GIẢI PHÁP BỒI DƯỠNG, XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
A - ĐẶT VẤN ĐỀ:
Tiểu học là một bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, nó có
vai trò nền tảng rất quan trọng, có đặc điểm bản sắc riêng, giáo dục Tiểu học tạo
ra những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho trẻ em. Cần phải thấy rằng
những gì cần thiết mà không tạo cho trẻ khi còn học ở Tiểu học thì sau này khó
mà thực hiện được những bậc học tiếp theo. Đặc biệt trong thời đại hiện nay,
thời đại khoa học phát triển như vũ bảo. Thời đại của công nghệ cao của tin học.
Toàn bộ nhân loại đang cố gắng chuyển mình để theo kịp những thành tựu khoa
học kĩ thuật hiện đại. Mỗi quốc gia phải tự mình tìm một lối đi thích hợp để
không bị tụt hậu. Việt Nam chúng ta cũng nằm trong guồng quay ấy. Công cuộc
đổi mới này đề ra những yêu cầu mới đối với hệ thống giáo dục ở nước ta.
Giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường, giáo viên là lực lượng
giáo dục chính giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động giảng dạy và giáo dục. Đội
ngũ giáo viên quyết định chất lượng giáo dục của Nhà trường, chính vì thế mà
công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên có tầm quan trọng chiến
lược, có tính chất quyết định chất lượng giáo dục và dạy học trong nhà trường,
bởi lẽ lao động sư phạm là lao động sáng tạo, đòi hỏi người giáo viên phải có
kiến thức sâu và toàn diện, luôn bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệ thuật sư
phạm. Tính đa dạng, phức tạp của hoạt động giảng dạy - giáo dục đòi hỏi người
lãnh đạo nhà trường phải thường xuyên chú ý đến việc bồi dưỡng nâng cao trình
độ lý luận và nghiệp vụ của giáo viên.
Hiện nay chúng ta đang có nhiều đổi mới trong công tác giáo dục, đồng
thời tham gia hội nhập kinh tế thế giới, hoà mình vào xu thế toàn cầu hoá, do đó
vấn đề nâng cao trình độ lý luận và nghiệp vụ của giáo viên càng trở nên cấp
1
bách. Một nhà trường mà các giáo viên được thường xuyên bồi dưỡng về chuyên
môn, nghiệp vụ cũng như đổi mới phương pháp trong giảng dạy thì chất lượng
giáo dục mới được nâng cao và theo kịp xu hướng giáo dục của thời đại. Quá
trình này đòi hỏi đội ngũ phải thể hiện bản lĩnh và năng lực của mình.
hiện tốt việc xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, xây dựng trường
đạt chuẩn quốc gia sớm nhất. Với suy nghĩ đó, tôi chọn đề tài nghiên cứu "Một
số giải pháp bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học” nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh ở nhà trường.
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I- CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, Đảng ta đã đặc bịêt coi trọng vị trí
con người, coi con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển. Văn
kiện Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 4 khoá VII đã nêu: “Con
người phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần,
trong sáng về đạo đức là động lực xây dựng xã hội mới, đồng thời là mục tiêu
của xã hội. Vì vậy, mọi chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước phải quán
triệt về chăm sóc bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người”.
Đứng trước yêu cầu đó của cách mạng, Giáo dục - Đào tạo phải đào tạo ra
những con người tự chủ, năng động sáng tạo, có năng lực giải quyết các vấn đề
thường gặp, tự lo được việc làm, lập nghiệp và thăng tiến trong cuộc sống, qua
đó góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh.
