Vũ Xuân Minh – 352507 Luật Hành chính Việt Nam
A, ĐẶT VẤN ĐỀ
Vi phạm hành chính là một loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong
đời sống xã hội và đang có xu thế ngày càng tăng lên. Tuy mức độ nguy hiểm của nó
không cao so với tội phạm nhưng nó cũng gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho
lợi ích của Nhà nước, tập thể, lợi ích chính đáng của cá nhân cũng như lợi ích chung
của cả cộng đồng được pháp luật bảo vệ, và đó là một nguyên nhân dẫn đến tình
trạng phạm tội nảy sinh trên các lĩnh vực của đời sống xã hội nếu như không được
ngăn chặn và xử lý kịp thời. Xử phạt hành chính là một biện pháp hiệu quả góp phần
khá quan trọng vào việc xử lý các vi phạm hành chính. Để cho việc xử phạt được
khách quan, chính xác, đúng người, đúng vi phạm và đúng pháp luật thì việc xử phạt
vi phạm hành chính phải tuân thủ triệt để các nguyên tắc có tính bắt buộc do pháp
luật quy định.
B, GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Dựa trên tinh thần của Điều 3 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính ban hành
ngày 2/7/2002, Pháp lệnh số: 31/2007/PL-UBTVQH11 về việc sửa đổi một số điều
của pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 ban hành ngày 08/3/2007, thì
việc xử phạt vi phạm hành chính phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
Thứ nhất, việc xử lý các vi phạm hành chính phải do người có thẩm quyền
tiến hành theo đúng các quy định của pháp luật.
Đây là một nguyên tắc pháp chế trong xử lý các vi phạm hành chính, theo đó
thì chỉ có những chức danh được quy định trong Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính
mới có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, ngoài các chức danh này thì không
một người nào có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính và việc xử lý phải dựa trên
các quy định của pháp luật.
Những người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính là những người
được pháp luật trao quyền, thay mặt nhà nước xử phạt các chủ thể có hành vi vi
phạm các quy định của pháp luật hành chính, do vậy khi tiến hành xử phạt thì các
chủ thể có thẩm quyền không được tùy tiện mà nhất thiết phải tuân thủ triệt để các
quy định của pháp luật.
Thứ hai, cá nhân, tổ chức chỉ bị xử phạt khi có hành vi khi có hành vi vi
xã hội có ý thức tôn trọng pháp luật, thực hiện các quy tắc của đời sống cộng đồng.
Thứ tư, một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần. Một người
thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính thì bị xử phạt về từng hành vi vi
phạm. Nhiều người cùng thực hiện một hành vi thì mỗi người vi phạm đều bị xử
phạt.
Nếu một hành vi vi phạm đã bị một người có thẩm quyền lập biên bản xử phạt
hoặc ra quyết định xử phạt thì không được lập biên bản hoặc ra quyết định xử phạt
lần thứ hai đối với cùng một hành vi đó nữa. Khái niệm xử phạt lần thứ hai và khái
niệm xử phạt khi tái phạm tuy có nhiều điểm giống nhau, nhưng đó không cùng loại.
Tái phạm là một hành vi vi phạm khác có tính chất cùng loại với hành vi vi phạm
mà chủ thể đã từng bị xử lý, trong khi đó thì khái niệm kia chỉ có một hành vi vi
phạm tồn tại.
Một hành vi vi phạm hành chính đã được người có thẩm quyền ra quyết định
xử phạt thì không đồng thời áp dụng các biện pháp xử lý hành chính khác đối với
người thực hiện hành vi vi phạm này. Một hành vi vi phạm hành chính đã bị ra
quyết định xử phạt, nếu sau này phát hiện hành vi đó có các dấu hiệu của tội phạm
phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì phải hủy quyết định xử phạt hành chính trước
đây, rồi mới chuyển hồ sơ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền để
truy cứu trách nhiệm hình sự.
2
Vũ Xuân Minh – 352507 Luật Hành chính Việt Nam
Đối với trường hợp một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm, thì người đó
sẽ bị xử phạt về từng hành vi, sau đó tổng hợp lại thành hình phạt chung.
Trường hợp nhiều người cùng thực hiện một vi phạm hành chính thì mỗi
người đều bị xử phạt vì vi phạm hành chính đó tổng hợp của tất cả các hành vi vi
phạm của mỗi người.
Thứ năm, việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức
độ vi phạm, nhân thân người vi phạm và những tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng
trách nhiệm để quyết định hình thức, biện pháp xử phạt thích hợp.
Nguyên tắc này đòi hỏi người có thẩm quyển xử phạt trước khi ra quyết định
Vũ Xuân Minh – 352507 Luật Hành chính Việt Nam
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1, “Giáo trình luật hành chính Việt Nam” – Trường đại học Luật HN, 2008
2, “Bình luận khoa học pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002” – Viện
khoa học pháp lý Bộ tư pháp, Nxb Tư pháp, Hà Nội năm 2005.
3, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002.
4, Pháp lệnh số: 31/2007/PL-UBTVQH11 về việc sửa đổi một số điều của
pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002 ban hành ngày 08/3/2007
4