Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà khoa học kỹ thuật, công
nghệ phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới, những thành tựu khoa học đã
làm thay đổi toàn bộ bộ mặt xã hội. Và khi xã hội càng phát triển thì người
ta càng quan tâm và đòi hỏi nhiều ở giáo dục. Vấn đề đặt ra cho ngành giáo
dục và đào tạo là phải nâng cao chất lượng giáo dục để đào tạo ra những
con người mới có thể làm chủ được tình hình mới.
Hội nghị lần thứ hai BCH Trung ương Đảng khoá VIII về định hướng
chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện
đại hoá nhấn mạnh: "Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo,
khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của
người học. Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện
hiện đại vào quá trình dạy học" [36].
Điều 24, luật Giáo dục khẳng định: "Phương pháp giáo dục phổ thông
phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; bồi
dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực
tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học
sinh" [19].
Trước yêu cầu của thời đại và xã hội, xu hướng đổi mới phương pháp
dạy học có 3 quan điểm tiếp cận đáng chú ý:
- Quan điểm tâm lý: Cải tiến phương pháp bằng cách tăng cường vai
trò chủ thể của học sinh, tìm mọi cách để phát triển tính tích cực, độc lập
và cá nhân hoá quá trình dạy học.
- Quan điểm điều khiển học: Hướng đến việc giải phóng người học,
cải tiến mối quan hệ thầy trò mà hiện nay vấn đề "lấy học sinh làm trung
tâm" đang được mọi người hướng đến.
- Quan điểm công nghệ giáo dục: vận dụng các thành tựu khoa học kỹ
thuật và công nghệ vào giáo dục.
1
Trên cơ sở những quan điểm trên và nhiều quan điểm khác, xu hướng
3.2. Phạm vi nghiên cứu:
- Nghiên cứu ở một số trường THPT của Thành phố Hà Nội và Hà
Tây
- Phần KT Điện lớp 12.
4- Giả thuyết khoa học
Dạy học môn KTĐ lớp 12 theo định hướng tích cực và tương tác sẽ
nâng cao hứng thú nhận thức, tạo điều kiện cho học sinh chủ động, tích
cực, tự lực giải quyết vấn đề, do đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
5- Nhiệm vụ nghiên cứu
a. Xác định cơ sở lý luận và thực tiễn của định hướng dạy học tích cực
và tương tác (TC và TT).
b. Xây dựng quy trình thiết kế bài giảng KTĐ lớp 12 theo định hướng
dạy học TC và TT.
c. Thiết kế một số bài giảng KTĐ lớp 12 theo định hướng dạy học TC
và TT.
d. Thực nghiệm và đánh giá.
6- Phương pháp nghiên cứu
a. Phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích, tổng hợp tài liệu hiện
có, khái quát hoá…
b. Phương pháp quan sát, điều tra thực tế dạy học bộ môn KTCN.
c. Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
d. Phương pháp chuyên gia
7 – Những đóng góp của đề tài
- Hệ thống hóa những khái niệm về dạy học tích cực và tương tác, cơ sở
khoa học của định hướng dạy học tích cực và tương tác: cơ sở tâm lý thần
kinh, cơ sở tâm lý.
3
- Xây dựng quy trình thiết kế và vận dụng vào thiết kế một số bài
giảng môn KTCN lớp 12 phần Kỹ thuật điện theo định hướng dạy học tích
cực và tương tác.
+ Tuân theo các quy luật nhận thức.
- Khối lượng kiến thức (nội dung dạy học) mà học sinh chiếm lĩnh
được quy định thống nhất (theo phân phối chương trình môn học).
- Mỗi bài học liên hệ chặt chẽ với các bài học trước và sau theo một
mục đích thống nhất.
5