Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Để góp phần tiếp tục thực hiện đờng lối công nghiệp hoá và hiện đại hoá
đất nớc, duy trì nhịp độ tăng trởng kinh tế bền vững và dịch chuyển mạnh mẽ cơ
cấu kinh tế theo hớng nâng cao hiêụ quả và sức cạnh tranh, đòi hỏi phải có
nguồn vốn lớn cho việc đầu t và phát triển. Việc xây dựng thị trờng chứng khoán
ở Việt Nam đã trở thành một nhu cầu bức xúc và cấp thiết nhằm huy động các
nguồn vốn trung dài hạn ở trong và ngoài nớc vào đầu t phát triển kinh tế. Điều
này đợc khẳng định trong Nghị quyết đại hội lần thứ VIII của Đảng: ".... Phát
triển thị trờng vốn thu hút các nguồn vốn... và chuẩn bị các điều kiện cần thiết
để từng bớc xây dựng thị trờng chứng khoán phù hợp với điều kiện Việt Nam...".
Vào cuối tháng 7 năm 2000, trung tâm giao dịch chứng khoán đầu tiên của
nớc ta đã khai trơng và đi vào hoạt động tại thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện này
là hoàn toàn bình thờng và tất yếu, song đối với nớc ta nó lại có ý nghĩa trên
nhiều mặt. Đặc biệt là trong bối cảnh tình hình hiện nay, khi nền kinh tế đang
đối mặt với rất nhiều khó khăn (có cả những khó khăn cha từng gặp trong 15
năm đổi mới vừa qua) ý nghĩa đó càng đợc nhân lên gấp bội.
Với đề tài: "Hoạt động thị trờng chứng khoán Việt Nam trong thời gian
qua - giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển tất yếu của thị trờng chứng
khoán Việt Nam". Đề án môn học này muốn đa ra một số vấn đề về thực trạng,
giải pháp về thị trờng chứng khoán để định hớng thị trờng chứng khoán phát
triển một cách mạnh mẽ, đúng hớng và phù hợp với các điều kiện của nền kinh
tế Việt Nam.
Trong điều kiện về mặt thời gian, tài liệu tham khảo và khả năng phân tích
lý luận còn rất hạn chế, đặc biệt đây là một vấn để khá mới mẻ ở Việt Nam, do
vậy chắc bài viết này không tránh khỏi những thiếu sót và khá nhiều vấn đề bất
cập. Rất mong sự quan tâm góp ý, chỉ báo của thầy giáo và các bạn để bài viết
này đợc hoàn thiện hơn.
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình và hớng dẫn chu
đáo của cô Lê Phong Châu, Khoa Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc
dân.

kinh doanh của Công ty mà theo tỷ lệ phần trăm ghi trên cổ phiếu. Những cổ
đông này không đợc tham gia biểu quyết tại Đại hội đồng .
2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.1.2.2. Trái phiếu.
Là một loại Chứng từ có khả năng chuyển đổi do Chính phủ ở cấp trung -
ơng, Chính quyền ở cấp địa phơng hoặc các tổ chức có t cách pháp nhân phát
hành nhằm xác nhận quyền chủ nợ của ngời có trái phiếu trong việc tiếp nhận
vốn gốc và lãi suất đợc ghi trên trái phiếu, lời hứa của nhà phát hành, các cam
kết khác, cũng nh việc hoàn trả toàn bộ vốn gốc khi đến ngày đáo hạn. Trái
phiếu thờng đợc phát hành khi cần huy động vốn dài hạn. Trái phiếu cũng có hai
loại chủ yếu, đó là :
- Trái phiếu Công ty : Là loại Trái phiếu do các Công ty đợc phép phát
hành, lãi suất của nó phụ thuộc vào tình hình tài chính của Công ty và lợi nhuận
bình quân chung của nền Kinh tế và thờng là từ 5 - 7% / năm, đợc trả theo định
kỳ hai hoặc bốn lần trong một năm.
- Trái phiếu Chính phủ và Trái phiếu Chính quyền địa phơng: Là loại Trái
phiếu đợc phát hành để bù đắp sự thiếu hụt ngân sách, hoặc để thực hiện một dự
án của Nhà nớc phục vụ cho các lợi ích công cộng.
