SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TRỊ AN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
ỨNG DỤNG LỒNG GHÉP MỘT SỐ TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC
MÔN LỊCH SỬ LỚP 11
 Người thực hiện: PHAN THỊ ĐOAN TRANG
 Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục 
Phương pháp dạy học bộ môn: Lịch sử 
Phương pháp giáo dục 
Các lĩnh vực khác 
 Có đính kèm:
 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Các lĩnh vực khác
NĂM HỌC 2014 – 2015
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: PHAN THỊ ĐOAN TRANG
2. Ngày tháng năm sinh: 28/8/1976
3. Nam/Nữ: Nữ
4. Địa chỉ: KP 2, Thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai.
5. Điện thoại: 0979 964 181
6. Đơn vị công tác: Trường THPT Trị An
II/ TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2000
- Chuyên ngành: Lịch sử
III/ KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Lịch sử
- Số năm kinh nghiệm: 15 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong những năm gần đây:

II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.Cơ sơ lý luận
Trong thực tế giảng dạy cho thấy tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức
còn thụ động, thiếu sự nhiệt tình, tích cực trong các hoạt động. Một vài học
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 3
sinh có biểu hiện ỷ lại vào các bạn trong nhóm, chưa mạnh dạn bày tỏ quan
điểm, ý kiến cá nhân.
Trong quá trình giảng dạy giáo viên chưa mạnh dạn trong việc đổi mới
phương pháp dạy học chính vì vậy mà giờ học thường cứng nhắc, GV luôn có
tâm lí dạy làm sao cho hết được bài học, không hướng tới học sinh làm trung
tâm của việc dạy học. Chưa dám mạnh dạn tổ chức các trò chơi trong tiết dạy,
các tiết làm bài tập lịch sử…
Thực ra từ trước đến nay, đa số giáo viên ở trường do điều kiện dạy
học, thiết bị còn có phần hạn chế nên khi giảng dạy hầu như giờ học chưa sôi
nổi, học sinh chưa có hứng thú học tập, giờ học nhàm chán, nên hiệu quả giờ
học đạt kết quả chưa cao.
- Số liệu điều tra cơ bản về mức độ hứng thú học tập môn Lịch sử của học
sinh khối 11 Trường THPT Trị An. (Đầu năm học 2014- 2015 )
- Khi chưa áp dụng ứng dụng lồng ghép trò chơi trong dạy học lịch sử vào
thực tế giảng dạy thì tôi thu được kết quả như sau:
GV: Phan Thị Đoan Trang
Lớp Sĩ số
Mức độ hứng thú của học sinh
Không thích Hứng thú
Số lượng Tỉ lệ
%
Số
lượng
Tỉ lệ %

giúp các em khắc sâu, nhớ lâu kiến thức bài học.
Các em đang trong độ tuổi “trở thành làm người lớn” nên ngoài việc thể
hiện được cá tính của mình, các em còn thích được vui chơi và càng thích
hơn những lời khen mà thầy cô cũng như bạn bè giành cho mình. Bởi vậy,
khi ứng dụng lồng ghép trò chơi vào tiết dạy sẽ thỏa mãn được tâm lý đó của
học sinh, giúp các em chú ý hơn vào bài học dần dần sẽ tạo thành thói quen
tốt cho các em. Khi các em tham gia vào các trò chơi, tôi có thể đánh giá
được trong quá trình học các em có chú ý hay không, mức độ hiểu bài của
các em là bao nhiêu thậm chí việc chuẩn bị và sưu tầm những nội dung tương
tự với bài học có được các em thực hiện nghiêm túc hay không, thông qua
thái độ tích cực, sôi nổi khi các em trực tiếp tham gia các trò chơi liên quan
đến kiến thức của mình.
2. Các loại trò chơi lịch sử
a. Trò chơi ô chữ.
Mục đích luyện cho học sinh kĩ năng tư duy, suy nghĩ, tổng hợp, hợp tác,
ra quyết định. Với trò chơi này, chúng ta có thể áp dụng vào khâu củng cố bài
học, hoặc có thể sử dụng để kiểm tra kiến thức sau khi học một chương, một
giai đoạn lịch sử.
b. Trò chơi tiếp sức.
Mục đích luyện cho học sinh kĩ năng tư duy, hiểu, biết, nhớ, hợp tác , rút
ra quyết định.
c. Trò chơi nghe nhạc đoán nhân vật
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 6
Mục đích luyện cho học sinh kĩ năng tư duy, lắng nghe, tổng hợp, hợp tác,
ra quyết định.
3. Ví dụ giáo án có ứng dụng lồng ghép trò chơi trong dạy học lịch sử lớp 11
TIẾT 29 - BÀI 21: PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP CỦA
NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX
I. Mục tiêu bài học

