở hữu của mình theo quy định hiện hành.
- Việc trích hoặc thôi trích khấu hao TSCĐ được thực hiện bắt đầu từ ngày (theo
số ngày của tháng) mà TSCĐ tăng, giảm hoặc ngừng tham gia vào hoạt động kinh
doanh.
- Quyền sử dụng đất lâu dài là TSCĐ vô hình đặc biệt, doanh nghiệp ghi nhận là
TSCĐ vô hình theo nguyên giá nhưng không được trích khấu hao.
1.3. Các phương pháp tính khấu hao :
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Theo quy định hiện hành (quyết định 206/2003/QĐ-BTC ngày 12/12/2003) doanh
nghiệp có thể tính khấu hao TSCĐ theo 3 phương pháp là phương pháp khấu hao đường
thẳng (khấu hao đều theo thời gian) ; phương pháp khấu hao theo số lượng , khối lượng
sản phẩm (khấu hao theo sản lượng) và phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có
điều chỉnh. Căn cứ vào khả năng đáp ứng các điều kiện quy định cho từng phương pháp
trích khấu hao TSCĐ , doanh nghiệp được phép lựa chọn phương pháp trích khấu hao
phù hợp với từng TSCĐ của doanh nghiệp.
* Phương pháp khấu hao theo đường thẳng:
TSCĐ của doanh nghiệp được trích khấu hao theo phương pháp khấu hao đường
thẳng như sau:

Số năm sử dụng dự kiến
M
Kh tháng
=
M
KH năm
12
Đối với những TSCĐ được mua sắm hoặc đầu tư mới thì số năm sử dụng dự kiến
phải nằm trong khoảng thời gian sử dụng tối đa và tối thiểu do Nhà nước quy định. Tuy
nhiên để xác định số năm sử dụng dự kiến cho từng TSCĐ, doanh nghiệp phải dựa vào
những căn cứ chủ yếu:
- Tuổi thọ kỹ thuật của TSCĐ theo thiết kế;
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Hiện trạng TSCĐ (thời gian TSCĐ đã qua sử dụng, tình trạng thực tế của TSCĐ,….)
- Tuổi thọ kinh tế của TSCĐ: được quyết định bởi thời gian kiểm soát TSCĐ hoặc
do yếu tố hao mòn vô hình do sự tiến bộ kỹ thuật.
Nếu thời gian sử dụng hay nguyên giá TSCĐ thay đổi, doanh nghiệp phải xác định
lại mức tính khấu hao trung bình của tài sản bằng cách lấy giá trị còn lại trên sổ kế toán
chia cho thời gian sử dụng xác định lại hoặc thời gian sử dụng còn lại (chênh lệch giữa
thời gian sử dụng đã đăng ký với thời gian đã sử dụng) của TSCĐ.
Mức khấu hao TSCĐ của năm cuối cùng trong quá trình sử dụng TSCĐ được xác
định bằng hiệu số giữa nguyên giá TSCĐ và số khấu hao luỹ kế tính đến năm cuối cùng
của TSCĐ đó. Đối với những TSCĐ đã khấu hao kết mà vẫn sử dụng thì không tính
khấu hao nữa. Do khấu hao đều theo thời gian nên mức khấu hao TSCĐ giữa các tháng
là như nhau trừ khi có biến động TSCĐ, do đó mức khấu hao TSCĐ trong tháng bất kỳ:
M
KH tháng n
=

M

M
KH
1 tháng
của TSCĐ
giảm tháng
-
M
KH
đã tính
của TSCĐ
này trong
Số ngày trong tháng n
Điều kiện để tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thắng: TSCĐ tham gia
vào hoạt động kinh doanh được trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng.
Các doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả kinh tế cao được khấu hao nhanh nhưng tối
đa không quá 2 lần mức khấu hao xác định theo hương pháp khấu hao đường thẳng để
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nhanh chóng đổi mới công nghệ. TSCĐ tham gia vào hoạt động kinh doanh được trích khấu
hao nhanh là máy móc, thiết bị; dụng cụ lĩnh vực đo lường, thí nghiệm, thiết bị và phương
tiện vận tải; dụng cụ quản lý; súc vật, vườn cây lâu năm. Khi thực hiện tính khấu hao
nhanh, doanh nghiệp phải đảm bảo kinh doanh có lãi.
* Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chính:
Phương pháp này áp dụng cho những doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực có công
nghệ đòi hỏi phải thay đổi, phát triển nhanh và có công nghệ.
TSCĐ phải thoả mãn đồng thời các điều kiện:
- Là tài sản cố định đầu tư mới (chưa qua sử dụng).
- Là các loại máy móc, thiết bị, dụng cụ làm việc đo lường, thí nghiệm.
Theo phương pháp này thì mức khấu hao hàng năm của TSCĐ được xác định theo
công thức.
M

pháp khấu hao theo sản lượng như sau:
- Căn cứ vào hồ sơ kinh tế - kỹ thuật của TSCĐ, doanh nghiệp xác định tổng số
lượng, khối lượng sản phẩm sản xuất theo công suất thiết kế của TSCĐ, gọi tắt là sản
lượng theo công suất thiết kế.
- Căn cứ vào tình hình thực tế sản xuất, doanh nghiệp xác định số lượng, khối
lượng sản phẩm thực tế sản xuất hàng tháng, hàng năm của TSCĐ.
- Xác định mức trích khấu hao trong tháng của TSCĐ theo công thức:
Mức trích KH trong
tháng của TSCĐ
=
Số lượng sản phẩm
sản xuất trong tháng
x
Mức trích KH bình quân tính
cho 1 đơn vị sản phẩm
Với:
Mức trích KH bình quân cho
1 đơn vị sản phẩm
=
Nguyên giá TSCĐ
Sản lượng theo công suất thiết kế
Mức trích khấu hao năm của TSCĐ bằng tổng mức trích khấu hao của 12 tháng
trong năm. Trường hợp công suất thiết kế hoặc nguyên giá của TSCĐ thay đổi, doanh
nghiệp phải xác định lại mức trích khấu hao của TSCĐ.
Phương pháp này cho kết quả sát hợp với mức độ sử dụng TSCĐ, nó cố định mức
khấu hao trên 1 đơn vị sản lượng nên muốn thu hồi vốn nhanh, khắc phục được hao mòn
vô hình, đòi hỏi doanh nghiệp phải tăng ca, tăng năng suất lao động tạo ra nhiều sản
phẩm.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Trong kế toán Mỹ thì khấu hao được định nghĩa là phản ánh việc tiêu dùng các lợi

* Phương pháp khấu hao theo sản lượng (Unit of output Pepreciation
method):
Theo phương pháp này mức độ hữu dụng của TSCĐ được xác định trên cơ sở số
lượng sản phẩm ước tính mà TSCĐ đó tạo ra trong quá trình sản xuất, do vậy số khấu
hao phải trích thay đổi tuỳ theo khối lượng sản phẩm sản xuất ra từng kỳ:
Khấu hao đơn vị sản
phẩm
=
Nguyên giá – Giá trị thu hồi ước tính
Tổng số sản phẩm sản xuất ước tính
* Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần:
Phương pháp này cho kết quả khấu hao những năm đầu cho quá trình sử dụng TSCĐ sẽ
cao hơn so với những năm sau.
Giá tị TSCĐ mang ra tính khấu hao không loại trừ giá trị thu hồi ước tính như các
phương pháp khác.
Giá trị còn lại cảu TSCĐ khi khấu hao theo phương pháp này bao giờ cùng bằng O.
nên khi TSCĐ được bán, trao đổi thì giá trị còn lại được xác định lãi, lỗ.
Số khấu hao phải trích hàng năm được xác định theo công thức:
Số khấu hao phải
trích hàng năm
=
Giá trị còn lại của
x Tỷ lệ khấu hao
TSCĐ năm đó
Với tỉ lệ khấu hao được xác định gấp 2 lần tỉ lệ khấu hao theo phương pháp khấu
hao đường thẳng.
Theo phương pháp này kế toán không phải xác định số năm sử dụng và do đó
không phải xác định hệ số điều chỉnh tương ứng như trong kế toán Việt Nam. Đây là
điểm khác nhau vế phương pháp tính của kế toán Việt Nam và của kế toán Mỹ.
Website: Email : Tel : 0918.775.368

mục tiêu thuế thì nên được lựa chọn bởi chúng giúp ích cho việc đơn giản trong công tác
hạch toán.
1.4 Mối quan hệ giữa khấu hao TSCĐ với hao mòn TSCĐ , tiến bộ khoa học –
kĩ thuật, đổi mới TSCĐ và thu hồi thuế thu nhập doanh nghiệp
1.4.1 Mối quan hệ giữa khấu hao, tiến bộ KH - KT và đổi mới TSCĐ
Hao mòn của TSCĐ là sự giảm dần giá trị của TSCĐ trong quá trình sử dụng do
tham gia vào quá trình kinh doanh bị cọ xát, bị ăn mòn hoặc do tiến bộ kỹ thuật…
Hao mòn TSCĐ cố định là một pham trù mang tính khách qua, muốn xác định giá
trị hao mòn của một TSCĐ nào đó thì cơ sở có tính khách quan nhất là thông quá giá cả
thị trường, tức là phải so sánh giá cả của tài sản cũ với tài sản mới cùng loại. Tuy nhiên
TSCĐ được đầu tư mua sắm là để sử dụng lâu dài cho quá trình kinh doanh, do vậy các
doanh nghiệp có thể xác định giá trị hao mòn theo phương pháp trên. Nhận thức được sự
hao mòn TSCĐ có tính khách quan, cho nên khi sử dụng TSCĐ cố định các doanh
nghiệp phải tính toán và phân bổ một cách có hệ thống nguyên giá của TSCĐ và chi phí
kinh doanh trong từng kỳ hạch toán và gọi là khấu hao TSCĐ. Mục đích của việc trích
khấu hao của TSCĐ là giúp cho các doanh nghiệp tính đúng, tính đủ chi phí TSCĐ và
thu hồi số vốn đầu tư để tái tạo tài sản cố định khi chúng bị hư hỏng hoặc thời gian kiểm
soát hết hiệu lực. Như vậy khấu hao TSCĐ là một hoạt động có tính chủ quan, là con số
giả định về sự hao mòn của TSCĐ trong quá trình sử dụng. Vì vậy về phương diện kế
toán giá trị hao mòn của TSCĐ được tính bằng số khấu hao luỹ kế đến thời điểm xác
định. Khi bắt đầu đưa vào sử dụng tại doanh nghiệp thì giá trị hao mòn coi như bằng
không.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Khấu hao tài sản cố định (TSCĐ) là một khoản chi phí cần thiết trong hoạt động sản
xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc tính đúng, tính đủ số khấu hao TSCĐ vào chi phí
kinh doanh tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có khả năng bảo toàn vốn, đổi mới máy
móc thiết bị theo hướng áp dụng công nghệ tiên tiến, kỹ thuật hiện đại phù hợp với yêu
cầu kinh doanh và sự phát triển của nền kinh tế. Tuy nhiên một số quy định trong chính
sách về khấu hao tài sản cố định đang nảy sinh những bất cập cần sửa đổi.
Có thể thấy đại đa số các doanh nghiệp đang hoạt động trong tình trạng không đủ