Tài chính học Nhóm 2
TÀI CHÍNH HỌC
Chủ đề 3
PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA TÀI CHÍNH CÔNG.
CHỨNG MINH BẰNG CHÍNH SÁCH THU CHI
HIỆN HÀNH
Danh sách nhóm
1
Tài chính học Nhóm 2
LỜI MỞ ĐẦU
Tài chính công hiện đại ngày nay là một phạm trù kinh tế mang tính lịch sử, vì
cùng với quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hóa – tiền tệ, tài chính công
đã tham gia vào quá trình quản lý nền kinh tế, tức là nhà nước đã khai thác, vận
dụng công cụ để điều hành nền kinh tế - xã hội, thúc đẩy nền kinh tế xã hội phát
triển.
Chúng ta có thể thấy bản chất của tài chính trong nền kinh tế thị trường là tổng
thể hệ thống những mối quan hệ kinh tế giữa các thực thể tài chính phát sinh
trong quá trình hình thành phân phối và sử dụng các nguồn lực tài chính.
Vai trò của tài chính công luôn gắn liền với vai trò của nhà nước trong từng thời
kì nhất định. Mỗi nhà nước đều có sứ mạng chính trị riêng, có những quan điểm
khác nhau trong việc quản lý điều hành các hoạt động kinh tế xã hội từ đó tài
chính công là một trong các công cụ được nhà nước sử dụng nhằm thực hiện các
chức năng, nhiệm vụ của nhà nước phù hợp với từng thời kì. Có thể khẳng định
1 điều rằng vai trò của tài chính công là không thể phủ nhận.
I. Tổng quan về tài chính công
2
Tài chính học Nhóm 2
1. Khu vực công
- Theo Joseph E.stiglitz: khu vực công là khu vực của chính phủ
- Một quan điểm khác cho rằng: khu vực công là khu vực của chính phủ(bao
gồm chính phủ trung ương và cơ quan thuộc chính phủ trung ương, chính quyền
Tài chính công gắn liền với các việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà
nước, được thể hiện trên tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, văn hoá, giáo dục, y tế, xã
hội, quốc phòng, an ninh, Hoạt động thu chi tài chính công có tác động đến thu
nhập của hầu hết các chủ thể trong nền kinh tế kể cả chủ thể đầu tư hay tiêu
dùng
4. Cơ cấu tài chính công
Tài chính công là một tổng thể thống nhất do nhiều bộ phận hợp thành .tùy thep
các góc độ tiếp cận khác nhau, tài chính công được phân thành như sau.
Phân theo chủ thể quản lý trực tiếp :
-Tài chính chung của nhà nước:
Chủ thể quản lý tài chính trực tiếp là nhà nước.tài chính chung của nhà nước bao
gồm ngân sách nhà nước các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước.
Ngân sách nhà nước là bộ phận quan trọng nhất của tài chính công .Ngân sách
nhà nước phản ánh các hoạt động chi, thu bằng tiền của nhà nước trong một
khoảng thời gian nhất định nhằm đáp ứng các nhu cầu thực hiện chức năng và
nhiệm vụ của nhà nước .Các hoạt động thu ngân sách nhà nước như thuế, phí, lệ
phí…Hoạt động chi NSNN chủ yếu là chi thường xuyên và chi đầu tư phát
triển .Các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước ở Việt Nam hiện
nay bao gồm: quỹ dự trữ quốc gia,quỹ bảo hiểm xã hội,quỹ phủ xanh đất trống
-Tài chính của các cơ quan hành chính nhà nước :
Ở Việt Nam hiện nay, các cơ quan hành chính bao gồm: cơ quan lập pháp, cơ
quan hành pháp, cơ quan tư pháp… Nhiệm vụ các cơ quan này là cung cấp các
dịch vụ hành chính công cho xã hội.
-Tài chính từ các đơn vị sự nghiệp của nhà nước:
Cung cấp các dịch vụ công cộng cho xã hội trên các lĩnh vực kinh tế,giáo dục, y
tế,văn hóa,xã hội. Hoạt đông không nhằm mục tiêu lợi nhuận mà chỉ mang tính
4
Tài chính học Nhóm 2
phục vụ.Vì vậy, nguồn kinh phí đảm bảo hoạt động cho các đơn vị này là do
NSNN cấp.
chính quốc gia (thu nhập công)nhằm duy trì hoạt động của mình trên các mặt:
kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng…
Vai trò này được thể hiện cụ thể qua việc tài chính công huy động nguồn lực tài
chính cho hoạt động của nhà nước, nhà nước sử dụng nguồn lực đó trong hoạt
động như thế nào, việc huy động và phân phôí nguồn tài chính đó hợp lý hay
chưa.
-Tài chính công phân phối các nguồn lực tài chính đã được huy động và tập
trung hình thành quỹ công cho các nhu cầu chi tiêu của nhà nướctheo những
quan hệ tỷ lệ hợp lý.
-Tài chính công là công cụ để kiểm tra giám sát để bảo đảm cho các nguồn tài
chính đã được huy động một cách hợp lý hay chưa, việc phân phối và sử dụng
đã tiết kiệm và đạt hiệu quả cao nhất không. Từ đó nhà nước sẽ có những biện
pháp điều chỉnh, quỹ tài chính của nhà nước luôn được huy động nhanh nhất,
chính xác hợp lý nhất, đảm bảo nguồn lực cho việc duy trì tồn tại và hoạt động
có hiệu quả của bộ máy nhà nước.
b. Tài chính công là công cụ quan trọng trong quản lý và điều tiết vĩ
mô nền kinh tế xã hội
Vai trò này được thực hiện thông qua việc nhà nước đã khai thác, vận dụng các
công cụ tài chính để điều hành nền kinh tế - xã hội, thúc đẩy kinh tế xã hội phát
triển. Nền kinh tế đặc biệt là kinh tế thị trường với những ưu điểm về khả năng
sáng tạo ra hàng hoá, dịch vụ phong phú, thực hiện được sự phát triển thịnh
vượng.
Về lĩnh vực kinh tế
• Định hướng sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng ổn định và bền vững
Tài chính công đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu
kinh tế, đảm bảo kinh tế tăng trưởng ổn định và bền vững.Với chức năng phân
bổ nguồn lực tài chính thông qua quá trình tạo lập và sử dụng quỹ công, tài
chính công tác động đến việc phân bổ và góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng
các nguồn tài chính trong toàn bộ nền kinh tế.
Công cụ thuế với các mức thuế suất và ưu đãi khác nhau đối với từng loại
đó là mức sống của dân cư, mặt bằng về văn hoá, phúc lợi xã hội.
7
Tài chính học Nhóm 2
Nhu cầu về các hàng hoá dịch vụ công với chất lượng cao như: giáo dục, y
tế, văn hoá và các dịch vụ xã hội khác ngày càng tăng lên cùng với sự phát triển
của kinh tế, văn minh của xã hội đòi hỏi nhà nước phải tăng cường đầu tư công.
Hàng năm, phân bổ nguồn lực tài chính công để thực hiện các biện pháp trong
sự nghiệp giáo dục đào tạo(phổ cập giáo dục), sự nghiệp y tế (chương trình y tế
cộng đồng), sự nghiệp văn hoá, xã hội được thực hiện thông qua các khoản chi
tiêu công. Ngoài ra, nhà nước còn có những khoản chi tiêu công liên quan đến
phúc lợi, an sinh xã hội nhằm nâng cao mức sống của nhân dân.
Kinh tế phát triển tăng trưởng kéo theo sự chênh lệch thu nhập giữa các
vùng miền, vùng dân cư càng gia tăng. Để thực hiện công bằng xã hội, giảm bớt
khoảng cách giữa người giàu và người nghèo chính phủ sử dụng những chính
sách tài chính công thông qua công cụ thu và chi tài chính công. Thuế trực thu
mà cụ thể là thuế thu nhập cá nhân lũy tiến từng phần có vai trò điều tiết mạnh
thu nhập của những người có thu nhập cao và điều tiết mức hợp lý đối với các cá
nhân có thu nhập trung bình hoặc thấp. Bên cạnh đó thuế gián thu như thuế tiêu
thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu có vai trò điều tiết thu
nhập thực tế có khả năng thanh toán của dân cư bằng việc đánh thuế cao với
hàng hóa dịch vụ cao cấp, đánh thuế thấp với các mặt hàng dịch vụ thiết yếu
đảm bảo đời sống dân cư. Với các chính sách trợ cấp, trợ giá, chi các chương
trình mục tiêu sẽ làm giảm bớt khó khăn của người nghèo những người thuộc
diện chính sách đối tượng khó khăn… thường phát huy tác dụng cao vì đối
tượng được hưởng rất dễ xách định. Tuy nhiên điều tiết thu nhập của dân cư còn
chú ý duy trì mức độ chênh lệch vừa phải để tạo điều kiện cho các cá nhân có
mức thu nhập chính đáng được hưởng mức thu nhập của mình, không cào bằng
thu nhập thông qua phân phối tài chính.
Như vậy, về mặt xã hội, tài chính công là một công cụ quan trọng được nhà
nước sử dụng để khắc phục những khuyết tật vốn có của nền kinh tế thị trường,
b. TÀI CHÍNH CÔNG TRONG QUẢN LÝ VÀ ĐIỀU TIẾT VĨ MÔ NỀN
KINH TẾ XÃ HỘI.
Về lĩnh vực kinh tế
• Định hướng sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng ổn định và
bền vững
Nền kinh tế đặc biệt là kinh tế thị trường với những ưu điểm về khả năng sáng
tạo ra hàng hoá, dịch vụ phong phú, thực hiện được sự phát triển thịnh vượng.
Song bên cạnh đó cũng chứa đựng hàng loạt các khuyết tật mà bản thân nó
không tự giải quyết được như: mất cân đối cung cầu giữa sản xuất và tiêu dùng
gây ra lạm phát, huỷ hoại môi trường tự nhiên, chênh lệch giàu nghèo ngày càng
sâu sắc…chính vì vậy cần thiết phải có sự quản lý điều tiết của nhà nước bằng
nhiều công cụ khác nhau. Trong các công cụ quản lý điều tiết của nhà nước thì
công cụ tài chính đóng vai trò quan trọng chủ yếu.
o Thông qua chính sách thu thuế
Chính sách thuế được đặt ra không chỉ nhằm mang lại số thu đơn thuần cho
ngân sách mà yêu cầu cao hơn là qua thu góp phần thực hiện chức năng việc
kiểm kê, kiểm soát, quản lý hướng dẫn và khuyến khích phát triển sản xuất, mở
rộng lưu thông đối với tất cả các thành phần kinh tế theo hướng phát triển của kế
hoạch nhà nước, góp phần tích cực vào việc điều chỉnh các mặt mất cân đối lớn
trong nền kinh tế quốc dân.
Ngày nay, hướng vào việc xử lý các mục tiêu của kinh tế vĩ mô là nhiệm vụ
trọng tâm của mọi chính phủ. Sự thành công hay thất bại của việc quản lý Nhà
nước, nền kinh tế là giải quyết các mục tiêu của kinh tế vĩ mô. Trong nền kinh tế
thị trường hiện đại, người ta thường xác định 4 mục tiêu cơ bản của kinh tế vĩ
mô mà mọi chính phủ phải theo đuổi. Bốn mục tiêu đó là:
- Đảm bảo thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế một cách hợp lý.
- Tạo được công ăn việc làm đầy đủ cho người lao động.
- Ổn định giá cả, tiền tệ, chống lạm phát.
-Thực hiện sự cân bằng cán cân thanh toán quốc tế.
Với 4 mục tiêu trên ta có thể thấy rõ Thuế là một công cụ hết sức quan trọng
triển 170.970 tỷ đồng, tăng 36, % (45.470 tỷ đồng) so với dự toán, tăng 20.970
tỷ đồng so với báo cáo Quốc hội. Riêng chi đầu tư xây dựng cơ bản là 165.013
tỷ đồng. Vốn trái phiếu Chính phủ đầu tư cho các công trình giao thông, thuỷ
lợi, giáo dục và y tế đạt 55.235 tỷ đồng, bằng 98 % kế hoạch. Kết quả, hiều dự
án quan trọng từ nguồn vốn đầu tư của NN năm 2010 đã hoàn thành và đưa và
sử dụng, phát huy hiệu quả, tạo thêm năng lực mới cho nền kinh tế.
- Năm 2012, Tổng chi ngân sách Nhà nước từ đầu năm đến 15/11/2012 ướctính
đạt 747 nghìn tỷ đồng, bằng 82% dự toán năm, trong đó chi đầu tư phát triển
144 nghìn tỷ đồng, bằng 80% (riêng chi đầu tư xây dựng cơ bản 138 nghìn tỷ
đồng, bằng 79%);
-Trong năm 2014, ngành GTVT đã triển khai thi công 61 công trình, dự án và
hoàn thành đưa vào khai thác 76 công trình, dự án. Trong đó, có 6 công trình, dự
án trọng điểm được khởi công gồm: luồng tàu biển tải trọng lớn vào sông Hậu,
cao tốc Bến Lức – Long Thành, tuyến đường sắt đô thị Nhổn – ga Hà Nội, cao
tốc Hà Nội - Bắc Giang, cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, đường sắt đô thị TP.Hồ
Chí Minh tuyến số 2 Bến Thành - Tham Lương; hoàn thành 7 công trình, dự án
trọng điểm: QL3 mới đoạn Hà Nội – Thái Nguyên, cao tốc Nội Bài – Lào Cai,
một tiểu dự án đường sắt tuyến đường sắt Hạ Long – Cái Lân, cầu Nhật Tân,
đường nối sân bay Nội Bài đến cầu Nhật Tân, nhà ga hành khách T2 Nội Bài,
cao tốc TP.Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây.
Như dự án xây dựng cầu Nhật Tân đã hoàn thành và đường hai đầu cầu có
tổng chiều dài 8,93 km với quy mô 8 làn xe chạy, trong đó phần cầu chính theo
phương án cầu dây văng liên tục 5 trụ tháp dài khoảng 3,75km, đường 2 đầu cầu
12
Tài chính học Nhóm 2
dài khoảng 5,2km, mặt cắt ngang rộng 33,2m. Tổng mức đầu tư của cầu Nhật
Tân là 89,943 tỷ Yên Nhật, tương đương hơn 13.600 tỷ đồng.
2
Quy mô chi đầu tư phát triển của ngân sách nhà nước được cải thiện đáng kể qua
các năm góp phần tăng tính chủ động và ổn định của ngân sách nhà nước tạo
tượng “chảy” vào túi các quan chức địa phương.
Ngoài đầu tư cho nông nghiệp , chính phủ còn đầu tư vào nhiều ngành khác như
công nghiệp, giáo dục, y tế, du lịch nhưng còn mang tính dàn trải trong điều kiện
ngân sách hạn hẹp.
• Trong việc kiềm chế lạm phát
o Chính sách chi tiêu công
Từ các nguồn số liệu về nợ công, chi tiêu công và lạm phát ở Việt Nam từ năm
2001-2012, có thể vẽ ra bức tranh sơ lược về tình hình nợ công liên quan đến chi
tiêu công của Việt Nam như sau:
3 Cổng thông n điện tử Bộ nông nghiệp phát triển nông thôn
14
Tài chính học Nhóm 2
(Nguồn: Tính toán từ số liệu IMF)
Biểu đồ trên cho thấy từ năm 2001-2007, tăng trưởng diễn ra thuận chiều với chi
tiêu công.Trong giai đoạn này, chi tiêu công có tác động tích cực đến tăng
trưởng.
Tuy nhiên, từ năm 2007-2012, mối quan hệ này đã đảo chiều, chuyển sang
ảnh hưởng tiêu cực. Cần lưu ý rằng từ năm 2007, trong khi tăng trưởng giảm sút
thì chi tiêu công Việt Nam vẫn tăng và hầu như ngay lập tức lạm phát tăng
nhanh đáng kể trong khi nợ công có suy giảm chút ít trong năm 2008 rồi tiếp tục
tăng vọt từ năm 2009 .
Đó là do 2 nguyên nhân : Thứ nhất các dự án đầu tư nhiều và thường các dự án
ấy phải hoàn thực hiện trong dài hạn và sẽ có “độ trễ” nhất định làm lạm phát
trong thời kì này tăng cao.Thứ hai rất nghiêm trọng là nguồn vốn đã không được
sử dụng hiệu quả do: đầu tư công quá mức; sự thiên lệch trong việc phân bổ vốn
ở khu vực doanh nghiệp; và cuối cùng là việc theo đuổi chính sách ổn định tỷ
giá đồng tiền trong bối cảnh lạm phát luôn tăng cao làm giảm sức cạnh tranh của
các doanh nghiệp Việt Nam.
Giai đoạn 2008 – 2011, Chính phủ Việt Nam gia tăng cả chi thường xuyên và
chi đầu tư với tốc độ cao. Khi chúng ta muốn tăng 1% hoặc 2% GDP thì phải
dầu….)
Điều chỉnh chính sách thuế
16
Tài chính học Nhóm 2
Với các mặt hàng đặc biệt, có tác động lớn đến nền kinh tế như xăng dầu , lúa
gạo; nhà nước đã áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt :
Theo đó, mức thuế nhập khẩu ưu đãi đối với mặt hàng xăng, dầu hỏa giảm từ
35% xuống mức 20%, dầu diesel giảm từ 30% xuống 20%, dầu mazut giảm
từ 35% xuống 25% và nhiên liệu bay từ 25% xuống 10%
Sử dụng quỹ bình ổn giá
Đây là 1 dạng đặc biệt của thu ngân sách nhà nước nhưng phục vụ cho chính
mặt hàng đó. Tiêu biểu trong mặt hàng xăng dầu, mỗi 1 lit xăng người dân sẽ
nộp thêm vào quỹ bình ổn giá xăng 500đ/l. Quỹ bình ổn nhằm giữ cho thị
trường ổn định hơn bớt biến động.
Ngày 5/5/2015, xăng bắt đầu tăng gần 2000đ/l. Vậy nhưng nếu không có quỹ
bình ổn giá, giá xăng tang tới gần 3.300đ/l. Với tổng mức chi quỹ bình ổn giá
xăng dầu trong 3 tháng đầu năm là trên 3.303 tỷ đồng, số dư quỹ này tính tới hết
31/3 vẫn còn hơn 2.843 tỷ đồng.
Xóa bỏ bao cấp về giá
Bắt đầu từ25/2/2008, Bộ Tài Chính đã ra quyết định thả nổi giá xăng dầu theo
giá thị trường sao thời gian dài bao cấp về giá. Điều này giúp cho nền kinh tế
sớm hồi phục sau những tiêu cực của việc bao cấp giá như: buôn lậu xăng dầu,
gánh nặng chi ngân sách…
2008 2009 2010 2011 2012 2013
Tốc độ
tăng giá
(%)
19,89 6,52 11,75 18,13 6,81 6,04
17
Tài chính học Nhóm 2
Theo nội dung của Nghị quyết, các đối tượng được miễn thuế SDĐNN bao gồm:
+Hộ nông dân sử dụng diện tích trong hạn mức quy định tại Luật Đất đai, kể cả
hộ nông dân đó được cho, tặng, thừa kế, nhận chuyển nhượng đất để sản xuất
nông nghiệp, mà tổng diện tích của hộ đó chưa vượt hạn điền.
+Hộ nông trường xã viên, xã viên HTXNN nhận đất giao khoán của
DN, HTX để sản xuất nông nghiệp.
+Hộ nông dân đưa ruộng đất vào thành lập các HTXNN theo Luật HTX.
Toàn bộ diện tích đất sản xuất nông nghiệp của hộ được xác định hộ nghèo theo
quy định chuẩn hộ nghèo của Bộ Lao động Thương binh
Xã hội và tổ chức, cá nhân có đất sản xuất nông nghiệp ở các xã đặc biệt khó kh
ăn theo Chương trình 135 của Chính phủ.
Tuy vậy còn hiện tượng một số cán bộ công chức địa phương trục lợi gây thật
thoát lớn cho nhà nước12/2014, UBKT Tỉnh ủy Hậu Giang xác định được danh
sách 11 cán bộ cấp tỉnh, thị xã Ngã Bảy và huyện Phụng Hiệp lợi dụng chính
sách miễn, giảm thuế đất đối với gia đình chính sách để trục lợi gây thất thoát
ngân sách nhà nước hơn 2 tỉ đồng
4
Điều tiết thu nhập thông qua thuế gián thu
Với thuế gián thu, mọi người dân tiêu dùng đều phải chịu mức thuế suất như
nhau khi tiêu dùng cùng 1 loại hàng hóa.
4 Báo đời sống
19
Tài chính học Nhóm 2
- Với thuế tiêu thụ đặc biệtlà công cụ góp phần quan trọng trong việc tái phân
phối thu nhập của người có thu nhập cao, đảm bảo công bằng xã hội. Do loại
thuế này có mức động viên cao, được xác định trên cơ sở đơn vị đo lường khác
và thường được thu với mức thuế suất cao hơn so với thuế tiêu dùng thông
thường. Đặc điểm này thể hiện quan điểm điều tiết nhà nước thông qua thuế
TTĐB. Xét khía cạnh phân phối thu nhập, đối tượng tiêu dùng phần lớn là người
có thu nhập cao,vì vậy mức động viên cao nhằm điều tiết thu nhập của người có
Chi giáo dục - đào tạo, dạy
nghề
174,48
1
176,63
9
184,070
2 Chi Y tế 60,290 60,732 67,030
Tài chính học Nhóm 2
Hiện nay, NSNN chi cho xây dựng cơ sở hạ tầng giáo dục, đào tạo chủ yếu
được tập trung cho cải thiện lại hệ thống trường học không còn khả năng sử
dụng và xây dựng hệ thống trường học mới đặc biệt là các trường bán trú ở khu
vực miền núi, các vùng đặc biệt khó khăn. Cụ thể: Xây dựng mới, sửa chữa
phòng học; phòng bộ môn; nhà hiệu bộ; nhà đa năng; nhà công vụ giáo viên; nhà
ở bán trú học sinh; công trình phụ trợ khác; chi mua sắm thiết bị.
Với chính sách chi tiêu, ngành giáo dục đã đạt được những thành tựu lớn.
Tỷ lệ biết đọc biết viết theo giới tính và thành thị/nông thôn, 1989-2009
5
Đơn vị: %
1989 1999 2009
Chung 87,3 90,3 93,5
Nam 92,7 94,0 95,8
Nữ 82,7 86,9 91,4
Thành thị 93,8 94,8 97,0
Nông thôn 85,4 88,7 92,0
Mặc dù có những chuyển biến tích cực và đóng góp nhất định cho việc phát
triển sự nghiệp giáo dục đào tạo trong thời gian qua, tuy nhiên thực trạng quản
lý chi sự nghiệp giáo dục đào tạo hiện vẫn tồn tại một số vấn đề cần giái quyết:
Quy mô chi sự nghiệp giáo dục – đào tạo vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu, phân
bố ngân sách cho giáo dục – đào tạo chưa hợp lý.
xuất, tạo thêm nhiều chỗ việc làm mới. Trong những năm qua, với sự ra đời của
Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp, Luật Thương mại, Luật Đầu tư, Luật Cạnh
tranh, Luật Hợp tác xã… đã góp phần tạo cơ sở pháp lý và môi trường thuận lợi
cho các loại hình doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, kinh tế
trang trại, kinh tế hộ gia đình và hợp tác xã phát triển mạnh. Bên cạnh đó, nhằm
nâng cao hiệu quả của các doanh nghiệp nhà nước, Việt Nam đã tiến hành sắp
xếp, đổi mới các doanh nghiệp nhà nước, chủ yếu theo hướng cổ phần hoá,
thành lập các tập đoàn kinh tế nhà nước hoạt động đa ngành, đa lĩnh vực, xây
6 Nghị định CP năm 2013
22
Tài chính học Nhóm 2
dựng các khu công nghiệp, khu chế xuất Đó là những chính sách quan trọng,
quyết định đối với tạo việc làm cho lao động xã hội.
Đặc biệt, Quốc hội đã thông qua Bộ luật Lao động đầu tiên của Việt Nam có
hiệu lực từ 1/1/1995 và Luật Sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động
(năm 2002, 2006 và 2007), trong đó đã thể chế hóa những nội dung cơ bản liên
quan đến quan hệ lao động, thị trường lao động và việc làm.
Cùng với các chính sách phát triển kinh tế, Việt Nam đã ban hành một hệ thống
chính sách xã hội hướng vào phục vụ lợi ích và phát triển toàn diện con người,
trong đó có các chính sách lao động - việc làm và thu nhập, giáo dục, chăm sóc
bảo vệ sức khỏe, chính sách dân tộc và tôn giáo, chính sách đối với người có
công với đất nước Việt Nam cũng đã thành lập Ban Chỉ đạo công tác đào tạo
nghề quốc gia. Đặc biệt, ngày 27/11/2009, Chính phủ đã ban hành Quyết định số
1956/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm
2020”
Với mục tiêu Nhà nước chi ngân sách xấp xỉ 26.000 tỷ đồng để khi kết thúc vào
năm 2020, sẽ đào tạo nghề cho gần 10 triệu lao động nông thôn làm việc ở khu
vực nông nghiệp và phi nông nghiệp, và bồi dưỡng đào tạo 1 triệu cán bộ công
chức cấp xã, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nghề, nhằm tạo việc làm
tăng thu nhập của lao động nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và
IV. Giải pháp
Vai trò của tài chính công chưa đạt được hiệu quả cao nhất do những tồn
tại trong việc thu chi tài chính công còn nhiều bất cập và hạn chế. Chính vì thế,
nhóm thảo luận đề xuất một số giải pháp.
1. Thu tài chính công
- Thứ nhất, cần phải có một chiến lược phát triển kinh tế mang tính dài hạn,
trên cơ sở đó xây dựng hệ thống chính sách thuế phù hợp với điều kiện phát
triển kinh tế trong nước và phù hợp với thông lệ quốc tế, kinh tế trong khu vực
cũng như kinh tế thế giới
- Thứ hai, cần mở rộng diện đánh thuế với các mức thuế suất để vừa đảm bảo
nguồn thu cho NSNN vừa tăng cường quản lý và mở rộng phạm vi tác động của
công cụ thuế vào nền kinh tế quốc dân, thực hiện vai trò quản lý của Nhà nước.
Bên cạnh đó, thông qua chính sách thuế tạo sân chơi bình đẳng cho các doanh
24
Tài chính học Nhóm 2
nghiệp trong và ngoài nước để vừa thu hút vốn đầu tư nước ngoài vừa đảm bảo
lợi ích của doanh nghiệp trong nước và tạo môi trường pháp lý cạnh tranh lành
mạnh cho các doanh nghiệp sau này.
- Thứ ba, cần hạn chế sự lồng ghép các mục tiêu xã hội vào các chính sách thuế.
Mặt khác, thu hẹp các đối tượng miễn giảm thuế, theo dõi và quản lý chặt chẽ
các đối tượng miễn giảm để tránh tình trạng lợi dụng cơ chế miễn giảm thuế để
trốn, lậu thuế.
- Thứ tư, cần xây dựng biểu thuế nhập khẩu phù hợp với định hướng bảo hộ
hiệu quả nền kinh tế, bảo vệ lợi ích quốc gia và phù hợp với điều kiện hội nhập.
Để thiết kế được biểu thuế này, song song với việc xác định mức thuế bảo hộ
hiệu quả cho từng ngành kinh tế theo từng cấp độ bảo hộ, cần sắp xếp lại các
mức thuế suất theo hướng thu hẹp các mức thuế suất và phân loại hàng hóa theo
biểu thuế cần phải tuân theo quy định trong danh mục mô tả hàng hóa của tổ
chức hải quan thế giới
- Thứ năm, phải xây dựng được chính sách bảo hộ hợp lý, phù hợp với điều