1
MỞ ĐẦU
Trong xã hội ngày nay, khi mà sự phát triển của một nền kinh tế thì
phải là nền kinh tế tri thức với nguồn nhân lực chất lượng cao được đảm bảo
bởi yếu tố giáo dục và đào tạo. Trong khi đó, thực trạng hiện nay cho thấy,
chất lượng giáo dục đang là bài toán nan giải đầy thách thức không những đối
với ngành giáo dục mà còn đối với toàn xã hội, bài toán về giáo dục cũng
được Quốc hội nhiều lần bàn bạc và đưa ra nhiều giải pháp thiết thực. Chính
vì xác định được tầm quan trọng của sự nghiệp giáo dục nên Ban Bí thư
Trung ương Đảng đã có Chỉ thị số 40/CT-TW về xây dựng, nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý ở các cấp, bậc học trong hệ thống giáo
dục và đào tạo.
Hoạt động dạy và học ở trường tiểu học là hoạt động chính, bởi vì nó
chiếm hầu hết thời gian và khối lượng công việc của thầy và trò trong một
năm học. Nó chi phối các hoạt động giáo dục khác. Đồng thời cũng quyết
định kết quả đào tạo của nhà trường, được quy định bởi tính đặc thù lao động
sư phạm của người giáo viên. Vì vậy việc nâng cao chất lượng dạy học cho
đội ngũ giáo viên là một việc làm thường xuyên và không thể thiếu đối với
nhà quản lý.
Muốn như vậy, thì cần phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, một
đội ngũ vừa hồng vừa chuyên, về chất lượng phải đạt chuẩn và càng có tay
nghề cao phù hợp với xu thế phát triển của thời đại. Đó cũng là tinh thần tại
Đại hội X của Đảng Cộng sản Việt Nam khi nhận định về giáo dục Việt Nam
và đã đưa bài học thành công đó “Ưu tiên đầu tư phát triển con người, tăng
cường diện rộng, bảo đảm công bằng, tự do hóa từng bước, đa dạng hóa thị
trường”. Đối với nhà trường là nơi trực tiếp quản lý và sử dụng đội ngũ giáo
viên, thì công tác đào tạo, bồi dưỡng phải có nhận thức sâu sắc và có kế hoạch
dài hạn và ngắn hạn, lựa chọn hình thức phù hợp để công tác này đạt hiệu quả
cao.
việc nâng cao chất lượng dạy học cho đội ngũ giáo viên, nên tôi đã không
ngần ngại chọn đề tài này với mong muốn qua nghiên cứu đề tài bằng khả
năng của mình sẽ giúp tôi học hỏi thêm kinh nghiệm để làm tốt hơn công tác
chỉ đạo chuyên môn trong nhà trường; bởi những lý do nên tôi chọn đề tài
“Nâng cao chất lượng dạy học cho đội ngũ giáo viên ở trường tiểu học A
Long Bình huyện An Phú hiện nay – Thực trạng và giải pháp” để làm tiểu
luận tốt nghiệp lớp TCLLCT-HC.
3
Chương 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC CHO ĐỘI NGŨ
GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1. Một số khái niệm liên quan
1.1.1. Khái niệm giáo dục
Theo Tự điển Tiếng Việt được hiểu: “Giáo dục là lĩnh vực truyền bá,
cung cấp kiến thức đạo đức, khoa học, kỹ thuật nhằm phát triển trí tuệ, nâng
cao hiểu biết, hình thành nhân cách lối sống và kỹ năng lao động, thông qua
đó con người có thể vận dụng trí tuệ, kỹ năng hiểu biết vào thực tiễn”.
Giáo dục là sự tác động có hệ thống đến sự phát triển về thể chất và
tinh thần của con người, để họ có được những phẩm chất và năng lực như yêu
cầu đề ra, giáo dục là một thành tố của văn hoá.
Giáo dục còn là quá trình khơi gợi các tiềm năng sẵn có trong mỗi con
người, góp phần nâng cao năng lực và phẩm chất cá nhân của cả thầy và trò
theo hướng hoàn thiện hơn, đáp ứng yêu cầu tồn tại và phát triển của xã hội
loài người đương đại.
