ĐạI HọC QUốC GIA Hà NộI
TRƯờNG ĐạI HọC KHOA HọC Xã HộI Và NHÂN VĂN
*
nguyễn thị thanh chúc
Hoạt động th-ởng thức và bảo tồn
âm nhạc dân gian truyền thống của sinh viên
trên địa bàn Hà Nội hiện nay
LUậN VĂN THạC Sĩ
CHUYÊN NGàNH Xã HộI HọC
LUậN VĂN THạC Sĩ
CHUYÊN NGàNH Xã HộI HọC
Mã số: 60 31 03 01
Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Th Vân Hạnh
Hà Nội - 20141
MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 4
DANH MỤC CÁC BẢNG 5
DANH MỤC CÁC BIỂU 7
MỞ ĐẦU 8
1. Lý do chọn đề tài 8
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 9
3. Ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn 16
3.1 Ý nghĩa khoa học 16
3.2 Ý nghĩa thực tiễn 16
4. Đối tƣợng khách thể, phạm vi nghiên cứu 16
4.1 Đối tượng nghiên cứu 16
4.2 Khách thể nghiên cứu 16
1.3.1. Lý thuyết lựa chọn hành vi hợp lý 34
1.3.2 Lý thuyết xã hội hóa 35
1.3.3 Cách tiếp cận xã hội học văn hóa 36
1.4. Tổng quan về địa bàn nghiên cứu 38
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG THƢỞNG THỨC VÀ HÀNH VI BẢO TỒN
ÂM NHẠC DÂN GIAN TRUYỀN THỐNG CỦA SINH VIÊN 41
2.1. Âm nhạc dân gian trong quá trình hội nhập 41
2.2. Thực trạng thƣởng thức âm nhạc dân gian truyền thống của sinh
viên các trƣờng Đại học trên địa bàn Hà Nội hiện nay 46
2.2.1. Thể loại âm nhạc sinh viên yêu thích 46
2.2.2. Mức độ thưởng thức âm nhạc dân gian của sinh viên trên địa bàn
Hà Nội hiện nay 50
2.2.3. Các loại hình âm nhạc dân gian truyền thống mà sinh viên trên địa
bàn Hà Nội thường thưởng thức 52
2.2.4. Cách thức tiếp nhận âm nhạc dân gian truyền thống của sinh viên
trên địa bàn Hà Nội hiện nay 56
2.2.5. Đánh giá của sinh viên trên địa bàn Hà Nội hiện nay về hoạt động
biểu diễn âm nhạc dân gian truyền thống 62
2.3. Hành vi bảo tồn âm nhạc dân gian truyền thống của sinh viên trên
địa bàn Hà Nội hiện nay 69 3
2.3.1. Đánh giá của sinh viên về sự cần thiết bảo tồn loại hình âm nhạc
dân gian truyền thống 69
2.3.2 Sự tham gia của sinh viên vào các hoạt động bảo tồn âm nhạc dân
gian truyền thống 77
Chƣơng 3: NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG
THƢỞNG THỨC VÀ BẢO TỒN ÂM NHẠC DÂN GIAN TRUYỀN
THỐNG CỦA SINH VIÊN 83
: Trung học cơ sở
THPT
: Trung học Phổ thông
CLB
: Câu lạc bộ
KHXH&NV
: Khoa học xã hội và nhân văn
UBND
: Ủy ban nhân dân 5
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Danh sách tổng hợp các Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của
nhân loại của UNESCO 30
Bảng 2.1: Hiểu biết của sinh viên về nội dung của các thể loại âm nhạc dân
gian truyền thống 42
Bảng 2.2: Thể loại âm nhạc sinh viên yêu thích nhất 46
Bảng 2.3: Mức độ thường xuyên nghe âm nhạc dân gian của giới trẻ 50
Bảng 2.4: Các loại thể loại và sự yêu thích của sinh viên đối với âm nhạc
dân gian mà sinh viên đã từng thưởng thức 53