- Sau hai hiệp ước Hácmăng và
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 7
trong những năm 1858 – 1884?
- HS nhớ lại kiến thức đã học trả lời
- GV nhận xét, kết luận
- GV hỏi: Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc
phản công quân Pháp của phái chủ chiến tại
kinh thành Huế và sự bùng nổ của phong
trào Cần Vương?
- GV gợi ý: Nguyên nhân sâu xa; nguyên
nhân trực tiếp.
- HS trả lời
- GV nhhận xét kết luận: Nguyên nhân sâu
xa; Nguyên nhân trực tiếp
- GV cho HS quan sát chân dung Tôn Thất
Thuyết và vua Hàm Nghi:
- GV cung cấp thông tin về Tôn Thất
Thuyết…
- GV trình bày khái quát diễn biến và hỏi vì
sao cuộc phản công thất bại?
- HS trả lời
- GV nhận xét, kết luận
- GV đọc một đoạn trích chiếu “Cần vương”
hỏi: Em hiểu thế nào là “Cần vương”. Xuống
chiếu “Cần vương” nhằm mục đích gì?
- HS trả lời
- GV nhận xét, kết luận
* Hoạt động 2: Tìm hiểu các giai đoạn của
phong trào Cần vương.

Thất Thuyết, Các văn thân sĩ phu
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 8
- GV nêu câu hỏi: Vì sao ở giai đoạn 1,
phong trào lại diễn ra rầm rộ, sôi nổi như
vậy?
- HS trả lời, bổ sung cho nhau
- GV nhận xét, kết luận
- Kết quả, ý nghĩa
- GV hỏi: Em hãy chỉ ra đặc điểm mới của
phong trào Cần vương trong giai đoạn 1889-
1896.
- HS trả lời
- GV nhận xét, kết luận dụng trực tiếp như
trước.
- GV hỏi: Qua hai giai đoạn của phong trào
Cần vương em có nhận xét gi? Tại sao sau
khi vua Hàm Nghi bị bắt, phong trào vẫn tiếp
tục được duy trì? Qua đó nói lên điều gì?
- HS trả lời, bổ sung cho nhau
- GV nhận xét, kết luận:

yêu nước.
- Lực lượng: Đông đảo nhân dân,
có cả dân tộc thiểu số.
- Địa bàn: Từ Bắc vào Nam, sôi
nổi nhất là Trung Kì, Bắc kì với
các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
Bãi Sậy, Ba Đình, Hương Khê.
=> Đây là giai đoạn bùng phát

Câu 8: Nơi vua Hàm Nghi bị đi đày?
*Từ chìa khoá : Tên phong trào kháng chiến chống Pháp trong những năm
cuối thế kỉ XIX ?
C Ầ U G I Ấ Y
H À M N G H I
P A T Ơ N Ố T
V Ĩ N H L O N G
Ư N G L Ị C H
T R Ư Ờ N G S Ơ N
T Ô N T H Ấ T T H U Y Ế T
A N G I Ê R I
Từ chìa khoá: CẦN VƯƠNG
Từ đó giáo viên có thể yêu cầu học sinh giải thích khái niệm phong trào cần
vương. Là phong trào gồm những cuộc khởi nghĩa nổ ra hưởng ứng chiếu cần
vương với mục đích giúp vua cứu nước.
Với trò chơi ô chữ này, kiến thức bài học được củng cố, đồng thời giúp
học sinh nhớ lại kiến thức cũ và mở rộng thêm kiến thức mới.
2. Dặn dò:
Học bài cũ và tìm hiểu trước tiếp nội dung phần II của bài.
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 11
TIẾT 30- BÀI 21 (TIẾP): PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP
CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ
XIX
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Diễn biến những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê,
phong trào nông dân Yên Thế.
- Nguyên nhân thất bai, ý nghĩa lịch sử của phong trào Cần Vương và phong
trào nông dân tự phát.