Do vậy, giáo dục chính là nhằm phát triển toàn diện phẩm chất nhân
cách con người, tạo cơ sở nền tảng cho con người tham gia vào cuộc sống xã
hội và lao động thực tiễn. Giáo dục - đào tạo là nhân tố quan trọng để phát
triển nguồn lực con người, tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, có đạo đức,
ngũ tình nguyện viên… Đó là sự gắn kết những cá thể với nhau, hoạt động
qua sự phân công, hợp tác lao động, là những người có chung mục đích, lợi
ích và ràng buộc với nhau bằng trách nhiệm pháp lý.
Đội ngũ giáo viên là tập hợp những người làm nghề dạy học – giáo dục,
được tổ chức thành một lực lượng, cùng chung một nhiệm vụ, có đầy đủ các
tiêu chuẩn của một nhà giáo, cùng thực hiện các nhiệm vụ và được hưởng các
quyền lợi theo Luật giáo dục và các luật khác được nhà nước quy định.
Khái niệm đội ngũ giáo viên là khái niệm chung cho những người làm
nghề dạy học – giáo dục, ta còn có khái niệm riêng cho từng bậc học, cấp học
như: đội ngũ giáo viên mầm non, đội ngũ giáo viên tiểu học, đội ngũ giáo
viên trung học cơ sở, đội ngũ giáo viên trung học phổ thông, đội ngũ giáo
viên dạy nghề, đội ngũ giáo viên trung học chuyên nghiệp…
1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục
Theo Hồ Chí Minh, giáo dục có vai trò hết sức to lớn trong việc cải tạo
con người cũ, xây dựng con người mới. Người nói: "Thiện, ác vốn chẳng phải
5
là bản tính cố hữu, phần lớn đều do giáo dục mà nên". Không những thế, giáo
dục còn góp phần đắc lực vào công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước. Theo
Chủ tịch Hồ Chí Minh, nội dung cơ bản của giáo dục là phải đào tạo ra những
con người xây dựng chủ nghĩa xã hội "vừa hồng vừa chuyên", đặc biệt chú
trọng phương châm giáo dục thiết thực, cụ thể. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn
nhắc nhở những người làm công tác giáo dục phải "nhận thức đúng tầm quan
trọng của giáo dục, coi giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, là nhiệm vụ của
toàn Đảng, toàn dân". Coi trọng phương pháp giáo dục con người toàn diện.
Tư tưởng về giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch ra phương hướng cơ
bản cho chiến lược con người, chiến lược phát triển giáo dục ở nước ta trong
suốt mấy chục năm qua và cả thời gian sắp tới.
Người kêu gọi: "Quốc dân Việt Nam ! Muốn giữ vững nền độc lập,
Muốn làm cho dân giàu nước mạnh, mọi người Việt Nam phải có kiến thức
nhiệm vụ giáo dục tiểu học năm học 2012 – 2013 của Phòng Giáo dục - Đào
tạo huyện An phú phần lớn quan tâm đến nâng cao chất lượng dạy và học,
đúng theo các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Bộ, ngành. Đó là:
Quyết định 09/2005/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Xây dựng, nâng cao
chất lượng đôi ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 -
2010" do Thủ tướng Chính phủ ban hành.
Căn cứ Thông tư số: 43/2006/TT-BGDĐT ngày 20 tháng 10 năm 2006
về việc Hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và
thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo.
Căn cứ Điều lệ trường tiểu học Ban hành kèm theo Quyết định số 51/
2007/ QĐ-BGDĐT ngày 31 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo.
Căn cứ văn bản số 42/2009/QH12, Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ
sung một số điều của Luật giáo dục số 38/2005/QH11.
Trong giải pháp thứ hai của Dự thảo chiến lược phát triển giáo dục Việt
Nam năm 2009-2020 của Bộ giáo dục và đào tạo có nêu: "Tổ chức các
chương trình đào tạo đa dạng nhằm nâng cao chuẩn trình độ đào tạo cho đội
ngũ nhà giáo. Đến năm 2020 có 80% số giáo viên mầm non và 100% số giáo
viên tiểu học đạt trình độ từ cao đẳng trở lên; 100% số giáo viên trung học
phổ thông và trung học cơ sở đạt trình độ đại học trở lên;…”.
Chỉ thị số 19/2005/CT-UBND, ngày 21/7/2005 của Ủy ban nhân dân
tỉnh tỉnh: “Về việc hạn chế các quy định, hoạt động mang tính hình thức,
nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong ngành giáo dục - đào tạo”.
7
Tiếp tục thực hiện Nghị quyết 02/NQ.TU ngày 01/8/2006 của BCH
Đảng bộ tỉnh An Giang về phát triển giáo dục đào tạo giai đoạn 2006-2010.
Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh An Giang tiếp tục triển khai thực hiện kế
hoạch số 04/2005/KH-UB, ngày 23/02/2005 của Ủy ban nhân dân tỉnh về
“Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý ngành
trường không tiến bộ hay bị tụt hậu.
Người cán bộ quản lý phải nhận thức đúng vị trí quan trọng và tính đặc
thù của hoạt động dạy học để có những biện pháp quản lý khoa học, sáng tạo
nhằm nâng cao chất lượng dạy học cho đội ngũ giáo viên của nhà trường.
Công tác quản lý chất lượng dạy học cho đội ngũ giáo viên là nhiệm vụ
trọng tâm của người quản lý. Xuất phát từ vị trí, nhiệm vụ và yêu cầu của chất
lượng dạy học, người quản lý phải dành nhiều thời gian và công sức của mình
cho công tác quản lý, kiểm tra hoạt động dạy và học để chất lượng dạy học
ngày càng nâng cao đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.
nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng dạy học và duy trì sỉ số.
2.1.2. Tình hình đội ngũ cán bộ, giáo viên và phụ huynh học sinh
của Trường
Có thể nói, do nhận thức của một số cha mẹ học sinh còn thấp, chưa
thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình, chưa phối hợp với nhà
10
trường để dạy dỗ chúng mà thường khoán trắng cho nhà trường. Trình độ dân
trí của nhân dân trong địa bàn còn thấp nên họ chưa xem việc nâng cao trình
độ là quan trọng.
Ban Đại diện cha mẹ học sinh hoạt động tốt, thường xuyên phối hợp
với Nhà trường chăm lo cho các em học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh
đặc biệt khó khăn, công tác xã hội hóa giáo dục được thực hiện rất tốt. Trong
Ban đại diện cha mẹ học sinh có rất nhiều người đóng góp cho Nhà trường
tiền của và công sức như: Góp công làm nhà xe, tráng nền trước cổng trường,
trồng cây sân trường, tặng tập vở, tiền
Đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên của trường là 51 người ( Nữ 24),
trong đó: Ban giám hiệu: 3 (Nữ 1); Tổng phụ trách Đội: 1 (Nữ 0); Thư viện: 1
( Nữ 1); Quản lý thiết bị: 1 ( Nữ 1); Văn thư: 1 ( Nữ 0); Kế toán: 1 ( Nữ 0);
Nhân viên y tế: 1 ( Nữ 0); Bảo vệ: 3 (Nữ 1); Giáo viên dạy lớp: 32 ( Nữ 17);
Giáo viên chuyên: 7 ( Nữ 3).
Về trình độ chuyên môn: Đại học: 25 (Nữ 13); Cao đẳng: 20 (Nữ 10);
Trung học: 3 (Nữ 0); Lớp 9: 3 (Nữ 1).
Lực lượng đội ngũ cán bộ, giáo viên trường là như thế, tuy nhiên, trong
công tác lãnh đạo quản lý của Ban giám hiệu còn thiếu sự quan tâm đến việc
kiểm tra chất lượng dạy học của đơn vị, hạn chế kiểm tra hoạt động chuyên
môn, qui chế làm việc không rõ ràng, cụ thể. Các mối quan hệ phối hợp giữa
các cá nhân, các bộ phận, giữa lãnh đạo với các bộ phận, giáo viên chưa tích
cực, chưa chặt chẽ dẫn đến việc còn bị chồng chéo công việc, kém hiệu quả.
Chưa khuyến khích, động viên, cổ vũ những người tích cực và kiểm
huyện.
- Có 9 học sinh đạt giải viết chữ đẹp cấp huyện.
- Có 3 học sinh giỏi tỉnh, 5 học sinh giỏi huyện.
- Đơn vị trường được công nhận cơ quan trường học văn hóa nhiều
năm liền.
- Được Đảng ủy thị trấn Long Bình tặng giấy khen Chi bộ trong sạch
vững mạnh.
Các hoạt động dạy và học diễn ra đồng bộ, tinh thần phối hợp trong dạy
học diễn ra đoàn kết, thân thiện. Nhờ đó mà tỷ lệ học sinh yếu hàng năm giảm
rõ rệt. Cụ thể biểu hiện ở bảng kết quả học lực của học sinh qua các năm học
như sau:
12
Bảng kết quả học lực của học sinh
Năm học
Kết quả cuối năm
Giỏi %
Khá %
TB %
Yếu %
2009-2010
4,6
32,8
57,5
5,1
2010-2011
17,66
31,31
qua đó để kịp thời chỉ đạo điều chỉnh.
- Ban giám hiệu luôn luôn gương mẫu trong việc tuân theo những qui
định của tập thể, không định kiến, bảo thủ. Định hướng cho các thành viên
trong đơn vị với tinh thần phục vụ tất cả vì học sinh thân yêu. Quan tâm đến
việc chăm lo cải thiện điều kiện vật chất và tinh thần cho giáo viên, không vụ
lợi, đặt nặng quyền lợi cá nhân mình trên quyền lợi tập thể. Đó là nguyên
nhân mà mọi người hết lòng, hết sức phục vụ cho nhiệm vụ của nhà trường.
13
2.2.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của nó
- Cuối năm vẫn còn học sinh yếu cần bồi dưỡng trong hè.
- Ban giám hiệu chưa phát huy hết vai trò của đoàn thể trong nhà
trường để làm đòn bẩy trong các phong trào.
- Một số phụ huynh học sinh còn trông chờ vào sự hỗ trợ của Đảng,
Nhà nước và ngành giáo dục nên chưa mạnh dạn ủng hộ, đầu tư và quan tâm
đúng mức cho việc học tập của con em mình.
- Cơ sở vật chất còn thiếu thốn rất nhiều và không đạt chuẩn quy định
nên chưa đáp ứng yêu cầu về chuyên môn của Ngành.
- Nhận thức về tinh thần đoàn kết nội bộ có chuyển biến và từng bước
nâng lên. Tuy nhiên chưa thật sự thể hiện đúng mức.
- Do phải đối phó với thiên tai, lũ lụt hàng năm, địa bàn đi lại không
thuận tiện, đời sống kinh tế người dân gặp khó khăn.
- Do nhận thức chưa đúng đắn của một bộ phận người dân nên tình
trạng học sinh bỏ học cứ diễn ra.
- Do trình độ chuyên môn, trình độ học vấn của một số cán bộ đảng
viên chưa đồng đều.
- Một số thành phần cốt cán của trường chưa phải là đảng viên nên
trong hoạt động đôi lúc chưa đồng bộ.
2.2.3. Bài học kinh nghiệm
giảng dạy sẽ kém đi nhiều, ngược lại, nếu người giáo viên có phương pháp sư
phạm tốt sẽ khơi dậy ở học sinh sự say mê học tập, sự khác khao cải thiện hứng
thú khám phá cái đẹp, cái mới như lời Bác Hồ thường căn dặn: “Các thầy, các cô
phải tìm cách dạy, dạy cái gì, dạy thế nào để trò hiểu chóng, nhớ lâu, tiến bộ
nhanh. Thầy dạy tốt, trò học tốt là nhiệm vụ vẻ vang của thầy cô giáo”.
- Với truyền thống cần cù, thông minh hiếu học của dân tộc ta và bằng sự
quyết tâm nổ lực phấn đấu không ngừng học tập của mỗi thầy cô giáo nhằm đáp
ứng phát triển chiến lược giáo dục – đào tạo trong giai đoạn hiện nay.
