Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp
nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính
về đất đai ở quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội Nguyễn Thùy Chi Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
Luận văn ThS. ngành: Địa chính; Mã số: 60 44 80
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Trọng Mạnh
Năm bảo vệ: 2012 Abstract. Hệ thống hóa và phân tích lý luận chung về vi phạm pháp luật và vi phạm
hành chính. Nghiên cứu cơ sở lý luận và quy định của pháp luật về vi phạm hành
chính và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Phân tích thực trạng vi
phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính về đất đai ở Tây Hồ. Đề xuất các
quan điểm và giải pháp phòng, chống vi phạm hành chính về đất đai ở Tây Hồ trong
thời gian tới.

Keywords. Địa chính; Vi phạm hành chính; Đất đai; Quận Tây Hồ Content

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất chính không thể
thay thế được của một số ngành sản xuất như nông nghiệp, lâm nghiệp, là một bộ phận không
thể tách rời của lãnh thổ quốc gia, gắn liền với chủ quyền quốc gia, là nơi trên đó, con người

sát nhập 03 phường của quận Ba Đình và 05 xã của huyện Từ Liêm nên quản lý nhà nước
về đất đai vừa có nét của quận nội thành lại có những nét của huyện ngoại thành trong
quá trình phát triển đô thị. Ngoài ra với đặc thù có 5/8 phường có đê sông Hồng, số hộ
dân nằm trong vùng thóat lũ và hành lang bảo vệ đê tương đối nhiều, công tác quản lý nhà
nước về đất đai gặp rất nhiều khó khăn. Sau 15 năm thành lập quận, quận Tây Hồ đã đạt
được những kết quả đáng kể trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Tuy nhiên tình
trạng vi phạm pháp luật đất đai còn phổ biến, tình trạng lấn chiếm, tự chuyển đổi mục
đích sử dụng đất hiện còn phổ biến, việc sử dụng đất của một số tổ chức, hộ gia đình, cá
nhân còn lãng phí, chưa thực sự hiệu quả. Việc xử lý các vi phạm trên chưa kịp thời, gây
bức xúc trong nhân dân. Chính vì vậy, làm thế nào để hạn chế các vi phạm hành chính về
đất đai, và việc xử lý vi phạm hành chính về đất đai tuân thủ đúng pháp luật có ý nghĩa
hết sức quan trọng.
2. Mục tiêu nghiên cứu:
Đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm phòng, chống vi phạm và xử lý các vi phạm hành
chính về đất đai ở quận Tây Hồ hiện nay.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Hệ thống hóa và phân tích lý luận chung về vi phạm pháp luật và vi phạm hành chính.
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và quy định của pháp luật về vi phạm hành chính và xử lý vi
phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
- Phân tích thực trạng vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính về đất đai ở
Tây Hồ.
- Đề xuất các quan điểm và giải pháp phòng, chống vi phạm hành chính về đất đai ở
Tây Hồ trong thời gian tới
4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp tiếp cận hệ thống: Vấn đề nghiờn cứu được đặt trong mối quan hệ tổng
quan, được tiếp cận từ nhiều phớa; cụ thể là tiếp cận từ tổng thể tới chi tiết; từ lý luận, phương
phỏp luận tới thực tiễn; từ chớnh sỏch, phỏp luật tới thực tế triển khai thực hiện chớnh sỏch và
thi hành phỏp luật.
- Phương pháp điều tra khảo sát: đây là phương pháp điều tra nhằm thu thập số liệu,
tài liệu, thông tin cần thiết cho mục đích đánh giá thực trạng vi phạm hành chính trên địa bàn

trong cuộc sống. Song tuỳ theo tính chất, đặc điểm và những lĩnh vực thể hiện của hành vi
con người mà xã hội đặt ra những tiêu chuẩn, những công cụ điều chỉnh chúng khác nhau.
Những hành vi nào của con người được pháp luật quy định, điều chỉnh thì được gọi là hành vi
pháp luật. Hành vi pháp luật gắn liền với các quy định của pháp luật, những hành vi không
được pháp luật quy định, điều chỉnh thì không phải là hành vi pháp luật.
Hành vi pháp luật rất đa dạng nên có thể phân chia chúng dựa theo nhiều tiêu chí
khác nhau.
b. Phân loại vi phạm pháp luật
Hiện tượng vi phạm pháp luật trong xã hội rất đa dạng. Có thể phân chia vi phạm
pháp luật theo nhiều tiêu chí khác nhau :
- Theo loại quan hệ xã hội mà pháp luật bảo vệ bị xâm hại, thì vi phạm pháp luật phân
thành vi phạm pháp luật về tài chính, vi phạm pháp luật về lao động, vi phạm pháp luật về đất
đai, vi phạm pháp luật hình sự, vi phạm pháp luật dân sự vv
- Theo mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi, thì vi phạm pháp luật phân thành vi
phạm pháp luật là tội phạm và vi phạm hành chính.
- Theo tính chất vi phạm và trách nhiệm pháp lý, thì vi phạm pháp luật phân thành vi
phạm pháp luật hình sự, vi phạm pháp luật dân sự, vi phạm hành chính, vi phạm kỷ luật nhà
nước.
1.1.2. Khái niệm, đặc điểm vi phạm hành chính
+ Khái niệm vi phạm hành chính
Khái niệm vi phạm hành chính lần đầu tiên được nêu ra trong Pháp lệnh Xử phạt vi
phạm hành chính ngày 30/11/1989. Điều 1 của Pháp lệnh này đã ghi rõ: "Vi phạm hành chính
là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy tắc quản
lý nhà nước mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử
phạt hành chính".
Tại khoản 2, Điều 1 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002, vi phạm hành chính
cũng được định nghĩa một cách gián tiếp: "Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá
nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là cá nhân, tổ chức) có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm
các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của
pháp luật phải bị xử phạt hành chính".