- GV nhận xét, bổ sung
- GV hướng dẫn hs quan sát lược đồ hình 62
SGK xác định vị trí của căn cứ Bãi Sậy và
nhận xét về vị trí đó.
- HS trả lời
- GV nhận xét, giải thích, kết luận:
- GV hỏi: Việc phát động và xây dựng căn
cứ ở khu vực đồng bằng như trên có thuận
lợi và bất lợi như thế nào?
- HS trả lời
- GV nhận xét, kết luận
- GV cung cấp thông tin về các lãnh tụ cuộc
khởi nghĩa:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thêm về tổ
chức trang bị; chiến thuật
- GV nhấn mạnh …
- HS trả lời, bổ sung cho nhau
- GV nhận xét, kết luận:
- GV hỏi: GV hướng dẫn HS dựa vào lược
đồ Khởi nghĩa Hương Khê trang 132 xác
định địa bàn hoạt động của nghĩa quân
Hương Khê; Căn cứ chính
- GV yêu cầu hs theo dõi SGK tóm tắt những
nét chính về khởi nghĩa Hương Khê: Lãnh
đạo; Địa bàn; Hoạt động chủ yếu; Kết quả, ý
nghĩa.
- HS trả lời
- GV nhận xét, bổ sung
- GV giới thiệu về thủ lĩnh Phan Đình
- Địa bàn

vũ khí, tích trữ lương thực
+ Từ 1888 - 1896, nghĩa quân
chiến đấu quyết liệt, liên tục mở
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 13
Phùng, Cao Thắng.
- GV hỏi: Em có nhận xét gì về cuộc khởi
nghĩa Hương Khê
- HS trả lời
- GV nhận xét, kết luận
- GV hỏi: Vì sao cuộc khởi nghĩa Hương
Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong
phong trào Cần vương?
- HS trả lời, bổ sung cho nhau
- GV nhận xét, kết luận
* Hoạt động 2: Tìm hiểu cuộc khởi nghĩa
tiêu biểu trong phong trào đấu tranh tự vệ
cuối thế kỉ XIX.
- GV hướng dẫn HS quan sát lược đồ khởi
nghĩa Yên Thế trang 134 tìm hiểu cuộc khởi
nghĩa.
- GV phân tích tình huống dẫn đến cuộc
giảng hoà lần thứ nhất (1893-1897), chủ
trương của Đề Nắm; âm mưu của Pháp và
tình huống dẫn đến cuộc hoà hoãn lần thứ
hai (1889 – 1908)
- GV hỏi: Điểm khác nhau căn bản giữa
phong trào Cần vương và những cuộc đấu
tranh tự vệ là gì?
- HS trả lời, bổ sung cho nhau

lần, nghĩa quân làm chủ 4 tổng ở
Bắc Giang…
+ Từ 1898 - 1908, trong 10 năm
hoà hoãn, căn cứ Yên Thế trở
thành nơi hội tụ của những nghĩa
sĩ yêu nước.
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 14
+ 1909 - 1913, Pháp mở cuộc
tấn công, nghĩa quân di chuyển
liên tục từ nơi này sang nơi khác.
2/1913, Đề Thám bị sát hại, khởi
nghĩa tan rã.
- Ý nghĩa: thể hiện tiềm năng, ý
chí, sức mạnh to lớn của nông
dân trong cuộc đấu tranh giải
phóng dân tộc.
IV: Sơ kết bài học
1. Củng cố: Giáo viên cho học sinh chơi trò chơi nghe nhạc đoán tên nhân
vật.
* Cách tiến hành: Giáo viên phổ biến luật chơi, chia hai đội chơi và tiến hành
chơi theo quy định.
* Luật chơi: Trong thời gian 60 giây các đội lắng nghe những bài hát để đoán
tên nhân vật sau đó nêu vắn tắt những đóng góp của nhân vật.
Giáo viên cho học sinh nghe bài hát “Hùm thiêng yên thế”
Giáo viên: Em hãy cho biết bài hát các em vừa nghe ca ngợi về nhân vật nào?
Học sinh: Ca ngợi Hoàng Hoa Thám
Giáo viên: Em có thể giới thiệu đôi nét về thân thế của Hoàng Hoa Thám?
Hoặc cho biết những nét chính về công lao to lớn của Hoàng Hoa Thám?
Sau khi học sinh trả lời những nét chính về công lao to lớn của Hoàng Hoa

