I. LỜI MỞ ĐẦU
Gia đình là tế bào của xã hội. Tế bào có vững chắc thì xã hội mới phát
triển một cách ổn định. Trong mỗi chúng ta đều chịu ảnh hưởng rất lớn từ sự
giáo dục của gia đình trên nhiều góc độ như: tính cách, đạo đức, vốn tri thức
hiểu biết… Một trong những phương diện giáo dục được chú ý trong những
năm gần đây đó là : giáo dục vấn đề bình đẳng giới trong gia đình. Nhận thức
được vai trò quan trọng của gia đình đối với việc thực hiện bình đẳng giới
chúng tôi đã chọn bài tập số 1:“ Vai trò của gia đình trong việc nhận thức
và thực hiện bình đẳng giới hiện nay ở Việt Nam.”để hoàn thành bài tập
nhóm tháng số 2. Với đề tài như trên kết cấu bài viết của tôi gồm 3 phần:
I. LỜI MỞ ĐẦU.
II.NỘI DUNG.
1. Vai trò của gia đình trong việc nhận thức về bình đẳng giới hiện nay ở Việt
Nam.
2. Vai trò của gia đình trong việc thực hiện bình đẳng giới hiện nay ở Việt
Nam.
3. Mối liên hệ giữa nhận thức tới thực hiện bình đẳng giới thông qua vai trò
của gia đình ở Việt Nam hiện nay.
III. KẾT LUẬN.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.
Trong quá trình hoàn thành bài luận này chúng em không tránh khỏi
những thiếu sót, rất mong ý kiến đóng góp từ phía các thầy cô để bài của
chúng em trở nên hoàn thiện hơn.
Chúng em xin cảm ơn.!
Hà Nội ngày 22/2/2011.
1
II. NỘI DUNG.
1. VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH TRONG VIỆC NHẬN THỨC VỀ BÌNH
ĐẲNG GIỚI HIỆN NAY Ở VIỆT NAM.
Bình đẳng giới là một vấn đề không mới trong đời sống xã hội hiện nay
nhưng không phải ai cũng có nhận thức đúng đắn về vấn đề này. Việc thực
Việc quy định chi tiết như trên là bước tiến quan trọng trong việc thực hiện
bình đẳng giới bởi nó sẽ giúp ích rất lớn trong công tác tuyên truyền, giáo dục
về bình đẳng giới. Vấn đề đặt ra là gia đình Việt Nam ngày nay đã được trang
bị đủ những kiến thức về bình đẳng giới hay chưa? Câu hỏi này rất khó trả lời
bởi điều kiện kinh tế xã hội của chúng ta đã có sự thay đổi theo hướng tích
cực nhưng vẫn còn nhiều vùng khó khăn ,đại bộ phận người dân chưa được
trang bị những kiến thức nền tảng về sinh học, về giới và các vấn đề liên quan
đến bình đẳng giới.
Bất cứ ai cũng được sinh ra và lớn lên trong một gia đình. Gia đình bao
gồm những người sống chung dưới một mái nhà, ăn chung một bếp, có lợi ích
kinh tế chung và có trách nhiệm với nhau trong cuộc sống. Gia đình vừa là
nơi đáp ứng nhu cầu riêng tư vừa thực hiện chức năng phát triển nòi giống và
là trường học đầu tiên hình thành, phát triển nhân cách con người.
Trong mỗi gia đình vai trò của cha mẹ có vị trí quan trọng. Bên cạnh quan
hệ cha mẹ - con cái còn có quan hệ vợ chồng. Đây là quan hệ cơ bản, đan xen
giữa khía cạnh tự nhiên – sinh học, kinh tế và tâm lý đạo đức. Văn hóa trong
gia đình nói chung, quan hệ vợ chồng nói riêng đều có sự ảnh hưởng trực tiếp
đến sự hình thành và phát triển nhân cách của các thành viên trong gia đình.
Bầu không khí tâm lý – đạo đức của gia đình tác động trực tiếp đến nếp nghĩ,
lối sống của trẻ. Mọi xung khắc của các cá nhân trong gia đình, nhất là giữa
bố và mẹ, đều ảnh hưởng đến con cái. Trong nếp nghĩ của trẻ nhỏ luôn lưu
giữ hình dáng, lời ăn tiếng nói của cha mẹ.
Giáo dục con cái không thể chỉ bằng lời nói mà phải bằng những công
việc cụ thể, mọi hành vi, thái độ, lối sống của người lớn có có tác động trực
tiếp tới việc hình thành, phát triển nhân cách của trẻ.
3
Chính vì vậy, trong một gia đình mà người cha hoặc người mẹ hoặc cả
hai có nhận thức đúng đắn về những vấn đề liên quan tới giới, giới tính, vai
trò giới và đặc biệt là nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới trong cách đối xử
với nhau và đối xử với con cái sẽ có những biểu hiện quan tâm, chia sẻ trong
trọng đóng vai trò là một yếu tố tác động trực tiếp và thường xuyên tới việc
bảo đảm bình đẳng giới. Chính vì lẽ đó, đảm bảo bình đẳng giới trong gia
đình có ý nghĩa đối với việc hình thành nhận thức và hành động vì sự bình
đẳng giới của mỗi cá nhân. Để đảm bảo thực hiện bình đẳng giới thì một
trong những vai trò rất quan trọng của gia đình là phải nhận thức được về các
định kiến giới đang tồn tại trong đời sống xã hội. Từ đó gia đình sẽ tiến tới
xoá bỏ các định kiến giới, hình thành những nhận thức mới đúng đắn về giới,
đảm bảo thực hiện bình đẳng giới.
Gia đình có vai trò quan trọng trong việc nhận thức về các định kiến
giới. Các thành viên trong gia đình đặc biệt là thế hệ trước như ông bà, cha
mẹ phải có nhận thức đúng về vai trò, vị thế của nam giới và nữ giới, tránh
phân biệt giới dựa trên cơ sở sự khác biệt về giới tính. Nhận thức của ông bà,
cha mẹ trong gia đình có ảnh hưởng sâu sắc tới nhận thức của con cái. Bởi
vậy, các thành viên lớn tuổi trong gia đình cần tránh có những nhận xét, đánh
giá thiếu toàn diện, phiến diện, thiên lệch dẫn đến cách nhìn tiêu cực về vị
thế, vai trò, năng lực của nam, nữ. Khi có sự đánh giá không đúng về vai trò
giới tức là có định kiến giới trong gia đình, điều này sẽ hạn chế khả năng của
các cá nhân trong việc thực hiện các quyền của mình cũng như thụ hưởng các
lợi ích.
Có rất nhiều định kiến giới đang tồn tại trong cuộc sống. Trong gia đình tư
tưởng đề cao vai trò của người đàn ông, hạ thấp vai trò, vị thế của người phụ
nữ là phổ biến. Quan niệm chung của nhiều người là trong gia đình người
chồng giữ vai trò lãnh đạo mọi vấn đề của cuộc sống gia đình là điều đương
nhiên. Những việc nội trợ là việc nhẹ không tạo ra thu nhập cho cuộc sống
chung của gia đình, người chồng là người chủ chốt kiếm ra tiền nên họ là chủ
gia đình. Tư tưởng trọng nam khinh nữ, gia trưởng tồn tại trong suốt thời kì
phong kiến hiện nay vẫn còn ảnh hưởng nặng nề tới suy nghĩ, nhận thức
5
không chỉ của nam giới mà cả những người phụ nữ trong gia đình Việt Nam.
Đặc biệt định kiến giới tồn tại nặng nề ở những gia đình vùng dân tộc thiểu
và xoá bỏ định kiến giới trong gia đình là tiền đề xây dựng nhận thức đúng
đắn về giới và xoá bỏ định kiến giới trong xã hội.
Tóm lại gia đình là cái nôi văn hoá đầu tiên của mỗi người, vậy nên gia
đình có vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách cũng như
nhận thức của mỗi người về mọi lĩnh vực, mọi khía cạnh của đời sống xã hội
trong đó có vấn đề về bình đẳng giới. Ảnh hưởng từ gia đình về vấn đề bình
đẳng giới là ảnh hưởng trực tiếp và có khả năng tác động mạnh mẽ tới nhận
thức của mỗi thành viên trong gia đình. Đây sẽ là những nhận thức mang tính
chất nền tảng để họ đón nhận những tri thức mới từ những môi trường khác.
Từ nhận thức sẽ đi đến hành động, vậy khi có nhận thức đúng đắn về vấn đề
bình đẳng giới từ những ảnh hưởng của gia đình, chúng ta sẽ thực hiện bình
đẳng giới ra sao?
2. VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH TRONG VIỆC THỰC HIỆN BÌNH ĐẲNG
GIỚI HIỆN NAY Ở VIỆT NAM.
2.1. Vai trò của gia đình đối với thực hiện bình đẳng giới trong chính môi
trường này
Qua việc trình bày vai trò của gia đình trong việc nhận thức bình đẳng
giới, chúng ta đã có thể phần nào hình dung ra được vai trò của gia đình trong
việc thực hiện bình đẳng giới hiện nay. Thế nhưng thực hiện nó như thế nào
lại là câu chuyện cần bàn: Hiểu thế nào cho đúng? thực hiện tốt hay chưa?
liệu đó có trở thành truyền thống gia đình? là nền tảng cho một xã hội bình
đẳng, lành mạnh Ở Việt Nam hiện nay, đây đang là đề tài rất nóng, là mối
quan tâm và hướng tới của toàn xã hội. Gần đây nhất, trong chương trình thực
hiện đề án “ Tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình Việt
Nam giai đoạn 2010-2020” của Bộ văn hóa Thể thao và Du lịch, Trung tâm
thông tin Triển lãm- Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hồ Chí Minh
phối hợp với bản tin quận - huyện, giới thiệu một số nội dung kiến thức, kĩ
năng cơ bản về đời sống gia đình. Đó được xem là những hướng dẫn để các
thành viên thực hiện tốt bình đẳng giới trong gia đình.
7
muốn) thì người vợ gặp khó khăn trong việc thực hiện vay vốn phát triển kinh
tế.
Thứ ba, gia đình tác động đến việc thực hiện các quyết định các vấn đề
trong gia đình. Những công việc được xem là công việc chung của gia đình,
không phải của riêng ai, chẳng ai nên quyết định một mình “ ôm rơm cho rặm
bụng”, để người làm thì kêu nhiều trách nhiệm, kẻ không can thiệp thì chạnh
lòng. Do đó, mọi người cần cung cấp thông tin về sự việc, bàn bạc, cân nhắc
và ra quyết định sao cho hợp lí nhất. Những công việc riêng của thành viên
cũng không nên tự quyết định, hãy đưa ra và tham khảo ý kiến của đại gia
đình. Đây chính là một biểu hiện của sự dân chủ trong gia đình.
Thứ tư, gia đình có ảnh hưởng tới việc lựa chọn nghề nghiệp, quyền
thụ hưởng các lợi ích xã hội của các thành viên trong gia đình. Quyền tự do
lựa chọn việc làm, học tập nâng cao trình độ hiểu biết cá nhân. Trẻ em đến
tuổi phải được tới trường, được học tập, cha mẹ không nên vì lí do công việc
gia đình mà bắt con cái phải nghỉ học ở nhà phụ gia đình. Vợ, chồng tôn trọng
nhau và tôn trọng con cái trong việc lực chọn công việc, trường học, ngành
nghề miễn sao không trái với truyền thống gia đình và đạo đức xã hội. Cá
nhân nào không đồng ý có thể trình bày quan điểm của mình, có thể khuyên
bảo, phân tích cho nhau hiểu. Tuyệt đối không được áp đặt ý chí của mình
cho các thành viên khác, kể cả bố mẹ với con cái. Bố mẹ và con chủ động
chia sẻ thông tin với nhau, chịu khó lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của con
cái, tôn trọng những mong muốn, nguyện vọng và ý kiến đó, luôn đặt lợi ích
vật chất và tinh thần của con lên hàng đầu khi quyết định những vấn đề liên
quan tới con. Gia đình nào mà thực hiện được như vậy, chứng tỏ bình đẳng
giới đã được thực hiện với đúng bản chất của nó.
Quyền được chăm sóc sức khỏe, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí, hưởng thụ
văn hóa và hưởng thụ các dịch vụ xã hội. Đây là một trong những quyền năng
cơ bản pháp luật trao cho một con người, pháp luật không cấm, xã hội không
lên án, gia đình càng không có bất kì lí do gì để hạn chế quyền đó của các
thành viên trong gia đình mình. Tất cả các thành viên trong gia đình, không
nhưng vẫn phải đảm nhiệm hầu hết các công việc trong cuộc sống gia đình.
10
Từ những trình bày ở trên, chúng ta có thể thấy được rằng để thực hiện
bình đẳng giới trong gia đình thì cần xóa bỏ những tư tưởng lạc hậu mang
tính tiêu cực. Vợ chồng trong gia đình cần có quyền lợi và nghĩa vụ ngang
bằng nhau trong các hoạt động của gia đình có ý thức trách nhiệm thực hiện
các quyền nghĩa vụ của họ một cách công bằng trên cơ sở chia sẻ giúp đỡ lẫn
nhau, tạo sự đồng thuận. Chính sự đồng thuận quan tâm này sẽ giúp cho gia
đình được hạnh phúc, ổn định và bền vững. Điều này giúp cho người phụ nữ
được san sẻ những công việc gia đình, giảm bớt những lo toan trong gia đình
từ đó giúp cho người phụ nữ tham giam một cách tốt nhất vào hoạt động kinh
tế. Thực hiện được điều này, một phần làm tăng vị thế của người phụ nữ trong
hoạt động gia đình, mặt khác cũng góp phần đẩy mạnh công tác thực hiện
bình đẳng giới trong gia đình, từ đó khẳng định gia đình góp phần quan trong
vào công tác thực hiện bình đẳng giới trên thực tế nói chung và lĩnh vực kinh
tế nói riêng.
2.2.2. Trong lĩnh vực Chính trị.
Ngày nay mặc dù những định kiến giới vẫn còn tồn tại nhưng vị thế của
người phụ nữ nói chung trong gia đình và xã hội đã được nâng cao lên so với
trước. Nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội đã có những chuyển
biến tích cực, tư tưởng trọng nam khinh nữ đã dần dần được khắc phục. Trong
nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội địa vị của người phụ nữ đã dược nâng cao
đáng kể. Tuy nhiên vấn đề bình đẳng giới trong xã hội nói chung và trong gia
đình nói riêng vẫn còn gặp phải những thách thức mới. Trong điều kiện kinh
tế đang dần dần thay đổi một cách nhanh chóng thì các chuẩn mực, giá trị văn
hóa liên quan tới vai trò giới dường như biến chuyển rất chậm chạp. Tình
trạng bất bình đẳng giới còn tồn tại trong một số những lĩnh vực, đặc biệt là
trong gia đình. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự tiến bộ của người phụ
nữ trong các lĩnh vực nói chung và trong lĩnh vực chính trị nói riêng. Hiện
nay trong xã hội có rất nhiều người phụ nữ nắm giữ những cương vị quan
Mặt khác, thu nhập do lao động kiếm ra dù là của bất cứ thành viên nào kiếm
ra cũng đều đáng coi trọng, không thể phân chia thu nhập của người này là
12
quan trọng thu nhập của người kia là không quan trọng. Thậm chí, lao động
trong gia đình cũng cần được coi trọng.
Khi các thành viên trong gia đình khi có nhận thức đúng đắn về các vấn
đề bình đẳng sẽ góp phần tạo điều kiện cho các thành viên trong gia đình
hiểu, thông cảm và chia sẻ công việc lao động trong gia đình để các thành
viên có thời gian tham gia vào các công việc ngoài xã hội, giúp tăng thêm thu
nhập cho gia đình nói chung và bản thân thành viên đó nói riêng. Ngoài ra,
các thành viên khi được gia đình mình tạo điều kiện sẽ có đủ khả năng để thể
hiện mình năng lực của mình (đặc biệt là người phụ nữ), tạo nên sự bình đẳng
giữa nam và nữ trong công việc. Sự khuyến khích và tạo điều kiện của gia
đình có nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới sẽ tạo thêm động lực cho các
thành viên lao động một cách tích cực hơn. Các thành viên trong những gia
đình này sẽ hiểu rõ được quyền lợi cũng như cơ hội việc làm của mình.
Không những vậy, khi họ tham gia quan hệ lao động với tư cách người quản
lý cũng sẽ có thái độ đối xử bình đẳng hơn, tạo điều kiện để bình đẳng giới
phát triển.
2.2.4. Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Thời kỳ phong kiến còn mang nặng tư tưởng“ trọng nam kinh nữ” ; “
tiểu nhân và đàn bà là hai loại khó dạy” thì việc giáo dục và đào tạo gần như
không đặt ra đối với người phụ nữ. Người phụ nữ chỉ được giáo dục một điều
duy nhất là nội trợ, chăm sóc gia đình, không hề tạo cơ hội học tập và phát
triển. Nhưng hiện nay, khi mỗi gia đình đã có những nhận thức đúng đắn về
bình đẳng giới thì việc đi học của các thành viên trong gia đình trở lên dễ
dàng hơn, không còn việc ngăn cấm, cản trở . Nam nữ đều được tới trường
theo đúng độ tuổi, được giáo dục và đào tạo như nhau. Cả nam giới và phụ nữ
đều được gia đình tạo điều kiện lựa chọn ngành nghề, chuyên môn, nghiệp vụ
theo sở thích và khả năng. Các chính sách giáo dục đặt ra đều được cả hai giới
thao.
Gia đình cũng có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện bình đẳng
giới trong lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao. Từ việc nhận thức về
14
vai trò của lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao trong đời sống xã hội
và những tác động của nó đến các thành viên trong gia đình. Gia đình tạo mọi
điều kiện thuận lợi nhất cho các thành viên trong gia đình bình đẳng tham gia
vào các hoạt động liên quan đến lĩnh vực văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao.
3. MỐI LIÊN HỆ GIỮA NHẬN THỨC VÀ THỰC HIỆN BÌNH ĐẲNG
GIỚI THÔNG QUA VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH.
Để đạt được hiệu quả cao trong việc thực hiện bình đẳng giới ở toàn xã
hội, thì không những phải có nhận thức tốt về vấn đề này mà còn p hải có
những hành động cụ thể, thiết thực trong đời sống. Mỗi cá nhân được giáo
dục tốt về vấn đề bình đẳng trong gia đình là điều kiện, nền tảng thuận lợi để
tiến hành hoạt động bình đẳng giới trong xã hội. Nhưng nếu cá nhân đó chỉ
dừng lại ở việc nhận thức “nói suông” mà không thực hiện sẽ làm giảm đáng
kể vai trò giáo dục của gia đình. Vì vậy để nâng cao được sự kết hợp và nhận
thức về vấn đề bình đẳng giới trong mỗi cá nhân, chúng ta phải nâng cao
được trách nhiệm của gia đình trong việc giáo dục vấn đề này.
Thứ nhất, phải tạo điều kiện cho các thành viên trong gia đình nâng cao
nhận thức, hiểu biết và tham gia các hoạt động về bình đẳng giới.
Thứ hai, giáo dục các thành viên có trách nhiệm chia sẻ và phân công
lao động hợp lí công việc trong gia đình.
Thứ ba, chăm sóc sức khỏe sinh sản và tạo điều kiện cho phụ nữ làm
việc an toàn.
Thứ tư, đối xử công bằng, tạo cơ hội như nhau giữa con trai, con gái
trong học tập, lao động và tham gia các hoạt động khác.
III. KẾT LUẬN.
Vai trò của gia đình trong giáo dục và thực hiện về bình đẳng giới là điều
không thể phủ nhận, nếu biết kết hợp giữa một nền giáo dục tốt và ý thức cá