Website: Email : Tel : 0918.775.368

LỜI NÓI ĐẦU
1. Sự cần thiết của đề tài
Thị trường chứng khoán Việt Nam qua 8 năm hoạt động đã có
những bước tiến đáng kể, nhất là về số lượng các công ty cổ phần và công
ty chứng khoán. Điều đó đặt ra nhu cầu bức thiết về hoạt động tư vấn tài
chính doanh nghiệp, bên cạnh đó là sự cạnh tranh gay gắt giữa các công ty
chứng khoán. Chính hai yếu tố trên đã tạo động lực thúc đẩy hoạt động tư
vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoán.
Tuy nhiên, từ thực tế Việt Nam chúng ta có thể thấy hoạt động tài
chính của các doanh nghiệp còn rất nhiều hạn chế. Nguyên nhân cơ bản là
do hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của các công ty chứng khoán
chưa thực sự hiệu quả. Vì vậy việc tìm ra giải pháp để nâng cao chất lượng
hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoán là yêu
cầu cấp bách của nền kinh tế nói chung và thị trường chứng khoán Việt
Nam nói riêng.
Trong quá trình thực tập tại Công ty cổ phần chứng khoán Thăng
Long và dựa trên sự tìm hiểu về hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp
của một số công ty chứng khoán, em đã chọn đề tài “Phát triển hoạt động
tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty cổ phần chứng khoán Thăng
Long” làm chuyên đề tốt nghiệp của mình.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoán
nói chung và Công ty cổ phần chứng khoán Thăng Long nói riêng, từ khi
thành lập đến hết Quý I năm 2008.

1
Website: Email : Tel : 0918.775.368

3. Mục tiêu nghiên cứu

an toàn, không thể thiếu được các tổ chức tài chính trung gian, trong đó có
các công ty chứng khoán. Công ty chứng khoán chính là một định chế tài
chính trung gian thực hiện các nghiệp vụ trên thị trường chứng khoán. Nó
được thành lập, tổ chức, hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần hoặc
công ty trách nhiệm hữu hạn. Uỷ ban chứng khoán nhà nước cấp giấy phép
cho công ty chứng khoán hoạt động trên lĩnh vực chứng khoán có tư cách
pháp nhân, có vốn riêng và thực hiện chế độ hạch toán độc lập. Như vậy
công ty chứng khoán thực chất là một doanh nghiệp kinh doanh chứng
khoán vớí các nghiệp vụ chính là tự doanh, môi giới, bảo lãnh phát hành, và
tư vấn. Trên thực tế, một công ty chứng khoán không nhất thiết phải thực
hiện đầy đủ các nghiệp vụ trên, tùy theo loại hình nghiệp vụ mà công ty
chứng khoán được cấp phép có đáp ứng được các tiêu chuẩn quy định của
loại hình nghiệp vụ đó không. Tuy nhiên nghiệp vụ tư vấn vẫn được coi là
nghiệp vụ cơ bản quan trọng mà hầu hết công ty chứng khoán nào cũng
tham gia.
1.1.1.2. Đặc điểm của công ty chứng khoán
Là một chủ thể kinh doanh, công ty chứng khoán cũng có những điểm
tương đồng với các doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, sản phẩm và dịch vụ mà

3
Website: Email : Tel : 0918.775.368

công ty chứng khoán cung cấp đều liên quan đến chứng khoán đã làm cho
công ty chứng khoán mang những đặc trưng riêng. Không những thế các
công ty chứng khoán ở các nước khác nhau cũng có thể có điểm khác nhau,
thậm chí ở trong cùng một quốc gia các công ty chứng khoán vẫn có nhiều
sự khác biệt tùy thuộc vào tính chất hoạt động của công ty và mức độ phát
triển của thị trường. Song xét về bản chất các công ty chứng khoán có một
số đặc trưng cơ bản sau :
• Về loại hình tổ chức của công ty chứng khoán