trường với đối tượng học sinh.
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 16
IV. HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ KINH NGHIỆM RÚT RA TỪ SÁNG
KIẾN
a. Kết quả.
Sau khi áp dụng một số trò chơi vào tiết dạy Lịch sử lớp 11 ở Trường THPT
Trị An, tôi thu được kết quả khả quan như sau:
- Chất lượng các tiết học đã được nâng cao, bản thân
học sinh cảm thấy hứng thú với tiết học với việc xây dựng bài. Một số em là
học sinh yếu, mặc dù việc tiếp thu kiến thức với các em không bằng các bạn
khác nhưng với việc thực hiện ứng dụng lồng ghép một số trò chơi vào tiết
học đã khơi dậy trong các em tinh thần hăng hái tham gia xây dựng bài.
- Các em thảo luận sôi nổi, tích cực, thường xuyên
giơ tay để được đoán tên nhân vật, sự kiện lịch sử….
- Điểm kiểm tra lịch sử của các em cũng ngày một
cao hơn.
- Qua khảo sát học sinh 100% học sinh được khảo
sát đều trả lời các em thấy thoải mái hơn, được tôn trọng hơn và cảm thấy
yêu thích giờ học Lịch sử hơn.
- Sau đây là số liệu điều tra mức độ hứng thú học tập
môn lịch sử Lớp11 của học sinh trường THPT Trị An sau khi tôi áp dụng
kinh nghiệm trên ( cuối năm học 2014 – 2015)
GV: Phan Thị Đoan Trang
Lớp Sĩ số
Mức độ hứng thú của học sinh
Không thích Hứng thú
Số lượng Tỉ lệ
%
Số

sự đầu tư và thay đổi cách dạy của mình. Đưa một vài trò chơi sinh động vào
bài học sẽ làm cho các em có những giờ học lịch sử thật thoải mái, hào hứng.
Bởi ngoài việc chơi, hơn hết là các em được ghi nhớ các đơn vị kiến thức một
cách nhẹ nhàng, không gượng ép, nặng nề. “Học mà chơi, chơi mà học” và
dần dần các em sẽ yêu thích hơn bộ môn lịch sử một môn hoc vốn được cho là
khô khan.
Tuy nhiên với quỹ thời gian đã cố định khi lên lớp cùng với nội dung
và lượng kiến thức của từng bài không phải bài nào, phần nào giáo viên cũng
có thể lồng ghép mà phải lựa chọn, phải có sự thiết kế, chuẩn bị sẵn cho phù
hợp với nội dung bài dạy, quỹ thời gian và trình độ học sinh từng lớp.
2. Đề xuất, khuyến nghị và khả năng áp dụng
Đối với ngành giáo dục: Cần chú trọng phát huy các mô hình câu lạc
bộ lịch sử, ngược dòng lịch sử…trong các nhà trường để nhằm thúc đẩy quá
trình dạy, học có hiệu quả.
Đối với nhà trường: trong các hoạt động ngoại khoá,cần có những
sinh hoạt chủ đề nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn: 22/12, 3/2, 8/3, 30/4, 19/5…
nên ứng dụng lồng ghép một số trò chơi tham gia các tiểu phẩm đóng kịch,
các bài hát cách mạng ca gợi quê hương,đất nước,tổ chưc cho các em đi thực
tế ở các Bảo tàng, Địa đạo, các khu bảo tồn, các di tich lịch sử … nhằm kiểm
tra kiến thức học sinh, kích thích sự tìm tòi học hỏi, tạo ra sân chơi bổ ích đối
với mọi lứa tuổi học sinh.
Đối với giáo viên: Cần thực sự tâm huyết với bộ môn, đầu tư chú trọng đến
chất lượng từng tiết dạy, hệ thống kiến thức một cách khoa học, sắp xếp thời
gian hợp lý để tổ chức thực hiện các trò chơi trên trong các tiết học một cách
có hiệu quả và hợp lí nhất.
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 19
Đề tài có khả năng áp dụng trong việc dạy học lịch sử

Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ mà tôi đã tìm tòi, tích lũy được trong
GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 22

GV: Phan Thị Đoan Trang
Trang 23