Bảng 2.5: Các loại nhạc cụ truyền thống sinh viên đã được thưởng thức thông
qua biểu diễn trong âm nhạc dân gian 55
Bảng 2.6: Sinh viên thưởng thức âm nhạc dân gian một các trực tiếp 57
Bảng 2.7: Đánh giá của sinh viên về mức độ xuất hiện của những loại hình âm
nhạc dân gian truyền thống trên các phương tiện truyền thông 63
Bảng 2.8: Nhận định của sinh viên về mức độ xuất hiện loại hình âm nhạc
dân gian truyền thống nhiều nhất trên các kênh phương tiện
truyền thông 64
Bảng 2.9: Quan điểm của sinh viên về trang phục của các nghệ sĩ biểu diễn
đại học 94
Bảng 3.7: Tương quan giữa giới tính và mức độ thường xuyên nghe nhạc
dân gian 95
Bảng 3.8: Tương quan giữa giới tínhvới đánh giá của sinh viên về mức độ
tâm huyết mức độ tâm huyết của các nghệ sỹ với vai diễn 98
Bảng 3.9: Lý do “âm nhạc dân gian truyền thống hiện nay không còn nhận
được sự quan tâm của giới trẻ” 100
7
DANH MỤC CÁC BIỂU
Biểu đồ 2.1: Đánh giá của sinh viên về nhận định:“âm nhạc dân gian truyền
thống không còn phù hợp với sự phát triển của kinh tế - văn hoá -
xã hội hiện nay” 44
Biểu đồ 2.2: Sinh viên thưởng thức âm nhạc dân gian truyền thống thông qua
các phương tiện truyền thông 59
Biểu đồ 2.3: Đánh giá của sinh viên về các hoạt động biểu diễn âm nhạc
dân gian truyền thống 63
Biểu đồ 2.4: Đánh giá của sinh viên về sự tâm huyết của các nghệ sĩ diễn
suất với vai diễn 66
Biểu đồ 2.5: Các hoạt động sinh viên tham gia bảo tồn âm nhạc dân gian
truyền thống 80
Biểu đồ 3.1: Nhà trường chủ trương tuyên truyền về âm nhạc truyền thống 108
9
Nam nhất là những bài hát về tình yêu nam nữ” [1, tr.56]. Dường như thanh
niên, sinh viên hiện nay ít hứng thú, mặn mà với những làn điệu chèo, cải
lương, dân ca vốn trước kia là cái hồn của văn hoá dân tộc. Trên thị trường
âm nhạc Việt Nam dần vắng mặt những băng đĩa nhạc theo lối truyền thống
xưa mà thay vào đó là một thế hệ các thương hiệu quảng bá và những sô lô
nhạc trẻ cả trong nước lẫn quốc tế. Trong khi các thể loại âm nhạc mới đang
trở thành “thực đơn chính” trong xã hội âm nhạc, sinh viên thưởng thức, đón
nhận những âm nhạc dân gian truyền thống của dân tộc như thế nào? Và bản
thân những loại hình âm nhạc truyền thống có còn phù hợp với lối sống của
thời đại mới? Sinh viên làm gì để có thể bảo tồn những giá trị văn hóa truyền
thống của âm nhạc dân gian hiện nay. Đây là một trong những chủ đề được
giới phê nghệ thuật quan tâm và cũng được nhiều nhà nghiên cứu xem xét,
đánh giá nhất là trong mảng nghiên cứu về những giá trị truyền thống của dân
tộc. Chính vì vậy, với mong muốn tìm hiểu “Hoạt động thƣởng thức và bảo
tồn âm nhạc dân gian truyền thống của sinh viên trên địa bàn Hà Nội
hiện nay” để qua đó tác giả muốn góp phần tìm ra những biện pháp để các
loại hình âm nhạc dân gian truyền thống có thể thu hút được khán giả trẻ.