việc đều được phân công cụ thể, rõ ràng đến từng nhân viên.
Từ trình độ chuyên môn hóa cao độ dẫn đến phân cấp quản lý và làm
nảy sinh việc có quyền tự quyết. Các bộ phận trong công ty chứng khoán
nhiều khi không phụ thuộc lẫn nhau (ví dụ bộ phận môi giới và bộ phận tự
doanh, hay môi giới và bộ phận bảo lãnh phát hành). Giữa các phòng ban có
một sự độc lập tương đối, mối liên kết không phải mật thiết, hữu cơ như
trong các doanh nghiệp sản xuất khác. Chính vì vậy hoạt động hay cơ cấu
của phòng ban này không tác động nhiều đến phòng ban khác.
• Về nhân tố con người
Sản phẩm càng trừu tượng thì nhân tố con người càng quan trọng.
Chứng khoán là một loại tài sản tài chính đặc biệt mà việc thẩm định chất
lượng của nó không phải giống như hàng hóa thông thường. Sự có mặt của
công ty cứng khoán trên thị trường là cần thiết khi người đầu tư không biết
được nhiều thông tin hay không có khả năng phân tích thông tin một cách
thích hợp để từ đó đánh giá và quyết định hướng sử dụng vốn của mình.
Đối với các công ty chứng khoán, với chức năng là định chế trung gian
tài chính thì khách hàng là mục tiêu số một, mục tiêu quan trọng nhất. Khách
hàng của công ty chứng khoán gồm các công ty phát hành chứng khoán, nhà

5
Website: Email : Tel : 0918.775.368

đầu tư chứng khoán. Như vậy, khách hàng của công ty chứng khoán cũng là
chủ thể tham gia trên thị trường cứng khoán có tư cách là người đại diện cho
nguồn cung hoặc nguồn cầu chứng khoán. Để có thể tồn tại và phát triển,
công ty chứng khoán phải thực hiện nguyên tắc “biết khách hàng của mình”,
nắm rõ khả năng tài chính của khách hàng, tư vấn cho khách hàng, giữ gìn
đạo đức kinh doanh và tôn trọng khách hàng, luôn luôn đặt khách hàng lên
trên hết.
Làm được điều này, công ty chứng khoán phải dựa vào chất lượng

7
CHỦ SỞ HỮU
Hội đồng quản trị
Chủ tịch Công ty
BAN ĐIỀU HÀNH
Giám đốc/TGĐ
Phó Giám đốc/PTGĐ
KINH DOANH
Môi giới
Tự doanh
Bảo lãnh phát hành
Tư vấn đầu tư
Phụ trợ
HỖ TRỢ
Kế toán
Kho quỹ
Văn phòng
IT
Kiểm soát
Pháp chế
Website: Email : Tel : 0918.775.368

dựng gồm hệ thống các phòng ban chức năng được chia thành hai khối, là :
Nghiệp vụ và Phụ trợ.
- Khối nghiệp vụ (Front office): thực hiện các giao dịch kinh
doanh và dịch vụ chứng khoán. Khối này được tổ chức thành các bộ phận,
phòng ban hoạt động cụ thể: phòng môi giới, phòng tự doanh, phòng bảo
lãnh phát hành, phòng tư vấn, phòng ký quỹ…
Tuy nhiên, căn cứ vào chiến lược hoạt động của công ty, quy mô
vốn, quy mô và sự phát triển của thị trường mà mỗi công ty chứng