Hai là, có lỗi.
Lỗi là trạng thái tâm lý, là ý chí chủ quan của con người đối với hành vi và hậu quả do
hành vi của họ gây ra được thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý. Vì vậy phải xét yếu tố lỗi
chính xác để xác định được hình thức xử lý phù hợp với hành vi vi phạm pháp luật đất đai.
1.2.2. Các yếu tố cấu thành vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là hành vi cố ý hoặc vô ý của cá nhân, tổ
chức vi phạm các quy định của pháp luật về đất đai mà không phải là tội phạm và theo quy
định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính . Vi phạm hành chính về đất đai là một dạng
của vi phạm pháp luật vì vậy mà vi phạm hành chính về đất đai cũng được cấu thành bởi bốn
yếu tố là mặt khách quan, mặt chủ quan, chủ thể và khách thể.
1.2.3. Các loại hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai
a. Các hành vi vi phạm trong sử dụng đất đai là :
- Sử dụng đất không đúng mục đích
- Lấn, chiếm đất
- Huỷ hoại đất
- Gây cản trở cho việc sử dụng đất của người khác
- Chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng
đất hoặc thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất mà không thực hiện đúng thủ
tục hành chính theo quy định của pháp luật về đất đai.
- Tự chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho đối với đất không đủ điều kiện chuyển
quyền sử dụng đất .
- Cố ý đăng ký không đúng loại đất, không đăng ký khi chuyển mục đích sử dụng đất.
- Chậm thực hiện bồi thường.
- Chậm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất mà không được cơ quan nhà nước có thẩm
quyền giao đất, cho thuê đất cho phép.
- Cố ý gây cản trở cho việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất.
- Không thực hiện đúng thời hạn trả lại đất theo quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà
nước có thẩm quyền.
- Tự tiện di chuyển, làm sai lệch mốc chỉ giới quy hoạch sử dụng đất, mốc
chỉ giới hành lang an toàn của công trình.

Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì từng người vi phạm
đều bị xử phạt.
Một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính thì bị xử phạt về từng hành vi
vi phạm.
e. Không xử lý vi phạm hành chính trong các trường hợp thuộc tình thế cấp thiết,
phòng vệ chính đáng, sự kiện bất ngờ hoặc vi phạm hành chính trong khi đang mắc bệnh tâm
thần hoặc các bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của
mình.
g. Hình thức xử phạt hành chính được áp dụng độc lập; hình thức xử phạt bổ sung,
biện pháp khắc phục hậu quả chỉ được áp dụng kèm theo hình thức xử phạt chính đối với
những hành vi vi phạm hành chính có quy định hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc
phục hậu quả trong Nghị định 105/2009/NĐ-CP trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 4
của Nghị định 105/2009/NĐ-CP.
h. Hình thức, mức độ xử phạt được xác định căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm,
hậu quả của hành vi vi phạm hành chính, nhân thân của người thực hiện hành vi vi phạm
hành chính, tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng.
Tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng được áp dụng theo quy định tại Điều 7 và Điều
8 của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính.
i. Mức phạt cụ thể đối với một hành vi vi phạm là mức trung bình của mức xử phạt
quy định đối với hành vi đó; nếu vi phạm có tình tiết giảm nhẹ thì mức tiền phạt có thể giảm
xuống thấp hơn, nhưng không được giảm quá mức tối thiểu của mức xử phạt; nếu hành vi vi
phạm có tình tiết tăng nặng thì mức tiền phạt có thể tăng lên cao hơn, nhưng không được
vượt quá mức tối đa của mức xử phạt.
k. Mức độ hậu quả của hành vi vi phạm hành chính được xác định theo nguyên tắc
quy đổi giá trị quyền sử dụng đối với diện tích đất bị vi phạm thành tiền theo giá đất do
UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có đất đó quy định 1.4. Tình hình vi
phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai ở một số quận, huyện khác:
1.4.1. Quận Cầu Giấy:
Cầu Giấy là quận được thành lập theo Nghị Quyết 74 CP ngày 21/11/1996 của Chính
Phủ. Quận nằm ở phía tây của thủ đô Hà Nội, phía Bắc giáp quận Tây Hồ, phía Đông giáp

