A- ĐẶT VẤN ĐỀ
I . Lý do chọn đề tài
Sự nghiệp giáo dục đào tạo có vị trí quan trọng trong chiến lược xây dựng
con người, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã nhấn mạnh
nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện
đại hoá là: “Tiếp tục nâng cao giáo dục chất lượng toàn diện, đổi mới nội dung,
phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục”.
Muốn tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục trước hết là nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo. Bởi vì, đội ngũ nhà giáo là nhân tố hàng đầu quyết định
chất lượng giáo dục. Vì vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, loại bỏ những
giáo viên yếu kém về phẩm chất, đạo đức và chuyên môn nghiệp vụ ra khỏi khỏi
hệ thống giáo dục là yêu cầu cấp bách để giáo dục phát triển.
Đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp, chương trình giáo dục các cấp bậc
học và trình độ đào tạo; phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu vừa tăng quy
mô, vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả và đổi mới phương pháp dạy - học; đổi mới
quản lý giáo dục tạo cơ sở pháp lý và phát huy nội lực phát triển giáo dục.
Chính vì vậy, Ngành giáo dục huyện Mường lát luôn quan tâm và coi trọng vấn
đề kiểm tra nội bộ trường học. Phòng Giáo dục đã thành lập các đoàn thanh tra về
dưới cơ sở đơn vị trường học để làm công tác thanh tra toàn diện các cơ sở giáo
dục, thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ
giáo dục, giảng dạy của cán bộ giáo viên thuộc các đơn vị trường học nhằm giúp
đỡ họ hoàn thành nhiệm vụ năm học.
Mặt khác, công tác kiểm tra nội bộ trường học là một nội dung quan trọng
không thể thiếu trong kế hoạch, nhiệm vụ năm học hàng năm của người quản lý.
Bởi vì, mục đích của công tác này là đánh giá toàn diện tất cả các mặt hoạt động
của cán bộ, giáo viên, nhân viên, các bộ phận và các tổ chức đoàn thể trong nhà
trường trong từng năm học. Trên cơ sở kiểm tra nội bộ trường học, Hiệu trưởng đối
chiếu với các văn bản pháp quy của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các văn bản hướng
dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của các cấp; các hướng dẫn công tác thanh-kiểm
tra trong năm học của Sở Giáo dục và Đào tạo, của Phòng Giáo dục về mục tiêu,

kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học của Hiệu trưởng.
- Xem xét việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ
trường học của trường Tiểu học Tam Chung – Mường lát năm học 2011-2012 để
rút ra những mặt mạnh và những hạn chế, thiếu sót.
- Tìm hiểu và phân tích thực trạng của những hạn chế, thiếu sót trong công
tác kiểm tra nội bộ trường học của trường Tiểu học Tam Chung từ năm học 2011 -
2012 đến nay.
- Trên cơ sơ xác định được nguyên nhân của những hạn chế , thiếu sót để đề
ra những giải pháp tích cực nhằm xây dựng kế hoạch kiểm tra cụ thể và phù hợp
với tình hình thực tế của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên được biên chế trong
từng năm học. Tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ đúng quy trình. Rút ra
những bài học kinh nghiệm cụ thể, thiết thực để tích cực nâng cao hiệu lực quản lý
trường học của Hiệu trưởng.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Các giải pháp của công tác kiểm tra nội bộ của Hiệu trưởng trường Tiểu học Tam
Chung – huyện Mường Lát – tỉnh Thanh Hoá năm học 2011- 2012.
B – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận của vấn đề
Trong thực tiễn quản lý Giáo dục – Đào tạo đang tồn tại các hoạt động:
Thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ trường học, thanh tra nhân dân…
- Trong thời kỳ đổi mới của cách mạng nước ta hiện nay, Đảng đã và đang
tiếp tục khẳng định rõ hơn vai trò to lớn của giáo dục đối với sự phát triển kinh tế -
xã hội: “ Giáo dục đóng vai trò then chốt trong toàn bộ sự nghiệp xây dựng chủ
nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, là một động lực đưa đất nước thoát khỏi nghèo
nàn, lạc hậu, vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới” (Văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ VII, NXBST, HN, 1991, Trang 70).
- Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương khoá VIII : “Phát triển
giáo dục là sự nghiệp của toàn xã hội, của Nhà nước và của mỗi cộng đồng, của
từng gia đình và của mỗi công dân”.
- Trong Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành Trung ương khoá IX

chuyên môn ; xem xét các hoạt động của cán bộ, giáo viên , nhân viên trong nhà
trường, phát hiện tiềm năng, hạn chế, yếu kém, giúp phát triển các khả năng, sở
trường vốn có và khắc phục hạn chế, thiếu sót, phấn đấu thực hiện phương hướng
chuẩn hoá, hiện đại hoá và xã hội hoá hoạt động giáo dục.
Kiểm tra nội bộ trường học là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản
lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp hiệu trưởng hình
thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường. Kiểm tra
nội bộ trường học là một công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực quản lý
trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo trong nhà trường. Lãnh đạo
mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo.
Thực tế cho thấy, nếu kiểm tra đánh giá chính xác, chân thực sẽ giúp hiệu
trưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình cũng như xác định các
mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải
pháp điều chỉnh, uốn nắm có hiệu quả. Như vậy, kiểm tra vừa là tiền đề, vừa là
điều kiện để đảm bảo thực hiện các mục tiêu.
Kiểm tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đối tượng
kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn. Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng
định: Nếu tổ chức việc kiểm tra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định
tiến bộ gấp mười, gấp trăm lần.
Kiểm tra nội bộ trường học thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ hoàn
thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường, do đó giúp cho việc
động viên, khen thưởng chính xác các cá nhân, đơn vị; khuyến khích cái tốt, truyền
bá kinh nghiệm tiên tiến đồng thời phát hiện ra những lệch lạc, sai sót để uốn nắn,
điều chỉnh kịp thời. Có thể nói, kiểm tra nội bộ là yếu tố tạo nên chất lượng giáo
dục đào tạo trong nhà trường.
II. Thực trạng của vấn đề
Nhiều năm qua tại trường tiểu học Tam Chung công tác kiểm tra vẫn được
tiến hành thường xuyên ở tất cả các hoạt động, đặc biệt là ở hoạt động giảng dạy.
Từ các tổ chuyên môn cho tới nhà trường, hồ sơ giáo án tổ chức các đợt thăm lớp
dự giờ. Nhưng có điều việc kiểm tra đôi khi chưa có kế hoạch cụ thể, hoặc còn

+ Dự giờ thăm lớp : Chọn giáo viên dạy giỏi các cấp, kiểm tra việc triển khai
chuyên đề, thanh tra theo định kì và bồi dưỡng nâng cao khả năng, nghệ thuật
giảng dạy cho giáo viên dưới 2 hình thức : Báo trước và đột xuất .
3.2 - Kiểm tra việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên.
- Thống nhất cách soạn của từng môn học ở từng khối lớp theo: 5 nhiệm vụ
của giờ lên lớp. Các dạng bài soạn giờ ôn tập, kiểm tra, thực hành (soạn mới hay
bổ sung ). Yêu cầu về giáo án của giáo viên mới ra trường, của giáo viên giỏi, của
giáo viên cần cố gắng. Chọn câu hỏi phát vấn. Xác định kiến thức trọng tâm của
bài cần khắc sâu . Rèn kỹ năng gì ? Và đồ dùng dạy học phải chuẩn bị.
Để quản lý tốt việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên, tôi đã chọn
đã chọn các hình thức kiểm tra :
- Kiểm tra đột xuất .
- Kiểm tra trước giờ lên lớp .
- Kiểm tra sau dự giờ.
- Kiểm tra định kỳ cùng khối trưởng chuyên môn
- Kiểm tra chéo trong buổi sinh hoạt chuyên môn
- Kiểm tra việc chuẩn bị giờ lên lớp
- Đồ dùng trực quan cho giờ dạy
- Trang thiết bị cho giờ dạy
- Giờ học ngoài trời (Địa điểm học, kế hoạch quản lý học sinh ) .
Mọi mặt của quá trình dạy học được phản ánh trong giờ lên lớp.
Từ 1 giờ lên lớp chúng tôi phát hiện ra nhiều mối liên hệ đến vấn đề học tập
của học sinh. Kinh nghiệm dạy và học và tình hình quản lý các bộ phận phục vụ
trong trường . (Thư viện , phòng ĐDDH).
Qua kiểm tra giờ lên lớp của giáo viên BGH nắm được khả năng tổ chức
điều khiển học sinh học tập, truyền thụ kiến thức, phương pháp dạy và học phù
với từng đối tượng của lớp, việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học . việc rèn
kỹ năng và hướng dẫn học sinh phương pháp học tập từng bộ môn, cách học ở nhà,
cách học ở lớp của từng giáo viên .
BGH đã vận dụng nhiều hình thức dự giờ khác nhau :

tính tích cực độc lập sáng tạo cho học sinh
+ Đánh giá kết quả giờ học (mức độ đạt so với mục đích bài giảng) và chỉ ra đặc
điểm lao động của người dạy tổ chức hướng dẫn hoạt động học tập của học sinh.
Trình độ kiến thức khả năng giảng dạy, tinh thần trách nhiệm cũng như lao động học
tập của học sinh (kiến thức và kỹ năng, năng lực nhận thức, thái độ học tập)
Trong mỗi năm giáo viên phải kiểm tra toàn diện hoặc kiểm tra theo chuyên đề
ít nhất 1 lần. Đối với giáo viên dạy yếu kém hoặc giáo viên mới ra trường cần kiểm
tra giờ lên lớp nhiều hơn. Khi kiểm tra người BGH phải nói rõ được mục đích của
việc dự kiểm tra và người được kiểm tra. Đồng thời khi kiểm tra người cán bộ
quản lý cần có thái độ đúng mực. Sau khi kiểm tra có nhận xét đánh giá và giúp
giáo viên khắc phục những tồn tại .
Kết quả qua kiểm tra thường xuyên :
+ Trường không còn giáo viên yếu kém.
+ Ngoài việc kiểm tra giờ lên lớp kiểm tra khảo sát theo định kỳ cũng rất quan
trọng, đánh giá chất lượng dạy của giáo viên qua kết quả học tập của học sinh . Khi
kiểm tra khảo sát chất lượng nhà trường đã tổ chức cho giáo viên trông chéo lớp,
chấm điểm tại trường,và chấm chéo. Sau khi kiểm tra có nhận xét học sinh còn yếu
về bộ môn nào? Sau đó BGH kiểm tra lại xem việc cho điểm của giáo viên đã
chính xác chưa .
Qua kiểm tra sẽ đánh giá đúng chất lượng của từng lớp, có nhận xét trong hội
đồng sư phạm nhà trường.
Do tổ chức kiểm tra chất lượng thường xuyên và nghiêm túc nên chất lượng
dạy và học ngày 1 nâng cao.
3.3. Kiểm tra tổ trưởng
- Nhận thức về vai trò của tổ chuyên môn, của tổ trưởng chuyên môn.
- Nhận định của tổ trưởng về từng tổ viên.
* Kiểm tra hồ sơ chuyên môn
- Các kế hoạch năm học của tổ nhóm cá nhân.
- Các loại sổ biên bản sinh hoạt.
- Các kết quả điều tra cơ bản về học sinh và giáo viên.

trường, nhắm gắn lý thuyết với thực tiễn , nhằm củng cố những tri thức đã được
học, phát triển tư duy, phát triển nhận thức bồi dưỡng tình cảm, rèn luyện ý thức
năng lực làm chủ tập thể, làm chủ thiên nhiên, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, rèn
luyện các chuẩn mực hành vi và thói quen đạo đức .
* Nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp :
Tổ chức cho học sinh vui chơi giải trí, văn hoá văn nghệ , thể thao (giáo viên
Nhạc kết hợp với Tổng phụ trách dạy múa hát tập thể, thể dục giữa giờ theo nhạc
tại sân trường) .
Tổ chức hoạt động xã hội đoàn thể theo chủ điểm tổ chức của học sinh hoặc
theo chương trình phối hợp cuả nhà trường với cộng đồng (tổ chức sinh hoạt đội kỷ
niệm các ngày lễ )
Tổ chức lao động công ích trong hoặc ngoài nhà trường: hàng ngày các lớp
đảm bảo vệ sinh lớp học, vệ sinh khu vực theo sự phân công của BGH.
3. 5 - Kiểm tra và xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật hỗ trợ cho giáo dục
toàn diện.
Nâng cao chất lượng giáo dục là một chủ trương của ngành giáo dục nó đòi hỏi
một sự chuyển biến thực sự về cơ sở vật chất cho các trường tiểu học. Giáo dục
tiểu học và tâm lý học lứa tuổi đã chỉ ra rằng thầy giáo tiểu học đào tạo con người
không chỉ bằng tri thức, tình cảm hành động của mình mà còn bằng công cụ,
phương tiện và công cụ của người thầy giáo chính là cơ sở vật chất, kĩ thuật của
nhà trường. Lao động của thầy giáo phải dựa vào cơ sở vật chất kỹ thuật ngày một
hoàn thiện mới nâng cao hiêụ suất lao động và hiệu quả giáo dục.
Mặt khác cơ sở vật chất và kỹ thuật của nhà trường là những điều kiện vật
chất cần thiết giúp cho học sinh nắm vững kiến thức. Hơn thế nữa với những học
sinh tiểu học nó là điều kiện quan trọng nhất để hình thành niềm tin khoa học.
Trường sở là thành phần cơ bản của môi trường sư phạm, là địa bàn để thực hiện
các hoạt động giáo dục cơ bản, nó phải thoả mãn những yêu cầu kỹ thuật tối thiểu
trước hết là kích thước phòng học và bàn ghế học sinh , điều kiện ánh sáng và thông
gió. Toàn cảnh trường sở của một trường tiểu học phải là một môi trường thuận lợi
cho quá trình giáo dục. BGH và toàn thể Hội đồng giáo dục đều nhận thức được tầm

+ Mỗi tháng kiểm tra đồ dùng dạy học các lớp một lần (việc bố trí sắp xếp đồ dùng
đã khoa học chưa, cái nào dùng rồi cái nào chưa dùng, sửa sang lại đồ dùng hư
hỏng, có sổ theo dõi sử dụng)
+ Cán bộ quản lý mỗi tháng có kế hoạch kiểm tra người phụ trách đồ dùng dạy học
Cuối tháng có nhận xét trong buổi họp hội đồng sư phạm và đánh giá thi đua
khen thưởng những cá nhân giáo viên thường xuyên sử dụng đồ dùng dạy và học .
4. Kiểm nghiệm
Qua kiểm tra, tôi đã nhanh chóng nắm được tình hình nhà trường một cách
toàn diện, giúp tôi cùng BGH và Tập thể cán bộ giáo viên trong trường xây dựng
được kế hoạch phát triển phù hợp với trường. Chất lượng dạy và học của nhà
trường ngày một nâng cao .
Sau đây là bảng thống kê chất lượng giữa học kỳ II năm học 2010 -2011.
Kết quả kiểm tra định kỳ giữa kỳ II
Năm học 2010 - 2011
Môn
Khối/lớp Khối 1 Khối 2 Khối 3 Khối 4 Khối 5
Xếp loại
Tổng số
HS
Tổng số HS
Tổng số
HS
Tổng số HS Tổng số HS
SL
TL
%
SL TL % SL TL SL TL SL TL
Toán
Giỏi 3 9 3 11 2 5.9 2 6.9 7 17.9
Khá 11 33 7 25 3 8.8 9 31.0 4 10.3

lực lượng tham gia). Phải sử dụng cả hai hình thức kiểm tra: Kiểm tra định kỳ và
kiểm tra đột xuất. Sau kiểm tra có đánh giá công khai và khách quan trong Hội
đồng sư phạm.
- Xây dựng kế hoạch điều chỉnh các nội dung công tác để phát triển nhà trường
2. Kiến nghị
Những năm qua, công tác thanh kiểm tra dạy và học vẫn được phòng giáo dục
tiến hành rất tốt, có tác dụng thúc đẩy nhiệm vụ dạy và học. chúng tôi học được rất
nhiều biện pháp thanh kiểm tra của Phòng giáo dục và Đào tào. Mong rằng những
năm tiếp theo phòng giáo dục huyện nhà tiếp tục có những hoạt động thanh tra đều
khắp, để các trường có điều kiện học tập được các biện pháp kiểm tra từ các thanh
tra viên một cách chuyên nghiệp hơn, nhằm thúc đẩy sự phát triển của các nhà
trường .
Mường Lát, ngày 15 tháng 4 năm 2012
Người thực hiện
Ngô Thị Lan