các lệnh mua bán chứng khoán được tập hợp tại các thị trường giao dịch tập
trung thông qua các công ty chứng khoán, và trên cơ sở đó giá chứng khoán
sẽ được xác định theo quy luật cung cầu. Ngoài ra, chính hoạt động tự doanh
của các công ty chứng khoán cũng góp phần điều tiết giá chứng khoán. Trên
thị trường sơ cấp, thông qua nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán,
công ty chứng khoán đã thực hiện xác định và tư vấn cho tổ chức phát hành
mức giá phát hành hợp lý đối với các chứng khoán trong đợt phát hành. Các
công ty chứng khoán thực hiện các giao dịch mua bán chứng khoán sau khi
phát hành, vì vậy giúp người đầu tư dễ dàng chuyển đổi chứng khoán thành
tiền mặt và ngược lại, làm tăng tính thanh khoản cho các chứng khoán.
1.1.2.2. Đối với nhà đầu tư
Sân chơi mới này cũng dành cho tất cả các nhà đầu tư, từ nhà đầu tư
có tổ chức đến nhà đầu tư cá nhân. Họ tạm thời có một khoản tiền nhàn rỗi,
nhưng sẽ rất khó khăn khi ra quyết định đầu tư. Như vậy, nhờ lợi thế của
một tổ chức trung gian, chuyên môn hoá cao làm cầu nối cho các bên mua
bán gặp nhau, các công ty chứng khoán giúp cho nhà đầu tư tiết kiệm được
chi phí, thời gian, công sức trong từng giao dịch, giúp nâng cao tính thanh
khoản của thị trường.

9
Website: Email : Tel : 0918.775.368

1.1.2.3. Đối với các tổ chức phát hành
Thị trường chứng khoán là một sân chơi mới cho tất cả các doanh
nghiệp, một cơ chế huy động vốn mới. Các doanh nghiệp hiện nay không
còn phải lệ thuộc hoàn toàn vào vốn đi vay từ các ngân hàng thương mại, họ
có thể chủ động tìm được nguồn vốn mới thông qua việc phát hành các
chứng khoán trên thị trường. Công ty chứng khoán là một trung gian tài
chính với vai trò huy động vốn, sẽ giúp tổ chức phát hành tìm được nhà đầu
tư và phân phối chứng khoán đến tận tay những người có nhu cầu nắm giữ

khoán đóng vai trò là nhà tạo lập thị trường, sẽ nắm giữ một số lượng nhất
định của một số loại chứng khoán, và thực hiện mua bán chứng khoán với
các khách hàng để hưởng chênh lệch giá. Là nguồn thu chủ yếu của các công
ty chứng khoán, vì vậy nhà quản lý rất chú trọng đến hoạt động này. Hoạt
động tự doanh đòi hỏi công ty chứng khoán phải có đủ một số vốn nhất định
theo quy định của pháp luật (tối thiểu là 100 tỷ đồng), nhằm đảm bảo rằng
các công ty chứng khoán dùng vốn của họ để kinh doanh và đội ngũ nhân
viên phải có trình độ chuyên môn nhất định, có khả năng phân tích thị
trường, nhạy bén với thông tin, nhạy cảm trong công việc, có khả năng tự
quyết cao để có thể đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý.
Công ty chứng khoán vừa kinh doanh chứng khoán cho chính mình,
vừa làm trung gian thực hiện lệnh cho khách hàng, vì vậy có thể dẫn đến sự
mâu thuẫn về lợi ích giữa công ty và khách hàng. Do đó, khi thực hiện hoạt
động tự doanh, công ty chứng khoán cần đáp ứng các yêu cầu sau:
- Tách biệt về quản lý: giữa hai hoạt động tự doanh và môi giới, để
đảm bảo sự phù hợp về lợi ích của các bên. Đặc biệt, không được lấy tài sản
của khách hàng để kinh doanh cho công ty và ngược lại.
- Ưu tiên khách hàng: công ty chứng khoán với lợi thế về nghiệp vụ
có thể dự đoán trước diễn biến của thị trường, để đảm bảo sự công bằng cho
các khách hàng trong quá trình giao dịch chứng khoán, công ty chứng khoán