1.4.3. Huyện Đông Anh
Đông Anh là một Huyện ngoại thành, ở vị trí cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội,
nằm trong vùng quy hoạch phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ và du lịch đã được Chính
phủ và Thành phố phê duyệt, là đấu mối giao thông quan trọng nối thủ đô Hà Nội với các tỉnh
phía Bắc.
Tổng diện tích đất tự nhiên: 18.230 ha; trong đó: Đất nông nghiệp 9.785 ha
Huyện có 23 xã, 1 thị trấn; 156 thôn, làng và 62 tổ dân phố; Đến nay Huyện có 85
làng văn hoá, trong đó có 35 làng văn hoá cấp Thành phố;
Có 33,3 km đường sông (sông Hồng, sông Đuống, sông Cà Lồ) và 20 km sông nội
Huyện (sông Thiếp – Ngũ Huyện khê).
Theo báo cáo của UBND huyện Đông Anh, trên địa bàn huyện Đông Anh có 95 trường
hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, trong đó có 63 trường hợp lấn chiếm đất
công, đất chưa sử dụng, 32 trường hợp sử dụng đất sai mục đích, cụ thể như sau:
- Sử dụng dất sai mục đích:
+ Xã Võng La: 11 trường hợp.
+ Xã Đồng Nội: 8 trường hợp.
+ Xã Tiên Dương: 9 trường hợp
+ Thị trấn Đông Anh: 4 trường hợp.
- Lấn chiếm đất công, đất chưa sử dụng:
+ Xã Hải Bối: 24 trường hợp.
+ Xã Tàm Xá:19 trường hợp.
+ Xã Vĩnh Ngọc: 20 trường hợp.
1.4.4. Huyện Từ Liêm
Huyện Từ Liêm được thành lập theo Quyết định số 78/QĐ-CP ngày 31/5/1961 của
Chính phủ trên cơ sở Quận 5, Quận 6 và một số xã của huyện Hoài Đức, huyện Đan Phượng -
tỉnh Hà Đông (nay là tỉnh Hà Tây)
Sau nhiều lần chia tách lãnh thổ để lập nên các quận mới, hiện nay, Từ Liêm còn lại 15
xã và 1 thị trấn với diện tích đất tự nhiên 75,15 km2, dân số trên 550.000 người. Là một
huyện nằm ở phía Tây cửa ngõ thủ đô Hà Nội:
Phía Bắc giáp huyện Đông Anh và quận Tây Hồ.

+ Xã Mỹ Đình: 88 trường hợp.
+ Xã Tây Mỗ: 56 trường hợp.
+ Xã Liên Mạc: 24 trường hợp.
+ Xã Phú Diễn: 184 trường hợp.
+ Xã Xuân Đỉnh: 30 trường hợp.
+ Xã Minh Khai: 46 trường hợp.
+ Xã Trung Văn: 30 trường hợp.
+ Xã Thượng Thụy: 2 trường hợp.
+ Thị trấn Cầu Diễn: 0 trường hợp. Chương 2: THỰC TRẠNG VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH
CHÍNH TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI Ở QUẬN TÂY HỒ

2.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội và đất đai quận Tây Hồ
2.1.1. Điều kiện tự nhiên
Vị trí địa lý
Tây Hồ là quận thuộc khu vực trung tâm thành phố Hà Nội, có diện tích tự nhiên là
2.400,81 ha, với 08 đơn vị hành chính cấp phường.
- Phía Bắc của quận giáp với 03 xã của huyện Đông Anh là xã Hải Bối, xã Vĩnh Ngọc
và xã Tầm Xá;
- Phía Nam quận là trung tâm chính trị Ba Đình với các phường giáp ranh là Cống Vị,
Ngọc Hà, Vĩnh Phúc, Quán Thánh, Trúc Bạch và Phúc Xá;
- Phía Đông và phía Đông Bắc giáp ranh với phường Ngọc Thụy của quận Long Biên;
- Phía Tây giáp các xã Đông Ngạc, Xuân Đỉnh của huyện Từ Liêm và phường Nghĩa
Đô của quận Cầu Giấy.
2.1.2. Các nguồn tài nguyên
Tài nguyên đất
Đất đai trên địa bàn quận Tây Hồ được hình thành do quá trình bồi lắng phù sa của sông
Hồng được phân thành 02 nhóm chính:


Trong đó:
1.1
Đất lúa nước
DLN
51,40
2,14
1.2
Đất trồng cây lâu năm
CLN
3,30
0,14
1.3
Đất nuôi trồng thuỷ sản
NTS
568,27
23,67
1.4
Đất nông nghiệp còn lại