1.1.2.3. Ngoài ra, Kỳ phiếu cũng là một loại Chứng khoán ghi số tiền Nhà
nớc vay để bù đắp vào chỗ thiếu hụt tạm thời của ngân sách, vì thế Kỳ phiếu
cũng đợc coi là công trái ngắn hạn và lãi suất của Kỳ phiếu đợc ấn định ngay từ
khi phát hành.
1.2. Thị trờng Chứng khoán .
1.2.1. Khái niệm:
Thị trờng Chứng khoán là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch, mua bán,
trao đổi các loại chứng khoán nhằm mục đích kiếm lời.
1.2.2. Các loại Thị trờng Chứng khoán :
Có 02 loại Thị trờng Chứng khoán :
1.2.2.1. Thị trờng Chứng khoán Sơ cấp.

Xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực với sự ra đời của tổ chức thơng
mại thế giới (WTO), của liên minh Châu Âu, của các khối thị trờng chung đòi
hỏi các quốc gia thúc đẩy phát triển kinh tế với tốc độ và hiệu quả cao. Thực tế
phát triển kinh tế ở các quốc gia trên thế giới đã khẳng định vai trò quan trọng
của thị trờng chứng khoán trong phát triển kinh tế.
Thứ nhất: Thị trờng chứng khoán, với việc tạo ra các công cụ có tính thanh
khoản cao, có thể tích tục, tập trung và phân phối vốn, chuyển thời hạn của vốn
phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế.
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Yếu tố thông tin và yếu tố cạnh tranh trên thị trờng sẽ đảm bảo cho việc
phân phối vốn một cách có hiệu quả. Thị trờng tài chính là nơi tiên phong áp
dụng công nghệ mới và nhạy cảm với môi trờng thờng xuyên thay đổi. Thực tế,
trên thị trờng chứng khoán, tất cả các thông tin đợc cập nhật và đợc chuyển tải
tới tất cả các nhàđầu t, nhờ đó, họ có thể phân tích và định giá cho các chứng
khoán. Chỉ những Công ty có hiệu quả bền vững mới có thể nhận đợc vốn với
chi phí rẻ trên thị trờng. Thị trờng chứng khoán tạo một sự cạnh tranh có hiệu
quả trên thị trờng tài chính, điều này buộc các NHTM và các tổ chức tài chính
phải quan tâm tới hoạt động của chính họ và làm giảm chi phí tài chính.
Việc huy động vốn trên thị trờng chứng khoán có thể làm tăng vốn tự có
của Công ty và giúp họ tránh các khoản vay có chi phí cao cũng nh sự kiểm soát
chặt chẽ của các NHTM. Thị trờng chứng khoán khuyến khích tính cạnh tranh
của các Công ty trên thị trờng, sự tồn tịa của thị trờng chứng khoán là yếu tố
quyết định để thu hút vốn đầu t nớc ngoài.
Thứ hai: thị trờng chứng khoán góp phần thực hiện tái phân phối công
bằng hơn, thông qua việc buộc các tập đoàn gia đình phải phát hành chứng
khoán ra công chúng giải toả sự tập trung quyền lực kinh tế của các tập đoàn
song vẫn tập trung vốn cho phát triển kinh tế. Việc tăng cờng lớp trung lu trong
xã hội, tăng cờng sự giám sát của xã hội đối với quá trình phân phối đã giúp
nhiều nớc tiến xa hơn tới một xã hội công bằng và dân chủ. Việc giải toả tập

nhập kinh tế quốc tế, trên cơ sở tham khảo có chọn lọc các kinh nghiệm và mô
hình thị trờng chứng khoán trên thế giới, Việt Nam đã quyết định thành lập thị
trờng chứng khoán với những đặc thù riêng biệt. Thành lập 2 trung tâm giao
dịch chứng khoán (TTGDCK) ở TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Sự ra đời của
TTCK Việt Nam đợc đánh dấu bằng việc đa vào vận hành trung tâm giao dịch
chứng khoán tại thành phố HCM ngày 20/7/2000 và thực hiện phiên giao dịch
đầu tiên vào ngày 28/7/2000. Ra đời trong một thời điểm không mấy thuận lợi
khi ảnh hởng của cuộc khủng hoảng tài chính khu vực đối với các nớc Châu á
và Việt Nam còn khá nặng nề, cha có kinh nghiệm thực tiễn vận hành thị trờng.
Hiện tại mới chỉ có TTGDCK TP. Hồ Chí Minh đã đi vào hoạt động còn ở Hà
Nội thì chỉ có SGDCK.
1.2.5. Các chủ thể phát hành chứng khoán.
Chủ thể phát hành chứng khoán là tổ chức huy động vốn bằng cách bán
chứng khoán do mình phát hành cho nhàđầu t. Chủ thể phát hành bao gồm chính
phủ, doanh nghiệp và các quĩ đầu t.
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.2.5.1. Chính phủ.
Mục đích phát hành của chính phủ là sự bù đắp thiếu hụt của ngân sách và
huy động vốn tài trợ cho các công trình, dự án lớn và quan trọng. Chính phủ
phát hành các loại chứng khoán bao gồm: Trái phiếu chính phủ, trái phiếu công
trình và tín phiếu kho bạc.
1.2.5.2. Các doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp phát hành ra các chứng khoán để huy động vốn và tăng
vốn cho sản xuất kinh doanh bên cạnh nguồn vốn đi vay từ các ngân hàng thơng
mại. Trong nền kinh tế thị trờng có 3 hình thức tổ chức doanh nghiệp cơ bản đó
là: doanh nghiệp một chủ, Công ty hợp danh và Công ty cổ phần.
1.2.5.3. Các quĩ đầu t.
Quỹ đầu t là những tổ chức đầu t chuyên nghiệp, đợc hình thành bằng vốn
góp của nhà đầu t vào chứng khoán và các loại hình đầu t khác.

"hậu khai trơng" đang chờ đợi TTGDCK TP. Hồ Chí Minh là điều hết sức cần
thiết. Cần nhận thức rõ rằng sự hiện diện của một thể chế kinh tế bậc cao nh
TTCK, dù là dới hình thức sơ khai, trong một nền kinh tế thị trờng diễn ra cha
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
lâu, cấu trúc thể chế cơ bản của nền kinh tế này vẫn còn cha hoàn thiện, tự nó
chứa đựng hàng loạt vấn đề lý luận và thực tiễn cần đợc suy xét kỹ càng. Sự suy
xét đó nhằm trả lời câu hỏi phải làm gì để TTCK Việt Nam có thể tồn tại và
hoạt động có hiệu quả, nhất là trong thời kỳ mới sinh thành của nó. Vấn đề đặt
ra không đơn thuần chỉ là kỳ vọng voà triển vọng hoàn thành sứ mệnh phát triển
đợc gửi gắm cho TTCK. Thành bại của TTCK, trực tiếp hơn còn có ý nghĩa trắc
nghiệm đối với quyết tâm đẩy mạnh đổi mới theo hớng thị trờng - mở cửa của
Việt Nam, đối với việc tiếp cận đến một cách thức phát triển nhằm đa đất nớc
nhanh chóng thoát khỏi nguy cơ tụt hậu trong một thế giới mà tốc độ đã trở
thành yếu tố quyết định thắng lợi trong cuộc đua tranh phát triển.
Vì những lý do đó để đảm bảo coh TTGDCK thành phố Hồ Chí Minh tồn
tại và vợt qua đợc cuộc "Trắcnghiệm" TTCK điều đó có ý nghĩa rất lớn đến t-
ơng lai lâu dài của hệ thống chứng khoán Việt Nam, việc nhận diện rõ tình hình
hiện tại, trên cơ sở đó, tìm kiếm và xác định các giải pháp thích hợp có tầm
quan trọng đặc biệt.
Về nguyên tắc, sự tồn tại và kết quả hoạt động của TTCK phụ thuộc không
chỉ vào năng lực và các điều kiện nội tại của bản thân nó. Sâu xa và căn bản hơn,
nó phụ thuộc vào môi trờng vận động chung, tức là vào trạng thái hiện thực của
nền kinh tế. Đà tăng trởng kinh tế, tính tích cực của thị trờng sản phẩm và của
hoạt động đầu t, sự vững mạnh của hệ thống tài chính - tiền tệ, mức độ thuận lợi
của các điều kiện kinh tế quốc tế và khu vực .v... là những yếu tố cơ sở, trực tiếp
tạo ra sức hấpdẫn công chúng và các doanh nghiệp tham gia hoạt động trên
TTCK, do đó, quyết định sự thành bại của loại hình thị trờng hoàn toàn mới mẻ
này ở nớc ta trong giai đoạn ngay sau khi nó ra đời.
Xuất phát từ cách đặt vấn đề đó, dễ nhận thấy rằng ngay trớc thời điẻm