11
Website: Email : Tel : 0918.775.368

phải ưu tiên thực hiện lệnh giao dịch của khách hàng trước lệnh tự doanh
của công ty.
- Góp phần bình ổn thị trường: khi thị trường có sự biến động bất
thường, các công ty chứng khoán sẽ điều tiết cung cầu, bình ổn giá cả của
các loại chứng khoán thông qua hoạt động tự doanh, bằng cách mua vào khi
giá chứng khoán giảm và bán ra khi giá chứng khoán tăng nhằm giữ giá

phát hành, sau đó công ty chứng khoán thực hiện phân phối chứng khoán.
Công ty chứng khoán sẽ có được một khoản thu từ phí bảo lãnh. Hoạt động
bảo lãnh phát hành chiếm tỷ lệ doanh thu khá cao trong tổng doanh thu của
công ty chứng khoán vì vậy các công ty cũng rất chú trọng phát triển hoạt
động này.
Hoạt động mạnh về nghiệp vụ này là Công ty chứng khoán Nông
Nghiệp, Ngoại thương.
Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành của công ty chứng khoán được thực
hiện theo quy trình sau :
Hình 1.3: Quy trình hoạt động Bảo lãnh phát hành

13
Website: Email : Tel : 0918.775.368

(Nguồn:Trung tâm đào tạo Ủy ban chứng khoánNhà nước)
1.1.3.4. Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp và đầu tư chứng
khoán
Đây là một trong bốn hoạt động kinh doanh chính của công ty chứng
khoán. Hoạt động tư vấn của công ty chứng khoán có thể được hiểu: đó là

Công ty chứng khoán
Nhận đơn yêu cầu bảo lãnh
Ký hợp đồng tư vấn quản lý
Đệ trình phương án bán
Lập nghiệp đoàn bảo lãnh phát hành, định
giá chứng khoán và ký hợp đồng bảo lãnh
Đơn xin bảo lãnh, nộp bản cáo bạch
Phân phát bản cáo bạch và phiếu
đăng ký mua chứng khoán
Đăng ký phát hành chứng khoán có hiệu lực

bán, nắm giữ, giá trị của các loại chứng khoán và các diễn biến của thị
trường. Người tư vấn sử dụng kiến thức của mình để “kinh doanh” nhằm
đem lại lợi nhuận cho khách hàng. Lời tư vấn dựa trên sự phân tích những
diễn biến của thị trường trong quá khứ, có thể đúng có thể sai, vì vậy khách
hàng vẫn là người quyết định cuối cùng, thông tin người tư vấn đưa ra chỉ
nên mang tính chất tham khảo. Trong hoạt động này, đạo đức nghề nghiệp
của nhân viên tư vấn luôn được đề cao, tránh việc xảy ra xung đột về lợi ích
giữa khách hàng và công ty.
Tư vấn tài chính doanh nghiệp là mảng hoạt động hiện nay được các
công ty chứng khoán đặc biệt quan tâm. Ngoài việc mang lại thu nhập cho
công ty, hoạt động này có thể tạo ra một mạng lưới khách hàng tiềm năng.
Hoạt động tư vấn tài chính sẽ xây dựng thương hiệu và tạo hình ảnh cho

15
Website: Email : Tel : 0918.775.368

công ty; xây dựng nền tảng với khách hàng và tạo cơ sở tiền đề phát triển
các hoạt động khác. Hoạt động này bao gồm: tư vấn xác định giá trị doanh
nghiệp, tư vấn xây dựng phương án cổ phần hoá, tư vấn bán đấu giá cổ phần,
tư vấn phát hành chứng khoán, tư vấn tái cấu trúc tài chính doanh nghiệp, tư
vấn niêm yết đăng ký giao dịch, tư vấn chuyển đổi, mua bán sáp nhập doanh
nghiệp...
1.1.3.5. Các hoạt động phụ trợ
- Lưu ký chứng khoán: Công ty chứng khoán sẽ lưu trữ, bảo quản
chứng khoán hộ khách hàng thông qua các tài khoản lưu ký chứng khoán.
Khi thực hiện dịch vụ này cho khách hàng, công ty chứng khoán sẽ thu
được các khoản phí lưu ký chứng khoán, phí gửi, phí rút và phí chuyển
nhượng chứng khoán…
- Phân tích đầu tư: Là dịch vụ mà công ty chứng khoán sẽ nghiên
cứu tình hình thị trường, về các chứng khoán để đưa ra những nhận định,