225,87
9.41
2
Đất phi nông nghiệp
PNN
1.423,81
59,31

2.6
Đất sản xuất vật liệu xây dựng gốm sứ
SKX
6,00
0.25
2.7
Đất di tích danh thắng
DDT
8,75
0.36
2.8
Đất tôn giáo, tín ngưỡng
TTN
6,12
0,25
2.9
Đất nghĩa trang, nghĩa địa
NTD
9,49
0,39
2.10
Đất có mặt nước chuyên dùng
SMN
498,07
20,74
2.11
Đất phát triển hạ tầng
DHT
370,55
15,43

Phường Bưởi: 02 trường hợp.
Phường Thụy Khuê: 02 trường hợp.
.+ Tự chuyển mục đích sử dụng đất, xây dựng nhà trên đất nông nghiệp (127 trường
hợp):
Phường Xuân La: 14 trường hợp
Phường Tứ Liên: 18 trường hợp.
Phường Yên Phụ: 06 trường hợp.
Phường Quảng An: 12 trường hợp.
Phường Nhật Tân: 71 trường hợp.
Phường Phú Thượng: 06 trường hợp
- Từ năm 2004 đến 2010:
Trên địa bàn quận Tây Hồ có 97 trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai,
cụ thể như sau:
+ Lấn chiếm đất sử dụng vào mục đích công cộng, đất chưa sử dụng do UBND các
phường quản lý (45 trường hợp):
Phường Tứ Liên: 17 trường hợp.
Phường Yên Phụ: 10 trường hợp.
Phường Phú Thượng: 18 trường hợp.
.+ Tự chuyển mục đích sử dụng đất, xây dựng nhà trên đất nông nghiệp (52 trường
hợp):
Phường Xuân La: 04 trường hợp
Phường Tứ Liên: 03 trường hợp.
Phường Yên Phụ: 06 trường hợp.
Phường Quảng An: 12 trường hợp.
Phường Nhật Tân: 21 trường hợp.
Phường Phú Thượng: 06 trường hợp
* Đối với vi phạm của các tổ chức
Thực hiện Quyết định số 8886/QĐ-UB ngày 7/12/2004 của UBND thành phố Hà Nội
về việc thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra việc chấp hành pháp luật đất đai của các
tổ chức, cá nhân đã được giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư trên địa bàn thành

ý chia đất cho cán bộ công nhân viên của đơn vị làm nhà ở hoặc vi phạm về lĩnh vực trật tự
xây dựng.
.+ 02 trường hợp sử dụng đất đang làm thủ tục để được cấp có thẩm quyền giao đất,
cho thuê đất chính thức để thực hiện dự án đầu tư, hiện đơn vị vẫn chưa làm xong thủ tục
[31].
2.2.2. Đánh giá tình hình vi phạm hành chính về đất đai ở quận Tây Hồ:
Đánh giá tình hình vi phạm pháp luật về đất đai nói chung và vi phạm hành chính về
đất đai nói riêng ở quận Tây Hồ trong thời gian qua như đã nêu ở trên, ta thấy có một số
điểm nổi bật là:
Thứ nhất: Số vụ vi phạm pháp luật về đất đai, trong đó có vi phạm hành chính về đất
đai diễn ra rất phổ biến và phức tạp, nó có sự tăng giảm thất thường hàng năm. Trước năm
2004 (trước khi Luật đất đai có hiệu lực), số vụ vi phạm hành chính về đất đai xảy ra rất
nhiều, sau đó các cấp uỷ Đảng, chính quyền trong quận đã tập trung làm rõ trách nhiệm của
các cấp, các ngành và cá nhân và chấn chỉnh công tác quản lý đất đai cả về tổ chức, trình độ
quản lý, chuyên môn nghiệp vụ, tác phong và lề lối làm việc; đưa công tác quản lý đất đai từ
quận đến cơ sở đi vào nền nếp nên những năm tiếp theo vi phạm pháp luật về đất đai vẫn xảy
ra nhưng với số lượng ít hơn. Nếu quận Tây Hồ không có biện pháp hữu hiệu để xử lý dứt
điểm và triệt để các vi phạm như xử lý hình sự, kỷ luật thì chắc chắn vi phạm sẽ tăng nhiều
trong thời gian tới và việc khắc phục hậu quả là rất khó khăn.
Thứ hai: Vi phạm hành chính về đất đai, cũng như vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra
ở quận Tây Hồ thuộc trách nhiệm của chính quyền các phường do buông lỏng công tác quản
lý đất đai, chưa có biện pháp tích cực xử lý kịp thời những vi phạm mới phát sinh.
Thứ ba: Vi phạm hành chính trong sử dụng đất đai ở quận Tây Hồ có xu hướng "ẩn"
do chính quyền có xử lý, nhưng xử lý nhưng không kiên quyết, chưa triệt để, các đối tượng vi
phạm vẫn tiếp tục sử dụng đất sau thu hồi, các trường hợp vi phạm được báo cáo nhưng chưa
xử lý toàn bộ các trường hợp này. Các đối tượng vi phạm pháp luật thường rất tinh vi, xảo
quyệt, có tổ chức chặt chẽ vì vậy phát hiện được rất khó, nên số vụ vi phạm chưa bị phát
hiện trong thực tế sẽ còn nhiều . Theo quy định của Nghị định 105/2009/NĐ-CP ngày
11/11/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, thì các hành
vi vi phạm trong sử dụng đất đều mang tính "bề nổi" dễ phát hiện; tuy nhiên vi phạm có bị xử

