Quyen
ciia
phu nutheo phap luat cac nudc ASEAN
lUifiT CHd'NG
BAG
HANH
O6|
Vdl
PHI^
NO
COA
PHIUPPINES
VA
SI/
SO SANH
Vdl
lUfT
PHdNG,
CHdNG il)0 ll/C GIA OJNH
COA
VlfT
NAM
I.
Quan diem cua Philippines ve van
de chong bao hanh doi voi phu nir trong
gia dinh
Philippines la mot trong s6 tam qu6c gia
o
ASEAN da ban hanh luat ve ch6ng bao
lire
gia dinh."' Philippines ban hanh Luat ch6ng
ho".''
^
Cung nhu mot s6 nuoc khac, 6 Philippines
con t6n tai
sir
bat binh dang giai do anh
huong
ciia
tu tuong gia truong trong gia
dinh. Phu nil thuong de bi t6n thuong hon, it
CO kha nang de thuc hien va bao ve quyen
ciia
minh trong cu6c s6ng. Vi vay
sir
bao ve
ciia
Nha nuoc bang cac bien phap, dac biet la
nhung bien phap phap li, co y nghTa quan
TS. NGUYEN
PHUONG LAH
*
trgng. Dua tren co so Luat mau
ciia
Lien hgp
qu6c (UN), Philippines da gioi ban pham vi
nan nhan
ciia
bao
lire
trong Luat ve bao
- Tuyen bo ve chinh sach
ciia
Nha nuoc
Philippines ve bao ve phu nil va tre em, muc
dich cua viec ban hanh luat;
- Quy dinh ro khai niem: "bao hanh d6i
voi phu nil va tre em" va cac hanh vi bao hanh;
- Quy dinh cac hinh phat;
.,, , .
Giang vien chinh Khoa luat dan su
Truang Dai hoc Luat Ha Noi
TAP CHi LUAT HOC SO 2/2010
33
Quyen
ciia
phu nUtheo phap luat cac nudc ASEAN
- Quy dinh ve lenh bao ve. Lenh bao ve
theo Luat nay g6m co: lenh bao ve cua lang
(BPO),
lenh bao ve tam thai (TPO), lenh bao
ve thuong xuyen, lau dai (PPO);
- Cac quyen cua nan nhan;
- Trach nhiem
ciia
cac co quan chinh
phu, ca nhan doi voi hanh vi bao hanh.
2.1.
Muc dich
ciia
viec ban hdnh Luat
nhiSu
kha nang de bao ve minh. Mac
dii
cac qu6c
gia deu da c6 he th6ng van ban phap luat ve
hinh
sir,
hanh chinh nham xir li cac hanh vi
CO
tinh chat bao
lire,
dii
no xay ra trong gia
dinh hay ngoai xa hgi song cac hanh vi bao
lire
gia dinh t6n tai nhilng dac diem rieng, do
tinh chat dac
thii ciia
cac m6i quan he gia
dinh chi phoi. Bao luc gia dinh thuong xay
ra trong nhilng quan he rieng tu, co tinh
ch4t
lien tuc, de tai dien, lap lai trong tuong lai
nhimg lai bi che giau, nguoi ngoai kh6ng
nhin thay dugc. Bao
lire
gia dinh thuang
dugc thuc hien tren co so su
kigm
soat va
ban phap luat nay nham muc dich dap
ling
mot
each
co hieu qua cac nhu cau
ciia
nan
nhan bao
lire,
dua ra cac bien phap bao ve va
h6 trg cho nan nhan bao
lire.
Viec bao ve
nan nhan
ciia
bao
lire
ciing nhu h6 trg hg cac
dieu kien can thiet ve vat chat, tinh than, cho
o,
giai quyet cac hau qua cua bao
lire
la
van de co y nghTa thiet thuc nham ngan
chan, ban che bao luc va hau qua cua bao
lire.
Day la diem co y nghTa khac biet giila
Luat ch6ng bao hanh gia dinh voi cac van
ban phap luat hanh chinh, hinh su. Cac van
ban phap luat hanh chinh, hinh
Quyen
ciia
phu nutheo phap luat cac nudc ASEAN
nit nhu
Id
va, va cii hoac phu nit md thu
phgm
CO
quan he tinh
due
hay co quan he
bgn be vai nguai do hay voi phu nit co con
chung vai
thii
phgm hoac doi vai con
edi ciia
ho,
a ciing hoac khong ciing noi eu tru md
cdc hdnh vi trin ddn din su ton thuang ve
thi chdt, tinh
due
vd tdm li hoac
Igm
dung vi
kinh ti, bao gom cdc hdnh dong nhu ddnh
dap,
hdnh hung, ep buoc hoac tuac dogt
quyin tu do cd nhdn".
Theo quy dinh tren thi khai niem "bao
hanh d6i voi phu nil va tre em" dugc xac
nhilng nguoi duoi 18 tu6i hoac
Ion
hon
nhung kh6ng co kha nang tu cham soc ban
than, bao gom con de
ciia
nan nhan va nhimg
tre em khac do nan nhan cham
soc.*^^
- Nan nhan c6 the a ciing hoac kh6ng 6
cimg noi cu
trii
voi
thii
pham.
- Ve hau qua: Hanh vi bao hanh c6 the la
nhieu dang hanh vi khac nhau,
din
den
sir
t6n thuang ve the chat, tinh due, tam li hoac
thiet hai ve kinh te d6i voi nan nhan.
Nhu vay, nan nhan
ciia
bao
lire
gia dinh
theo phap luat Philippines la phu nil va tre
em. Nam gioi ciing co the la nan nhan
ciia
dinh kha cu the a Dieu 3 va Dieu 5. Dieu 3
cua Luat quy dinh mot
each
khai quat cac
dang bao hanh, tren co so do Dieu 5 liet ke
mot
loat
cac hanh vi bao hanh cu the d6i voi
phu nil va tre em. Phan tich cac quy dinh
tren cho thay hanh vi bao hanh theo quy dinh
ciia
Luat nay bao gom cac dang hanh vi sau;
Thir nhdt, bao hanh ve the chat la cac
hanh vi gay t6n thuong ve the chat va than
the (muc A Dieu 3).
;:•-; .,fi;jr
.
;' ''!
f,,i
Thie
hai,
bao hanh ve tinh due la cac
hanh vi gay t6n thuong ve tinh due d6i vai
phu nil va tre em, bao g6m cac hanh vi sau
(nhung khong chi gioi ban
6
cac hanh vi nay):
- Quay r6i tinh
due:
thirc hien cac hanh
trong giai doan thuc hien viec bat nan nhan
giao cau (mac
dii
chua dat) (diem b muc B
Diau3);
- Mua dam phu nil va tre em: hanh vi
nay ciing bi coi la dang bao
lire
tinh
due
(diem c muc B Dieu 3).
.
'
Thir ba, bao hanh tam li la cac hanh
dgng hoac
sir
v6 trach nhiem gay nen nhirng
ton thuong ve tam than hoac tam li
ciia
nan
nhan nhu de doa, quay r6i, theo doi, pha
hoai tai san, dieu cgt hoac lam nhuc nan
nhan 6 noi dong nguoi (muc C Dieu 3 ).
Bao hanh tam li the hien duoi nhieu dang
khac nhau nhung co the khai quat qua mot
s6 dang hanh vi sau:
- Nhirng hanh vi de doa gay ra nhilng t6n
thuong ve the chat hoac nham dat phu nir
vao tinh trang lo sg bi hanh hung, gay ra
phu
nH
- Gay ra hoac de doa gay ra t6n thuong ve
the chat cho chinh minh de kiem soat hanh
dgng hoac quyet dinh
ciia
phu nil (diem f
DiSu
5);
- Theo doi, nhin len phu nil tai noi c6ng
cong hoac tai noi
o
rieng tu; xam nhap trai
phep noi cu tni cua phu nil (diem h Dieu 5);
Thir tu, bao hanh ve kinh te la cac hanh
dgng hoac quyet tam thuc hien cac hanh
dgng nham bugc phu nil bi le thugc ve tai
chinh (muc D Dieu 3). Do la cac hanh vi sau:
- Ngimg h6 trg ve tai chinh;
- Ngan can phu nil co nghe nghiep va
c6ng viec hgp phap;
- Tuac doat hoac de doa tuoc doat ngu6n
tai chinh hgp phap cua phu nil, quyen sir
dung tai san, quyen thira ke
ciia
vg, chong va
quyen so hilu noi chung ;
- Pha buy tai san gia dinh hoac tai san
ciia
nan nhan;
nan
nhan ma con gay ra nhirng t6n hai sau sac ve
tinh than, tam li
ciia
hg d6ng thoi lam suy
giam kinh te, tai chinh cua hg Chinh vi vay
CO
the thay trong thuc te cac hanh vi bao
lire
gia dinh kh6ng tach roi nhau.
2.4. Xir li hdnh vi bgo luc
'''^'*'
Mot diem rat co y nghTa la Luat ch6ng
bao hanh phu nir va tre em
ciia
Philippines
quy dmh thai hieu khai t6 doi voi cac hanh
vi bao hanh la tuong d6i dai. Theo Dieu 24
ciia
Luat nay thi nhilng hanh vi bao hanh
tren co thai hieu khoi t6 tir 10
nam
den 20
nam, tuy timg loai hanh vi. Dong thoi,
sir
bao hanh ch6ng lai phu nil va tre em dugc
coi la hanh vi pham toi ch6ng lai cong d6ng
(xa hgi) va se bi khoi t6 khi c6 bat ki nguoi
nao biet ve hanh vi pham toi lam don t6 cao
(Diau25).
ton thuang thuc te.
- Nhirng hanh vi can tro, ban che, tuoc
doat cac quyen tu do, cac quyen hgp phap
khac cua phu nir bi xir phat theo toi it
nghiem trgng.
- Nhilng hanh vi bao
lire
ve tinh
due
(ngay ca trong truong hgp chua cau thanh toi
hiep dam) se bi xir li theo hinh phat d6i voi
toi nghiem trgng
'r'
••:• '
•
•:^ :
Neu cac hanh vi pham toi xay ra khi phu
nil dang mang thai hoac truoc
sir
co mat
ciia
tre em thi se bi coi la tinh tiet tang nang va
xir voi mire hinh phat cao hon.
Ngoai hinh phat
tii,
nguai pham toi con
bi phat
tik
tir 100.000
din
ciia
nan nhan; can bg hoac nhan vien
ciia
cac
CO
quan xa hgi, nhan vien xa hgi
ciia
cac
CO
quan hanh chinh dia phuong; nhan vien
canh sat, truong lang hoac uy vien hgi dong
TAP CHI LUAT HOC SO 2/2010
37
Quyen
ciia
phu nUtheo phap luat cac nudc ASEAN
lang; luat su hoac nguai tu van; bac
sT
hoac
nhan vien y te cham soc nan nhan; c6 it nhat
hai c6ng dan a tinh, thanh ph6 noi hanh vi
bao hanh xay ra va hg biet ve hanh vi do
(Di§u9).
,•., .'.
- Noi dung: Lenh bao ve co the bao g6m
mot hoac mot s6 bien phap dugc quy dinh tai
Dieu 8 nhu sau:
+ Ngan chan thu pham de doa hoac true
tiep thuc hien nhilng hanh vi bao
lire;
nhan voi khoang each do toa an quyet dinh
ciing nhu phai each xa cac noi khac ma nan
nhan thuong den;
+ Bugc
thii
pham phai thuc hien viec ho
trg tai chinh d6i voi phu nir va con cai,
n6u
hg thugc doi tugng phai giup do theo
luat.
Toa an se ra lenh cho
chii
lao dgng trich ra
mot ti le thich hgp trong thu nhap cua thu
pham de ho trg phu nil thuong xuyen. Viec
kh6ng
chap
hanh, tri hoan hay khuoc tir trich
tien ho trg phu nir ma kh6ng co li do chinh
dang se pham toi khinh suit toa an;
+ Ngan chan
thii
pham sir dung, so
hiixi
Sling hoac vii
khi
nguy hiem, bugc thu pham
giao lai nhiing vii khi do trong thoi gian
thich hgp, thu h6i giay phep sir dung vu khi
va khong cap giay phep sir dung moi;
don yeu cau cua duong
sir
de ban hanh lenh
TPO sau khi da tham dinh. Ngay ban hanh
lenh bao ve tam thoi dugc ghi ro trong lenh
va
CO
hieu
lire
trong vong 30 ngay (Dieu 15);
+ Lenh bao ve lau dai (PPO): Lenh bao
ve lau dai dugc toa an ban hanh sau khi ket
thiic phien xet xir. Viec ban hanh lenh bao ve
lau
dai dugc tien hanh tren co so cac chiing
cir ma ben nguyen don (nan nhan hoac nguoi
dai dien cho nan nhan) dua ra va chiing minh
tai phien toa. Nguyen don co the trinh bay
tai toa an bat cu th6ng tin nao lien quan den
hanh vi vi pham
ciia
bi don, tham chi ca
nhilng hanh vi khong lien quan toi nguyen
38
TAP CHi LUAT
HOC
SO
2/2010
Quyen cua phu nUtheo phap luat cac nudc ASEAN
don hoac nguoi ma nguyen don dai dien.
lenh bao ve tir bo hoac
riit
bot cac yeu cau
trg giiip.
Viec vi pham bat
cii
mot dieu nao trong
lenh bao ve se bi xir li theo quy dinh
ciia
phap luat. Vi pham lenh BPO se bi phat
tii
30 ngay, kh6ng phan biet hanh vi vi pham
thugc hinh su hay dan
sir,
neu ben bi bao
hanh t6 cao. Hanh vi vi pham bat ki dieu nao
trong lenh TPO va PPO da dugc ban hanh se
bi xir phat theo Luat ve toa an (Dieu
21).
Quy dinh c6 tinh kha thi cao va co y
nghTa quan trgng trong viec dam bao hieu
luc cua viec thi hanh lenh bao ve la toa an co
the bat doi tugng
ciia
lenh bao ve da dugc
ban hanh, (trong truong hgp nay la lenh do
toa an ban hanh, bao g6m lenh TPO va lenh
PPO),
phai nop mot khoan
tiln
L;.!^!'.
n ,iif rii,;i ^
>^r
- Dugc th6ng bao ve cac quyen va nghTa
vu lien quan, trong do co quyen dugc yeu
cau ban hanh lenh bao ve;
- Dugc doi b6i thuong mgi loai thiet hai
do
thii
pham gay ra (Dieu 36);
- Quyen dugc tam nghi viec trong thai
gian 10 ngay ma van dugc huong nguyen
luong,
CO
the dugc nghi lau hon neu trong
lenh bao ve co ghi ro dieu do. Nguoi sir
dung lao dgng kh6ng dugc lam t6n hai den
cac quyen
ciia
nan nhan (Dieu 43);
- Nhilng nan nhan s6ng sot sau khi bi
bao hanh ma toa an xac dinh la phai chiu
"hgi chirng phu nil bi hanh ha" khong phai
chiu bat cir trach nhiem hinh
sir
hay dan
sir
nao,
dii
hg thieu mot s6
ciia
cdc ca quan chinh
phii,
cd nhdn
- ••
-:i''-
•
:
^
•
^-J (.•:iU
-
Luat da quy dinh ro trach nhiem
ciia
cac
CO
quan, t6 chirc, ca nhan d6i voi nan nhan
cua bao luc. Do la trach nhiem cua cac can
bg lang, nhan vien thuc thi phap luat, nhan
vien y te, chuyen gia tam li trong viec ban
hanh cac bien phap can thiet nham h6 trg va
bao ve nan nhan, thuc hien
sir
trg giup cu the
d6i voi nan nhan, t6 cao hanh vi bao
lire
Trach nhiem
ciia
cac co quan chinh
phii,
34).
Quy dinh nay la co so de mgi ca nhan c6
thi
tu tin, manh dan can thiep dung luc, kip thoi
truoc hanh vi bao luc dang xay ra nham
giam thieu t6i da nhiing hau qua
ciia
bao
lire
d6i vai nan nhan va xa hoi. .
,i^
3,
Mot vai net so sanh voi Luat phong,
chong bao
lye
gia dinh
ciia
Viet Nam
Luat phong, ch6ng bao luc gia dinh cua
nuoc ta Cling dugc xay dung tren ca so Luat
mau cua Lien hgp qu6c nen ve ca ban ciing
CO
nhilng net tuong dong voi Luat ch6ng bao
hanh phu nir va tre em
nam
2004 cua
Philippines. Tuy nhien, ben canh nhilng net
tuong d6ng la chinh, co the nhan thay co
sir
khac biet nhat dinh giila luat cua hai nuac.
gia dinh ma con dugc mo rgng toi
cac
van
ban phap luat khac co
lien
quan.
Sir
khac biet giila luat
ciia
hai nuoc ve phong,
chong bao
lire
gia dinh the hien qua mot so
khia canh sau:
Thii
nhdt, nan nhan
ciia
bao luc gia dinh
theo Luat phong, ch6ng bao luc gia dinh
ciia
nuoc ta
CO
the la bat cur ai, nam hay nil, tre
em hoac nguoi da thanh nien va la thanh
vien
ciia
gia dinh. Theo luat cua Philippines
thi nan nhan
la
phu nir va tre em. Tuy nhien,
lire
voi hg. Vai li do do, Luat mau
cua Lien hgp qu6c "kiu goi cdc nuoc thong
qua dinh nghTa rong nhdt vi bgo luc gia
dinh vd cdc moi quan hi trong do bgo luc
gia dinh xdy
ra".'^^
Tir do co the thay quy
dinh ve pham vi dieu chinh
ciia
Luat phong,
ch6ng bao
lire
gia dinh cua nuoc ta bao g6m
ca "thdnh vien gia dinh cua va, chong da li
hon hoac nam, nit khong dang ki kit hon md
chung song vai nhau nhu va chong" la hoan
toan
phii
hgp.*''^
Thu hai, Luat phong, chong bao
lire
gia
dinh
ciia
nuoc ta phan biet ro hai nhom bien
phap:
phong ngira bao luc gia dinh va bao
ve,
h6 trg nan nhan bao
Philippines, vai tro
ciia
cong dong kh6ng
dugc quy dinh ro ma thay vao do Luat doi
hoi cao vai tro
ciia
m6i ca nhan.
Ve cac bien phap bao ve, h6 trg nan
nhan, luat cua Philippines quy dinh ve quyen
yeu cau ban hanh lenh bao ve, trong khi do
Luat phong, ch6ng bao
lire
gia dinh cua Viet
Nam quy dinh ve bien phap cam tiep
xiic
va
cac bien phap ngan chan theo quy dinh
ciia
phap luat ve xir li vi pham hanh chinh hay to
tung hinh
sir
d6i voi nguoi c6 hanh vi bao
lire
(Dieu
19
Luat phong, ch6ng bao
lire
gia
dinh).
C6 the thay quy dinh
lire:
Luat ch6ng bao hanh
phu nil va tre em
nam
2004
ciia
Philippines
quy dinh ro va cu the che tai ap dung d6i voi
timg loai hanh vi bao
lire.
Dieu do se co tac
dung ran de true tiep va do do co hieu qua
cao hon trong viec phong ch6ng bao
lire
gia
TAP CHi
LUAT
HOC SO
2/2010
41
Quyen
ciia
phu nUtheo phap luat cac nudc ASEAN
dinh. Con trong Luat phong, ch6ng bao
lire
gia dinh cua nuoc ta, che tai ap dung d6i voi
hanh vi bao
lire
la kh6ng ro ma phai vien dan
den nhieu quy dinh
hanh vi bao
lire
d6i voi nhilng nan nhan la
nhilng d6i tugng khac
nhau.*^^
Dieu do thuc
sir
lam nguoi dan kho tiep can va hieu dugc
cac che tai se bi ap dung d6i voi nguoi gay
ra bao
lire,
do do tinh ran de va kha nang
ngan chan hanh vi bao
lire
kh6ng cao.
Thie
tu, ve co so trg giup nan nhan: van
de nay kh6ng dugc quy dinh ro trong Luat
ch6ng bao hanh phu
nd
va tre em
nam
2004
cua Philippines nhung trong Luat phong,
ch6ng bao
lire
gia dinh cua nuac ta lai dugc
quy dinh kha ro rang. Theo luat cua nuoc ta,
CO
so trg giiip nan nhan bao
lire
gia dinh de co the thay dugc nhilng mat tich
cue ciing nhu nhilng ban che can khac phuc
ciia
Luat phong, ch6ng bao
lire
gia dinh
ciia
Viet Nam, tren co so do co the xem xet sira
d6i,
bo sung hoan thien va dam bao hieu qua
cua Luat phong, ch6ng bao
lire
gia dinh
trong thuc te./.
(1).
"Vai tro
ciia
nu
nghj
sT trong phong
ch6ng
bao
luc gia dinh". Nguon: ,
ngay
15/12/2009.
(2).
Ve Luat chong bao hanh phu nir va tre em
nam
2004
lire
gia dinh, Luat phong,
chong bao luc gia dinh
ciia
mot so nuac tren the gioi,
Nxb.
Tu phap, Ha Noi, 2006, tr.
184.
(6).
Sdd, tr. 9.
(7).Xem:
Khoan 2 Dieu 2 Luat phdng, ch6ng bao
lire
gia dinh.
(8).Xem: Nghj djnh
s6 110/2009/ND-CP
ngay
10/12/2009
quy dinh
v6
xir phat vi pham hanh chinh trong
ITnh
vuc phong, chong bao
lire
gia dinh co hieu
lye
ngay
27/1/2010.
(9).Xem: Khoan
3 Di6u 1