- Người đang trực tiếp làm công tác giáo dục, hơn ai hết phải tự quyết
tâm hoàn thành nhiệm vụ cao cả được Đảng, Nhà nước và xã hội giao cho, bởi
dù có nhiều chính sách, nhiều biện pháp tốt đến đâu cũng sẽ trở thành hình thức
nếu bản thân của mỗi thầy cô giáo không có ý thức tự vươn lên, làm tròn trách
nhiệm của mình. 15
Chương 3
MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC A LONG BÌNH
HUYỆN AN PHÚ HIỆN NAY 3.1. Mục tiêu
3.1.1. Mục tiêu chung
Thực hiện nhiệm vụ chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo, đáp ứng
yêu cầu công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước là vấn đề cấp bách đặt ra cho
ngành giáo dục. Cần phải xây dựng hoàn chỉnh và phát triển bậc học tiểu học
bởi đây là nền tảng vững chắc cho các bậc học tiếp theo. Nâng cao chất lượng
giáo viên ngang tầm, để đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn đang đặt ra. Đảm
- Thực hiện nghiêm túc trong việc thi cử. Không để tình trạng học sinh
ngồi nhầm lớp, học sinh lên lớp non. Giúp học sinh được học và học được
nhằm để nâng cao chất lượng văn hoá. Không để cho giáo viên vi phạm đạo
đức của người thầy giáo.
3.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy học cho đội ngũ giáo
viên trường tiểu học A Long Bình huyện An Phú hiện nay
3.2.1. Thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ
giáo viên
a. Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên thông qua dự giờ
Kế hoạch đầu năm Hiệu trưởng chỉ đạo: Phó hiệu trưởng và Tổ trưởng
xây dựng kế hoạch dự giờ cho từng giáo viên trong năm học. Tổ trưởng - Tổ
phó dự giờ giáo viên hàng tháng, mỗi giáo viên dự giờ chéo để học hỏi kinh
nghiệm, có thể dự giờ khác khối. Chỉ tiêu dự giờ của mỗi giáo viên là một chỉ
tiêu xét thi đua cuối năm. Trong các hoạt động dự giờ có đưa ra yêu cầu cụ
thể, trước khi dự giờ giáo viên phải nghiên cứu về bài dạy và khi dự giờ xong
phải có nhận xét góp ý cho tiết dạy và thực hiện sổ dự giờ đúng quy định.
Nhận xét rút kinh nghiện cho tiết dạy phải thật nghiêm túc, đảm bảo tính
chính xác, khoa học, có đổi mới phương pháp giảng dạy theo yêu cầu của
chương trình mới hay không, học sinh đã đạt được những kiến thức gì qua tiết
học. Và giáo viên được dự giờ học hỏi được những kinh nghiệm gì qua tiết
dạy khi có đồng nghiệp dự giờ và góp ý. Sau đó tổng kết, đánh giá xếp loại
tiết dạy và Ban giám hiệu sẽ kiểm tra sổ vào cuối tháng. Ban giám hiệu dự giờ
4 tiết/ tuần và có thể nhiều hơn nên tất cả giáo viên trong trường đều được
17
Ban giám hiệu nhận biết được chất lượng dạy học của giáo viên và từ đó có
thể uốn nắn, chỉnh sửa kịp thời những sai sót của từng giáo viên, giúp giáo
viên nâng cao tay nghề của mình hơn.
b. Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên thông qua thao
giảng, chuyên đề
thực hiện, phân công giáo viên phụ trách. Trong mỗi buổi sinh hoạt tổ, Tổ
trưởng phải rà soát lại việc thực hiện kế hoạch của từng giáo viên, kiểm điểm
lại công tác của tổ, thảo luận về chuyên môn như nội dung thực hiện chương
trình, đổi mới hình thức kiểm tra. Tổ trưởng ký duyệt giáo án của giáo viên
hàng tuần, giáo án phải được duyệt trước khi lên lớp. Phó hiệu trưởng duyệt
giáo án vào cuối tháng. Phó hiệu trưởng - Tổ trưởng tuyên dương kịp thời
thành tích nổi bật trong tuần, trong tháng qua để giáo viên càng hăng say phấn
đấu hơn, đồng thời động viên nhắc nhở nhẹ nhàng đối với những giáo viên
chưa đạt kết quả cao để họ phấn đấu hơn. Bên cạnh đó tổ phải vận động, động
viên giáo viên tham gia đăng ký viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy
học dự thi, thi giáo viên viết chữ đẹp, thi giáo viên dạy giỏi Đây là tiêu
chuẩn để xét công nhận lao động tiên tiến và chiến sĩ thi đua cơ sở.
3.2.2. Xây dựng và kiểm tra kế hoạch chuyên môn
Kế hoạch chuyên môn là một bộ phận của kế hoạch năm học bao gồm
các mục tiêu có liên quan chặt chẽ với nhau, thống nhất với nhau bởi mục tiêu
chung và hệ thống các biện pháp được xây dựng trước một giai đoạn nhất
định nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đã được xác định. Kế hoạch chuyên
môn là chương trình hành động của tập thể giáo viên được xây dựng trên cơ
sở những nhiệm vụ chung của nhà trường.
Quy trình xây dựng và kiểm tra kế hoạch chuyên môn gồm 5 bước:
Bước 1: Điều tra cơ bản, xác định tình hình chung đầu năm
Bước 2: Phân tích tình hình và vạch ra phương hướng phấn đấu cho
năm học tới
Bước 4: Thảo luận dự thảo kế hoạch
Bước 5: Hoàn chỉnh kế hoạch – Hiệu trưởng duyệt kế hoạch
Để tổ chức kiểm tra việc thực hiện kế hoạch dạy học cả năm của từng
bộ phận, Hiệu trưởng cần hướng dẫn và kiểm tra các bộ phận xây dựng
chương trình hoạt động hàng tháng theo bảng sau :
Thời
gian
3.2.3. Kiểm tra thời khóa biểu giảng dạy
Một trong những hình thức quan trọng nhất và có hiệu lực của việc lập
kế hoạch công tác dạy học là lập thời khóa biểu. Thời khoá biểu cố định của
nhà trường đảm bảo tổ chức hoạt động của học sinh trong suốt tuần lễ và
trong mỗi ngày học một cách nhịp nhàng, đúng đắn về mặt sư phạm. Chất
lượng của thời khoá biểu chi phối mạnh mẽ toàn bộ quá trình giảng dạy giáo
dục của nhà trường bởi vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến nhịp độ hoạt động của
nhà trường. Hiệu trưởng cần kiểm tra việc xếp thời khoá biểu của phó hiệu
trưởng chuyên môn. Kiểm tra khi xếp thời khoá biểu, Phó hiệu trưởng phải
căn cứ vào các tài liệu sau đây: Kế hoạch chuyên môn của trường; Bảng phân
phối chương trình các môn học; Danh sách phân công giáo viên; Số lượng
phòng học, thiết bị dạy học. Phải sắp xếp giờ học phù hợp với đặc điểm lứa
tuổi học sinh, đặc biệt chú ý đến tính ổn định của thời khóa biểu, chính điều
này làm cho nhịp độ công tác trong nhà trường được đảm bảo, vì nếu thời
khoá biểu không ổn định sẽ gây rối loạn đến công việc của giáo viên và trong
học tập của học sinh.
Đối với trường có giáo viên chuyên các môn hát nhạc, mĩ thuật, thể
dục, ngoại ngữ, tin học thì phải sắp xếp thời khóa biểu chéo giờ để giáo viên
dạy các bài song song.
Cách sắp xếp thời khóa biểu thể hiện mối quan tâm đến quỹ thời gian
của giáo viên, tạo điều kiện cho họ làm việc hợp lý và có năng suất cao mà
không bị mệt mõi quá sức.
- Kiểm tra ra vào lớp đúng giờ.
- Kiểm tra thực hiện đúng chương trình giảng dạy.
- Kiểm tra thực hiện tốt việc kiểm tra học sinh, ghi điểm, ghi sổ đầu
bài.
Kiểm tra những quy định trên phải được giáo viên nắm vững, Ban giám
hiệu chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn theo dõi nhắc nhở việc thực hiện của
giáo viên thường xuyên.
3.2.5. Kiểm tra theo dõi ngày công của giáo viên
- Ban giám hiệu chỉ đạo kiểm tra tổ chuyên môn trong việc phối hợp
với công đoàn theo dõi tình hình nghỉ dạy của giáo viên. Chỉ đạo và kiểm tra
các tổ trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm bố trí giáo viên dạy thay, dạy bù
21
trong tổ mình quản lý. Nếu có khó khăn báo cáo với Ban giám hiệu để bàn
bạc tìm cách giải quyết.