.
Phường Nhật Tân : 05 Quyết định với diện tích 542m
2
.
Phường Yên Phụ : 04 Quyết định với diện tích 2963m
2
.
Phường Thụy Khuê : 01 Quyết định với diện tích 27m
2

Qua số liệu thống kê trên ta thấy, sau khi Luật đất đai năm 2003 có hiệu lực thi hành, số
lượng vi phạm hành chính trong đất đai bị xử lý ở quận Tây Hồ đã tăng lên đáng kể. Tuy
nhiên vẫn còn nhiều trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai chưa bị xử lý hành
chính.
Trong tổng số 125 Quyết định nói trên:
UBND quận Tây Hồ đã thực hiện được 110 Quyết định với diện tích 79172m
2
, còn
tồn đọng 15 Quyết định chưa thực hiện được với diện tích 9027m
2
.
* Công tác quản lý quỹ đất sau thu hồi
Thực hiện Kế hoạch số 22/KH-UBND(TN&MT) ngày 06/10/2008 của UBND quận
Tây Hồ về công tác thu hồi đất và bàn giao quỹ đất sau thu hồi. Ngoài các điểm đất UBND các
phường đang quản lý, ký hợp đồng thu hoa lợi công sản, xây dựng nhà sinh hoạt khu dân cư,
UBND quận Tây Hồ đã giao Trung tâm phát triển quỹ đất và duy tu hạ tầng đô thị quận phối
hợp cùng UBND phường Tứ Liên, Phú Thượng, Quảng An tiếp nhận bàn giao theo hồ sơ và
thực địa 19 điểm đất, với tổng diện tích tiếp nhận theo 62 Quyết định thu hồi đất với diện tích
64.322,85m
2

đất bị vi phạm vẫn do các hộ vi phạm sử dụng, như trường hợp ông Lê văn Biên ở Tứ Liên
diện tích vi phạm lên đến 20.435m2, có trường hợp xây dựng nhà để ở hoặc xây lại nhà như
trường hợp ông Trần Quảng Đại, ông Trần Nghị ở Quảng An Một số trường hợp đã thực
hiện Quyết định thu hồi đất, hiện nay do UBND phường quản lý nhưng hiện diện tích đất vẫn
bỏ hoang, chưa quy hoạch sử dụng, nguy cơ tái lấn chiếm rất cao. Như vậy , ở đây nổi lên
một vấn đề mà ai cũng tự hỏi tại sao tình trạng này đã kéo dài nhiều mà vẫn chưa giải quyết
dứt điểm được. Về mặt chủ quan chúng ta thấy, bộ máy quản lý Nhà nước ở các cấp trong
thời gian qua chưa thực sự tập trung quan tâm đến vấn đề này, chỉ đạo không sâu sát, thiếu
thống nhất có lúc còn chồng chéo, đặc biệt là ở cấp cơ sở nhiều lúc còn buông lỏng, cả nể,
không triệt để ngay từ lúc xuất hiện hành vi vi phạm, để cho sự việc “đã rồi” mới báo cáo,
đồng thời đội ngũ cán bộ chuyên môn ở cơ sở không đồng đều về trình độ, liên tục có sự thay
đổi do đó việc kế thừa công việc có lục bị gián đoạn.
* Một số trường hợp cá biệt :
- Trường hợp bà Nguyễn Thị Dịch ở phường Bưởi :
Ngày 7/7/2008 UBND Thành phố Hà nội có văn bản số 4411/UBND-ĐCNN về việc
chuyển hồ sơ tố cáo của ông Hoàng Cường và ông Nguyễn Văn Vượng sang công an thành phố để
điều tra, kết luận theo quy định của pháp luật.
Ngày 19/1/2010 cơ quan cảnh sát điều tra - công an thành phố Hà Nội có văn bản số
976/CV/PC15 (Đ9) đề xuất thu hồi diện tích có nguồn gốc là đất công và giải quyết chế độ chính
sách bố trí nơi ở cho bà Nguyễn Thị Dịch và người thân.
Ngày 10/3/2010 UBND quận Tây Hồ đã có văn bản số 210/UBND-TNMT gửi
UBND Thành phố xin ý kiến chỉ đạo về việc thu hồi và cấp đất ở tại số 18 ngõ 45 Võng
Thị.
Ngày 10/5/2010 UBND Thành phố Hà Nội có văn bản số 3213/UBND-TNMT chỉ đạo về
việc xử lý vi phạm về đất đai của hộ gia đình bà Nguyễn Thị Dịch, theo đó UBND Thành phố châp
thuận cấp đất ở cho 03 hộ bà Nguyễn Thị Dịch, Nguyễn Thị Dục, Nguyễn Thị Hiền với diện tích
170m
2
, diện tích còn lại lập hồ sơ thu hồi để xây dựng trụ sở BQL Hồ Tây.
Đến ngày 19/7/2011 UBND Thành phố có văn bản số 5918/UBND-TN&MT về việc giải

