BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LÊ VĂN HẢI
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN - 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LÊ VĂN HẢI
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
TỈNH BÌNH DƯƠNG
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:
PGS. TS. NGUYỄN THỊ MỸ TRINH
NGHỆ AN - 2014
LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian nghiên cứu và làm việc nghiêm túc, đến nay luận văn
với đề tài: “Quản lý hoạt động tự học của sinh viên Trường Đại học Thủ
Dầu Một, tỉnh Bình Dương” đã cơ bản hoàn thành và đạt được những kết
quả theo mục tiêu nghiên cứu đã đề ra. Trong quá trình thực hiện, người thực
hiện đề tài đã gặp không ít những khó khăn và vướng mắc, nhưng cũng đồng
thời học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu. Bên cạnh đó, cũng nhận được
sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của Quý Thầy Cô và các bạn, tạo mọi điều kiện
thuận lợi để người thực hiện hoàn thành luận văn một cách tốt nhất.
Người thực hiện đề tài xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS.TS.

1.2.5. Biện pháp 30
Theo từ điển tiếng việt năm 1992 của viện khoa học xã hội Việt Nam thì biện pháp có nghĩ là cách
làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể 30
1.3. Một số vấn đề về hoạt động tự học của sinh viên trường đại học 30
1.3.1. Mục đích, nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động tự học của sinh viên 30
1.3.2. Đánh giá kết quả tự học của sinh viên 31
1.4. Một số vấn đề về quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường đại học 31
1.4.1. Mục đích quản lý 31
1.4.2. Nội dung quản lý 31
1.4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường đại học
34
Kết luận chương 1 36
Chương 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT 38
2.1. Giới thiệu về Trường Đại học Thủ Dầu Một 38
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển 38
2.1.2. Sứ mạng 39
2.1.3. Mục tiêu 39
2.1.4. Một số thành tựu 40
2.1.5. Phương hướng phát triển đến năm 2020 41
2.2. Thực trạng hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học Thủ Dầu Một 42
2.2.1. Nhận thức của sinh viên về vai trò và tầm quan trọng của hoạt động tự học 42
2.2.2. Thực trạng thực hiện các nội dung tự học của sinh viên 45
2.2.3. Thực trạng sử dụng phương pháp và hình thức tự học của sinh viên 47
2.2.4. Thực trạng kết quả tự học của sinh viên 49
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học Thủ Dầu Một 50
2.3.1. Thực trạng phân cấp quản lý hoạt động tự học của SV 52
2.3.2. Thực trạng quản lý việc lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch hoạt động tự học của sinh viên
56
2.3.3. Thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động tự học của sinh viên 56

PHỤ LỤC 95
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
GD - ĐT : Giáo dục - đào tạo
GD : Giáo dục
GV : Giáo viên
HĐTH : Hoạt động tự học
HS-SV : Học sinh - sinh viên
QĐ : Quyết định
SV : Sinh viên
TT : Thứ tự
TW : Trung ương
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1. Sự cần thiết của hoạt động tự học 44
Bảng 2.2. Vai trò của hoạt động tự học 44
Bảng 2.3. SV xác định các nội dung tự học 45
Bảng 2.4. Phương pháp sinh viên tự học 47
Bảng 2.5. Hình thức tự học của sinh viên 48
Bảng 2.6. Ý kiến của sinh viên về hiệu quả trong công tác
quản lý hoạt động tự học 51
Bảng 2.7. Ý kiến của cán bộ quản lý và giảng viên về hiệu quả
trong công tác quản lý hoạt động tự học 51
Bảng 3.1. Tổng hợp các kết quả thăm dò về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp được đề
xuất 84
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, xu hướng chủ đạo trong sự đổi mới quá
trình dạy học, nâng cao chất lượng GD - ĐT, là thực tiễn quan điểm dạy học
tích cực (hay còn gọi là dạy học lấy người học làm trung tâm) mà ý tưởng cốt
lõi là người học phải tích cực, chủ động, tự chủ trong quá trình học tập. Hội

