Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Mục lục
Trang
Lời mở đầu...............................................................................................................................................3
I. Khái quát về công tác kế hoạch và kế hoạch nhân sự trong doanh nghiệp .5
1. Kế hoạch kinh doanh và bản chất của kêa hoạch kinh doanh.................5
1.1. Khái niệm..........................................................................................5
1.2. Bản chất kế hoạch kinh doanh...........................................................5
2. Tổng quan về kế hoạch hoá nguồn nhân lực............................................6
2.1. Định nghĩa.........................................................................................6
2.2. Các yếu tố ảnh hởng tới nguồn nhân lực.........................................8
*. Môi trờng vĩ mô :.................................................................................9
II . Vai trò của kế hoạch hoá nguồn nhân lực trong việc mở rộng và chiếm
lĩnh thị trờng.............................................................................................10
1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa....................................................10
2. Vị thế của doanh nghiệp nhỏ và vừa......................................................11
2.1. Đặc điểm.........................................................................................11
2.2. Vị trí, vai trò của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.............................12
2.3. Xu hớng phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.....................13
3. Vai trò của kế hoạch nhân sự trong việc mở rộng và chiếm lĩnh thị tr-
ờng........................................................................................................14
III. Quy trình lập kế hoạch nguồn nhân lực trong doanh nghiệp..................16
1. Nhu cầu và dự báo cầu về nguồn nhân lực :..........................................16
1.1. Phân tích môi trờng và dự báo nhu cầu nhân lực trong tơng lai.....16
1.2. Các phơng pháp dự báo :.................................................................17
2. Các chính sách thực hiện và dự đoán về cung nguồn nhân lực..............22
2.1. Dự đoán cung từ bên trong:............................................................22
2.2. Dự đoán cung từ bên ngoài.............................................................23
3. Phân tích cung cầu và chính sách Điều tiết cung - cầu nguồn nhân
lực.........................................................................................................24
4. Xây dựng các giải pháp để thực hiện :..................................................26

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà nhịp độ thay đổi diễn ra với
tốc độ chóng mặt, sự bùng nổ khoa nọc công nghệ đang diễn ra nh vũ bão, nền
kinh tế đang thay đổi từng ngày từng giờ. Do vậy mỗi doanh nghiệp đều phải tự
quyết định sao cho chính xác nhu cầu lao động cho doanh nghiệp cũng nh ph-
ơng hớng phát triển và hoàn thiện nguồn lao động của mình. Hơn lúc nào hết
yêu cầu về kế hoạch và tổ chức lực lợng lao động trở thành một nhu cầu bức
thiết để có thể thu hút, bảo tồn và phát triển nguồn nhân lực đó cũng là một
trong những điều kiện đảm bảo chất lợng để doanh nghiệp tồn tại và phát triển
bền vững. Muốn có một đội ngũ lao động mạnh về số lợng cũng nh chất lợng để
phù hợp với mục tiêu của tổ chức, ngời làm công tác quản trị nhân lực phải
nhận thức đợc vai trò của kế hoạch nhân sự và biết lập kế hoạch nguồn nhân sự
cũng nh dự báo để xác định nhu cầu nhân sự trớc mắt cũng nh lâu dài.
Tuy vai trò của kế hoạch nhân sự quan trọng nh vậy nhng cũng có không
ít doanh nghiệp và nhà quản trị vẫn không nhận điều đó giải thích tại sao nhiều
doanh nghiệp khi thành lập có rất nhiều điêù kiện nh vốn, thị trờng, nguồn
nguyên liệu nhng vẫn đi tới thất bại và phá sản. Đặc biệt là đối với những doanh
nghiệp nhỏ và vừa, bởi nguồn vốn eo hẹp, thị trờng nhỏ bé, ít kinh nghiệm nên
nhân sự lại là nhân tố chủ chốt trong cạnh tranh và phát triển. Vì vậy em chọn
đề tài Vai trò kế hoạch nguồn nhân sự trong việc mở rộng và chiếm lĩnh
thị trờng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa cho bài viết đề án môn học của
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
m×nh nh»m cñng cè l¹i kiÕn thøc còng nh hoµn thiÖn h¬n n÷a tÇm hiÓu biÕt cña
m×nh vÒ vai trß vµ tÇm quan träng cña kÕ ho¹ch nguån nh©n lùc trong doanh
nghiÖp.
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
I. Khái quát về công tác kế hoạch và kế hoạch nhân sự
trong doanh nghiệp
1. Kế hoạch kinh doanh và bản chất của kêa hoạch kinh doanh

tại của doanh nghiệp và báo cáo về các hoạt động nhằm làm cho doanh nghiệp
đạt đợc các mục tiêu tài chính đề ra.
Thực hiện tốt kế hoạch tài chính cho phép cân đối các nguồn tài chính để
thoả mãn nhu cầu về ngân sách cho việc thực hiện các kế hoạch chức năng
khác.
+ Kế hoạch nhân sự: kế hoạch nhân sự cho phép các nhà quản lý và bộ
phận nhân sự dự báo các nhu cầu tơng lai về nhân sự của doanh nghiệp và khả
năng cung ứng lao động.
Việc thực hiện tốt kế hoạch nhân sự đảm bảo cho doanh nghiệp thực hiện
các kế hoạch khác, đảm bảo tính khả thi và thành công của kế hoạch kinh
doanh với nhiệm vụ khai thác tới mức cao nhất khả năng tiềm tàng về lao động,
sử dụng hợp lý quỹ tiền lơng trên cơ sở tổ chức lại lao động để không ngừng
tăng năng suất; hạ giá thành sản phẩm, tăng tích luỹ và đảm bảo thu nhập của
ngời lao động không ngừng tăng lên.
2. Tổng quan về kế hoạch hoá nguồn nhân lực
2.1. Định nghĩa.
ở trên ta đã đa ra khái niệm kế hoạch nhân sự trong đó chỉ là khái niệm
mang tính chung nhất, để hiểu đợc kế hoạch nhân sự một cách đầy đủ ta cần tìm
hiểu thêm một số khái niệm, một số cách nhìn nhận khác về kế hoạch nhân sự.
Có nhiều định nghĩa khác nhau về kế hoạch nguồn nhân lực. Tuy nhiên, tất cả
đều có một điểm chung đó là việc phân tích nhu cầu nhân sự trong tơng lai và
đề ra các kế hoạch cụ thể để có nguồn lực đó.
* Là quá trình xác định nhu cầu của nguồn nhân lực xuất phát từ mục tiêu
của tổ chức và xây dựng các kế hoạch hoá nguồn nhân để đáp ứng nhu cầu đó
* Kế hoạch nhân sự cho phép các nhà quản lívà bộ phận nhân sự dự báo
các nhu cầu tơng lai về nhân sự của doanh nghiệp và khả năng cung ứng lao
động.
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chỉ khi thực hiện tốt kế hoạch nhân sự mới đảm bảo cho doanh nghiệp

7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
* Những biến thiên ngẫu nhiên :
Biến thiên ngẫu nhiên là những thay đổi không theo mô hình nào cả. Ngay
cả những kỹ thuật dự báo tinh vi nhất cũng không thể thấy trớc những thay đổi
này.
2.2. Các yếu tố ảnh hởng tới nguồn nhân lực
Kế hoạch hoá nguồn nhân lực là khâu vô cùng quan trọng do vậy, nhà
quản trị phải suy xét nhiều yếu tố khác nhau cả bên trong cũng nh bên ngoài
- chúng phải đợc đánh giá tỉ mỉ trớc khi tuyển chọn nhân sự cho doanh nghiệp.
a Những yếu tố bên ngoài bao gồm :
Trình độ học vấn; những quan điểm thịnh hành trong xã hội (nh quan điểm
về lao động) những luật lệ và qui định có ảnh hởng trực tiếp đến nhân viên,
những điều kiện về kinh tế và vấn đề về cung cầu về những ngời quản lý .
b. Những yếu tố bên trong :
* Kế hoạch chiến lợc :
Mỗi một doanh nghiệp cũng đều phải đáp ứng đợc những thay đổi về môi
trờng doanh nghiệp để có thể tồn tại và phát triển, những quyết định sẽ tạo nên
những lợi thế cho những kế hoạch chiến lợc . Kế hoạch chiến lợc giao cho các
bộ phận phải hoàn thành các mục tiêu dài hạn nh là tỉ lệ tăng trởng và loại lao
động cần có trong tơng lai đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp.
* Ngân sách :
Ngân sách là nguồn cung cấp cho mọi hoạt động của doanh nghiệp. Trong
ngắn hạn , những nhà hoạch định phải tìm cách sao cho kế hoạch chiến lợc hoạt
động trong khuôn khổ của ngân sách cho phép. Ngân sách tăng hay giảm đều là
dấu hiệu ảnh hởng tới nhu cầu nguồn nhân lực trong ngắn hạn.
* Những dự báo về sản phẩm và khối lợng bán :
Điều này sẽ cung cấp những thông tin về sự thay đổi ngắn hạn nhu cầu
nguồn nhân lực của doanh nghiệp .

không nhỏ tới quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Các yếu tố văn hoá xã hội :
Những yếu tố về văn hoá xã hội sẽ có ảnh những ảnh hởng tới nguồn nhân
lực của doanh nghiệp. Sự trung thành tin cậy của lao động đối với doanh nghiệp
4(4

)
PTS. Nguyễn Thanh Hội, Quản trị nhân sự, NXB Thống Kê 1999
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
hay ảnh hởng của đời sống xã hội tác động đến họ sẽ là yếu tố thúc đẩy hay cản
trở đến sự thực hiện công việc của họ.
- Các yếu tố tự nhiên:
ảnh hởng một cách trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp, từ đó có ảnh hởng một cách gián tiếp đến nguồn nhân lực của doanh
nghiệp đó.
* Môi trờng tác nghiệp.
Bao gồm các yếu tố trong ngành và các yếu tố ngoại cảnh đối với doanh
nghiệp, quyết định tính chất và mức độ cạnh tranh trong ngành kinh tế. Có 5
yếu tố cơ bản là: đối thủ cạnh tranh, ngời mua, ngời cung cấp, các đối thủ tiềm
ẩn và hàng (sản phẩm ) thay thế.
* Hoàn cảnh nội bộ:
Hoàn cảnh nội bộ của một doanh nghiệp bao gồm tất cả các yếu tố và hệ
thống bên trong của doanh nghiệp. Chỉ qua xem xét hoàn cảnh nội bộ của
doanh nghiệp cũng thấy rằng sự sống còn của một doanh nghiệp suy cho cùng
phụ thuộc vào khả năng doanh nghiệp có nhận đợc các nguồn lực từ môi trờng
bên ngoài hay không. Các nguồn lực chủ yếu để doanh nghiệp tồn tại bao gồm:
tiền vốn, con ngời và nguyên liệu. Mỗi bộ phận chức năng của doanh nghiệp
chịu trách nhiệm tìm kiếm hoặc bảo toàn một hoặc nhiều nguồn nhân lực nói
trên.

doanh nghiệp nhỏ và vừa ở TP. Hồ Chí Minh nh sau:
Biểu trình độ công nghệ của các doanh nghiệp
nhỏ và vừa ở TP. Hồ Chí Minh.
Đơn vị tính: %
Loại doanh nghiệp
Trình độ công nghệ máy móc thiết bị
Hiện đại Trung bình Lạc hậu
1. DNNN 11,4 53,1 35,5
2. Ngoài quốc doanh 6,7 27,0 66,3
- Cổ phần, TNHH 19,4 54,8 25,8
- Doanh nghiệp t nhân 30,0 30,3 50,0
- Hợp tác xã 16,7 33,3 50,0
- Tổ hợp và cá thể 3,6 22,8 73,6
Tính chung 10,0 22,8 52,0
Nguồn: Thời báo Kinh tế Việt Nam năm 1998
11
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Công nghệ lạc hậu chiếm tỷ trọng rất lớn là điểm khác biệt của các doanh
nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam so với các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở các nớc
công nghiệp phát triển. Mặt khác, tốc độ đổi mới công nghệ rất chậm.
Ví dụ: TP. Hồ Chí Minh là trung tâm công nghiệp lớn nhất cả nớc nhng
tốc độ đổi mới cũng chỉ đạt 10% trong khi ở các nớc công nghiệp phát triển
bình quân là 15%.
So với các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nớc ngoài, các doanh nghiệp nhỏ và
vừa ở Việt Nam phân tán, ít có mối liên hệ với nhau, khả năng liên kết yếu, tách
rời khỏi các doanh nghiệp lớn.
Nói đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trớc tiên và chủ yếu là
nói đến các doanh nghiệp khu vực ngoài quốc doanh do tính lịch sử của quá
trình hình thành và phát triển các thành phần kinh tế ở nớc ta, đại bộ phận các
doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định hiện hành của thủ tớng Chính phủ đều

thấp. Phần lớn các doanh nghiệp sản xuất loại sản phẩm có mức lợi nhuận thấp,
khả năng hạn hẹp trong việc đào tạo công nhân, đầu t cho nghiên cứu, thiết kế
cải tiến công nghệ, đổi mới sản phẩm, cha có đợc vị thế xứng đáng với tầm vóc
trên thị trờng để có thể cạnh tranh.
Do đó, để có thể cạnh tranh trên thị trờng các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần
phải:
- Tăng hiệu quả đồng thời mở rộng sản xuất.
- Chuyển sang các sản phẩm có lợi nhuận cao hơn, đảm bảo mức tích luỹ
lớn, tạo tiền đề cho sự mở rộng doanh nghiệp.
Để làm đợc điều đó, đòi hỏi ngời lãnh đạo phải là ngời năng động, có kế
hoạch đúng đắn và hiệu quả. Một kế hoạch thiếu đúng đắn và không hiệu quả
thì sự thất bại là điều dễ xảy ra đối với doanh nghiệp, đa doanh nghiệp đến chỗ
phá sản.
2.3. Xu hớng phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Trong xu thế hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu, Việt Nam đẩy mạnh hơn
nữa những chính sách rộng mở và thông thoáng tạo điều kiện cho mọi thành
phần kinh tế phát triển bình đẳng, tận dụng mọi nguồn lực và u thế của đất nớc
vào cuộc cạnh tranh toàn cầu, nâng cao vị thế quốc gia. Thực tế đã cho thấy
doanh nghiệp nhỏ và vừa đã và đang chiếm một vị trí hết sức quan trọng, căn cứ
13
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
vào tốc độ tăng trởng GDP của các doanh nghiệp nhỏ và vừa nh hiện nay có thể
thấy rằng tốc độ tăng trởng, tiềm năng phát triển để đạt đợc những mục tiêu
kinh tế - xã hội đã đề ra trong giai đoạn tới phụ thuộc rất lớn vào sự phát triển
của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hoá kinh tế và tự do thơng mại nh hiện
nay, phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa có nhiều lợi thế:
- Khả năng linh hoạt cao, dễ thích ứng với sự thay đổi của thị trờng.
- Đầu t vốn ít mà vẫn có trang thiết bị công nghệ mới tơng đối hiện đại,
hơn nữa khả năng đổi mới sản phẩm nhanh, cần ít diện tích sản xuất, có khả