tại 75 An Dương, Phường Yên Phụ, Quận Tây Hồ do Đội xe 204 – Công ty vận tải ô tô số 2
(Cục đường bộ Việt Nam) đang quản lý sử dụng không có hiệu quả, vi phạm Luật Đất đai;
giao UBND quận Tây Hồ quản lý, chuẩn bị lập dự án theo quy hoạch được phê duyệt.
- 03 trường hợp ở phường Thụy Khuê được cấp có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất
để thực hiện dự án đầu tư, tại thời điểm kiểm tra theo Quyết định 8886/QĐ-UB ngày
07/12/2004 đơn vị chưa thực hiện dự án, sau khi có văn bản nhắc nhở của UBND quận Tây
Hồ, 03 đơn vị trên đã triển khai thực hiện dự án theo quy định. UBND quận Tây Hồ đã có
văn bản báo cáo, đề xuất UBND thành phố Hà Nội, Sở Tài nguyên và Môi trường loại khỏi
danh sách vi phạm.
- Đối với 16 đơn vị trường hợp đã được cấp có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất để thực
hiện dự án đầu tư nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện dự án, sử dụng đất không có hiệu quả, tự ý
chia đất cho cán bộ công nhân viên của đơn vị làm nhà ở hoặc vi phạm về lĩnh vực trật tự xây
dựng. UBND quận Tây Hồ đều đã có văn bản nhắc nhở các đơn vị quản lý sử dụng đất đúng theo
quy định của pháp luật (những đơn vị chưa thực hiện dự án cần khẩn trương hoàn thành các thủ
tục cần thiết để sớm đưa dự án vào thực hiện, những đơn vị tự ý chia đất cho cán bộ công nhân
viên thì khẩn trương liên hệ với công ty kinh doanh nhà số 1 để làm thủ tục bàn giao hồ sơ sử
dụng đất của các hộ gia đình cho công ty, báo cáo UBND thành phố, Sở Tài nguyên Môi trường
và Nhà đất quản lý theo quy định của Nhà nước ), tuy nhiên hầu hết các đơn vị vẫn chưa thực
hiện theo văn bản đôn đốc của UBND quận. Đối với 16 trường hợp này, UBND quận Tây Hồ đã
có văn bản báo cáo UBND thành phố lập đoàn thanh tra liên ngành, để thanh tra, kiểm tr việc
quản lý sử dụng đất
- 02 trường hợp sử dụng đất đang làm thủ tục để được cấp có thẩm quyền giao đất, cho thuê
đất chính thức để thực hiện dự án đầu tư, vẫn chưa làm xong thủ tục [26].
tình trạng vi phạm vẫn tiếp tục diễn ra. Nếu quận Tây Hồ không có biện pháp hữu hiệu
trong quản lý và sử dụng đất đai thì hậu quả sẽ khó khắc phục. Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP, PHÒNG CHỐNG VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG
LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI Ở QUẬN TÂY HỒ HIỆN NAY


