Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Hoạt động ngân hàng trong nền kinh tế thị trờng dù ở ngững nớc phát triển đã
nhiều thập niên có Luật ngân hàng, hay nh ở nớc ta mới hoạt động theo Luật ngân
hàng ban hành tháng 8/2003, đều thực hiện 3 chức năng cơ bản:
- Nhận và giữ an toàn tiền gửi của khách hàng
- Thực hiện dịch vụ thanh toán cho khách hàng có số d trên tài khoản tiền gửi
ở ngân hàng
- Cho khách hàng vay vốn theo các đối tợng và điều kiện thích hợp.
Trong đó, góp phần quan trọng vào hiệu quả họat động của hệ thống ngân
hàng phải kể đến các hoạt động thanh toán ngày càng tiện dụng và hiện đại. Trong
phạm vi bài viết, em xin trình bày" Thực trạng và giải pháp phát huy hiệu quả hoạt
động thanh toán giữa các ngân hàng ở Việt Nam hiện nay". Để đảm bảo tính cập
nhật của đề tài thông tin cũng nh số liệu nghiên cứu trong phạm vi 3 năm trở lại
đây.
Bài viết đề cập tới một số nội dung chính sau:
Chơng 1: Lý luận chung về hoạt động thanh toán giữa các ngân hàng ở Việt
Nam
Chơng 2: Thực trạng hoạt động thanh toán ở Việt Nam hiện nay
Chơng 3: Giải pháp và định hớng phát triển hoạt động thanh toán ở Việt Nam
Trong quá trình nghiên cứu có thể không tránh khỏi thiếu sót, em kính mong
các thầy cô bộ môn thông cảm.
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực hiện
Lu Thị Dung.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chơng 1
Lý luận chung về hoạt động thanh toán
giữa các ngân hàng ở Việt Nam
1.1 Những vấn đề chung về thanh toán trong nền kinh tế

Tỷ trọng thanh toán không dùng tiền mặt cao thì công tác tính toán, điều tiết
tiền cung ứng sẽ thực hiện thuận lợi, từ đó góp phần thực hiện tốt chính sách tiền
tệ.
1.1.3- Nhiệm vụ của NHNN đối với hoạt động thanh toán
NHNN là cơ quan quản lý vĩ mô và là ngân hàng của các tổ chức tín dụng. Vì
vậy, NHNN có nhiệm vụ ban hành các thể lệ, chế độ thanh toán thống nhất trong
nền kinh tế nói chung và đối với các tổ chức tín dụng nói riêng.
NHNN thực hiện cung ứng các dịch vụ thanh toán, các phơng tiện thanh toán
và tổ chức thanh toán cho các ngân hàng nh : Mở tài khoản, hạch toán, theo dõi các
khoản thanh toán cho các NHTM và các tổ chức khác, thống nhất kỹ thuật thanh
toán. Phát hiện những bất hợp lý trong quá trình tổ chức thanh toán để điều chỉnh
kịp thời cho phù hợp với yêu cầu thực tế phát sinh để phát huy tác dụng thanh toàn
của ngân hàng với nền kinh tế.
NHNN thông qua việc tổ chức thanh toán tiến hành giám sát quá trình thanh
toàn của các thành viên nhằm hạn chế rủi ro cho các thành viên tham gia thanh
toán.
1.2- Các hình thức thanh toán trong nền kinh tế
Là cơ quan quản lý nhà nớc, NHNN chịu trách nhiệm ban hành thống nhất
các hình thức thanh toán, các chế độ quy trình kỹ thuật thanh toán cho các NHTM
và khách hàng của họ.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.2.1- Các hình thức thanh toán giữa các khách hàng qua NHTM
Các đơn vị tổ chức kinh tế, đơn vị dự toán và t nhân có tài khoản tiền gửi tại
ngân hàng hoặc kho bạc ( còn gọi là chủ tài khoản) có thể thanh toán qua ngân
hàng về tiền hàng dịch vụ hoặc các nhu cầu chi trả khác có thể áp dụng các hình
thức thanh toán sau đây:
- Sec
-Uỷ nhiệm chi - chuyển tiền
- Uỷ nhiệm thu

Hoạt động thanh toán của các ngân hàng việt nam năm qua đã đạt đợc những
thành tựu đáng ghi nhận, có bớc chuyển động mang tính "đột phá- chiến lợc", hình
thành hệ thống thanh toán hiện đại ở việt nam. Có thể nhìn nhận những thành tựu
đó trên một số lĩnh vực chủ yếu sau:
Hệ thống ngân hàng đã và đang cung cấp các phơng tiện thanh toán đa dạng,
tiện ích cho ngời sử dụng, nhất là các phơng tiện thanh toán không dùng tiền mặt
hiện đại nh phát hành các loại thẻ ngân hàng, lắp đặt máy atm thực hiện rút tiền tự
động; hệ thống thanh toán đã đợc hiện đại hoá theo tiến trình thực hiện dự án hiện
đại hoá hệ thống thanh toán ngân hàng. Hết quả đợc thể hiện ở tỷ trọng thanh toán
không dùng tiền mặt 9 tháng năm 2002 so với năm 2001. Mặc dù đã rút ra khỏi lu
thông một khối lợng lớn ngân phiếu thanh toán (thực chất ngân phiếu là tiền mặt
có kì hạn), tởng chừng nạn khan hiếm tiền mặt sẽ bùng nổ; trái lại hoàn toàn bình
thờng trong lu thông tiền tệ. tỷ trọng thanh toán tiền mặt so với thanh toán không
dùng tiền mặt năm 2001 là 11% ( trong tổng phơng tiện thanh toán không dùng
tiền mặt đã bao hàm ngân phiếu thanh toán); tỷ trọng thanh toán không dùng tiền
mặt so với tổng các phơng tiện thanh toán không dùng tiền mặt 9 tháng năm 2002
là 11% ( trong tổng phơng tiện thanh toán không dùng tiền mặt không có ngân
phiếu thanh toán), có nghĩa là tuy tỷ trọng thanh toán tiền mặt so với không dùng
tiền mặt ở hai thời điểm năm 2001 và năm 2002 cùng là 11% nhng đã chứng tỏ tốc
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
độ thanh toán không dùng tiền mặt 9 tháng năm 2002 tăng nhanh hơn so với năm
2001 vì ngân phiếu thanh toán không là phơng tiện thanh toán- đã rút khỏi lu
thông. Đó là một thành công lớn, giảm đợc khối lợng thanh toán bằng tiền mặt
trong năm qua, khi phơng tiện thanh toán ngân phiếu mà thực chất là tiền mặt
không tham gia làm phơng tiện thanh toán trong lu thông. Điều mà nhiều chuyên
gia kinh tế trong và ngoài nớc rất không đồng tình sử dụng ngân phiếu thanh toán
nh là một phơng tiện tiền mặt có trong lu thông và cần phải đợc loại bỏ khỏi lu
thông sớm. Các phơng tiện thanh toán không dùng tiền mặt đều tăng: 9 tháng năm
2002, thanh toán thẻ tăng 1,67 lần; uỷ nhiệm chi tăng 2,78 lần so với năm 2001.

thanh toán so với trớc đây.
Một số các tổ chức tín dụng, ngân hàng đã thực hiện việc kết nối thanh toán
đa phơng, song phơng để thực hiện việc thanh toán vốn với nhau. Đặc biệt một số
ngân hàng đã bắt đầu thực hiện việc kết nối trực tiếp với khách hàng giao dịch của
mình để thông tin trực tiếp, xử lý các nghiệp vụ kinh doang ngân hàng, thực hiện
ngân hàng bán lẻ; các ngân hàng đã mở các trang web để trao đổi thông tin, lu trữ
hồ sơ khách hàng...
Tham gia hệ thống thanh toán quốc tế swift đã có khoảng trên dới 30 ngân
hàng lớn hoạt động ở Việt Nam với hầu hết các khoản thanh toán, chuyển tiền đợc
thực hiện qua hệ thống này.
Cơ sở hạ tầng máy móc thiết bị hiện đại đã và đang đợc tăng cờng đầu t với
một khối lợng và giá trị lớn của các ngân hàng đảm bảo cho việc vận hành thông
suốt và có "đổ mở, kết nối" đợc trong tơng lai với kĩ thuật công nghệ mới.
Đội ngũ cán bộ quản lý và vận hành hệ thống thanh toán hiện đại đã đợc đào
tạo dới nhiều hình thức: cả ngắn và dài hạn; cả trong nớc và ngoài nớc; cả tự đào
tạo và đào tạo tập trung qua trờng lớp... đồng thời, về nhận thức tính cấp bách và
tầm quan trọng của cán bộ có trình độ công nghệ thông tin ngân hàng cao đã đợc
các nhà lãnh đạo ngân hàng cũng nh xã hội quan tâm đúng mức, là tiền đề cho việc
vận hành công nghệ mới.
Tóm lại, nhìn nhận một cách tổng quan về hoạt động thanh toán ngân hàng
năm 2002 của các ngân hàng việt nam đã có những thành công đáng ghi nhận: tăng
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
khối lợng và tốc độ thanh toán không dùng tiền mặt; tăng tốc độ thanh toán nói
chung của nền kinh tế; an toàn trong thanh toán cao; các phơng tiện thanh toán mới
có xu thế phát triển; hệ thống thanh toán, công nghệ thanh toán đã và đang đợc
hiện đại hoá với công nghệ tiên tiến, trong điều kiện hội nhập toàn cầu, các cơ chế
thanh toán hiện đại đang đợc hoàn thiện và xây dựng mới...
2.2 Tiểu dự án thanh toán điện tử liên ngân hàng
Ngày 15/07/2002, NHNN Việt Nam đã tổ chức lễ khai trơng hệ thống thanh