ĐẶT VẤN ĐỀ
Cùng với sự phát triển của xã hội biểu hiện của tội phạm càng đa dạng,
phức tạp, nhất là các tội xâm phạm sở hữu, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe
của con người và trật tự, an toàn xã hội chiếm tỉ lệ không nhỏ trong tổng số các
tội phạm xảy ra hằng năm ở nước ta. Bộ luật hình sự năm 1999 của nước ta đã
dành một chương riêng quy định những hành vi xâm phạm đến quyền sở hữu,
đồng thời quy định hình phạt áp dụng đối với người có hành vi phạm tội.
Để góp phần nghiên cứu một trong các loại tội phạm này, em xin nghiên
cứu, tìm hiểu vụ án sau:
!"#$$$%&"'()#
*&"(+!,-./%01!2!"3
4&$3$5$&!,,(6%78"9:
;3!<"+=>?
-% $+!,%
@% $+63$( !,%
A% $+6$B!,%
CDEF"G:;3(*H:;3(*!,I%DJ
K$E%
1
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Định tội danh là việc xác nhận về mặt pháp lý sự phù hợp giữa các dấu
hiệu của hành vi nguy hiểm cho xã hội cụ thể đã được thực hiện với các yếu tố
cấu thành tội phạm cụ thể tương ứng được quy định trong Bộ luật hình sự
(BLHS). Để định tội cho một hành vi cụ thể, phải căn cứ vào cấu thành tội phạm
(CTTP) được rút ra từ những quy định của BLHS. Nếu tình tiết của một hành vi
phạm tội phù hợp với các dấu hiệu của một CTTP cụ thể được quy định trong
BLHS, thì hành vi đó được xác định theo tội danh của CTTP đó. CTTP là cơ sở
pháp lý duy nhất để định tội.
1.H và Q phạm tội cướp tài sản.
- Khách thể: tội phạm này xâm phạm quan hệ sở hữu và quan hệ nhân thân
Xét hành vi của H và Q về mặt khách quan: H và Q không có hành vi
dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc các hành vị khác đối với
chị B. Lúc H và Q gặp chị B thì chị B đã say nên mê man trước đó, H và Q
không có hành vi làm chị B mê man, bất tỉnh không có khả năng chống lại. Vậy
mặt khách quan hành vi của H và Q không phù hợp với mặt khách quan của tội
cướp tài sản.
Vì hành vi của H và Q không đủ các yếu tố CTTP tội cướp tài sản nên
ý kiến: H và Q pham tội cướp tài sản là không đúng.
2. H và Q phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản
- Khách thể: tội công nhiên chiếm đoạt tài sản có thể hiểu là trường hợp
công khai chiếm đoạt tài sản trong khi chủ tài sản do hoàn cảnh không có khả
năng ngăn cản, bảo vệ tài sản của mình. Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản xâm
3
hại khách thể là sở hữu của người khác với tài sản. Trong trường hợp này là xâm
hại quyền sở hữu của chị B với số nữ trang(tài sản).
- Chủ thể: bất kì người nào có năng lực trách nhiệm hình sự và từ đủ 16
tuổi (khoản 1,2) hoặc từ đủ 14 tuổi trở lên (khoản 3,4).
- Chủ quan: được thực hiện do hành vi cố ý trực tiếp nhằm mục đích
chiếm đoạt tài sản, hành vi được thực hiện công khai. Mục đích vụ lợi (nhằm
chiếm đoạt tài sản) là dấu hiệu bắt buộc. Mục đích này chỉ có thể xuất hiện trước
khi hành vi công nhiên chiếm đoạt tài
sản diễn ra.
- Khách quan:
+Hành vi chiếm đoạt: hành vi chiếm đoạt này phân biệt với hành vi
chiếm đoạt ở các tội phạm khác qua dấu hiệu công nhiên. Công nhiên chiếm đoạt
là công khai chiếm đoạt tài sản của người khác ( như ở hành vi cướp giật) nhưng
xảy ra trong hoàn cảnh người chủ tài sản không có điều kiện ngăn cản. Người
phạm tội không cần và không có ý định có bất cứ thủ đoạn nào đối phó với
người có trách nhiệm về tài sản, người phạm tội không cần dùng vũ lực hoặc thủ
đoạn khác để uy hiếp tinh thần chủ tài sản, cũng không cần chạy trốn, nhanh
- Khách quan: Người phạm tội có hành vi chiếm đoạt tài sản của người
khác một cách lén lút, bí mật. Nét đặc trưng của tội phạm này là hành vi lấy tài
sản một cách *L*HI$M!N >O,*:!,"&
P(;$ $+(*9 KQ," $+%Thông
thường, kẻ phạm tội muốn che giấu toàn bộ hành vi của mình hoặc chỉ muốn che
giấu phần hành vi trái pháp luật mà thôi. Che giấu là ý thức của kẻ phạm tội, và
việc che giấu có thành công hay không không là cơ sở để định tội. Vì thế, chỉ cần
5