3.2. Các giải pháp phòng, chống vi phạm hành chính về đất đai ở quận Tây Hồ
hiện nay.
3.2.1. Hoàn thiện các quy định về quản lý, sử dụng đất đai và xử lý vi phạm hành
chính về đất đai
Như chúng ta đã biết đất đai có vị trí và vai trò hết sức quan trọng trong đời sống kinh
tế và xã hội, vì vậy một số cơ quan, đơn vị và cá nhân luôn tìm cách lấn, chiếm, sử dụng đất
đai không đúng mục đích; chuyển đổi, chuyển nhượng không tuân thủ quy định của pháp
luật…, nhất là trong thời kỳ tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta hiện nay. Để
tăng cường QLNN đối với đất đai, Nhà nước ta đã và đang không ngừng ban hành, sửa đổi,
bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật đất đai và xử lý vi phạm hành chính về đất đai để tạo
ra một hành lang pháp lý quan trọng điều chỉnh những quan hệ xã hội hết sức phức tạp và
nhạy cảm đang tồn tại trong lĩnh vực này. Chính vì vậy mà Hội nghị lần thứ Năm Ban chấp
hành Trung ương khoá VII đã chỉ rõ: "Cùng với pháp luật, Nhà nước phải ban hành hệ thống
chính sách để định hướng và thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo những mục tiêu đã đề ra.
Đối với nông nghiệp và nông thôn, chính sách ruộng đất là một trong những chính sách quan
trọng nhất” .
Trong việc ban hành văn bản pháp luật ở nước ta, thực tế có hạn chế là: do nhiều
nguyên nhân khác nhau, một số văn bản chính đã ban hành, nhưng văn bản hướng dẫn chưa
được chuẩn bị hoặc một thời gian dài sau đó mới được ban hành, đã ảnh hưởng đến tính khả
thi của văn bản gốc. Những hạn chế đó phải sớm được khắc phục và đổi mới, nhất là trong
quy trình lập pháp, lập quy, khi nước ta đang xây dựng một Nhà nước pháp quyền XNCN
Việt Nam như Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VII đã chỉ rõ:
"Văn bản chính chỉ ban hành khi đã cơ bản chuẩn bị được văn bản hướng dẫn".
3.2.2. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý đất đai và xử lý vi
phạm hành chính về đất đai.
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý đất đai và xử lý vi phạm
hành chính về đất đai là một yêu cầu quan trọng đặt ra trong giai đoạn hiện nay, đặc biệt là
trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền CNXH. Đảng lãnh đạo bằng việc định ra
đường lối chính trị, những chính sách, những chủ trương cụ thể trên lĩnh vực đất đai; thông
qua Nhà nước để thể chế hoá những đường lối, chính sách và chủ trương đó thành pháp luật,

những quy định của pháp luật nói chung, các quy định của pháp luật về đất đai nói riêng. Hội
nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương khoá VII đã chỉ rõ: "Nâng cao hiệu lực thi hành
pháp luật, thiết lập trật tự, kỷ cương xã hội, kỷ luật trong bộ máy nhà nước. Hoàn thiện quy
chế ban hành, công bố, phổ biến luật và các văn bản pháp quy khác".
3.2.4. Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý đất đai và xử lý vi
phạm hành chính về đất đai.
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ cũng như phẩm chất, năng lực của cán bộ là yếu tố
quyết định lớn đến tiến độ và chất lượng của văn bản pháp luật đất đai, đến việc tổ chức thực
hiện các văn bản quy phạm pháp luật đó, đến hoạt động phát hiện, xử lý vi phạm hành chính
về đất đai. Nếu họ có trình độ chuyên môn cao, năng lực quản lý giỏi, phẩm chất đạo đức tốt
thì chất lượng của các văn bản quy phạm pháp luật đất đai do họ ban hành hoặc tham mưu
cho cấp có thẩm quyền ban hành sẽ sát thực tế, tính khả thi cao; việc tổ chức thực hiện các
văn bản của cấp trên sẽ nhanh chóng, nghiêm túc; việc phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật
sẽ nghiêm minh, kịp thời. Ngược lại, sự hạn chế về trình độ chuyên môn, năng lực quản lý,
sự yếu kém về phẩm chất có thể dẫn đến sai lầm trong việc ban hành văn bản pháp luật, đến
việc áp dụng pháp luật, việc xử lý vi phạm sẽ thiếu nghiêm minh ngay cả khi hệ thống pháp
luật đã được quy định khá hoàn thiện.
3.2.5. Tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động quản lý, sử dụng đất đai; xử lý
nghiêm minh, kịp thời các vi phạm hành chính về đất đai
Trong công cuộc xây dựng CNXH, nhất là trong điều kiện phát triển nền kinh tế nhiều
thành phần, mở cửa, như hiện nay, khi mà “tấc đất” là “tấc vàng”, thì công tác quản lý và sử
dụng đất đai càng có tầm quan trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đổi mới, vì vậy đòi
hỏi cần phải tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động quản lý và sử dụng đất đai;
xử lý nghiêm minh, kịp thời các vi phạm hành chính về đất đai.
Để có quyết định đúng và trúng, giải pháp thực hiện tối ưu, sai sót được phát hiện kịp
thời, hạn chế được những vi phạm trong quản lý và sử dụng dất đai thì công tác thanh tra,
kiểm tra, giám sát phải đựơc tiến hành thường xuyên, các hành vi vi phạm pháp luật đất đai
phải được xử lý nghiêm khắc.
Tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động quản lý, sử dụng đất đai còn nhằm
phát hiện ưu điểm, khuyết điểm, uốn nắn, bổ sung, hoàn chỉnh các quy định về đất đai, bảo vệ

