Thực trạng vấn đề bạo lực gia đình ở Việt Nam hiện nay

Các nội dung cơ bản:
Phần I: Khái quát chung về bạo lực gia đình
1. Khái niệm nạn bạo lực gia đình
2. Các hình thức bạo lực gia đình
3. Ảnh hưởng của bạo lực gia đình tới đời sống con người
Phần II: Thực trạng về vấn đề bạo lực gia đình hiện nay
1. Thực trạng xã hội về vấn đề bạo lực gia đình hiện nay tại Việt Nam
2. Các quy định pháp luật hiện hành điều chỉnh nạn bạo lực gia đình
Phần III: Kết luận
I. Khái quát chung về vấn đề bạo lực gia đình
1. Khái niệm bạo lực gia đình
Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả
năng gây tổn hại về mặt thể chất tinh thần kinh tế đối với ia thành viên khác trong
gia đình
Theo quy định tại khoản 1 điều 2 Luật Phòng, Chống Bạo lực gia đình 2007 thì các
hình thức bạo hành gia đình bao gồm:
- Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính
mạng.
- Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
- Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm
trọng.
- Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và
cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau.
- Cưỡng ép quan hệ tình dục.
- Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện,
tiến bộ.
- Chiếm đoạt, huỷ hoại, đập phá hoặc có hành vi khác cố ý làm hư hỏng tài sản



lý, chiếm hữu và sử dụng tiền, tài sản riêng của nạn nhân hoặc chung của gia đình


và sử dụng một cách tùy tiện theo ý riêng của mình.
- Phân chia theo đối tượng bị bạo hành (3 loại):
• Bạo hành với vợ/chồng.
• Bạo hành với trẻ em.
• Bạo hành với người già.

3. Ảnh hưởng của Bạo hành gia đình đối với đời sống con người và xã hội
Ảnh hưởng của bạo hành gia đình trải rộng từ tâm lý cho đến thể chất của nạn
nhân. Nhiều trường hợp hành vi bạo lực dẫn đến thương tật suốt đời thậm chí tử
vong. Bạo lực gia đình thường là nguyên nhân khởi phát trầm cảm và rối loạn thần
kinh, stress,đặc biệt là ở trẻ em - đối tượng nhạy cảm hơn cả. Những đứa trẻ phải
sống trong môi trường bạo lực từ bé, thường xuyên phải chứng kiến cảnh bạo hành
trong gia đình hoặc là nạn nhân của việc bạo hành sẽ luôn mang tâm lý lo sợ,
hoảng loạn, rơi vào trạng thái mất cân bằng, không thể tham gia các sinh hoạt bình
thường, dẫn tới tình trạng sức khỏe bị giảm sút, học tập bị gián đoạn, ảnh hưởng
lớn đến sự phát triển nhân cách ở trẻ em.Nếu tình trạng này kéo dài rất có thể sẽ
gây ra các rối loạn tâm lí. Không chỉ nạn nhân mới phải chịu ảnh hưởng từ việc
bạo hành mà cả người gây ra bạo hành, những người xung quanh cũng chịu sự tác
động không nhỏ từ vấn đề này:
Đối với người bị bạo hành:
• Tác hại về tâm lý: Bị Stress, sợ hãi, tức giận, căm thù, lo lắng, hoảng hốt, nhục
nhã, đau khổ, tuyệt vọng, chán nản, muốn xa lánh, muốn tự tử. Mắc các bệnh tâm
thần nhẹ như: trầm cảm, phân liệt, vv…
• Tác hại về thể chất: đau đớn, bị thương, bị tàn phế, bị xấu xí dị dạng, bị bệnh,
vv…
• Tác hại về xã hội: uy tín và danh dự bị tổn thương, bị giảm sút, không thực hiện
được vai trò, vị trí của mình trong xã hội.


Con số này chắc chắn chưa phản ánh đúng thực tế, bởi quan niệm về bạo hành gia
đình ở mỗi người một khác, có rất nhiều trường hợp nạn nhân bị bạo hành mà
không biết, chưa kể có rất nhiều người không dám nói lên sự thật vì e ngại, sợ bị
xấu hổ.
Có đến hàng trăm kiểu bạo hành, nhưng phổ biến nhất vẫn là vợ (hoặc chồng) bị
bạn đời bạo hành về thể xác (đánh đập), bạo hành tinh thần (gây tổn thương nặng
nề về tâm lý), bạo hành tình dục (ép buộc khi bạn đời không muốn).
Ngoài ra, một số số liệu khác còn cho thấy :


66% các vụ ly hôn ở Việt Nam liên quan đến bạo hành gia đình.
Trong 5 năm từ 2000 - 2005, có 186.954 vụ ly hôn do bạo lực gia đình, hành vi
đánh đập, ngược đãi chiếm 53,1% trong các nguyên nhân dẫn tới ly hôn.
Năm 2005, có tới hơn 39,7 nghìn vụ ly hôn có nguyên nhân từ bạo hành trong tổng
số gần 65 nghìn vụ án về hôn nhân và gia đình, chiếm tỷ lệ 60,3%, và cũng theo
nghiên cứu đó thì:
25% gia đình có hành vi bạo lực tinh thần.
30% cặp vợ chồng xảy ra hiện tượng ép buộc quan hệ tình dục.
5% phụ nữ thường xuyên bị chồng đánh đập.
82% hộ dân nông thôn và 80% hộ ở thành phố có xảy ra bạo lực
9-10% trường hợp nạn nhân của bạo lực gia đình là nam giới và thủ phạm chính là
người vợ.
Có thể dễ dàng nhận thấy, nạn nhân chủ yếu của bạo hành gia đình là phụ nữ. Hiện
nay, nạn nhân của tình trạng bạo hành gia đình có tới 97% là nữ giới. Phần còn lại
hầu hết là trẻ em. Tình trạng bạo hành đối với người già, vợ đối với chồng cũng có
nhưng chiếm tỷ lệ nhỏ. Một con số được công bố là có tới 30% phụ nữ bị đánh
đập, lạm dụng cưỡng bức theo nhiều hình thức. Trong số đó, 15% số người vợ bị
đánh, gần 80% bị mắng chửi, hơn 70% bị bỏ mặc, gần 10% bị chống cấm đoán
tham gia hoạt động xã hội và gần 20% bị chồng cưỡng bức quan hệ tình dục.

xuống mặt đường khiến nạn nhân bị chấn thương sọ não nặng.
Nguyên nhân xuất phát từ việc vợ chồng Phương cãi nhau từ đêm 30/10 nên chị
Thúy (vợ Phương) để con lại nhà và bỏ đi. Lúc này, Phương cầm cục đá xanh
khoảng 3-4kg chạy theo yêu cầu vợ phải ở lại nhà.
Chị Thúy không chịu về mà đứng giữa đường chửi chồng. Phương lao vào đấm đá
túi bụi nhưng chị Thúy vẫn lớn tiếng la hét. Phương liền dùng tay chộp lấy hai
chân bé Lâm nâng bổng bé lên rồi quật mạnh xuống đường.
Công an Long An đã bắt giữ Phương để phục vụ điều tra. Với cháu Lâm, sau khi
đến bệnh viện các bác sỹ đã chuẩn đoán, cháu bị trấn thương sọ não với vết nứt dài
tới 7cm.
4. Vợ nhập viện, con chết thảm từ mâu thuẫn gia đình
Ngày 21/10, Khoa Cấp cứu của BVĐK tỉnh Lai Châu tiếp nhận 3 bệnh nhân là anh
Bùi Văn Hà (SN 1981) và hai cháu Bùi Thị Ngọc Ánh (9 tuổi) và Bùi Thị Lan (3
tuổi) cùng trú tại tổ 5 phường Quyết Thắng (thị xã Lai Châu) trong tình trạng
ngưng thở. Mặc dù được các bác sỹ hết lòng cứu chữa nhưng sau đó cả ba bố con


anh Hà đều đã tử vong.
Nguyên nhân của sự việc trên xuất phát từ vụ cãi vã giữa anh Hà và vợ là chị Đỗ
Thị Lý. Anh Hà đã dùng dao chém một nhát vào đầu chị Lý khiến chị này bị
thương phải đưa cấp cứu tại BVĐK tỉnh Lai Châu.
Ngày 21/10, anh Vũ Danh Minh (bạn của anh Hà) sang nhà anh Hà, khi nhìn qua
cửa sổ thấy ba 3 người đã bị treo cổ bằng dây điện. Nhiều người chứng kiến sự
việc cho biết sau khi chị Lý vào Bệnh viện cấp cứu thì anh Hà có nói nếu chị Lý
không về sẽ giết các con. Vụ án đang được các cơ quan chức năng tỉnh Lai Châu
tiến hành làm rõ.
5. “Phê” thuốc giết vợ
Lê Văn Thẩm mặc dù mới 23 tuổi (trú tại Tương Dương, Nghệ An) nhưng lại có
thâm niên nghiện ma túy một thời gian dài. Nhiều lần vợ Thẩm là chị Lê Thị Lý
(27 tuổi) trách mắng nhưng Thẩm đều bỏ ngoài tai. Vào chiều 22/7, trong lúc

Nguyên nhân do tàn dư về xã hội:
Trước hết là do tư tưởng độc quyền, gia trưởng của người chồng, coi khinh vợ, tự
cho mình có quyền được đối xử tàn bạo với vợ nhưng vợ thì không được làm
những điều đó với chồng.
Do mềm yếu và tính cam chịu của phụ nữ Á Đông nên người vợ thường không
dám có những hành vi biểu hiện chống trả, từ đó khiến cho người chồng càng ngày
càng lấn át người vợ.
Do người phụ nữ luôn cho rằng bị bạo hành là một chuyện xấu, chuyện riêng trong
gia đình, nếu có ai biết được thì không những “xấu chàng” mà còn “hổ thiếp” nên
luôn dấu kín và không cho ai biết, chuyện chỉ được nói ra khi nó đã trở nên nghiêm
trọng.
Nguyên nhân bất bình đẳng giới
Hiện nay trên thực tế mặc dù đã có nhiều phụ nữ đã vươn lên những địa vị cao và
quan trọng trong xã hội, song tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn tồn tại khá
mạnh mẽ, đặc biệt là ở một nước Châu Á như Việt Nam. Trước hết là trong gia
đình, họ hàng, gia tộc, họ dễ dàng đồng tình, bênh vực cho những hành động đối
xử bất bình đẳng của nam giới đối với nữ giới và cho rằng người vợ phải có gì đó
thì người chồng mới đối xử như vậy.
Nguyên nhân do cờ bạc, rượu chè
Trong bối cảnh chung của Việt Nam là: vui nhậu, buồn nhậu, hội ngộ, chia ly, chúc
mừng cũng nhậu. Có khi người ta mượn rượu để giải quyết một vấn đề gì đó về


tâm lý như: áp lực căng thẳng, xung đột nội tâm, những buồn chán, thất bại, vv…
Khi đã có hơi men trong người thì thông thường họ không còn đủ lý trí và sự tỉnh
táo để kiểm soát hành vi của mình, và đôi khi họ cũng mượn cớ có hơi men để cho
mình cái quyền làm tổn thương người khác.
Với những gia đình có vợ hoặc chồng đam mê cờ bạc đỏ đen cũng là nguyên nhân
chính dẫn đến những cuộc bạo hành.
Nguyên nhân từ tình dục

quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm có thể bị xử tội
“ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cháu” theo điều 151 Bộ
luật hình sự với hình thức phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc
phạt tù từ ba tháng đến ba năm.
Người cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác mà tỉ lệ
thương tật từ 11-30%... có thể bị xử tội “cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho
sức khỏe người khác” theo khoản 1, điều 104 Bộ luật hình sự với hình thức phạt
cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm. Nhưng
cần lưu ý, hành vi rơi vào khoản 1, điều 104 nói trên chỉ được khởi tố khi có yêu
cầu của người bị hại.
Năm 2007, Luật phòng, chống bạo lực gia đình cũng có đưa ra những biện pháp xử
lý người có hành vi bạo lực gia đình. Như người từ đủ 16 tuổi trở lên dù đã được tổ
hòa giải ở cơ sở hòa giải nhưng vẫn tiếp tục có hành vi bạo lực gia đình có thể bị
đưa ra góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư.
Kế tiếp, người thường xuyên có hành vi bạo lực gia đình đã được góp ý, phê bình
trong cộng đồng dân cư mà trong thời hạn sáu tháng, kể từ ngày áp dụng biện pháp
này vẫn có hành vi bạo lực gia đình nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm
hình sự, có thể bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn.
Tiếp nữa, người đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn mà tiếp
tục thực hiện hành vi bạo lực gia đình nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách
nhiệm hình sự thì có thể bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục; đối với
người dưới 18 tuổi thì có thể bị áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng.
Ngoài ra, nếu có đơn yêu cầu của nạn nhân bạo lực gia đình, người vi phạm có thể
bị chủ tịch UBND cấp xã ra quyết định cấm tiếp xúc với nạn nhân trong thời hạn
ba ngày.
Cụ thể, người vi phạm không được phép đến gần nạn nhân trong khoảng cách dưới
30m (trừ trường hợp giữa người có hành vi bạo lực gia đình và nạn nhân có sự
ngăn cách như tường, hàng rào hoặc các vật ngăn cách khác, bảo đảm đủ an toàn
cho nạn nhân); không được sử dụng điện thoại, fax, thư điện tử hoặc các phương
tiện thông tin khác để thực hiện hành vi bạo lực với nạn nhân.

trạng để có sự quan tâm đúng đắn, điều chỉnh kịp thời để thực trạng này không còn
là căn bệnh trầm kha của xã hội.