về chuyên môn, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ, bản lĩnh chính trị
vững vàng, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; đáp
ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc.
Quản lý hoạt động tự học của SV không chỉ giới hạn trong quản lý giờ
học ở trên lớp mà còn gồm cả quản lý việc SV tự tổ chức quá trình học tập
của mình thông qua các hoạt động tự nghiên cứu, học nhóm, tham quan, thực
hành, thực tập, làm bài tập, học ở thư viện Quản lý hoạt động tự học bao
hàm quản lý thời gian học tập, chất lượng học tập, tinh thần, thái độ và
phương pháp học tập của SV.
Trường Đại học Thủ Dầu Một được thành lập và đi vào hoạt động gần
được 5 năm. Nhà trường đang trong quá trình củng cố, phát triển và mở rộng
quy mô, từng bước khẳng định vị trí, uy tín trong xã hội và trong hệ thống các
trường đại học Việt Nam. Trong thời gian qua, các hoạt động tự học của SV
luôn được Ban Giám hiệu nhà trường ưu tiên thực hiện. Trường đã có nhiều
cố gắng để đưa công tác quản lý hoạt động tự học của SV đi vào nề nếp như
sắp xếp thời khóa biểu học tập, lịch thi, kiểm tra phù hợp với điều kiện của
nhà trường và thuận lợi cho hoạt động tự học của SV.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, tình hình HĐTH của SV Trường Đại học
Thủ Dầu Một còn tồn tại một số hạn chế dẫn tới chất lượng học tập của sinh
viên còn chưa cao. “Hiện nay HĐTH của sinh viên chưa đáp ứng với yêu cầu
đổi mới phương pháp dạy học, một số khâu của HĐTH vẫn chưa được đổi
mới rõ nét” [2].
Điều đó đặt ra yêu cầu bức thiết phải chú trọng việc xây dựng và áp
dụng các biện pháp quản lý hoạt động tự học của SV nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục - đào tạo của nhà trường. Chính vì vậy chúng tôi lựa chọn
nghiên cứu vấn đề “Quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường Đại học
Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương”.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động

- Làm rõ thực trạng hoạt động tự học và quản lý hoạt động tự học của
SV trường Đại học Thủ Dầu Một, từ đó đề xuất được các biện pháp quản lý
hoạt động tự học của SV có tính khả thi cao.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,
nội dung luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động tự học của sinh
viên trường đại học.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tự học của sinh viên trường
Đại học Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên
trường Đại học Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA
SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC
1.1. Tổng quan về nghiên cứu vấn đề
Học chính là nền móng cho sự phát triển của bất kỳ lĩnh vực nào, một
tổ chức nào hay quốc gia nào. Học trong đó có tự học là vấn đề muôn thuở và
rất được quan tâm trong các thời kỳ của lịch sử loài người. Vì vậy, từ cổ xưa,
vấn đề tự học đã có rất nhiều tác giả đề cập, từ thời Trung Hoa cổ, Khổng Tử
(551-479 TrCN) đã nói: "Học tư kết hợp", "Học nhi bất tư tắc võng, tư nhi bất
học tắc đãi" (Luận ngữ - vi chính) [30], nghĩa là học phải kết hợp với suy
nghĩ, học mà không suy nghĩ thì dễ mắc lầm, chỉ nghĩ mà không học thì chỉ
thêm ngu tối, đã chỉ rõ phương pháp tự học. Chính nhờ học hỏi đã trang bị
cho con người tri thức để từ đó chinh phục thế giới xung quanh mình.
Tương tự, Socrates (469 - 339 TrCN) cũng đưa ra quan điểm về giáo
dục, đó là “Giáo dục phải giúp con người tự khẳng định chính mình” [16,
tr.5]. Ông cho rằng giáo dục là giúp người học tiếp thu kiến thức do thầy
truyền đạt, nhưng người học không phụ thuộc vào người thầy mà phải tự
mình tiếp thu, suy nghĩ, tìm tòi để biến kiến thức đó trở thành của mình. Hay

Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống hiếu học, tự học, đã để lại cho
chúng ta nhiều tư tưởng GD có giá trị: Hồ Chí Minh - một tấm gương sáng,
điển hình về việc tự học. Khi nói về công tác huấn luyện cán bộ, người chỉ ra
"Lấy tự học làm cốt" [11]. Lời dạy này của Bác có hàm ý phải kết hợp chặt
chẽ nội lực - môi trường và sự quản lý. Người đề cao tinh thần học tập chủ
động, là nhu cầu nội lực của người học "phải biết tự động học tập".
Ở Việt Nam, vấn đề tự học đã có từ xa xưa. Thời phong kiến, thầy đồ
dạy học thường kèm một nhóm học sinh gồm nhiều đối tượng có trình độ
khác nhau. Các thầy đã chú ý trình độ, đặc điểm lứa tuổi, hoàn cảnh sống, môi
trường giáo dục, tính cách từng đối tượng để giảng dạy phù hợp, dưới sự
hướng dẫn của thầy người học tự chiếm lĩnh kiến thức. Trong thời đại ngày
nay vấn đề tự học càng được quan tâm và không thể thiếu được trong dạy học
hiện đại, người dạy không chỉ cung cấp thông tin đơn thuần mà chủ yếu giúp
người học ý thức được quá trình nhận thức của mình và điều khiển quá trình
đó, làm cho họ biết tự quản lý hoạt động học tập của mình. Dạy là giúp cho
người học tự chiếm lĩnh kiến thức, kỷ năng và hình thành tình cảm thái độ
đúng đắn, thực hiện mục tiêu của công cuộc đổi mới nền giáo dục nước ta là
để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.
Từ những năm 70 trở lại đây, trong các tài liệu về lý luận dạy học đại
học, nhiều giáo trình đã viết về tự học với tư cách là một hình thức tổ chức
dạy học ở đại học, nhằm bồi dưỡng lý luận cơ bản về tự học cho người học,
giúp SV vận dụng có hiệu quả vào hoạt động học tập của mình. Ngoài ra, có
nhiều bài báo của các nhà giáo, nhà quản lý GD, nhà khoa học viết về vấn đề
tự học của người học được đăng tải chủ yếu ở các tạp chí GD. Tháng 5/1997,
Trung tâm nghiên cứu phát triển tự học ra đời và cho ra mắt tạp chí "Tự học"
từ năm 1999. Tạp chí "Tự học" là nơi công bố các kết quả nghiên cứu, là diễn
đàn trao đổi, phổ biến kinh nghiệm tự học và phương pháp tự học.
Trung tâm nghiên cứu và phát triển tự học đã có nhiều công trình
nghiên cứu về tự học, như:

động học tập, phải lấy tự học làm cốt. Chính cuộc đời và sự nghiệp của người
là tấm gương sáng ngời của ý chí quyết tâm trong học tập. Tư tưởng giáo dục
Hồ Chí Minh rất đơn giản, dễ hiểu, gắn với cuộc sống đời thường, nhưng lại
rất súc tích, phong phú nhất quán có một ý nghĩa sâu xa và bao gồm nhiều vấn
đề rộng lớn. Giáo dục không chỉ bó hẹp trong nhà trường, mà hướng tới giáo
dục toàn dân, làm cho toàn xã hội đều tham gia công tác giáo dục và tự giáo
dục, rèn luyện mình để trở thành những công dân tốt, cán bộ tốt, chiến sĩ tốt.
Tư tưởng giáo dục của Chủ Tịch Hồ Chí Minh được Đảng, nhà nước
vận dụng đưa vào đường lối giáo dục. Nghị quyết lần 2 BCH Trung Ương
Đảng khóa VIII nhấn mạnh: Đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao khả
năng tự học, tự nghiên cứu của người học. Quan điểm này tiếp tục phát triển
và được khẳng định ở các văn kiện Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ
IX, lần thứ X: Đổi mới phương pháp dạy và học, theo hướng dạy cách tư duy,
cách học. Chuyển nền giáo dục đào tạo thi cử sang nền giáo dục đào tạo chất
lượng, tạo khả năng trao đồi trí tuệ của từng người, khả năng tự học, tự
nghiên cứu, làm giàu tri thức cho mình trong giáo dục đào tạo. Các hoạt động
giáo dục đào tạo được tổ chức theo quy trình và học chế mềm dẻo phát huy
tính tích cực của người học, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo
toàn diện.
Gần đây, một số nhà nghiên cứu cũng đã tiếp thu, mở rộng và làm rõ
thêm vấn đề tự học trong giáo dục như Lê Khánh Bằng: “Tự học là tự mình
suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí tuệ và phẩm chất tâm lý để chiếm lĩnh một
số lĩnh vực khoa học nhất định” [1, tr.3]. hay Cảnh Toàn với “Quá trình dạy -
tự học - biển học vô bờ” [36]. Từ những góc độ khác nhau, các tác giả đã
nhấn mạnh vai trò to lớn của việc tự học, nghiên cứu một số giải pháp quản lý
hoạt động tự học của sinh viên.
Như vậy, tự học đã được nhiều nhà khoa học, nhiều tác giả quan tâm
nghiên cứu ở những khía cạnh khác nhau. Bởi vì, tự học trong nền giáo dục
hiện đại nắm vai trò quan trọng, quyết định đến hiệu quả và chất lượng của
công tác đào tạo.

+ Theo Đặng Hữu Hoạt, Hà Thị Đức: "Tự học là một hình thức tổ chức
dạy học cơ bản ở đại học. Đó là một hình thức hoạt động nhận thức của cá
nhân, nhằm nắm vững hệ thống tri thức và kỹ năng hoạt động nhận thức của
người học tiến hành ở trên lớp hoặc ở ngoài lớp, theo hoặc không theo
chương trình và sách giáo khoa đã quy định " [8].
+ Theo Nguyễn Cảnh Toàn: "Tự học là tự mình động não, suy nghĩ, sử
dụng các năng lực trí tuệ và có khả năng cả cơ bắp (khi phải sử dụng công cụ)
cùng các phẩm chất của mình rồi cả động cơ, tình cảm, cả nhân sinh quan, thế
giới quan để chiếm lĩnh vực đó thành sở hữu của mình" [18]
+ Theo Vũ Văn Tảo: "Học, cốt lõi là tự học, là quá trình phát triển nội
tại, trong đó chủ thể tự thể hiện và biến đổi mình " [16].
+ Theo Võ Quang Phúc: "Học, một khi được hiểu như là sự chiếm lĩnh
kinh nghiệm của nhân loại, thì tự nó bao gồm cả HĐTH. Nói khác đi, tự học
là bộ phận của học, nó cũng được tạo thành bởi những thao tác, cử chỉ, ngôn
ngữ, hành động của người học trong hệ thống tương tác của hoạt động dạy
học. Tự học phản ánh rõ nhất nhu cầu bức xúc về học tập của người học, phản
ánh năng lực tổ chức và tự điều khiển của người học nhằm đạt kết quả nhất
định trong hoàn cảnh nhất định với một nội dung học tập nhất định" [15].
Qua các khái niệm về tự học đã nêu trên, chúng tôi hiểu rằng, tự học là
hoạt động tổ chức nhận thức độc lập của từng người học, tự phát huy năng lực
cá nhân để thực hiện các nhiệm vụ tự học xác định. Tự học là "tự động học
tập", thể hiện tính tự lực, tự giác, tích cực cao trong quá trình lĩnh hội kiến
thức, rèn luyện kỹ năng. Vì vậy, tự học mang đậm sắc thái cá nhân, biểu hiện ở:
tự xác định mục tiêu chiếm lĩnh kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hoàn thành các
nhiệm vụ tự học cụ thể đặt ra trong từng giờ học, buổi học; tự lập kế hoạch,
tiến độ, thời gian tự học phù hợp với mục tiêu tự học đã xác định; tự xác định
nội dung, nhiệm vụ, lựa chọn phương pháp tự học, sử dụng phương tiện tự học
phù hợp; tự kiểm tra - đánh giá, tự điều chỉnh việc học của bản thân.
1.2.2. Hoạt động tự học
a) Hoạt động

