UBND TỈNH THÁI NGUYÊN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH
NĂM HỌC 2011-2012
MÔN THI: HOÁ HỌC LỚP 10
(Thời gian làm bài 150 phút không kể thời gian giao
đề)
Câu I. (5,0 điểm)
1. X là nguyên tố thuộc nhóm A, hợp chất với hiđro có dạng XH
3
. Electron cuối cùng
trên nguyên tử X có tổng 4 số lượng tử bằng 4,5. Ở điều kiện thường XH
3
là một
chất khí. Viết công thức cấu tạo, dự đoán trạng thái lai hoá của nguyên tử trung tâm
trong phân tử XH
3
, trong oxit và hiđroxit ứng với hóa trị cao nhất của X.
2. X, Y, R, A, B theo thứ tự là 5 nguyên tố liên tiếp trong Hệ thống tuần hoàn (HTTH)
có tổng số điện tích là 90 (X có số điện tích hạt nhân nhỏ nhất).
a) Xác định điện tích hạt nhân của X, Y, R, A, B. Gọi tên các nguyên tố đó.
b) Viết cấu hình electron của X
2−
, Y
−
, R, A
+
, B
2+
. So sánh bán kính của chúng và
giải thích.

là 48 . Xác
định công thức phân tử , gọi tên A biết 2 nguyên tố trong Y
2-
thuộc cùng một
phân nhóm chính và 2 chu kỳ liên tiếp .
2. Cho M là kim loại tạo ra 2 muối MCl
x
, MCl
y
và 2 oxit MO
0,5x
và M
2
O
y
. Thành
phần về khối lượng của clo trong 2 muối có tỉ lệ 1: 1,173 và của oxi trong 2 oxit
có tỉ lệ 1 : 1,352.
a) Tìm khối lượng mol của M
b) Hãy cho biết trong các đồng vị sau đây của M (
56
M ,
57
M,
58
M ,
59
M) thì đồng
vị nào phù hợp với tỉ lệ số proton : số nơtron = 13: 15.
3. Dùng phương pháp thăng bằng electron hoàn thành các phương trình phản ứng

O
3
2-
+ I
2
S
4
O
6
2-
+ I
-
e) Cr
3+
+ OH
-
+ ClO
3
−CrO
2
4
−
+ Cl
-
+ …
Câu III. (5,0 điểm)
ĐỀ CHÍNH THỨC

Họ và tên thí sinh:
Số báo danh:
UBND TỈNH THÁI NGUYÊN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HD CHẤM ĐỀ THI CHỌN HSG TỈNH
NĂM HỌC 2011-2012
MÔN THI: HOÁ HỌC LỚP 10
(Thời gian làm bài 150 phút không kể thời gian giao
đề)
Câu Nội dung Điểm
I
(5,0đ)
1.
Vì X thuộc nhóm A, hợp chất với hidro có dạng XH
3
nên là nhóm VA
(ns
2
np
3
). Vậy: m
s
= +1/2; l = 1 ; m = +1
 n = 4,5 – 2,5 = 2.
Vậy X là Nitơ ( 1s
2
2s
2
2p
3

H
O
O
2.
a) Gọi Z là số điện tích hạt nhân của X
=> Số điện tích hạt nhân của Y, R, A, B lần lượt
(Z + 1), (Z + 2), (Z + 3), (Z + 4) Theo giả thiết
Z + (Z + 1) + (Z + 2) + (Z + 3) + (Z + 4) = 90
=> Z = 16
→
16
X;
17
Y;
18
R;
19
A;
20
B
(S) (Cl) (Ar) (K) (Ca)
b) S
2-
, Cl
-
, Ar, K
+
, Ca
2+
đều có cấu hình e: 1s

Vị trí trong HTTH: ô 1, chu kỳ 1, nhóm IIA
1s
2
2s
2
ô 4, chu kỳ 2, nhóm IIA
1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
ô 12, chu kỳ 3, nhóm IIA
1s
2
2s
2
2p
6
3s
2
3p
6
4s
2
ô 20, chu kỳ 4, nhóm IIA
1s
2

5NaNO
2
+2KMnO
4
+ 3H
2
SO
4
5NaNO
3
+ 2MnSO
4
+ K
2
SO
4
+ 3H
2
O
2,0
II
(5,0đ)
1. Gọi Z
x
là số proton trung bình của 1 nguyên tử có trong cation X
+
Z
x
= 11/5 = 2,2
Trong X phải có hiđro

-Z
A
= 8
x.Z
B
-y.Z
A
= 48
Giải được Y
2-
là SO
4
2-
CTPT của A: (NH
4
)
2
SO
4
2.
a) Theo đề bài ta có
35,5 .x 35,5 y
: = 1: 1,173 (1)
35,5 x +M 35,5y+M

16.0,5x 16y
: = 1 : 1,352 (2)
16.0,5x+M 16y +M
Từ (1) và (2) M = 18,581 y
 y =1 thì M = 18,581

c) 2 MnO
4
-
+ 10 Cl
-
+16H
+
2 Mn
2+
+ 5 Cl
2
+ 8 H
2
O
d) 2S
2
O
3
2-
+ I
2
S
4
O
6
2-
+ 2I
-
e) 2 Cr
3+

+
=
3,2:64 = 0,05

⇒
2
Cu du
n
+
=
0,06 -0,05 = 0,01
Các phản ứng: Na + H
2
O
→
( Na
+
+ OH
-
) +
1
2
H
2
(1)
x x x/2 (mol)
Al + H
2
O + OH
-

Theo (4) n
Fe
= n
Cu
= 0,05
⇒
m
Fe
= 0,05.56 = 2,8>2,16
(không phù hợp đề bài)
Vậy có (3) và vì Cu
2+
còn dư nên Al và Fe đã phản ứng hết theo (3) và
(4)
Theo (1) và (2): n
H
2
= x+
3
2
x = 0,02
⇒
x = 0,01
Theo (3): n
Al(3)
= y - 0,01
n
Cu2+
=
3

m
Fe
= 2,16 - 0,23 -0,81 = 1,12 gam
b) Trong dung dịch A có:
1,0
2,0
2,0
3
2
2
0,03 0,01 0,02
0,01
1,12 : 56 0,02
Al
Cu du
Fe
Fe
n
n
n n
+
+
+
= − =
=
= = =

Ta có sơ đồ
Cu
2+

Al(O ｈ)
3
→
Al
2
O
3
⇒
m
Al2O3
= 0,02/2.102 = 1,02gam
Vậy m
B
= 0,8 + 1,6 + 1,02 = 3,24 gam
IV
(5,0đ)

n
Fe2(SO4)3
= 0,15 mol; n
Ba(OH)2

Fe
2
(SO
4
)
3
+ Ba(OH)
2

t
Fe
2
O
3
+ 3 H
2
O
0,2 mol 0,1 mol
Chất rắn D gồm 0,1 mol Fe
2
O
3
và 0,3 mol BaSO
4

→ m
D
= = 85,9g
Cho BaCl
2
dư vào dung dịch B:
3BaCl
2
+ Fe
2
(SO
4
)
3