Năm 1991, Đài Loan đã nộp đơn xin gia nhập Liên Hợp Quốc. Trước sự kiện này,
Trung Quốc đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ với lập luận rằng: Đài Loan không
phải là một quốc gia độc lập, có chủ quyền mà chỉ là một phần lãnh thổ không chia
cắt của Trung Quốc do đó Đài Loan không đủ tư cách gia nhập Liên Hợp Quốc.
Tuy nhiên, sau đó Trung Quốc lại không tỏ thái độ gì về việc Đài Loan trở thành
thành viên của Tổ chức thương mại thế giới-WTO (Trung Quốc gia nhập năm
2001 và Đài Loan gia nhập năm 2002). Hãy cho biết:
-Sự kiện Đài Loan tham gia WTO – một tổ quốc tế liên chính phủ -có khẳng
định tư cách là một quốc gia độc lập, có chủ quyền của Đài Loan hay không ? Tại
sao?
-Trung Quốc và Đài Loan đều tham gia khuôn khổ hợp tác đa phương trong
WTO có đồng nghĩa với việc Trung Quốc công nhận nền độc lập của Đài Loan hay
không? Tại sao?
-Sự kiện Đài Loan tham gia WTO – một tổ quốc tế liên chính phủ -không khẳng định tư cách
là một quốc gia độc lập, có chủ quyền của Đài Loan.
Khái niệm quốc gia chủ thể cơ bản của Luật quốc tế. Quốc gia độc lập, có chủ quyền:
hội tụ đủ 4 yếu tố dân cư thường xuyên, lãnh thổ được xác định, chính phủ, năng lực tham gia
vào các quan hệ với các chủ thể quốc tế khác, quyền tối cao của quốc gia trong phạm vi lãnh
thổ của mình và quyền độc lập của quốc gia trong quan hệ quốc tế. Trong quan hệ quốc tế,
quốc gia hoàn toàn độc lập, không bị lệ thuộc vào các quốc gia khác trong giải quyết các vấn
đề đối ngoại của mình. Việc tham gia vào các tổ chức quốc tế, vào các hoạt động quốc tế liên
quốc gia và các hình thức hợp tác quốc tế khác là biểu hiện rõ nét kết quả thực hiện chủ quyền
đối ngoại của quốc gia.
Trung Quốc phản đối Đài loan gia nhập Liên Hợp Quốc vì theo hiến chương LHQ
thành viên phải là quốc gia độc lập có chủ quyền và phải có sự công nhận quá nửa số quốc gia
trong LHQ, nếu Đài Loan giai nhập LHQ điều đố đồng nghĩa Đài Loan là 1 quốc gia độc lập,
và có chủ quyền của mình.
Khi Đài Loan gia nhập WTO Tổ chức thương mại thế giới điều đó không đủ là yếu tố
để khẳng định tư cách của một quốc gia độc lập, có chủ quyền. Bởi vì
WTO là tổ chức kinh tế quốc tế-liên chính phủ, WTO có những quy định khác với các
tổ chức quốc tế khác về thành viên. Theo điều khoản XII của hiệp định Marrakech về WTO,
đủ để nhận định rằng Trung Quốc công nhận quốc tế với nền độc lập của Đài Loan trong phạm
vi không toàn diện.
Đối với Trung Quốc, quan hệ với Đài Loan thật sự là cái rối rắm. Trên thực tế Trung Quốc
luôn muốn thống nhất Đài Loan về, không từ một cơ hội nào để dằn mặt Đài Loan, mọi hành
động của Trung Quốc hướng đến Đài Loan đều nhằm mục đích thống nhất một Trung Quốc kể
các việc quan hệ kinh tế đều mang màu sắc chính trị theo giới chuyên gia nhận định. Việc Đài
Loan gia nhập WTO trên thực tế thì đem lại lợi ích cho Trung Quốc về kinh tế và các vấn đề
liên quan đến chính trị mở ra một lối thông trong quan hệ.
Tài Liệu Tham Khảo
1. Giáo Trình Luật Quốc Tế -Trường Đại Học Luật Hà Nội (2004)
2. .