mục tiêu đề ra.
+ Phương pháp tự học: là cách thức chiếm lĩnh nội dung tự học.
+ Hình thức tự học: là các kiểu diển ra HĐTH (tự học một mình, theo
nhóm, theo lớp ).
+Tự kiểm tra - đánh giá: là hoạt động kiểm tra của cá nhân đối với kết
quả tự học, phát hiện sai lệch, giúp người học điều chỉnh, làm cơ sở cho
HĐTH tiếp theo [14].
- Nội dung của HĐTH
Nội dung tự học bao gồm toàn bộ những vấn đề học tập do cá nhân
người học độc lập tiến hành, biểu hiện cụ thể qua việc thực hiện các nhiệm vụ
tự học hàng ngày. Trên cơ sở mục tiêu, yêu cầu đào tạo, nội dung của HĐTH
được xem xét ở ba khía cạnh sau [7] [13]:
+ Về nội dung tự học cơ bản: quán triệt phương châm, biến quá trình
đào tạo của Nhà trường thành quá trình tự đào tạo của mỗi người học. Do đó,
nội dung tự học của người học phải toàn diện, đầy đủ theo yêu cầu và
chương trình học quy định. Xét về cơ bản, nội dung của HĐTH gồm: kiến
thức cơ bản, kiến thức, kỹ năng về nghề nghiệp đang được đào tạo; tri thức
phương pháp.
+ Về nội dung tự học thường xuyên: là những nội dung tự học diễn ra
hàng ngày, thể hiện ở việc giải quyết các nhiệm vụ tự học cụ thể, nội dung
HĐTH rất phong phú, có thể kể đến: nghiên cứu bút ký, đọc và nghiên cứu
giáo trình, tài liệu; ghi chép tài liệu học tập; ghi nhớ tài liệu học tập; chuẩn bị
cho các buổi học sau, bài học sau; trao đổi, tranh luận học hỏi; ôn luyện
+ Về nội dung tự học mở rộng: ngoài những nội dung tự học bắt buộc
theo mục tiêu, yêu cầu, chương trình đào tạo của Nhà trường, người học có thể
tự học, tự nghiên cứu những lĩnh vực tri thức theo sở thích, sở trường cá nhân.
Nội dung tự học thường xuyên có ý nghĩa là phương tiện từng bước
thực hiện và hướng tới nội dung tự học cơ bản. Nội dung tự học cơ bản biểu
hiện cụ thể và được thực hiện thông qua nội dung tự học thường xuyên. Nội
dung tự học mở rộng có tác động tích cực, bổ sung, làm phong phú hơn cho

quản lý dưới đây: Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và
kiểm tra công việc của các bộ phận, các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị
và việc sử dụng các nguồn lực phù hợp để đạt được mục đích đã định.
b) Nội dung các chức năng của quá trình quản lý:
- Lập kế hoạch
Kế hoạch là văn bản trong đó xác định những mục tiêu và những quy
định, thể thức, thời gian để đạt mục tiêu đó, có thể hiểu lập kế hoạch là quá
trình thiết lập các mục tiêu, hệ thống các hoạt động và các điều kiện đảm bảo
thực hiện được các mục tiêu đó.
Về mặt logic, việc lập kế hoạch sẽ đi trước việc thực hiện toàn bộ các
chức năng quản lý khác. Kế hoạch là bản hướng dẫn, theo đó: