ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGUYỄN NGÔ HAI Tên đề tài:
“
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC THANH TRA VÀ XỬ LÝ VI PHẠM
HÀNH CHÍNH VỀ MÔI TRƯỜNG CỦA HUYỆN ĐỒNG HỶ GIAI
ĐOẠN 2010 – 2013
”
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy
Chuyên ngành : Khoa học Môi trường
Khoa : Môi Trường
Khoá học : 2010 – 2014
Giảng viên hướng dẫn: ThS.Vương Vân Huyền
Khoa Môi trường – Trường Đại học Nông Lâm
Lời cảm ơn Sau một quá trình học tập và nghiên cứu, luận văn của tôi đã được hoàn
thành. Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn sự quan tâm giúp
đỡ nhiệt tình của Ban giám hiệu Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên,
Ban chủ nhiệm khoa Môi Trường cùng sự tận tình giảng dạy của các thầy cô
trong khoa đã giúp tôi hoàn thành khoá học của mình.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo ThS.Vương Vân Huyền
đã rất tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
này.
Xin chúc các thầy cô mạnh khoẻ, hạnh phúc và thành công trong sự
nghiệp trồng người, trong nghiên cứu khoa học.
Thái Nguyên, ngày 15 tháng 05 năm 2014
Sinh viên
Nguyễn Ngô Hai
MỤC LỤC
Trang
Phần I: MỞ ĐẦU 1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2. Mục tiêu của đề tài 2
1.3. Mục đích nghiên cứu 3
1.4. Yêu cầu 3
1.5. Ý nghĩa đề tài 4
Phần II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 5
2.1. Khái niệm về môi trường và thanh tra môi trường 5
2.2. Giới thiệu một số văn bản pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm về môi
4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 12
4.1.1. Điều kiện tự nhiên 12
4.1.1.1. Vị trí địa lý 12
4.1.1.2. Đặc điểm địa hình, địa mạo 14
4.1.1.3. Đặc điểm khí hậu, thuỷ văn 15
4.1.1.4. Các nguồn tài nguyên thiên nhiên 17
4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội 23
4.1.2.1. Thực trạng phát triển kinh tế 23
4.1.2.2. Tình hình phát triển các lĩnh vực xã hội 29
4.1.2.3. Điều kiện xã hội 33
4.1.3. Thực trạng môi trường Huyện Đồng Hỷ:
4.2. Đánh giá công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường
của Huyện Đồng Hỷ giai đoạn 2010 – 2013
4.2.1. Đánh giá công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường
4.2.1.1. Thanh tra theo chương trình kế hoạch
4.2.1.2. Thanh tra đột xuất
4.2.2. Kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về môi trường của người
dân và chính quyền về vi phạm môi trường từ năm 2010 – 2013
4.2.3. Đánh giá việc chấp hành xử lý vi phạm về môi trường của các cơ sở
sản xuất, kinh doanh sau các đợt thanh tra.
4.2.4. Kết quả điều tra tình hình công tác thanh tra và xử lý vi phạm của
Phòng TNMT
4.2.4.1. Sự hiểu biết của người dân về hiện trạng môi trường Huyện Đồng Hỷ.
4.2.4.2.Đánh giá hiện trạng môi trường của Huyện Đồng Hỷ của cán bộ
phòng TNMT.
4.2.4.3. ý kiến của người dân và cán bộ về công tác thanh tra về môi trường
của Huyện trong giai đoạn 2010 – 2013.
4.2.4.5. Tính chấp hành luật BVMT 2005, và chính sách của Huyện đề ra.
4.2.4.4. ý kiến của người dân và cán bộ về công tác xử lý vi phạm về môi
trường của Huyện trong giai đoạn 2010 – 2013.
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT
Ký hiệu viết tắt
Tên kí hiệu viết tắt
1 HĐH Hiện đại hóa
BVMT Bảo vệ môi trường
2 CNH Công Nhiệp Hóa
CHXHCH Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
CN-XD Công nghiệp – xây dựng
3 TDMNBB Trung Du Miền Núi Bắc Bộ
CKBVMT Cam kết bảo vệ môi trường
KT-XH Kinh tế - Xã hội
5 QCVN Quy chuẩn Việt Nam
6 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam
TCCP Tiêu chuẩn cho phép
7 UBND Ủy ban nhân dân
8 VA Tăng trưởng giá trị gia tăng
DANH MỤC BẢNG
Bảng 4.1:Tình hình sử dụng đất trên địa bàn Huyện Đồng Hỷ năm 2013
Bảng4.2: Thống kê các loại đất theo tính chất của đất tại huyện Đồng Hỷ
Bảng 4.3. Hiện trạng phát triển kinh tế giai đoạn 2007-2013
Bảng 4.4. Đóng góp tăng trưởng của Đồng Hỷ trong tăng trưởng
của tỉnh Thái Nguyên
Bảng 4.5. Biến động sản xuất ngành chăn nuôi
Bảng 4.6. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện Đồng Hỷ
Bảng 4.7: Kết quả bảng số về thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về
môi trường theo chương trình kế hoạch của Huyện Đồng Hỷ giai đoạn
2010 – 2013
Bảng 4.8: Kết quả chi tiết các đợt thanh tra và xử lý vi phạm hành chính
về môi trường theo chương trình kế hoạch của Huyện Đồng Hỷ giai đoạn
2010 – 2013
Bảng 4.9 : Kết quả bảng số về tình hình công tác thanh tra và xử lý vi
phạm hành chính vê môi trường đột xuất của Huyện Đồng Hỷ giai đoan
2010 – 2013
Bảng 4.10: Chi tiết kết quả thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi
trường đột xuất của Huyện Đồng Hỷ năm 2010 – 2013
Bảng 4.11: Kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về môi trường từ
năm 2010 – 2013
Bảng 4.12: Kết quả tính chấp hành của cơ sở về hình thức xử phạt của
Huyện giai đoạn 2010 - 2013.
Bảng 4.13. Kết quả điều tra sự hiểu biết của người dân về hiện trạng môi
trường của Huyện Đồng Hỷ.
Bảng 4.14: Kết quả điều tra sự hiểu biết của cán bộ về hiện trạng môi
trường của Huyện Đồng Hỷ.
Bảng 4.15: Tổng hợp ý kiến của người dân và cán bộ về công tác thanh
nhiệm vụ bảo vệ môi trường luôn được Đảng và nhà nước ta coi trọng. Trong
thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường ở nước ta đã có những chuyển biến
tích cực. Hệ thống thể chế, chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường từng
bước được xây dựng và hoàn thiện. Hệ thống cơ quan quản lý Nhà nước về
bảo vệ môi trường được thành lập và phát triển từ cấp trung ương đến các địa
2
phương. Nhà nước đang can thiệp mạnh mẽ vào các hoạt động của cá nhân, tổ
chức trong xã hội để bảo vệ các yếu tố môi trường, ngăn chặn việc gây ô
nhiễm, suy thoái và sự cố môi trường. Công tác bảo vệ môi trường đã được
huy động sự tham gia của các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức phi chính phủ,
cộng đồng dân cư…Vấn đề tài chính cho công tác bảo vệ môi trườn được tăng
cường với việc áp dụng các công cụ kinh tế, thành lập quỹ bảo vệ môi trường
Việt Nam, thay đổi chính sách cho bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên công tác bảo vệ môi trường vì mục tiêu phát triển bền vững
của Việt Nam trong những thập niên đầu thế kỉ XXI cũng đứng trước những
thách thức to lớn, đòi hỏi phải có những biện pháp hữu hiệu nhằm bảo vệ môi
trường. Một trong những biện pháp đạt hiệu quả cao trong công tác bảo vệ
môi trường đó là thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường.
Huyện Đồng Hỷ cũng là trung tâm của thành phố. Trong những năm
gần đây, cùng với tiến trình CNH - HĐH đất nước, nền kinh tế của Huyện
Đồng Hỷ đã có những bước tiến vượt bậc, bên cạnh sự phát triển đó thì môi
trường của Huyện Đồng Hỷ cũng đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Do đó
công tác thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường ngày càng được quan tâm
và đẩy mạnh.