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Lịch sử nghiên cứu đã cho thấy có nhiều tác giả, nhiều công trình
nghiên cứu đề cập đến văn hóa truyền thống, những giá trị của văn hóa truyền
thống của dân tộc, trong đó có phân tích nghiên cứu về âm nhạc dân gian
truyền thống như là một giá trị của lịch sử dân tộc. Công trình “Về giá trị văn
hóa tinh thần Việt Nam” [58] tập thể tác giả gồm 2 tập) và “Giá trị tinh thần
truyền thống của dân tộc Việt Nam”[15] của Trần Văn Giàu đã phân tích một
cách sâu sắc về các giá trị tinh thần truyền thống của người Việt Nam. Đặc
biệt, ở góc độ sử học và đạo đức học đã phân tích sự vận động của những giá
trị tinh thần truyền thống qua những sự kiện phong phú của lịch sử Việt Nam.
cứu sự tác động của toàn cầu hóa đến giá trị truyền thống, tác giả Nguyễn
Đình Tường có bài báo “Giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống ở
Việt Nam trước tác động của toàn cầu hoá”[47]. Theo tác giả, toàn cầu hoá là
quá trình khách quan, quá trình đó một mặt tạo ra cơ hội cho các quốc gia dân 11
tộc mở rộng giao lưu hợp tác, mặt khác nó cũng đặt những giá trị văn hoá
truyền thống của mỗi quốc gia dân tộc trước nhiều thách thức. Do đó giữ gìn
và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống dân tộc để văn hóa trở thành nền
tảng tinh thần xã hội đã và đang là đòi hỏi cấp bách hiện nay. Một trong
những công trình đề cập tương đối toàn diện về sự tác động của toàn cầu hóa
đến các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, nhất là lĩnh vực văn hóa, tinh
thần phải kể đến cuốn sách “Giá trị truyền thống trước những thách thức của
toàn cầu hóa”[8]. Cuốn sách gồm có hai phần, phần một các tác giả tập trung
làm rõ thực chất của toàn cầu hóa nhưng từ góc độ triết học và giá trị học.
Ngoài ra, các tác giả còn đi sâu phân tích nội dung, thực chất giá trị truyền
thống và giá trị truyền thống Việt Nam, trong đó có giá trị đạo đức truyền
thống; chỉ ra cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa đối với việc giữ gìn và
phát huy các giá trị truyền thống. Trong phần thứ hai, các tác giả nói lên thực
trạng các giá trị truyền thống Việt Nam trước xu thế toàn cầu hóa hiện nay, đề
xuất những giải pháp nhằm giữ gìn, phát huy các giá trị truyền thống Việt
Nam trước thách thức của toàn cầu hóa. Các công trình nghiên cứu trên đã
phân tích một cách tỉ mỉ về giá trị truyền thống trong văn hóa dân tộc trong đó
có âm nhạc dân gian truyền thống có ý nghĩa như một giá trị văn hóa tinh thần
quí báu của dân tộc.
Đồng thời, đã có nhiều cuộc hội thảo cũng như những nghiên cứu
chuyên sâu về âm nhạc dân gian như:
Hội thảo khoa học "Sân khấu và âm nhạc truyền thống Việt Nam với
người nước ngoài" [45] (2005) được Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát
Sách được Viện Âm nhạc xuất bản vào nǎm 2001. Công trình được chia thành các
phần: mở đầu, phần thứ nhất, phần thứ hai và kết luận. Công trình đã nghiên cứu
mối quan hệ giữ thanh điệu tiếng Việt và âm nhạc dân gian, những vần điệu trong
tiếng việt và âm hưởng của âm nhạc dân tộc kết hợp với nhau theo luật bằng-chắc,
vần-điệu để tạo nên những tác phẩm âm nhạc dân tộc đặc sắc.
Tác giả Bùi Ngọc Phúc đã nghiên cứu “Âm nhạc cổ truyền Việt Nam
qua báo chí nửa sau thế kỷ XX”[18] và “Âm nhạc trong Hầu văn Huế”
Nghiên cứu là một tổng hợp luận, khoa học và mang tính thuyết phục tác giả 13
đã phân tích hiện trạng và sự biến đổi của âm nhạc cổ truyền Việt Nam trong
một thời kỳ nửa sau thế kỷ XX và một loại hình âm nhạc dân gian cụ thể là
Hầu văn không chỉ có ở Huế mà nó tồn tại ở nhiều nơi trong đời sống văn hóa
dân gian và tâm linh của người Việt, từ cấp làng, xã, huyện, tỉnh và cả nước.
Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Liêm đã nghiên cứu khảo sát về Đờn ca Tài tử và đã
xuất bản “Góp phần nghiên cứu Đờn ca Tài tử”[29]. Trong tác phẩm tác giả
đã đưa ra định nghĩa về Đờn ca tài tử, đồng thời trong tác phẩm cũng phân
tích sự phát triển của đờn ca tài tử trong trong lịch sử, những mốc đánh dấu
quan trọng của loại hình nghệ thuật này.
Trong các đề tài nghiên cứu về thanh niên, sinh viên về cơ bản thường
nghiên cứu về lối sống, văn hóa, tư tưởng, nhân cách sinh viên. Tác giả Thái
Duy Tuyên đã “Tìm hiểu định hướng giá trị của thanh niên Việt Nam trong
điều kiện kinh tế thị trường”[48], tác giả Trần Sỹ Phán: “Sinh viên với định
hướng giá trị nhân cách”[34]. Các tác giả đã phân tích sự định hướng các giá
trị cuộc sống cho sinh viên, và một số giá trị nhân cách định hướng cho sinh
viên Việt Nam trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Từ định hướng các giá trị nhân cách đó, giúp
sinh viên Việt Nam nhận thấy được vai trò và trách nhiệm của mình với bản
thân, gia đình, dân tộc.
tác động của nhu cầu âm nhạc đến đời sống tinh thần của sinh viên. Từ kết quả
đó, đề xuất các kiến nghị định hướng và nâng cao chất lượng nhu cầu thưởng
thức âm nhạc của sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội.
Âm nhạc dân gian truyền thống nói riêng và nghệ thuật truyền thống
nói chung là một phần quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. Hoạt động
này diễn ra ở những thời điểm lịch sử khác nhau và ở từng giai đoạn của cuộc
sống khác nhau. Vấn đề về âm nhạc truyền thống được rất nhiều cơ quan
ngôn luận, các nhà khoa học nghiên cứu.
Trước hết phải kể đến công trình nghiên cứu về “Thị hiếu nghệ thuật
của công nhân Quảng Ninh”. Có thể nói, đây là công trình xã hội học thực
nghiệm đầu tiên về nghệ thuật ở Việt nam do Viện nghiên cứu lý luận và lịch
sử nghệ thuật, Bộ văn hoá tiến hành năm 1980 theo mẫu bảng hỏi của viện 15
nghiên cứư nghệ thuật Liên xô. Quy mô của công trình này khá lớn, khoảng
2000 bảng hỏi như thế thời điểm xuất phát của các xã hội học thực nghiệm về
nghệ thuật ở Việt nam so với các nước khác trên thế giới không hề chậm trễ.
Tiếp đó trong nghiên cứu âm nhạc có công trình “Thị hiếu âm nhạc của
quần chúng qua điều tra hội ca- múa- nhạc năm 1980” (Nguyễn Phan Thọ-
Nguyễn Lam Sơn). Đây là đề tài nhằm tìm hiểu về thị hiếu âm nhạc của quần
chúng thông các hoạt động văn hoá nghệ thuật, đề tài đem đến cho chúng ta
cái nhìn khá toàn diện về thị hiếu âm nhạc của nhân dân, đề tài nghiên cứu
này là cơ sở để tìm hiểu những định hướng nghiên cứu về âm nhạc.
Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, còn có rất nhiều những bài
báo viết về mảng đề tài này như “Sân khấu sẽ ra sao vào năm 2000” của
Phùng Dũng, hay “Thực trạng và lối ra của sân khấu hiện nay” của Nguyễn
Văn Thành trích trong báo cáo đề dẫn hội nghị Trung ương về nghệ thuật
truyền thống Hầu hết các bài viết trên đều nhằm phản ánh thực trạng đang
diễn ra hiện nay là nghệ thuật truyền thống đang mất dần những giá trị tốt đẹp
tiễn, từ đó đưa ra một số giải pháp phù hợp để có thể đưa những loại hình âm
nhạc dân gian truyền thống đến gần với sinh viên hơn. Qua đó, góp phần để
bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống trong sinh viên
4. Đối tƣợng khách thể, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động thưởng thức và bảo tồn âm nhạc dân gian truyền thống của
sinh viên.
