Bộ Giáo dục và đào tạo Bộ văn hoá, thể thao và du lịch

Viện văn hoá nghệ thuật việt Nam
-----------------------------------------

Nguyễn Khắc Khanh

Hoạt động
Hoạt động Hoạt động
Hoạt động xuất bản
xuất bảnxuất bản
xuất bản sách
sách sách
sách

nghiên cứu về văn hoá
nghiên cứu về văn hoánghiên cứu về văn hoá
nghiên cứu về văn hoá ở việt nam
ở việt nam ở việt nam
ở việt nam
giai đoạn 1993
giai đoạn 1993 giai đoạn 1993
giai đoạn 1993 -
--


Phản biện 2: PGS. TS. Phạm Thị Thanh Tâm, Trờng Đại học Văn
hoá Hà Nội

Phản biện 3: PGS. TS. Tô Đăng Hải, Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật Luận án đợc bảo vệ trớc Hội đồng chấm luận án cấp Nhà nớc
tại Viện Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, 32 Hào Nam, Đống Đa,
Hà Nội vào hồi giờ ngày tháng năm 2008.
Có thể tìm đọc luận án tại:
- Th viện Quốc gia Việt Nam
- Th viện Viện Văn hoá nghệ thuật Việt Nam

Danh mục Các công trình của tác giả
Có liên quan đến đề tài đã đợc công bố

1.
Nói thêm về Từ điển văn học bộ mới, Tạp chí Văn hoá
nghệ thuật, H, 2005, số 7, tr. 84 - 86.
2. Hoạt động xuất bản trong bối cảnh bùng nổ truyền thông,
Tạp chí Văn hoá nghệ thuật, H, 2006, số 9, tr. 26 - 31.
3. Mấy vấn đề về công tác xuất bản sách viết về văn hoá hiện
nay, Tạp chí Văn hoá dân gian, H, 2007, số 6, tr. 32 - 34.
4.
Hoạt động xuất bản sách nghiên cứu văn hoá, Tạp chí Văn
hoá nghệ thuật, H, 2008, số 11, tr. 91 - 94.

Hơn mời năm qua, tình hình xuất bản sách đã có nhiều tiến bộ đáng
kể, đặc biệt là với sự ra đời của Luật Xuất bản năm 1993 và sau đó là Luật
Xuất bản năm 2004.
Từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài Hoạt động xuất bản sách
nghiên cứu về văn hoá ở Việt Nam giai đoạn 1993 - 2004 cho luận án tiến
sĩ của mình.

2
2. Lịch sử vấn đề
Đề cập đến vấn đề xuất bản sách viết về văn hoá giai đoạn 1993 - 2004,
có bài viết của Nguyễn Xuân Kính: "Công tác nghiên cứu văn hoá ở nớc ta
từ năm 1988 đến nay". Bài viết này đợc công bố trong tập sách của cùng
tác giả: Con ngời, môi trờng và văn hoá, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội,
2003. Đây là một tài liệu quan trọng, giúp ích rất nhiều đối với đề tài nghiên
cứu của nghiên cứu sinh.
Ngoài ra còn có các luận văn thạc sĩ của các tác giả: Phạm Ngọc Hà,
Kiều Bá Hùng, Đỗ Thị Quyên, Trần Thị Thu, Đặng Thị Toan. Những luận
văn này đã giúp ích nghiên cứu sinh
trong việc đa ra những nhận xét cụ
thể về công tác xuất bản.
Bài nghiên cứu "Phác thảo quá trình hình thành và phát triển của hoạt
động xuất bản Việt Nam thế kỷ XX" (đợc in trong cuốn sách Các nhà xuất
bản Việt Nam thế kỷ XX do Đinh Xuân Dũng và Ngô Trần ái đồng chủ biên)
đã gợi ý cho nghiên cứu sinh trong việc đánh giá tình hình xuất bản sách
nói chung từ năm 1986 đến năm 1991, từ năm 1992 đến nay.
Bản luận án Tiến sĩ của Trần Niệm Nhận diện một hớng nghiên cứu văn
hoá Việt Nam là tài liệu tham khảo cần thiết để nghiên cứu sinh đánh giá
các công trình viết về văn hoá của Trần Quốc Vợng và Phan Ngọc.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích của luận án là phân tích tình hình xuất bản sách nghiên

Nam, bằng tiếng Việt.
5. Phơng pháp luận và phơng pháp nghiên cứu
1. Phơng pháp luận
Hoạt động xuất bản sách nói chung, xuất bản sách nghiên cứu về văn hoá
nói riêng gắn liền với điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể, vì vậy, nghiên cứu
sinh quán triệt, vận dụng phơng pháp luận duy vật lịch sử làm phơng
pháp luận cho luận án.
2. Phơng pháp nghiên cứu
- Phơng pháp phỏng vấn cá nhân
- Phơng pháp quan sát
- Phơng pháp tổng hợp và phân tích các tài liệu
6. Đóng góp của luận án
1. Lý giải đợc cơ sở của sự phát triển nhanh chóng về hoạt động xuất
bản sách nói chung và sách nghiên cứu về văn hoá nói riêng ở nớc ta giai
đoạn 1993 - 2004.
2. Trình bày một cách có hệ thống về hoạt động xuất bản nói chung và
diện mạo sách nghiên cứu về văn hoá đợc xuất bản ở nớc ta giai đoạn
1993 - 2004.

4
3. Đánh giá những thành tựu, chỉ ra những hạn chế, bất cập của hoạt
động xuất bản sách nghiên cứu về văn hoá trong giai đoạn trên. Từ đó đề
xuất những giải pháp thiết thực, khả thi nhằm nâng cao chất lợng xuất bản
loại sách này ở nớc ta trong bối cảnh hiện nay.
7. Bố cục của luận án
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo,... bản luận án gồm ba
chơng:
Chơng 1. Những nhân tố cơ bản tác động đến hoạt động xuất bản sách
nghiên cứu về văn hoá ở nớc ta giai đoạn 1993 - 2004
Chơng 2. Diện mạo hoạt động xuất bản sách nghiên cứu về văn hoá ở

xuất bản ở nớc ta.
1.2. Đờng lối, chủ trơng của Đảng, chính sách và sự đầu t của
Nhà nớc
1.2.1. Sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng và Nhà nớc về văn hoá, xuất bản
Tháng 6 năm 1991, Đại hội Đảng lần thứ VII đã thông qua Cơng lĩnh
xây dựng đất nớc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đảng ta khẳng
định: Văn hoá là một thành tố hữu cơ của chủ nghĩa xã hội, là nền tảng tinh
thần của xã hội đó, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế
- xã hội. Không có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc sẽ không có
một chủ nghĩa xã hội hoàn chỉnh, đúng nh bản chất của nó.
Đảng ta đã có những Chỉ thị, Nghị quyết riêng về công tác văn hoá - văn
nghệ, báo chí - xuất bản trong giai đoạn này, nh Chỉ thị 08-CT/TW ngày
31/12/1992 của Ban Bí th (Khoá VII) Về tăng cờng sự lãnh đạo và quản
lý, nhằm nâng cao chất lợng và hiệu quả công tác báo chí - xuất bản; Nghị
quyết Một số nhiệm vụ văn hoá - văn nghệ những năm trớc mắt của Hội
nghị lần thứ t Ban Chấp hành Trung ơng Đảng (Khoá VII), tháng 1/1993;
Chỉ thị 22/CT-TW ngày 17/10/1997 của Bộ Chính trị (Khoá VIII) Về tiếp
tục đổi mới và tăng cờng sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, xuất bản.
Đặc biệt, Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm của Ban Chấp hành Trung
ơng Đảng (Khoá VIII) Về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam
tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, ngày 16/7/1998 là văn bản thể hiện đầy
đủ nhất, hệ thống nhất đờng lối, quan điểm của Đảng ta về văn hoá.
Đờng lối của Đảng về văn hoá - văn nghệ đợc thể chế hoá bằng pháp
luật. Đó là Luật Báo chí, Luật Xuất bản, Luật Di sản văn hoá, Luật Sở hữu trí
tuệ, Luật Điện ảnh, Pháp lệnh Th viện, Pháp lệnh Quảng cáo và nhiều văn
bản pháp luật khác nhằm điều chỉnh và tạo hành lang pháp lý cho các hoạt
động văn hoá - thông tin trong tình hình mới.

6
Với lĩnh vực xuất bản, Luật Xuất bản năm 1993 đợc Quốc hội thông qua

tên gọi thì ở Bộ Văn hoá - Thông tin (nay là Bộ Văn hoá - Thể thao và Du