- Tổ chức công tác dự giờ và phân tích sư phạm giờ dạy của giáo viên:
- Ban giám hiệu xây dựng kế hoạch dự giờ, thăm lớp và phân tích giờ
dạy của giáo viên trên cơ sở tổng hợp kế hoạch dự giờ của tất cả các bộ phận.
Quản lý kiểm tra hoạt động dạy học thông qua việc dự giờ và phân tích sư
phạm giờ dạy để trên cơ sở đó đề ra những quyết định quản lý hợp lý nhằm
thúc đẩy mọi hoạt động của nhà trường đó là chức năng trung tâm của Ban
giám hiệu, đây cũng là đặc thù của công tác quản lý trường học.
Không thể quản lý một đối tượng nếu kiểm tra phát hiện việc vận dụng
những phương pháp và quy tắc trái với bản chất của nó. Trong thực tiễn nếu
việc phân tích bài dạy một cách khoa học, sẽ tác động tích cực đến cả giáo
viên và học sinh.
3.2.6. Kiểm tra công tác chuẩn bị dự giờ
Phó hiệu trưởng lập kế hoạch tổng thể về việc dự giờ và phân tích sư
phạm bài học. Trên cơ sở đó xếp lịch dự giờ và phân tích giờ dạy trong từng
tuần.
hiện bài giảng của giáo viên.
- Nghiên cứu nắm vững tình hình học tập của học sinh.
Phương pháp làm việc của thầy và hoạt động của trò: Thầy kiểm tra,
cho điểm đánh giá học sinh; Giảng bài mới; Rèn kỹ năng, củng cố kiến thức
22
cho học sinh; Phát huy tính tích cực tự giác của học sinh, động viên tham gia
vào quá trình dạy học (Chú ý đến mọi học sinh trong lớp giúp các em đều
nắm được bài); Sử dụng đồ dùng dạy học trên lớp có hiệu quả; Tổ chức nề
nếp tự học, công việc tự làm của học sinh trên lớp; Hệ thống câu hỏi và bài
tập rèn kỹ năng, đánh giá số lượng và chất lượng câu hỏi và bài tập; Yêu cầu
sư phạm và kĩ thuật trong tiết học, tổ chức công việc của thầy và trò trong giờ
học, kỷ luật trật tự, không khí học tập của học sinh trong lớp; Vấn đề vệ sinh
sức khoẻ; giờ giấc ra vào lớp, tư thế ngồi học của học sinh trong lớp; Đánh
giá chất lượng của tiết học và kết quả học tập của học sinh.
3.2.7. Công tác xây dựng đội ngũ giáo viên
Phân công giảng dạy cho giáo viên thực chất là công tác tổ chức và
công tác cán bộ, Ban giám hiệu cần thấu đáo chỗ mạnh, chỗ yếu, sở trường,
hoàn cảnh của từng giáo viên để sử dụng họ, tạo cho họ niềm tin trong nghề
nghiệp. Mỗi giáo viên sẽ cố gắng để khẳng định mình trong tập thể sư phạm.
Trong tình hình đội ngũ giáo viên hiện nay chất lượng về chuyên môn nghiệp
vụ không đồng đều (do nhiều nguồn đào tạo trước đây chưa đủ chuẩn SP 9+3;
12 + 2 …) với bản thân một giáo viên phải dạy tất cả các môn nhưng trình độ
còn hạn chế. Vì vậy, Ban giám hiệu phải cân nhắc kĩ càng khi phân công
giảng dạy cho giáo viên.
Phân công giảng dạy cho giáo viên là một việc quan trọng thu hút cả sự
chú ý của Ban giám hiệu và giáo viên. Phân công sử dụng đúng sẽ mang lại
kết quả to lớn, ngược lại sẽ phát sinh nhiều vấn đề phức tạp về tư tưởng tình
cảm và sẽ ảnh hưởng không tốt đến các mặt hoạt động của nhà trường.
Ở trường tiểu học hình thức phân công giảng dạy chủ yếu là theo khối
môn của từng người như thế nào để sử dụng tốt nhất năng lực của họ và tạo
điều kiện cho họ vươn lên).