4.2 Khách thể nghiên cứu
Trong đề tài này, tôi chọn khách thể nghiên cứu là sinh viên các trường
trên địa bàn Hà Nội bao gồm: Đại học Khoa học xã hội và nhân văn; Đại học
Văn hoá Hà Nội (Khoa Văn hóa), Đại học Kinh tế quốc dân
4.3 Phạm vi nghiên cứu
4.3.1. Phạm vi không gian
- Trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn.
- Trường Đại học Văn hoá (Khoa Văn hóa)
- Trường Đại học Kinh tế quốc dân. 17
4.3.2. Phạm vi thời gian
- Từ tháng 11/2011-8/2014
4.3.3. Phạm vi nội dung nghiên cứu: Nội dung của đề tài này bao gồm
các thông tin chủ yếu sau:
Thực trạng thưởng thức âm nhạc dân gian truyền thống của sinh viên
các trường Đại học hiện nay: Loại hình âm nhạc dân gian sinh viên thường
xuyên thưởng thức; mức độ nghe và kênh thông tin sinh viên tiếp nhận âm
nhạc dân gian; đánh giá của sinh viên về hoạt động biểu diễn âm nhạc dân
gian truyền thống hiện nay.
Hành vi bảo tồn âm nhạc dân gian truyền thống của sinh viên.
Các yếu tố tác động đến quá trình thưởng thức và bảo tồn âm nhạc dân gian.
- Sinh viên trên địa bàn Hà Nội hiện nay thấy được vai trò quan trọng
của việc bảo tồn các giá trị văn hóa âm nhạc dân gian truyền thống nhưng họ
không có các hành động cụ thể để duy trì, bảo tồn.
- Có nhiều yếu tố tác động tới hoạt động thưởng thức âm nhạc dân gian
truyền thống của sinh viên, trong đó quá trình giao lưu, hội nhập văn hóa và
hoạt động tổ chức, biểu diễn, tuyên truyền, giảng dạy âm nhạc dân gian
truyền thống hiện nay có ảnh hưởng mạnh.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1. Phương pháp phân tích tài liệu
Trong đề tài này, tôi sử dụng phương pháp phân tích tài liệu trên cơ sở
của việc tìm kiếm những bài viết, những nhận định, đánh giá của các tác giả
về những giá trị truyền thống, về các loại hình âm nhạc dân tộc nhằm làm
phong phú thêm nguồn tài liệu và là một căn cứ để đưa ra những nhận định
cho vấn đề nghiên cứu.
8.2. Phương pháp trưng cầu ý kiến
Ở đề tài này, tôi tiến hành trưng cầu ý kiến những bạn sinh viên thuộc
ba khối trường Nhân Văn, Văn Hoá, Kinh tế để thấy được thực trạng thưởng
thức và ý thức bảo tồn của sinh viên trên địa bàn Hà Nội hiện nay với âm
nhạc dân gian truyền thống.
19
Bảng hỏi gồm 05 phần. Bao gồm các nội dung cơ bản sau:
+ Mức độ thưởng thức âm nhạc truyền thống của sinh viên
+ Hiểu biết của sinh viên về âm nhạc truyền thống
+ Quan điểm của sinh viên về bảo tồn và phát huy các giá trị của âm
nhạc truyền thống
+ Các hành vi bảo tồn âm nhạc truyền thống.
+ Các đặc trưng nhân khẩu xã hội của sinh viên.