Để thấy dược phần nào của toàn cảnh công tác thanh tra và xử lý vi
phạm về môi trường ta cần phải đánh giá một cách khách quan công tác này
trên nhiều địa phương, từ đó rút ra được những bài học, kinh nghiệm cho
những năm tiếp theo và các địa phương khác.
Xuất phát từ thực tiễn trên, được sự nhất trí của ban chủ nhiệm khoa
- Đánh giá được từng đợt thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về
những thành tựu đạt được và những hạn chế còn tồn tại.
4
- Nâng cao kiến thức thực tế của bản thân phục vụ cho công tác sau khi
ra trường.
1.5. Ý nghĩa của đề tài
- Ý nghĩa trong thực tiễn: Qua quá trình nghiên cứu thực trạng công tác
thanh tra và xử lý vi phạm về môi trường tại Huyện Đồng Hỷ- Tp Thái
Nguyên để biết được những việc đã làm được và chưa làm được trong thực
tiễn để tim ra những giải pháp nhằm thúc đẩy công tác thanh tra và xử lý vi
phạm hành chính về môi trường trên địa bàn Huyện.
- Ý nghĩa trong học tập:
+ Giúp sinh viên có thể áp dụng lý thuyết đã học vào thực tế trong công
tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường đồng thời học hỏi
được thêm những kiến thức thực tế trong công tác này nhằm trang bị hành
trang vững bước vào đời.
+ Củng cố kiến thức cơ sở cũng như kiến thức chuyên ngành, tạo điều
kiện tốt hơn để phục vụ công tác bảo vệ môi trường nói chung và công tác
thanh tra nói riêng.
+ Sự thành công của đề tài là cơ sở để nâng cao được phương pháp làm
việc có khoa học có cơ sở, giúp sinh viên biết tổng hợp bố trí thời gian hợp lý
trong công việc.
6
sống, như ôtô, máy bay, nhà ở, công sở, các khu vực đô thị, công viên nhân
tạo [8]
* Khái niệm về thanh tra môi truờng
Thanh tra BVMT là thanh tra chuyên ngành BVMT được chính phủ quy định
cụ thể về tổ chức và hành động, có đồng phục và phù hiệu riêng; có thiết bị và
phương tiện cần thiết để thực hiện nhiệm vụ
Điều 126 Luật BVMT năm 2005 qui định trách nhiệm thực hiện thanh tra
BVMT.[7]
* Vi phạm hành chính và xử phạt về vi phạm hành chính về môi trường
+ Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi
phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm
và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.
+ Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng
hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức thực
hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi
phạm hành chính.[5], [6].
2.2. Giới thiệu một số văn bản pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm về
môi trường
- Luật số 52/2005/QH11 ngày 29/11/2005 của Quốc hội nước cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam về bảo vệ môi trường.
- Luật số 22/2004/QH11 ngày 15/06/2004 của Quốc hội nước cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam về thanh tra.
- Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09/08/2006 của Chính phủ về việc
quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường.
- Nghị định số 41/2005/NĐ-CP của Chính phủ về việc quy định chi tiết
và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thanh tra.
7
thoái các công cụ quản lý về môi trường được đặt ra và công tác thanh tra, kiểm tra
tình hình về môi trường của họ được đẩy mạnh và xử lý nghiêm các trường hợp gây
ô nhiễm môi trường.Ngoài Các chính sách các điều luật BVMT và các giải pháp, để
khắc phục,hồi phục lại tình trạng ô nhiễm môi trường họ còn sáng chế ra các công
nghệ tiên tiến để giảm ô nhiễm và khắc phục ô nhiễm đến mức tối ưu.
2.4. Tình hình công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi trường ở
Việt Nam
Việt nam 1 trong những nước đang phát triển.Trong Thời kì Hội nhập Quốc Tế nền
kinh tế đang đi vào ổn định Việt Nam đã nắm và hiểu rất rõ tầm quan trọng của vấn
đề nghiêm trọng là môi trường đang bị suy thoái.Vấn đề được đặt ra đối với các
ngành các cấp là làm sao phải BVMT 1 cách triệt để 1 cách tốt nhất và câu trả lời
được nêu ra là cần phải quản lí môi trường thật tốt và chú trọng đế công tác thanh
tra,kiểm tra về môi trường để đề ra giải pháp khắc phục và xử lý triệt để những hành
vi vi phạm để làm gương cho những ai gây ô nhiễm môi trường.Việt Nam đang cố
gắng phát minh ra những sản phẩm hạn chế ô nhiễm môi trường,giảm tác động của
con người tới môi trường.Ngoài ra không những đề ra những chính sách, ban hành
luật BVMT, còn kêu gọi tuyên truyền với Thế Giới là phải BVMT với nội dung là “
vì 1 hành tinh sống xanh sạch đẹp”trước tình trạng môi trường bị ô nhiễm trầm
trọng do tác động của con người.
2.5. Tình hình công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi
trường ở Thành phố Thái Nguyên
Sở TNMT tỉnh Thái Nguyên đang thúc đẩy mạnh mẽ công tác kiểm tra ,
thanh tra về tình hình môi trường của tỉnh.Sở lun sát sao về công việc,và đề ra
các chính sách để khắc phục tình trạng ô nhiễm của tỉnh,Sở lun đôn đốc
phòng TNMT của Huyện phải phối hợp và thực hiện triệt để những chính
9
sách mà Sở đề ra.Đối với các hành vi vi phạm về ô nhiễm môi trường Sở
TNMT của tỉnh lun xử lý nghiêm để tránh tình trạng lặp lại.
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành
chính về môi trường trên địa bàn Huyện Đồng Hỷ.
- Phạm vi nghiên cứu: Huyện Đồng Hỷ - Thành phố Thái Nguyên.
3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
- Địa điểm: Phòng Tài Nguyên và Môi Trường Huyện Đồng Hỷ.
- Thời gian: Từ tháng 02/2014 - 05/2014
3.3. Nội dung nghiên cứu
3.3.1. Điều tra cơ bản
- Điều kiện tự nhiên
+ Vị trí địa lý
+ Địa hình, địa mạo
+ Khí hậu, thủy văn
+ Các nguồn tài nguyên: đất đai, nguồn nước, khoáng sản…
- Điều kiện kinh tế - xã hội
+ Thực trạng phát triển kinh tế
+ Dân số lao động và việc làm
+ Cơ sở hạ tầng
3.3.2. Thực trạng môi trường Huyện Đồng Hỷ
- Môi trường đất
- Môi trường nước
- Môi trường không khí
11
3.3.3. Đánh giá thực trạng công tác thanh tra và xử lý vi phạm hành chính
về môi trường của Huyện Đồng Hỷ - Tp Thái Nguyên giai đoạn 2010 –
2013.
- Đánh giá những đợt thanh tra và xử lý vi phạm hành chính về môi
trường đã thực hiện.
- Đánh giá việc chấp hành xử lý vi phạm hành chính về môi trường của
các cơ sở sản xuất, kinh doanh sau các đợt thanh tra.
3.4.5. phương pháp nghiên cứu các văn bản pháp luật và các văn bản dưới
luật, quy định có liên quan
Qua quá trình nghiên cứu các luật, nghị định và các văn bản pháp luật
có liên quan là cơ sở pháp lý tạo tiền đề cho các quá trình làm khóa luận, giúp
cho các thao tác, các công việc trong quá trình thực hiện được đúng theo quy
định, làm tăng sự chính xác và độ tin cậy cho khóa luận.
Dựa vào các quy định trong các văn bản pháp luật, pháp quy của nhà
nước (Luật BVMT VN năm 2005, Luật xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh
vực Bảo vệ môi trường, NĐ 80, NĐ 117, NĐ179, TT 26/2011 và các văn bản
dưới luật khác ) làm tiêu chí đánh giá công tác quản lý cũng như việc xử lý
vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT của phòng Tài Nguyên và Môi
Trường 13
PHẦN 4
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
4.1.1. Điều kiện tự nhiên
4.1.1.1. Vị trí địa lý
Đồng Hỷ là huyện miền núi tỉnh Thái Nguyên: Phía Bắc giáp huyện Võ
Nhai và tỉnh Bắc Kạn; phía Nam giáp huyện Phú Bình và thành phố Thái
Nguyên; phía Đông giáp tỉnh Bắc Giang; phía Tây giáp sông Cầu và huyện