3.2.8. Tổ chức kiểm tra việc thực hiện các mặt công tác chuyên môn
a. Công tác soạn giảng
Căn cứ vào kế hoạch của tổ chuyên môn, Ban giám hiệu chỉ đạo và
kiểm tra các tổ trưởng chuyên môn trong việc tổ chức cho giáo viên xây dựng
kế hoạch giảng dạy của cá nhân cụ thể kiểm tra nội dung như sau: Giáo viên
có căn cứ vào nhiệm vụ dạy học được phân công: Lớp dạy, môn dạy, phân
tích tình hình học tập của học sinh, yêu cầu của chương trình dạy học các môn
phải dạy, điều kiện của nhà trường hay không ( như sách hướng dẫn giảng
dạy, tài liệu tham khảo, đồ dùng dạy học…); Xác định chỉ tiêu phấn đấu của
bản thân; Thực hiện đúng phân phối chương trình dạy học của các môn; Chất
24
lượng học tập của học sinh; Thực hiện đầy đủ hồ sơ sổ sách; Công tác bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ: học tập cái gì? Cải tiến phương pháp dạy học
như thế nào? nâng cao tay nghề đến mức độ nào? Các biện pháp thực hiện để
đạt chỉ tiêu trên.
b. Chuẩn bị giờ lên lớp
Việc chuẩn bị giờ lên lớp quyết định đến tính chất giờ lên lớp và chất
lượng quá trình dạy học. Đó là việc quan trọng nhất trong qui trình lao động
sư phạm, nó là khâu lao động trí óc độc lập của giáo viên. Nếu người giáo
viên không có đầy đủ tinh thần trách nhiệm, không có chế độ làm việc trong
ngày rõ ràng, không chuẩn bị sớm cho các giờ lên lớp thì công việc sẽ hời hợt
và mang tính hình thức.
Ban giám hiệu quan tâm đến chất lượng giờ lên lớp bao nhiêu thì trước
tiên phải quan tâm đến việc kiểm tra chất lượng chuẩn bị giờ lên lớp của giáo
viên bấy nhiêu. Sự chuẩn bị của giáo viên càng chu đáo thì kết quả dạy học
càng ít sai sót. Quản lý kiểm tra việc chuẩn bị giờ lên lớp là một hoạt động
quản lý cần thiết để nâng cao hiệu quả của việc dạy và học. Do đặc điểm đặc
điểm số hàng tháng bằng thống kê cụ thể ghi rõ tên học sinh vắng mặt nhiều
lần và điểm số kém (thông qua kiểm tra giáo viên chủ nhiệm lớp). Chú ý khi
dự giờ giáo viên, Hiệu trưởng hoặc Phó hiệu trưởng cũng cần kiểm tra trước
tình hình chuyên cần và điểm số ở lớp đó (điểm này rất ít Hiệu trưởng hoặc
Phó hiệu trưởng chú ý đến).
- Ban giám hiệu kiểm tra việc thực hiện chương trình qua các nội dung
sau: Dạy đủ các môn theo quy định; Dạy đúng theo phân phối chương trình;
Đảm bảo nội dung kiến thức truyền đạt đến học sinh; Phương pháp dạy học
phát huy tính tích cực chủ động của học sinh; Đảm bảo nhiều hình thức tổ
chức phong phú trong giờ dạy học. Hình thức kiểm tra: Kiểm tra biên bản
sinh hoạt tổ chuyên môn; Kiểm tra bài soạn và dự giờ; Kiểm tra tập vở học
sinh; Xem các bài làm kiểm tra của học sinh.
Tóm lại: Vai trò của Ban giám hiệu rất quan trọng. Năng lực của người
quản lý giữ một vị trí đặc biệt trong mọi hoạt động của nhà trường, hiệu quả
quản lý quyết định chất lượng dạy học. Việc nâng cao chất lượng cần đòi hỏi
bản thân người quản lý phải thể hiện vai trò “ đầu tàu ” của mình trong mọi
công tác, phải có phong cách làm việc nghiêm túc, năng nổ, bám trường, bám
lớp đầu tư tốt cho hoạt động chuyên môn, gương mẫu trong sinh hoạt, tranh
thủ được sự ủng hộ của các thành viên. Từ đó thấy được vai trò của tổ chuyên
môn và tổ trưởng chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng dạy và học.