Thực hiện nhiệm vụ của Giáo dục không ai khác ngoài vai trò của người
thầy, vì đó là lực lượng chủ chốt của ngành giáo dục, đồng thời vai trò người
thầy quyết định sự thành bại sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo. Bàn về vị trí vai trò
3
của người thầy giáo trong sự nghiệp giáo dục, nguyên Thủ tướng Phạm Văn
Đồng có nói: “Thầy giáo là nhân vật trung tâm trong nhà trường, là người quyết
định đào tạo nên những con người mới xã hội chủ nghĩa. Chính vì vậy thầy giáo
phải không ngừng phấn đấu vươn lên, rèn luyện, tu dưỡng phấn đấu về mọi mặt,
để thực sự xứng đáng là người thầy giáo xã hội chủ nghĩa. Thủ tướng cũng chỉ
rõ: “Vấn đề lớn nhất trong giáo dục hiện nay là tạo điều kiện thuận lợi nhất để
đội ngũ giáo viên dần dần trở thành một đội quân đủ năng lực, đủ tư cách làm
tròn sứ mạng của mình. Chất lượng giáo dục trước mắt và tương lai tuỳ thuộc
Tuy nhiên bên cạnh đó nhà trường gặp không ít những khó khăn như: Cơ
sở vật chất của trường nhận bàn giao lại của trường Tiểu học và THCS Nghi
Xuân xây dựng đã lâu, vừa thiếu vừa xuống cấp, thiếu về phòng học, các phòng
chức năng, bàn ghế học sinh thì không đúng quy cách và hư hỏng nhiều. Đồ
dùng thiết bị dạy học khi mới thành lập chưa có, mãi đến năm học 2011 - 2012
mới được Sở GD&ĐT cấp đồ dùng dạy học trị giá trên 26 triệu đồng và huyện
hỗ trợ 50 triệu đồng để nhà trường mua đồ dùng, thiết bị dạy học, phần còn lại
chủ yếu do nhà trường mua sắm hàng năm bằng việc huy động các nguồn kinh
phí khác.
Về đội ngũ giáo viên vẫn còn một vài giáo viên tuổi cao, sức khoẻ hạn chế
và một vài giáo viên khác không bắt kịp với sự nghiệp giáo dục hiện nay thể hiện
như việc vận dụng, đổi mới phương pháp dạy học, cập nhật và ứng dụng công
nghệ thông tin trong dạy học, thậm chí không sử dụng được máy vi tính để soạn
giáo án chưa nói đến dạy bằng giáo án điện tử. Một số giáo viên dạy tin, ngoại
ngữ là giáo viên hợp đồng huyện mang tính thời vụ không công tác lâu dài tại
trường cũng tạo nên những hạn chế nhất định trong việc giáo dục toàn diện học
sinh và nâng cao chất lượng giáo dục.
5
Từ những thuận lợi khó khăn và thực tế đội ngũ giáo viên nhà trường, là
người cán bộ quản lý bản thân tôi nhận thức được việc bồi dưỡng, xây dựng đội
ngũ giáo viên trong nhà trường là vấn đề cần phải đặc biệt quan tâm nhằm mục
đích nâng cao chất lượng giáo dục. Trong những năm qua trường đã tập trung chỉ
đạo, thực hiện nhiều biện pháp quản lý có hiệu quả để xây dựng đội ngũ giáo
viên và duy trì nề nếp, xây dựng hoạt động chuyên môn trong nhà trường từng
bước ổn định, góp phần tạo nên chất lượng giáo dục của nhà trường ngày càng
phát triển xứng tầm với một trường ở trung tâm huyện.
III - GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
Để việc bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ giáo viên của nhà trường đạt hiệu quả
cao, là người cán bộ quản lý bản thân tôi đã vận dụng một số giải pháp sau:
1- Tăng cường nhận thức, công tác giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, tác
4 - Xây dựng quy chế làm việc khoa học nhằm nâng cao hiệu quả của các
hoạt động trong nhà trường. Quản lý dựa trên mục tiêu kế hoạch, chỉ đạo các tổ,
các cá nhân làm việc theo kế hoạch, tất cả công việc phải được kế hoạch hoá, cụ
thể hóa, tiêu chuẩn hoá. Dựa trên Điều lệ Trường Tiểu học và các văn bản hướng
dẫn của cấp trên xây dựng các nội quy, quy chế về nề nếp, về hoạt động chuyên
môn, đổi mới lề lối làm việc hiệu quả và dân chủ.
5 - Xây dựng củng cố hoạt động của tổ chuyên môn: Đây là một nội dung
quan trọng trong công tác quản lý, nó có vai trò rất lớn trong công tác bồi dưỡng,
xây dựng đội ngũ giáo viên và chất lượng giáo dục. Hoạt động hiệu quả của mỗi
giáo viên sẽ tạo ra điều kiện tốt nhất để mỗi giáo viên tự học hỏi lẫn nhau về kiến
thức, về chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm, từ đó nâng cao trình độ năng lực
của mình.
Với vai trò như vậy đòi hỏi tổ chuyên môn phải được tổ chức hợp lý và
7
hoạt động có nề nếp và khoa học. Hiệu trưởng phải biết lựa chọn giáo viên cốt
cán làm tổ trưởng chuyên môn, phải biết phân công nhiệm vụ cho giáo viên đúng
người, đúng việc phù hợp với năng lực, sở trường của mỗi người, đáp ứng những
nguyện vọng chính đáng tạo điều kiện thuận lợi để mọi người hoàn thành tốt
nhiệm vụ được giao.
Phát huy vai trò hoạt động của tổ chuyên môn đảm bảo thường xuyên, liên
tục và hiệu quả trong quá trình quản lý chỉ đạo các hoạt động giáo dục, trong
kiểm tra, thanh tra, trong dự giờ thao giảng, trong sinh hoạt chuyên môn thường
kỳ, nội dung sinh hoạt chuyên môn phải cụ thể bằng kế hoạch năm học, kế hoạch
tháng, kế hoạch tuần…. Sinh hoạt chuyên môn phải đảm bảo chất lượng, yêu cầu
đặt ra không chỉ đơn thuần là đánh giá hoạt động đã qua và nêu kế hoạch thời
gian tới mà cần phải xây dựng các chuyên đề sinh hoạt ở mỗi buổi.
Nhà trường cần tạo điều kiện để giáo viên được học tập bồi dưỡng, nâng
cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ như học tập nâng chuẩn, học tập các chuyên
đề. Thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn mang tính tập thể với
nhiều các chuyên đề bổ ích như: Chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học,
công tác thanh kiểm tra. Đồng thời phải chỉ đạo tốt của hoạt động của tổ chuyên
môn trong công tác kiểm tra cũng như công tác tự kiểm tra của mỗi giáo viên,
nhân viên. Sử dụng kết quả kiểm tra để nhắc nhở, rút kinh nghiêm những giáo
viên chưa thực chưa tốt hoặc có thiếu sót trong quá trình công tác, đồng thời
tuyên dương, khích lệ, phát huy những mặt tích cực.
7- Hàng năm cần huy động tốt các nguồn kinh phí tăng cường đồ dùng
thiết bị dạy học, tài liệu tham khảo. Tổ chức thi làm đồ dùng dạy học, viết sáng
kiến kinh nghiệm. Đồng thời làm tốt công tác tham mưu tăng cường, bổ sung cơ
sở vật chất nhà trường nhằm phục vụ tốt nhất cho các hoạt động giáo dục, hoạt
9
động dạy và học.
8 - Làm tôt công tác thi đua khen thưởng ngay trong từng đợt thi đua, khen
thưởng phải đảm bảo tính kịp thời, dân chủ, công bằng đúng đối tượng, khen
thưởng về tinh thần, vật chất mang tính động viên, khích lệ. Thông qua các
phong trào thi đua giáo viên đã có thêm được rất nhiều kinh nghiệm trong công
tác giảng dạy. Hoạt động này thật sự thiết thực cho công tác tự học, tự rèn luyện
của mỗi người.
9 - Nêu cao vai trò Lãnh đạo của Chi bộ đảng trong quá trình lãnh chỉ đạo
các hoạt động của nhà trường, đồng thời làm tốt công tác phối hợp với các tổ
chức như: Công đoàn, đoàn Thanh niên, Đội sao nhi đồng trong tổ chức, thực
hiện các hoạt động giáo dục nhà trường
IV- KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Qua quá trình công tác, bằng sự dày công với những việc làm đầy đủ cơ sở
lý luận và thực tiển trong 2 năm học 2009 -2010, 2010 - 2011 và học kỳ 1 năm
học 2011 - 2012 này bản thân tôi đã chú trọng bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ giáo
viên có nhiều hiệu quả, ảnh hưởng tốt đến chất lượng giáo dục toàn diện của nhà
trường, đưa chất lượng của trường ngày càng đi lên. Kết quả đạt được đó là tiền
đề, là cơ sở tạo đà cho những bước phát triển mới. từ những kết quả thực tế trong
việc xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện. Bản thân tôi đã tự rút ra những kinh nghiệm sau:
hưởng không nhỏ tới quá trình giáo dục của nhà trường. Bằng tất cả sự nỗ lực
của đội ngũ cấn bộ quản lý và giáo viên trong nhà trường, đã và đang hoàn thiện
dần đội ngũ về số lượng và chất lượng. Tôi luôn xác định: “Bồi dưỡng và xây
dựng đội ngũ giáo viên” là nhiệm vụ quan trọng cần được tiến hành thường
xuyên, bằng nhiều biện pháp, là nhiệm vụ trước mắt và lâu dài song nó cũng là
11
vấn đề mang tính cấp bách vì nó quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục của
nhà trường. Từ sự quan tâm bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ qua những việc làm
thiết thực trong quá trình quản lý chỉ đạo ở trường đến nay đã có những kết quả
cụ thể như sau:
- Về tư tưởng chính trị: Nhìn chung giáo viên đã phấn khởi bám trường,
bám lớp, tâm huyết, trách nhiệm, say sưa với nghề. Trong công việc, mọi người
có ý thức tự giác thực hiện nghiêm túc Đường lối, chủ trương, chính sách của
Đảng, Pháp luật của Nhà nước, các quy định, quy chế của ngành, của trường.
Không có cán bộ giáo viên vi phạm quy chế chuyên môn và vi phạm Pháp luật.
- Về chuyên môn: Đến nay nhà trường đã có 100% giáo viên chuẩn về đào
tạo trong đó trên chuẩn đạt trên 80%, còn lại một số giáo viên chưa học trên
chuẩn là giáo viên quá độ tuổi đi học và giáo viên hợp đồng huyện. Qua kiểm
tra, dự giờ thăm lớp 100% giáo viên đều được xếp loại từ Trung bình trở lên
trong đó xếp Khá giỏi đạt trên 75%.
+ Kết quả Hồ sơ qua kiểm tra năm 2011 -2012: Tổng kiểm tra: 26 bộ trong
đó xếp loại Tốt 23 bộ = 88.5% , Khá 03 bộ = 11.5%
+ Kết quả dự giờ năm 2011 - 2012: 41 giờ trong đó Giỏi 22 giờ = 53.7%,
Khá 14 giờ = 34.1% và trung bình 05 giờ = 12.2%
- Xếp loại về Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học:
+ Năm 2009 - 2010: Có 28 giáo viên được xếp loại(trong đó loại xuất sắc:
10đ/c = 35.7%, loại khá: 16 đ/c = 57.2%, loại trung bình: 02 đ/c = 7.1%)
+ Năm 2010 - 2011: Có 33 giáo viên được xếp loại(trong đó loại xuất sắc:
16đ/c = 48.8%, loại khá: 12 đ/c = 36.1%, loại trung bình: 05 đ/c = 15.1%)
+ Năm 2011 - 2012: Chưa hoàn thành đánh giá, xếp loại, nhưng nhìn tổng
Các mặt
G.Dục
Tổng số Khối 1 Khối 2 Khối 3 Khối 4 Khối 5
SL % SL % SL % SL % SL % SL %
Văn hoá
Loại giỏi 142 37.2 43 56.2 42 55.3 25 35.2 19 22.0 13 17.3
Loại khá 136 35.6 22 32.9 27 35.6 28 39.5 35 40.6 24 32.1
Loại TB 98 25.9 6 8.2 6 7.8 18 25.3 32 37.4 36 48.0
Loại Yếu 5 1.3 2 2.7 1 1.3 0 0 2 2.6
Cộng 381
100
73
100
76
100
71
100
86
100
75
100
Hạnh kiểm
Loại đạt 381 100 73 100 76 100 71 100 86 100 75 100
Cha đạt 0 0 0 0 0 0 0
Cộng 381
100
73
100
76
100
Qua bảng thống kê chất lượng đội ngũ và chất lượng học sinh các năm cho
thấy chất lượng toàn diện cũng tăng. Tỷ lệ học sinh xếp loại Hạnh kiểm Thực
hiện đầy đủ, học lực xếp loại Khá giỏi, học sinh hoàn thành chương trình tiểu
học, lên lớp được duy trì và tăng cao đáng kể. Đặc biệt tỷ lệ học sinh yếu rất
thấp(Học sinh yếu chủ yếu là trẻ khuyết tật học hoà nhập). Đây là thắng lợi bước
đầu mà bản thân tôi thiết nghĩ mình cần phải có những biện pháp, những kinh
nghiệm có giá trị hơn nữa để đưa chất lượng giáo dục của nhà trường ngày một
nâng cao xứng tầm với trường trọng điểm của khối tiểu học huyện nhà.
C - KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT:
Để chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường ngày một được nâng
cao, yêu cầu đặt ra với mỗi trường là phải có đầy đủ về cơ cấu giáo viên bộ môn
như giáo viên văn hóa, giáo viên dạy các môn đặc thù, giáo viên dạy các môn tự
chọn. Bên cạnh đó phải có đầy đủ các nhân viên hành chính làm các công tác
khác nhằm hỗ trợ các hoạt động giáo dục học sinh. Khi đã đủ về cơ cấu giáo
14
viên, nhân viên người quản lý phải biết phân công nhiệm vụ phù hợp với năng
lực, sở trường và những nguyện vọng chính đáng của từng CBGV tạo mọi điều
kiện để mỗi CBGV hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.
Đặc biệt là trong quá trình quản lý, người quản lý phải có kế hoạch bồi
dưỡng đội ngũ cả về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức, tinh thần trách
nhiệm, trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Công việc này phải làm thường xuyên,
liên tục và qua nhiều hình thức, nhiều giải pháp một cách linh hoạt, sáng tạo.
Chúng ta đều biết rằng trong nhà trường đội ngũ giáo viên quyết định đến
chất lượng giáo dục, muốn có chất lượng tốt phải có đội ngũ giáo viên vững
vàng tay nghề, tâm huyết với nghề nghiệp, yêu thương học sinh. Để mỗi giáo
viên phát huy hết năng lực, hiệu quả làm việc người cán bộ quản lý phải tạo ra
không khí làm việc dân chủ, môi trường giáo dục lành mạnh, tạo sự đoàn kết
thống nhất đồng thuận từ trên xuống dưới, quản lý có kế hoạch có mục tiêu và
các giải pháp thực hiện phù hợp nhằm khơi dậy, thúc đẩy tinh thần làm việc của
mỗi người trong các hoạt động giáo dục của nhà trường nói chung, hoạt động
II- Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 4
III- Giải pháp và tổ chức thực hiện 6
IV- Kết quả đạt được 10
C- Kết luận và đề xuất 15
16