Tỉ lệ %
Năm thứ 2
95
34,3
Năm thứ 3
125
45,1
Năm thứ 4
57
20,6
Tổng
277
100,0
20
Dựa vào quan sát, khảo sát thực tế và tìm hiểu thông tin tại các địa bàn
nghiên cứu tác giả nhận thấy sinh viên các trường đại học trong mẫu khảo sát
có số lượng nam giới chiếm tỉ lệ thấp hơn so với nữ giới và tỉ lệ sinh viên
thành thị ít hơn sinh viên có nguồn gốc xuất thân là nông thôn. Do vậy cơ cấu
mẫu trong cuộc khảo sát được chọn như sau:
Cơ cấu về giới tính của sinh viên
Giới tính
Tần số
Tỉ lệ %
Nữ
226
81,6
Năm thứ 3
Năm thứ 4
ĐH Văn hóa
2
3
2
7
ĐH Kinh tế quốc dân
2
2
2
6
ĐH KHXH&NV
2
3
2
7
Tổng
6
8
6
20
21
9. Khung lý thuyết
Đánh giá hoạt động
biểu diễn
Kênh thông tin tiếp
nhận âm nhạc
Các loại hình âm nhạc
sinh viên thƣờng
thƣởng thức
Mức độ thƣờng
xuyên nghe âm
nhạc dân gian
Thể loại âm nhạc
sinh viên
yêu thích
Hành vi cụ thể bảo tồn
âm nhạc dân gian
truyền thống
Đánh giá về sự cần thiết
bảo tồn âm nhạc
dân gian 22
NỘI DUNG
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Những khái niệm công cụ
1.1.1. Thưởng thức âm nhạc
Thưởng thức: theo từ điển tiếng Việt thưởng thức là hiểu biết và hưởng
Bảo tồn văn hóa không phải là hoạt động cản trở sự phát triển văn hóa, mà
trong một chừng mực nào đó còn là cơ sở cho sự phát triển văn hóa theo đúng
hướng. Bản thân quá trình phát triển văn hóa có sự đào thải yếu tố văn hóa lỗi
thời, lạc hậu, không phù hợp với hiện thực khách quan.[20]
Có nhiều khái niệm, định nghĩa về thuật ngữ “bảo tồn” và “phát huy” nhưng
để làm rõ hơn khái niệm về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, ta có thể hiểu như
sau: Bảo tồn di sản (heritage preservation) được hiểu như là các nỗ lực nhằm bảo
vệ và giữ gìn sự tồn tại của di sản theo dạng thức vốn có của nó. Phát huy di sản
(heritage promotion) có nghĩa là những hành động nhằm đưa di sản văn hóa vào
trong thực tiễn xã hội, coi đó như là nguồn nội lực, tiềm năng góp phần thúc đẩy sự
phát triển xã hội, mang lại những lợi ích vật chất và tinh thần cho con người, thể
hiện tính mục tiêu của văn hóa đối với sự phát triển của xã hội.[44, tr.44]
Về quan điểm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá cũng có nhiều
quan điểm khác nhau. Nhưng trên thế giới vẫn tựu trung hai quan điểm như sau:
Bảo tồn nguyên vẹn và bảo tồn trên cơ sở kế thừa.
Quan điểm bảo tồn nguyên vẹn: theo Gregory J.Ashworth, nó được phát
triển đầu tiên từ những năm 50 của thế kỷ XIX. Quan điểm bảo tồn nguyện vẹn
này được khá nhiều học giả ủng hộ, đặc biệt các nhà bảo tồn, bảo tàng trong lĩnh
vực di sản văn hóa. Những người theo quan điểm bảo tồn nguyên vẹn cho rằng,
những sản phẩm của quá khứ, nên được bảo vệ một cách nguyên vẹn, như nó
vốn có, cố gắng phục hồi nguyên gốc các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể
cũng như cố gắng cách ly di sản khỏi môi trường xã hội đương đại. Họ cho rằng,
mỗi di sản chứa đựng những giá trị văn hóa - xã hội nhất định mà không phải lúc
nào thế hệ hiện tại có hiểu biết một cách cụ thể để có thể phát huy những giá trị
ấy một cách thích hợp. Hơn nữa, những giá trị văn hóa ấy luôn biến đổi theo
thời gian do những tác động của xã hội hiện tại và sẽ tạo nên những lớp văn hóa
khác không trùng nghĩa với lớp văn hóa mà thế hệ trước chuyển giao cho thế hệ
Copyright: Tài liệu đại học ©