ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
o0o
TRẦN THỊ THANH XUÂN
HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƢỢC PHÁT TRIỂN
TRƢỜNG PHỔ THÔNG SONG NGỮ LIÊN CẤP WELLSPRING
GIAI ĐOẠN 2012-2017
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Hà Nội – 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
o0o
1.1.1. Khái niệm 8
1.1.2. Vai trò của hoạch định chiến lƣợc phát triển trong các trƣờng học 10
1.1.3. Tiêu chí đánh giá công tác hoạch định chiến lƣợc 13
1.2. QUY TRÌNH VÀ NỘI DUNG HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƢỢC 16
1.2.1. Nghiên cứu môi trƣờng hoạt động 16
1.2.2. Xác định mục tiêu của tổ chức 22
1.2.3. Xây dựng mục tiêu chiến lƣợc, lựa chọn chiến lƣợc then chốt 23
1.3. CÁC CÔNG CỤ HỖ TRỢ CHO VIỆC XÁC ĐỊNH, LỰA CHỌN
CHIẾN LƢỢC 33
1.3.1. Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài-EFE 33
1.3.2. Ma trận hình ảnh cạnh tranh 34
1.3.3. Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong- IFE 35
1.3.4. Ma trận SWOT( Strengths- Weaknesses- Opportunities- Threats) 35
1.3.5. Ma trận QSPM( Quantitative Strategic Planning Matrix) 38
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN TRƢỜNG PHỔ
THÔNG SONG NGỮ LIÊN CẤP WELLSPRING 39
2.1. TỔNG QUAN VỀ TRƢỜNG PHỔ THÔNG SONG NGỮ LIÊN CẤP
WELLSPRING 39
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của trƣờng Phổ thông song ngữ
Liên cấp Wellspring 39
2.1.2. Chức năng nhiệm vụ của trƣờng Phổ thông Song ngữ Liên cấp Wellspring . 41
2.1.3. Các khối cấp đào tạo của trƣờng Phổ thông Song ngữ Liên cấp
Wellspring 42
2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA TRƢỜNG ĐẾN NĂM 2017 43
2.2.1. Phân tích môi trƣờng bên trong của trƣờng Phổ thông Song ngữ Liên
cấp Wellspring 43
2.2.2. Phân tích môi trƣờng vĩ mô 50
2.2.3. Phân tích môi trƣờng ngành 56
2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG. 61
i
DANH MỤC BẢNG BIỂU
STT
Bảng
Nội dung
Trang
1
Bảng 1.1
Nguồn gốc lợi thế cạnh tranh và các chiến lƣợc
cạnh tranh cơ bản
33
2
Bảng 1.2
Ma trận SWOT
37
3
Bảng 2.1
Ma trận đánh giá nội bộ (IFE)
50
4
Bảng 2.2
Lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc tại thời
điểm 1/7 hàng năm phân theo ngành kinh tế
53
5
Bảng 2.3
Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE)
Trƣờng Wellsping
DANH MỤC HÌNH VẼ
STT
Hình
Nội dung
Trang
1
Hình 1.1
Mô hình quản trị chiến lƣợc toàn diện của Fred
R. David
17
2
Hình 1.2
Các lực lƣợng điều khiển cuộc cạnh tranh trong
ngành
19
3
Hình 2.1
45
4
Hình 2.2
45
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
"Quốc tế hóa Giáo dục là xu hƣớng mang tính toàn cầu, nhằm chia sẻ những
kinh nghiệm tốt nhất giữa các quốc gia về mọi lĩnh vực trong giáo dục, từ đào
nói chung và trƣờng Wellspring nói riêng.
Nhận thức đúng đƣợc vai trò của kế hoạch chiến lƣợc, tác giả đi vào xây
dựng kế hoạch chiến lƣợc trong những năm đầu hoạt động cho trƣờng
Wellspring để phát huy điểm mạnh, khai thác hiệu quả các nguồn lực có sẵn.
Bƣớc đầu, trƣờng đã có những thành công nhất định, đƣợc ghi nhận trong ngành
giáo dục nói riêng và giáo dục song ngữ quốc tế nói chung. Tuy vậy, trƣớc
những thay đổi nhanh chóng của thị trƣờng giáo dục, kinh tế, nhu cầu của khách
hàng, chiến lƣợc hiện chƣa thực sự đáp ứng đƣợc. Về cơ bản, trƣờng vẫn chƣa
khai thác hết đƣợc các điểm mạnh, nguồn lực sẵn có của trƣờng. Xuất phát từ
những nguyên nhân trên, chúng tôi nhận thấy, trƣờng Phổ thông Song ngữ Liên
cấp Wellspring cần phải xác định cho mình một hƣớng đi đúng đắn, một kế
hoạch chiến lƣợc dài hạn, phù hợp mới có thể phát triển và tồn tại lâu dài, góp
phần nâng cao chất lƣợng giáo dục, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội
cho thành phố Hà Nội nói riêng, sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa của đất
nƣớc nói chung. Do đó, tôi chọn đề tài “ Hoạch định chiến lƣợc phát triển trƣờng
Phổ thông Song ngữ Liên cấp Wellspring giai đoạn 2012-2017” làm luận văn tốt
nghiệp cho mình để trả lời câu hỏi: Hoạch định chiến lƣợc phát triển trƣờng Phổ
thông song ngữ Liên cấp Wellspring giai đoạn 2012-2017 nhƣ thế nào?
2. Tình hình nghiên cứu:
Phát triển giáo dục luôn là vấn đề đƣợc xã hội quan tâm, đƣợc nhà nƣớc ta
đầu tƣ cả về tài chính và các ƣu đãi khác và cũng đã có rất nhiều đề tài khoa
học, luận văn, luận án nghiên cứu về phát triển giáo dục nhƣ:
3
- Luận văn “ Chỉ đạo đổi mới phuơng pháp dạy học của hiệu truởng các
truờng Trung học cơ sở quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội” của ThS
Nguyễn Thị Minh Ngọc ( ngành Quảng lý giáo dục năm 2012). Luận văn đã
nêu ra thực trạng đổi mới dạy học hiện nay, các biện pháp chỉ đạo đổi mới
khác nhau để nâng cao hoạt động dạy và học trong các trƣờng trung học cơ sở
ở quận Hoàng Mai.
đó, vấn đề quốc tế hóa giáo dục đã đƣợc đề cập và triển khai, minh chứng
cho sự cần thiết tạo ra những bƣớc ngoặt mới cho nền giáo dục định hƣớng
quốc tế. Trong những năm gần đây hàng loạt các trƣờng quốc tế, song ngữ
quốc tế đƣợc mở ra từ Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông, với
các chƣơng trình đào tạo tƣơng đƣơng với các chƣơng trình giáo dục của các
nƣớc có nền giáo dục phát triển, đáp ứng nhu cầu tăng chất lƣợng giáo dục,
đảm bảo cở sở vật chất hiện đại, bƣớc đệm cho nhu cầu du học hoặc theo học
đại học tại các trƣờng đại học quốc tế tại Việt Nam. Ngoài ra còn rất nhiều tài
liệu nghiên cứu cấp cá nhân, các cuộc đối thoại về vấn đề giáo dục dƣới góc
nhìn kinh tế. Tuy nhiên cho đến nay chƣa có một đề tài nghiên cứu, luận văn,
luận án liên quan đến hoạch định chiến lƣợc phát triển giáo dục cho các
trƣờng quốc tế, song ngữ quốc tế trong địa bàn Hà Nội. Chính vì thế đề tài
đƣợc chọn thực sự mới mẻ, đáp ứng xu thế quốc tế hóa giáo dục hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu của luận văn là nhằm đinh hƣớng, xây dựng chiến
lƣợc phát triển và đề ra giải pháp thực hiện chiến lƣợc cho Trƣờng Phổ thông
song ngữ Liên cấp Wellspring đến năm 2017. Từ đó giúp trƣờng thích ứng
đƣợc với những biến động của môi trƣờng, sử dụng hiệu quả các nguồn lực
5
của mình và đạt đƣợc mục tiêu đề ra, đảm bảo vị thế cạnh tranh của mình,
liên kết quốc tế, đảm bảo chất lƣợng đào tạo, thu hút học sinh, ngày càng phát
triển ổn định, bền vững.
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
Nghiên cứu đúng đắn bản chất của chiến lƣợc, hoạch định chiến
lƣợc nhằm định hƣớng đúng đắn mục tiêu đạt tới của đề tài.
Thống kê số liệu liên quan đến các yếu tố ảnh hƣởng đến việc
xây dựng chiến lƣợc phát triển.
Nghiên cứu thực trạng hoạt động của trƣờng để phát huy điểm
hƣởng, điểm mạnh, yếu.
Phƣơng pháp hệ thống: Sau khi thu thập đƣợc thông tin, ta
cần hệ thống lại một cách khoa học, để nghiên cứu đầy đủ các đối tƣợng khác
nhau, có mối liên hệ qua lại cùng nhau tác động đến trƣờng Wellspring.
Phƣơng pháp thống kê: Các số liệu thu thập đƣợc cần xử
lý có quy trình sẵn, từ đó rút ra các kết luận để phân tích đánh giá việc thực
thi chiến lƣợc tại trƣờng Wellspring.
Phƣơng pháp đối chiếu, so sánh để phân tích đối thủ cạnh
tranh tức là sau khi tổng hợp đƣợc số liệu, thông tin liên quan, chúng ta đối
chiếu, so sánh với các đối thủ cạnh tranh là các trƣờng giáo dục quốc tế nói
riêng, các đơn vị trong ngành nói chung. Qua đó Wellspring đƣa ra khung lý
thuyết đối chiếu hiện trạng hoạt động của mình, nhằm xác định mục tiêu cũng
nhƣ đƣa ra các giải pháp chiến lƣợc.
Phƣơng pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của các
chuyên gia trong ngành giáo dục, quản lý giáo dục, quản lý kinh tế về những
yếu tố tác động và mức độ tác động của các yếu tố đó đới với tổ chức là
trƣờng Song ngữ Quốc tế.
7
6. Kết cấu đề tài
Kết cấu của đề tài ngoài phần mở đầu và phần kết luận, gồm 3 chƣơng:
- Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hoạch định chiến lƣợc trong các trƣờng học.
- Chƣơng 2: Thực trạng công tác hoạch định chiến lƣợc phát triển trƣờng phổ
thông song ngữ Liên cấp Wellspring.
- Chƣơng 3: Hoạch định phát triển chiến lƣợc và giải pháp phát triển của
trƣờng Phổ thông song ngữ Liên cấp Wellspring.
8
làm đƣợc điều đó nếu có kế hoạch lâu dài, tập trung vào mục tiêu cụ thể, có
chiến lƣợc rõ ràng cho sự thay đổi. Hoạch định chiến lƣợc phát triển trƣờng
học là một quá trình mà qua đó các trƣờng đặt mục tiêu phát triển, đƣa ra
quyết định về cách thức để đạt đƣợc mục tiêu này.
Hoạch định chiến lƣợc là nội dung rất quan trọng của quản trị chiến lƣợc,
bao gồm các nội dung công việc là xác định viễn cảnh và sứ mạng của tổ
chức, phân tích môi trƣờng bên trong để nhận diện những điểm mạnh và điểm
yếu của tổ chức; phân tích môi trƣờng bên ngoài để nhận diện các cơ hội và
thách thức qua đó xem xét lại các mục tiêu, lựa chọn các chiến lƣợc.
Quy trình hoạch định chiến lƣợc trong kinh doanh gồm có 5 bƣớc: thiết lập
mục tiêu (nguyện vọng của cổ đông, khả năng tài chính, cơ hội), đánh giá thực
trạng (đánh giá môi trƣờng kinh doanh, đánh giá nội lực), xây dựng chiến lƣợc,
chuẩn bị và thực hiện kế hoạch chiến lƣợc, đánh giá và kiểm soát kể hoạch.
Nƣớc ta đã gia nhập tổ chức thƣơng mại (WTO), vấn đề toàn cầu hoá
và hội nhập quốc tế vừa tạo ra quá trình hợp tác để phát triển, vừa là quá trình
cạnh tranh gay gắt của các nƣớc đang phát triển để bảo vệ lợi ích quốc gia,
bảo tồn bản sắc văn hoá và truyền thống của dân tộc. Những xu thế chung đó
đã tạo ra những yêu cầu mới và tạo ra sự biến đổi nhanh chóng, sâu sắc đến
tất cả các lĩnh vực hoạt động xã hội trên toàn cầu, trong đó có giáo dục. Giáo
dục của thế giới đi vào thế kỷ 21 đã xác định 4 trụ cột quan trọng là “học để
biết, học để làm, học để chung sống và học để hoàn thiện mình”. Nhà trƣờng
Việt Nam phải đào tạo con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện với những
phẩm chất tốt đẹp vốn có, đồng thời phải xác định mục tiêu cơ bản cho ngƣời
học ở từng cấp học phấn đấu đạt đƣợc trong suốt quá trình học tập là biết,
làm, hợp tác và tự hoàn thiện mình. Vì vậy đổi mới lãnh đạo và quản lý giáo
dục nói chung và nhà trƣờng nói riêng là một tất yếu khách quan và là sự đòi
hỏi cấp thiết của xã hội trong giai đoạn hiện nay.
10
1.1.2. Vai trò của hoạch định chiến lược phát triển trong các trường học
moojy trƣờng học hoạch định tốt sẽ giúp tổ chức đó chủ động hơn trong các
hoạt động, việc dự liệu biến động của môi trƣờng đƣợc đối phó tốt hơn và tất
nhiên ngƣợc lại nếu tổ chức đó hoạch định kém sẽ gặp phải rất nhiều khó
khăn trong mọi hoạt động của tổ chức.
Công tác hoạch định là thƣớc đo nguồn lực của nhà quản trị. Khi nhà
quản trị thực hiện công tác hoạch định cho tổ chức thì nhà quản trị phải nắm
đƣợc trình độ, năng lực làm việc của các cá nhân, nhân viên trong tổ chức để
phân chia công việc cho phù hợp nhằm thực hiện đƣợc các mục tiêu đã đề ra.
Bên cạnh đó trong quá trình thực hiện các mục tiêu mà nhà quản trị đã đề ra
trong hoạch định thì dựa vào kết quả đạt đƣợc nhà quản trị sẽ đánh giá đƣợc
các nguồn lực của tổ chức hay nói cách khách “công tác hoạch định là thƣớc
đo nguồn lực của nhà quản trị”.
Hoạch định chiến lƣợc phát triển một trƣờng học là một kế hoạch phát
triển, trong đó đƣa ra một lộ trình rõ ràng và đơn giản, các biện pháp sử dụng
tài nguyên của trƣờng học nhằm tập trung vào mục tiêu đã đặt ra. Chiến lƣợc
sẽ đƣợc dựa trên chính sách giáo dục của Bộ Giáo Dục và Đào tạo; quan điểm
chỉ đạo phát triển giáo dục chung của cả nƣớc để đƣa ra một kế hoạch hành
động cụ thể cho một trƣờng học trong một thời gian nhất định.
1.1.2.2. Lợi ích của hoạch định chiến lược trong trường học
Hoạch định chiến lƣợc đem lại cho trƣờng học những lợi ích thiết thực đó là:
- Công tác hoạch định giúp các trƣờng thấy rõ hƣớng đi của mình
trong tƣơng lai để các nhà quản trị xem xét và quyết định trƣờng đó nên đi
theo hƣớng nào và khi nào thì đạt mục tiêu.
- Công tác hoạch định giúp các nhà quản trị luôn chủ động trƣớc
những thay đổi của môi trƣờng kinh doanh, thấy rõ cơ hội và nguy cơ xảy ra
12
trong kinh doanh để phân tích, đánh giá, dự báo các điều kiện môi trƣờng
kinh doanh trong tƣơng lai. Từ đó giúp các trƣờng tận dụng đƣợc cơ hội, đẩy
lùi nguy cơ để chiến thắng trong cạnh tranh và giành thắng lợi.
doanh giáo dục. Khi đó, các doanh nghiệp đã giành đƣợc quyền tự chủ trong
kinh doanh, tự phải tìm ra con đƣờng đi riêng cho phù hợp để có thể tồn tại và
phát triển trong cơ chế mới. Do đó mà công tác hoạch định chiến lƣợc là
không thể thiếu đƣợc trong tình hình mới.
Hiện nay khi chuyển sang kinh doanh trong nền kinh tế thị trƣờng, đa số
các doanh nghiệp phải đối mặt với những điều kiện kinh doanh ngày càng khó
khăn, phức tạp mang tính biến động và rủi ro cao, song việc làm cho doanh
nghiệp thích nghi với sự thay đổi môi trƣờng là hết sức cần thiết, quyết định
sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp.
Sự tăng tốc của biến đổi môi trƣờng, sự canh tranh ngày càng gay gắt,
việc ngày càng khan hiêm các tài nguyên dẫn đến sự gia tăng nhu cầu về phía
xã hội, từ nội bộ của doanh nghiệp và cá nhân khác nhau đã làm cho hoạch
định chiến lƣợc doanh nghiệp ngày càng có tầm quan trọng lớn đối với các
doanh nghiệp
1.1.3. Tiêu chí đánh giá công tác hoạch định chiến lược
Để công tác hoạch định chiến lƣợc phát triển nhất thiết phải có những
căn cứ thực tế và khoa học. Hoạch định dựa trên cơ sở căn bản nào tùy thuộc
vào nền văn hóa, tính lãnh đạo, môi trƣờng hoạt động, tầm mức và chuyên
môn của một doanh nghiệp. Cơ sở căn bản thƣờng đƣợc dùng nhất trong đánh
giá công tác hoạch định là các mục tiêu chiến lƣợc của doanh nghiệp. Một kế
hoạch tập trung vào ý tƣởng xác định rõ nhiệm vụ, định hƣớng phát triển, các
giá trị của doanh nghiệp, các mục tiêu phải hoàn tất để hoàn thành nhiệm vụ,
các bƣớc cần thực hiện để hoàn thành mục tiêu. Những khác biệt trong việc
14
thể hiện các hoạt động chiến lƣợc phát triển ở các công ty, doanh nghiệp là
hoàn toàn tùy thuộc vào tầm mức của công ty, tổ chức đó. Là một doanh
nghiệp lớn, đƣơng nhiên, các mục tiêu chiến lƣợc phải phức tạp và dài hạn
hơn là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Một kế hoạch chiến lƣợc hiệu quả
- Thực tế: Thật khó có thể hoàn tất một mục tiêu không rõ ràng kiểu
nhƣ “làm việc nỗ lực hơn”. Một mục tiêu nhƣ “viết ra giấy các bƣớc hành
động” sẽ dễ dàng đƣợc hình dung và thực hiện hơn.
- Có thể đo lƣờng: Khó có thể xác định tính quan trọng của mục tiêu
“viết ra giấy các bƣớc hành động”. Mọi việc sẽ rõ ràng hơn với một mục tiêu
có định lƣợng cụ thể nhƣ “viết ra giấy các bƣớc hành động chi tiết”/
- Có thể chấp nhận: Ngƣời đƣợc giao nhiệm vụ hoàn tất mục tiêu phải
chấp nhận đƣợc tính thực tế của mục tiêu đó để có thể nỗ lực và hoàn tất
nhiệm vụ đƣợc giao.
- Phải khả thi: Nếu mục tiêu không khả thi, ngƣời đƣợc giao nhiệm vụ
có chấp nhận cũng không thể hoàn thành nhiệm vụ của mình và sẽ hoang
mang, mất lòng tin khi đối với với khó khăn trong khi thi hành.
- Có thời hạn cụ thể: Ngƣời đƣợc giao nhiệm vụ sẽ rõ ràng với những
nỗ lực thể hiện của mình hơn khi có một mục tiêu có thời gian hoàn tất cụ thể
nhƣ “viết ra giấy các bƣớc hành động chi tiết”
- Mục tiêu nên thúc đẩy ngƣời thực hiện nỗ lực hơn: Một mục tiêu có
khả năng thúc đẩy nỗ lực sẽ làm tăng khả năng thể hiện của ngƣời chịu trách
nhiệm hành động…
Với một kế hoạch chiến lƣợc, phát triển minh bạch và thực tế, mọi
ngƣời liên quan cũng nhƣ các hoạt động của doanh nghiệp sẽ đƣợc định
hƣớng rõ ràng và nhất quán với mục tiêu, với nhiệm vụ của tập thể. Một tập
16
thể đƣợc định hƣớng minh bạch sẽ tạo thành động lực phát triển mạnh hơn và
mục tiêu cuối cùng sẽ có thể nhanh chóng hoàn thành hơn.
Quản trị có hiệu lực bắt đầu với một quan niệm về điều mà doanh nghiệp
nên trở thành, nên làm và định hƣớng về nơi mà công ty cần hƣớng tới, thiếu
định hƣớng các công ty không biết một cách chắc chắn về những gì thuộc về
tình thế kinh doanh mà họ đang hƣớng tới
1.2. QUY TRÌNH VÀ NỘI DUNG HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƢỢC
Thông tin phản hồi
Hình thành Thực thi Đánh giá
Chiến lƣợc Chiến lƣợc Chiến lƣợc
Hình 1.1: Mô hình quản trị chiến lƣợc toàn diện của Fred R. David [4]
Thu nhập bình quân đầu ngƣời: thu nhập bình quân đầu ngƣời tăng lên
sẽ kéo theo sự gia tăng về nhu cầu, số lƣợng, chất lƣợng hàng hóa,
làm thay đổi thị hiếu ngƣời học sinh.
Yếu tố làm phát, tỷ giá ngoại hối, chính sách tài chính tiền tệ cũng ảnh
hƣởng lớn đến chiến lƣợc kinh doanh của trƣờng.
Xét lại mục
tiêu kinh
doanh
Thực hiện
việc kiểm soát
bên ngoài để
xác định các
theo
đuổi
Đề ra
các
chính
sách
Đo
lƣờng và
đánh giá
thành
tích
Phân
phối các
nguồn
tài
nguyên
18
- Các yếu tố chính trị, pháp luật:
Bao gồm hệ thống quan điểm, đƣờng lối, chính sách, pháp luật, các xu
hƣớng chính trị, đối ngoại. Sự thay đổi các yếu tố này có thể tạo ra các cơ hội
hoặc nguy cơ cho doanh nghiệp. Các trƣờng học cần tìm hiểu những thay đổi
này để kịp thời thích ứng.
- Các yếu tố xã hội:
Các yếu tố xã hội thƣờng thay đổi chậm, đôi khi rất khó nhận ra. Sự thay
đổi một trong các yếu tố xã hội dẫn đến sự thay đổi xu hƣớng doanh số, khuôn
mẫu tiêu khiển, khuôn mẫu hành vi xã hội, ảnh hƣởng phẩm chấy đời sống dân
cƣ và cả các trƣờng học. Do đó, các trƣờng cần phải phân tích những yếu tố xã
hội để xác định những nguy cơ, đe dọa tiềm ẩn.
- Yếu tố tự nhiên: