Website: Email : Tel : 0918.775.368
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã khẳng định: tiếp tục đẩy mạnh
xắp xếp, đổi mới nâng cao hiệu quả và sức canh tranh của các doanh
nghiệp nhà nước. Khẩn trương hoàn thành kế hoạch xắp xếp, đổi mới và
phát triển doanh nghiệp nhà nước theo hướng hình thành loại công ty nhà
nước đa sở hữu, chủ yếu là các công ty cổ phần. Thúc đẩy việc hình thành
một số tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước mạnh, hoạt động đa
ngành, đa lĩnh vực, trong đó có ngành chính; có nhiều chủ sở hữu, sở hữu
nhà nước đóng vai trò chi phối.
Đẩy mạnh và mở rộng diện cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước, kể
cả các tổng công ty, nhằm tạo động lực mạnh mẽ và cơ chế quản lý năng
động, để vồn nhà nước được sử dụng có hiệu quả và ngày càng tang lên,
đồng thời thu hút mạnh các nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển.
Thực hiện nguyên tắc thị trường trong việc cổ phần hoá doanh nghiệp nhà
nước.
Nhà nước giữ cổ phần chi phối đối với các tổng công ty, công ty cổ
phần hoạt động trong những ngành, những lĩnh vực thiết yếu bảo đảm
những cân đối lớn của nền kinh tế; chỉ giữ 100% vốn nhà nước trong các
doanh nghiệp hoạt động bảo đảm an ninh quốc phòng và những doanh
nghiệp sản xuất cung ứng dịch vụ công ích thiết yếu mà chưa cổ phần hoá
được. Chuyển các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước sang công ty cổ phần,
công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên hay nhiều thành viên mà chủ
sở hữu là nhà nước.
Đối với những tổng công ty lớn chưa thực hiện cổ phần hoá toàn bộ
tổng công ty, thực hiện cổ phần hoá hầu hết các doanh nghiệp thành viên và
chuyển các doanh nghiệp thành viên còn lại sang hoạt động dưới hình thức
công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một hay nhiều thành
viên mà chủ sở hữu là nhà nước; đồng hời, chuyển các tổng công ty này
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368

Website: Email : Tel : 0918.775.368
nền kinh tế quốc dân; từ đó có thể đề ra các biện pháp kiểm soát, định hướng,
thúc đẩy khu vực kinh tế này phát triển theo định hướng XHCN ở nước ta hiện
nay.
Vì vậy, việc nghiên cứu, và đề ra phương hướng giải quyết vấn đề phát
triển KTNN ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa quan trọng cả về
mặt lý luận và thực tiễn, làm cơ sở định hướng, điều chỉnh, bổ sung chiến lược
và chính sách phát triển kinh tế- xã hội. Xuất phát từ vấn đề thực tế nêu trên,
em lựa chọn đề tài “Kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN ở Việt Nam”. Đề tài có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và
thực tiễn.
2- Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Đề tài: đây là Đề tài lớn.
Trong khuôn khổ Tiểu luận và thời gian có hạn, Em chỉ tập chung trình bày
những vấn đề hết sức cơ bản của sự phát triển KTNN ở Việt Nam hiện nay
và quan điểm, phương hướng, giải pháp cơ bản trong phát triển KTNN ở
Việt Nam.
3- Phương pháp: Phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử,
lô-gích, thu thập thông tin, phân tích tổng hợp, phương pháp quy nạp và
diễn dịch.
Tuy nhiên trong nội dung đề tài này, bao gồm nhiều vấn đề lý luận liên
quan đến chính sách phát triển các thành phần kinh tế của Đảng và Nhà nước,
mặt khác do điều kiện thời gian học tập, nghiên cứu có hạn, các tài liệu tham
khảo chưa đầy đủ và trong quá trình học tập, nghiên cứu có những hạn chế
khách quan, chủ quan cho nên không tránh khỏi những thiếu sót nhất định.
Bản thân em rất mong được sự chỉ bảo của Thầy giáo để có thể tiếp thu, chỉnh
sửa được đầy đủ hơn giúp bản thân nắm vững nội dung cả về lý luận và thực
tiễn để tiếp tục vận dụng có hiệu quả trong quá trình học tập, nghiên cứu tiếp
theo.
Em xin chân thành cảm ơn !
3

ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân như công nghiệp, nông
nghiệp, tín dụng, ngân hàng, bảo hiểm, doanh nghiệp nhà nước...
Kinh tế nhà nước bao gồm nhiều bộ phận.
1.2.1. Tài chính nhà nước
Bao gồm tất cả các hoạt động thu chi mang tính kinh tế của nhà nước,
phần tín dụng nhà nước và phần tín dụng của các ngân hàng thương mại
quốc doanh. Nếu nhìn nhận theo nghĩa hẹp thì tài chính nhà nước chỉ bao
gồm các hoạt động thu chi ngân sách. Tuy nhiên trong đề tài này chỉ đề cập
chủ yếu tới việc chi ngân sách cho các dự án lớn của Nhà nước, các chương
trình mục tiêu quốc gia (thuộc nhóm chi đầu tư phát triển), là nhóm chi lớn
chi phối tới ngân sách Nhà nước.
1.2.2. Các quỹ quốc gia khác
Như quỹ xoá đói, giảm nghèo, Quỹ phòng chống thiên tai, quỹ phòng
chống AIDS,...Đây là một bộ phận của KTNN phục vụ cho các hoạt động
nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định. Tuy nhiên đây là những quỹ
được thành lập và hoạt động vì mục tiêu xã hội, phi lợi nhuận, vì vậy phạm
vi đề tài sẽ không đi sâu phân tích nội dung này.
1.2.3. Dự trữ quốc gia
Là bộ phận cấu thành của sở hữu nhà nước, nó chính là công cụ điều
hành vĩ mô của nhà nước nhằm điều tiết ổn định thị trường, ổn định xã hội,
không thuộc lĩnh vực sản xuất kinh doanh không trực tiếp nằm trong các
hoạt động kinh tế, định hường XHCN không vì mục tiêu lợi nhuận nhưng
nó có tác động rất lớn đến nền kinh tế, đảm bảo sự ổn định của toàn bộ nền
kinh tế, vì vậy phạm vi đề tài sẽ không đi sâu phân tích nội dung này.
1.2.4. Tài sản công
Bao gồm các tài sản cố định và lưu động trong các cơ quan hành chính
sự nghiệp; tài sản thuộc kết cấu hạ tầng kỹ thuật.....Các tài sản công phân
bố trên phạm vi rộng. Đối với đất đai, phạm vi đề tài chỉ xác định những
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368

Website: Email : Tel : 0918.775.368
KTNN thể hiện vai trò đầu tàu trong các lĩnh vực cần nhiều vồn đầu tư
, có hàm lượng khoa học cao và một số lĩnh vực mới hình thành. Trong bối
cảnh nước ta nhu cầu hình thành những lĩnh vực như nghiên cứu cơ bản,
phát triển thị trường chứng khoán.... trong khi kinh tế tư nhân còn nhỏ bé,
chứ có khả năng đầu tư lớn nên KTNN cần đảm nhiệm trong một thời gian
nhất định.
KTNN thức đảy chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Bằng lực lượng tài chính
nhà nước, chủ yếu bằng NSNN và hệ thống DNNN nhằm khai thác lợi thế,
tiềm năng của đất nước. KTNN thể hiện vai trò cung ứng các hàng hoá
công cộng và kết cấu hạn tầng. Mặt khác KTNN là công cụ để nhà nước
khắc phục một số khuyết tật của cơ chế thị trường, thực hiện chính sách xã
hội, văn hoá, y tế, xó đói giảm nghèo,
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG KINH TẾ NHÀ NƯỚC
1. Thực trạng hoạt động đầu tư trực tiếp ngân sách cho các chương
trình phát triển, mục tiêu quốc gia.
Trong những năm qua vốn đầu tư trực tiếp từ ngân sách cho phát triển
từng bước đã có sự thay đổi theo hường dần thu hẹp đầu mối, tập trung vào
các chương trình, dự án được lực chọn và huy động các nguồn vốn từ các
chủ thể khác cùng thám, gia.
Tỷ trọng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội
Đơn vị tính: %
Chỉ tiêu
thực hiện
Năm
2001
Năm