làm công tác quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức có thẩm
quyền xử lý vi phạm hành chính về đất đai còn hạn chế; một bộ phận đội ngũ cán bộ này
thiếu trách nhiệm, né tránh, thoái hoá, biến chất; việc xử lý vi phạm không nghiêm, không có
tính răn đe, ngăn ngừa và giáo dục; bên cạnh đó còn có những nguyên nhân khác như sự hiểu
biết về pháp luật còn hạn chế, tinh thần và trách nhiệm chưa cao của một số ít nhân dân
Vì vậy, việc xử lý vi phạm hành chính về đất đai hiện nay ở Quận Tây Hồ trở nên bức
xúc và cấp thiết, nó xuất phát từ thực trạng hoạt động của chính bản thân nó trước những đòi
hỏi và sự phát triển của xã hội, của nền kinh tế nước ta hiện nay.
Xử lý vi phạm hành chính về đất đai, phòng, chống vi phạm hành chính về đất đai
phải dựa trên nhiều cơ sở, sử dụng nhiều giải pháp và áp dụng nhiều phương pháp, biện pháp
khác nhau, nhưng chủ yếu dựa vào các giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật về
quản lý đất đai và xử lý vi phạm hành chính về đất đai; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối
với công tác quản lý đất đai và xử lý vi phạm hành chính về đất đai; đẩy mạnh tuyên truyền,
phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai cho mọi tầng lớp nhân dân; nâng cao trình độ đội ngũ
cán bộ làm công tác quản lý đất đai và xử lý vi phạm hành chính về đất đai; tăng cường kiểm
tra, thanh tra, giám sát hoạt động quản lý, sử dụng đất đai và xử lý nghiêm minh, kịp thời các
vi phạm hành chính về đất đai.
Muốn xử lý vi phạm hành chính về đất đai, phòng và chống vi phạm hành chính về đất
đai có hiệu quả thì chúng ta phải tiến hành một cách tích cực, đồng bộ và kiên quyết các giải
pháp trên./.
References
1. Chính phủ, Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành
Luật Đất đai, Hà Nội.
2. Chính phủ, NghÞ ®Þnh sè 105/2009/N§-CP ngµy 11/11/2009 của Chính phủ về xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, Hà Nội.
3. Đại học Luật Hà Nội (2003), Giáo trình Luật Đất đai, Nxb Công an Nhân dân, Hà Nội.
4. Đại học Luật Hà Nội (2004), Giáo trình Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật, Nxb

20. Phũng Ti nguyờn v mụi trng qun Tõy H, Bỏo cỏo s 131/BC-UBND ngy
20/12/2004 v kt qu cụng tỏc qun lý t ai nm 2004 v phng hng nhim v
nm 2005.
21. Phũng Ti nguyờn v mụi trng qun Tõy H, Bỏo cỏo s 122/BC-UBND ngy
15/12/2005 v kt qu cụng tỏc qun lý t ai v ụ th nm 2005 v phng hng
nhim v nm 2006.
22. Phũng Ti nguyờn v mụi trng qun Tõy H, Bỏo cỏo s 98/BC-UBND ngy
30/11/2006 v kt qu cụng tỏc qun lý t ai nm 2006 v phng hng nhim v
nm 2007.
23. Phũng Ti nguyờn v mụi trng qun Tõy H, Bỏo cỏo s 109/BC-UBND ngy
26/12/2007 v kt qu cụng tỏc qun lý t ai nm 2007 v phng hng nhim v
nm 2008.
24. Phũng Ti nguyờn v mụi trng qun Tõy H, Bỏo cỏo s 87/BC-UBND ngy
11/12/2008 v kt qu cụng tỏc qun lý t ai nm 2008 v phng hng nhim v
nm 2009.

25. Phũng Ti nguyờn v mụi trng qun Tõy H, Bỏo cỏo s 91/BC-UBND ngy
25/12/2009 v kt qu cụng tỏc qun lý t ai nm 2009 v phng hng nhim v
nm 2010
26. Phũng Ti nguyờn v mụi trng qun Tõy H, Bỏo cỏo s 90/BC-UBND ngy
21/12/2010 v kt qu cụng tỏc qun lý t ai nm 2010 v phng hng nhim v
nm 2011
27. Phũng Ti nguyờn Mụi trng Qun Tõy H (2010), Bỏo cỏo kim kờ t ai qun Tõy
H nm 2010.
28. Phũng ng ký thng kờ (2009), Niờn giỏm thng kờ nm 2009 Qun Tõy H .
29. TS. Trn Th Cỳc, ThS. Nguyn Th Phng (2003), "Lut t ai- Nhng bt cp v
gii phỏp",
30. y ban nhõn dõn qun Tõy H (2000), Bỏo cỏo kt qu thực hiện công tác Quản lý đất
đai, Trật tự xây dựng và Quản lý đô thị nm 2000.
31. UBND qun Tõy H (2006), Bỏo cỏo s 08/BC-C ngy 08/11/2006 v kt qu kim tra