B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
PHAN TH HNG YN GII PHÁP HOÀN THIN CHUI CUNG
NG SN PHM SU RIÊNG TI HUYN
CAI LY TNH TIN GIANG Chuyên ngành : Qun tr kinh doanh
Mã s : 60.34.01.02
LUN VN THC S KINH T
Phan Th Hng Yn
MCăLC
TRANGăPHăBỊA
LIăCAMăOAN
MCăLC
DANHăMCăCÁCăCHăVITăTT
DANHăMCăCÁCăBNG
DANHăMCăCÁCăHỊNH
DANHăMCăPHăLC
PHNăMăU 1
1. TệNHăCPăTHITăCAă TÀI 1
2. MCăTIểUăNGHIểNăCU 2
3.ăIăTNGăVẨăPHM VIăNGHIểNăCU 3
4.ăPHNGăPHÁPăNGHIểNăCU 3
4.1.ăPhngăphápănghiênăcu 3
4.2.ăPhngăphápăthuăthp s liu 3
5.ăTNGăQUANăV TỊNHăHỊNHăNGHIểNăCU CịăLIểNăQUANăNăLUNă
VN 4
5.1. Công trình nghiên cu ca Joeteddy B. Bugarin 4
5.2. Lunăvn khác 4
1.2.4.2. i vi ngành 14
1.3. TIÊU CHUN O LNG HIU QU CHUI CUNG NG 15
1.3.1. Các yu t tácăđngăđn hiu qu chui cung ng 15
1.3.1.1. Sn xut 15
1.3.1.2. Hàng tn kho 15
1.3.1.3. V trí 16
1.3.1.4. Vn chuyn 17
1.3.1.5. Thông tin 17 1.3.2. Các yu t đoălng hiu qu chui cung ng 18
1.3.2.1. Tiêu chun giao hàng 18
1.3.2.2. Tiêu chun cht ệng 19
1.3.2.3. Tiêu chun thi gian 19
1.3.2.4. Tiêu chun chi phí 19
1.4. BÀI HC KINH NGHIM 20
1.4.1. Bài hc kinh nghim t thành công ca sn phm su riêng Thái Lan 20
1.4.2. Bài hc kinh nghim t tht bi trong vic xây dng chui cung ng da
Tnh Bn Tre 21
CHNGă 2:ă THCă TRNG CHUIă CUNGă NGă SUă RIểNGă TIă HUYNă
CAIăLYăậ TNHăTINăGIANG 25
2.1. TNG QUAN V TÌNH HÌNH TRNG SU RIÊNG VIT NAM 25
2.2. GII THIU V CÂY SU RIÊNG TI HUYN CAI LY 26
2.2.1. Din tích ậ snălng 27
2.2.2. Các ging su riêng ch yu ti Huyn Cai Ly 27
2.3. NH HNG VÀ MC TIÊU PHÁT TRIN SN PHM SU RIÊNG CA
HUYN CAI LY 29
2.4. PHÂN TÍCH CHUI CUNG NG SN PHM SU RIÊNG CA HUYN
CAI LY 30
2.4.1. Săđ tng quát chui cung ng sn phm su riêng ti huyn Cai Ly 30
3.2.1.2. Xây dng và áp dng thành công k thut trng su riêng theo tiêu chun
VietẢAẫ và đào to k thut cho nông dân trng su riêng. 72
3.2.2. Nhóm gii pháp nhm ci thinăphngăthc và thi gian giao hàng, gim chi
phí và hao ht cho toàn chui cung ng sn phm su riêng huyn Cai Ly 75
3.2.2.1. Hoàn thiỉ phỉg thc giao dch và thanh toán trong toàn chui cung ng su
riêng huyn Cai Ly 75
3.2.2.2. Hoàn thin công tác xây dỉg thỉg hiu, qung bá sn phm 76
3.2.2.3. Nâng cp h thng thông tin liên lc và giao thông nông thôn 79 3.2.3. Nhóm gii pháp nhmă tngă cng s phi hp và h tr gia các thành
phn tham gia chui cung ng sn phm su riêng huyn Cai Ly 80
3.2.3.1. Cng c và nâng cao cht ệng mi liên kt gia các thành phn tham gia
chui cung ng sn phm su riêng huyn Cai Ly 80
3.2.3.2. Xây dng mô hình hp tác xã su riêng mi 83
3.2.4. Nhng gii pháp h tr khác 85
3.2.4.1. Gii pháp xây dng m rng h thng tiêu th, tìm kim th trng xut khu
mi 85
3.2.4.2. Gii pháp v vn 86
3.2.4.3. Gii pháp ỉâỉg cao trìỉh đ ngun nhân lc 86
3.3. KIN NGH 87
KTăLUN 89
TẨIăLIUăTHAMăKHO
PH LC 1
PH LC 2
PH LC 3
PH LC 4
PH LC 5
PH LC 6
DANHăMCăCÁCăBNG Bng 1.1 Snălng và th trng xut khu suăriêngăTháiă Lană giaiăđon 2010ă đn
2012 20
Bng 2.1 Snălng trái cây nhp khu t cácănc vào Trung Qucănmă2012 26
Bng 2.2 Thng kê snălng, giá bán, chi phí, li nhun trung bình ca nông dân trng
su riêng. 57
Bng 2.3 Thng kê chi phí, snălng, giá mua, giá bán chính v và trái v caăngi
thu mua. 59
Bng 2.4 Thng kê chi phí, giá mua, giá bán chính v và trái v caăngi bán s. 60
Bng 2.5 Thng kê chi phí, giá mua, giá bán chính v và trái v ca ca doanh nghip. .61
Bng 2.6 Thng kê chi phí, giá mua, giá bán chính v và trái v ca caăngi bán l. 63
Bng 2.7 Bng thng kê t l li nhun ca các thành phn trong chui cung ng su
riêng ti huyn Cai Ly 64
DANHăMCăCÁCăHỊNH
Hình 1.1 Biuăđ giá su riêng ti Thái Lan t 2005-2014 21
Hìnhă2.1ăSăđ chui cung ng su riêng ti huyn Cai Ly 32
Hình 2.2 Quy mô h nông dân trng su riêng ti huyn Cai Lyănmă2014. 33
Hình 2.3 Các ging su riêng hin ti nông dân Cai Lyăđangăcanhătác. 34
Hình 2.4 Quy mô vn caăngi thu mua su riêng. 35
Hình 2.5ăPhngăthc thu mua su riêng caăngi thu mua 36
Hình 2.6 Quy mô vn kinh doanh caăngi bán s su riêng. 36
Hình 2.7 Ngun thu mua su riêng chính caăngi bán s 37
SU RIÊNG TI HUYN CAI LY - TNH TIN GIANG
PH LC 7: BIÊN BN PHNG VN CHUYÊN GIA
PH LC 8: LP BNG CÂU HI NGHIÊN CU VÀ KHO SÁT THC T
PH LC 9: BNG CÂU HI KHO SÁT CÁC THÀNH PHN THAM GIA
CHUI CUNG NG
PH LC 10: KT QU X LÝ D LIU BNG PHN MM SPSS 20.00
PH LCă11:ăDANHăSÁCHăCÁCăIăTNG THAM GIA PHNG VN
1 PHNăMăU
1. Tính cp thit caăđ tài
Ti Vit Nam, su riêngăđc trng tp trung ti mt s tnhăôngăNamăB nhă
BìnhăDng,ăngăNai,ăBìnhăPhcầvàămt s tnhăng bng sông CuăLongănhă
Bn Tre, TinăGiang,ăVnhăLong,ăCnăThầăRiêngătiăng bng sông Cu Long, su
riêngăđc trng nhiu nht tnh Tin Giang.ăNmă2007ădin tích trng su riêng ca
Tnh là 5.057 ha, phân b tp trung các xã ca huyn Cai Ly:ăNgăHip (1.400
hecta), Tam Bình (1.200 hecta), và mt s xưănhăLongăTrung,ăLongăTiênă[8]. Chin
lc ca tnh TinăGiangălàăđaăsu riêng tr thành loi cây ch lc trong kinh t tnh,
đng thi quy hoch vùng chuyên canh su riêng chtălng cao mt s xã thuc
huyn Cai Ly. Tuy nhiên, hin nay k thut canh tác cây su riêng ti huyn Cai Ly
còn theo kiu th công, ginăđn,ăchaăápădng cácăquyătrìnhăcanhătácăđt chun an
toàn v sinh thc phm nên chtălng trái thp,ăchaătit kimăđc chi phí tiăđaădn
đn kh nngă cnh tranh ca su riêng Cai Ly nói riêng, su riêng Vit Nam nói
chung còn thp; các h nôngădânăchaăliênăkt vi nhauăđ thành lp các hp tác xã su
3.ăiătngăvƠăphmăviănghiênăcu
3.1 iătng nghiên cu
- Các nhân t nhăhngăđn hiu qu chui cung ng su riêng ti huyn Cai Ly.
3.2 Phm vi nghiên cu
- V không gian:
Nghiên cu trin khai tiă4ăxưăNgăHip, Tam Bình, Long Trung, Long Tiên, là 4 xã
chính tpătrungăhnă80%ădin tích và snălng su riêng ti huyn Cai Ly. Bên cnh
đóăđ tài còn nghiên cu các doanh nghip kinh doanh mt hàng suăriêng,ăngi tiêu
dùng su riêng c haiăniălàăhuyn Cai Ly và Thành Ph H Chí Minh.
3
- V thi gian:
* D liu th cpădùngăđ thc hinăđ tài nghiên cuăđc thu thp trong khong
thi gian ch yu t nmă2010ậ2014,ătrongăđóăgm d liuăđưăcóăsn t các báo cáo
ca phòng thng kê huyn Cai Ly, Tng cc Hi quan, Tng cc thng kê.
* D liuăs cpăthuăđcăthôngăquaăđiu tra xã hi hc trin khai t tháng 03/2014
đn tháng 06/2014.
4.ăPhngăphápănghiênăcu
4.1.ăPhngăphápănghiênăcu
- Phngăphápăthng kê mô t đc s dng trong nghiên cu nhmăđánhăgiáăhiu
qu chui cung ng su riêng ti huyn Cai Ly.
- Nghiên cuăđưăs dng các s liu thng kê thông qua thu thp d liu có sn, tin
hành lp bng biu, v cácăđ th phc v cho bài nghiên cu.
- Ngoài ra, trong nghiên cuănàyăcònădùngăphng pháp chuyên gia thông qua vic
phng vn sâu các cán b nông nghipăđangăcôngătácăti Phòng Nông nghip và Phát
trin nông thôn huyn Cai Ly nhm thit lp mô hình chui cung ng su riêng phù
hp vi tình hình thc t ti huyn Cai Ly.
4.2.ăPhngăphápăthuăthpăsăliu
S liuăsăcpăđc thu thp thông qua phng vn trc tip 295 cá nhân, t chc
tham gia vào quá trình sn xut-cung ng su riêng t h trng suăriêngăđn nhà thu
thin chui cung ng Thanh Long Bình Thun.
Nhìnăchungăcácăđ tàiăđu th hinăđcăđim mnhăđim yu ca tng chui cung
ng,ăđng thi nêu ra mô hình chui cung ng c th cho tngăđiătng, qua phân tích
đnhătínhăvàăđnhălng tác gi đưăđ xut nhng bin pháp ci thin chui cung ng t
nhng yu kém và hn ch ca miăđiătng trong tngăđ tài nghiên cu.
6.ăNhngăđóngăgópăcaălunăvn
Trong nghiên cu này tác gi đưătrc tipăđiu tra kho sát tng cá nhân, t chc
đangăsn xut vàkinh doanh trái cây su riêng ti huyn Cai Lyăđ phânătíchăđánhăgiáă
5
hin trng chui cung ng và các thành phn tham gia chui cung ng su riêng ti
huyn Cai Ly ậ tnh Tin Giang. Nh đóălunăvnăđưăcóănhngăđóngăgópănhăsau:ă
- Nghiên cu chui cung ng su riêng ti huyn Cai Ly trên các ch tiêu v s hp
tác và tính hiu qu cùng nhngănguyênănhânătácăđngăđn tính hiu qu ca chui
cung ng.
- xut các giiăphápăđng b phù hp và mang tính phát trin lâu dài cho tng
thành phn tham gia vào chui cung ng sn phm su riêng huyn Cai Ly ậ tnh Tin
Giang hin nay.
7.ăKhungănghiênăcu
T công trình nghiên cu ca các tác gi trongăvàăngoàiănc, tác gi đưăxâyădng
khung nghiên cu cho lunăvnănhăsau:
6
Căs khoa hc ca chui cung ng
Các thành phn và
mi quan h hp tác
Các tiêu chunđoălng
Chng 1. C s khoa hc v chui cung ng và qun tr chui cung ng
Trongăchngă nàyătácă gi trìnhă bàyăcă s lý lun v chui cung ng và qun tr
chui cung ng; Cu trúc chui cung ng; Tiêu chun đoălng hiu qu chui cung
ng.ăng thi tác gi nghiên cu bài hc kinh nghip thành công ca su riêng Thái
Lan và bài hc t tht bi ca chui cung ng da tnh Bn Tre, t đóărútăraăbàiăhc
cho chui cung ng su riêng huyn Cai Ly.
Chngă2.ăánh giá thc trng chui cung ng sn phm su riêng ti huyn
Cai Ly ậ Tnh Tin Giang.
Trongăchngănàyătácăgi đưăthc hinăđiu tra kho sát bngăphngăphápăphng
vn trc tip 160 h nông dân trng su riêng, 30 nhà thu mua su riêng, 30 nhà bán s
su riêng, 15 doanh nghip kinh doanh su riêng, 30 nhà bán l su riêng vàă30ăngi
tiêu dùng suăriêngătrênăđa bàn huyn Cai Ly và Thành Ph H Chí Minh. T đóă
nhn din nhng nhân t nhăhngăđn hiu qu chui cung ng suăriêngăđ làmăcă
s đ xut gii pháp chngă3.
Chng 3. Mt s gii pháp nhm hoàn thin chui cung ng su riêng ti
huyn Cai Ly ậ Tnh Tin Giang.
Trongăchngănàyătácăgi đ xut nhng gii pháp c th cho tng thành phn trong
chui cung ng: nông dân, nhà thu mua, nhà bán s, doanh nghip,ăngi tiêu dùng và
đng thi tác gi đaăraănhng kin ngh choăcăquanăchcănngăđaăphng,ăcácăbană
ngành nhm nâng cao hiu qu ca chui cung ng su riêng huyn Cai Ly tnh Tin
Giang trong thi gian ti.
8
CHNG 1 - C SăKHOAăHCăV CHUIăCUNGăNG
1.1.TNGăQUANăVăCHUIăCUNGăNG
1.1.1.ăăChuiăcungăngăvƠăqunătrăchuiăcungăng
1.1.1.1. Chui cung ng
Choă đnă nay,ă đưă cóă rt nhiu công trình nghiên cu v chui cung ng theo
nhiuhng tip cn khác nhau và có nhiuăđnhănghaăkhác nhau v thut ng ắchui
qu ca chui cung ng; hu hiu và hiu qu trên toàn h thng [7].
1.1.1.2. Qun tr chui cung ng
Da theo cách tip cn nghiên cu v chui cung ngă đưă đ cp,ăđ các hotă đng
trong chui din ra nhp nhàng và hiu qu, hotăđng qun tr chui cung ng rt cn
thit trong bt k côngăđon nào trong chui [2].
Theo Mentzer và cng s (2001)ă đnhă nghaă qun tr chui cung ng là mt h
thng, s hp tác mang tính chinălc ca các chcănngăkinhădoanhătruyn thng và
cácăsáchălc kt hp trong các chcănngăkinhădoanhătrongăphm vi mt doanh nghip
c th, xuyên sut hotăđng kinh doanh trong phm vi chui cung ng nhm ci thin
vic thc hin mang tính dài hn ca các doanh nghip nói riêng và ca toàn b chui
cung ng nóichung [24, tr.1-25].
TheoăChristopheră(2005)ăđnhănghaăqun lý chui cung ng là qun lý các miquan
h nhiu chiu gia các nhà cung cp và khách hàng nhm phân phiăđn khách hàng
giá tr caoăhn viăchiăphíăítăhn trong toàn b chui cung ng [18].
* Tóm li: Da vào vic nghiên cu mt s quanăđim ca các chuyên gia v qun
tr chui cung ng cho thyăđâyălàămt phn ni dung không th thiu ca chui cung
10
ng.ă chui cung ng ca mt doanh nghip hay mt ngành hiu qu, bn vng và
th hin tính liên kt cht ch thì chui cung ng y phiăđc t chc qun lý mt
cách khoa hc, linh hot,ătrongăđóăđiu kin ti thiu cn thit là các thành phn trong
chui phi liên kt,ătng tác, hp tác cht ch vi nhau [5].
1.1.2.ăPhơnăloiăchuiăcungăng
1.1.2.1. Theo tiêu chí tính liên kt gia các thành phn trong chui cung ng
- Chui cung ng hp tác
c hiu mtăcáchăđn gin bao gm hai hoc nhiuăhn các doanh nghipăđc lp
làm vic vi nhau nhm lên k hoch và thc thi các hotăđng chui cung ng s đt
đcă thànhă côngă hn là hotă đng riêng bit và các chui cung ng hp tác thông
thng khác nhau do chính cu trúc ca chúng [28, tr.19].
- Chui cung ỉg tng tác
thng v và quá trình c th lp li, chui cung ngăđc hình thành. Khách hàng có
c hi chn la nhng nhà cung cp mà h cm nhn giá tr sn phm là tt nht.
1.2.ăCÁCăTHẨNHăPHNăVẨăMIăQUANăHăHPăTÁCăTRONGăCHUIă
CUNGăNG
1.2.1. CácăthƠnhăphnăc bnătrongăchuiăcungăng
Theo Lambert [23] cho rng mt chui cung ng bao gm h thng các thc th và
các kt ni gia các thành viên trong chui cung ng. Hay mt chui cung ng v c
bn bao gm các thành phnăđóălàăcácăphápănhână(các doanh nghip cung ng, doanh
nghip sn xut, tiêu th), các t chc, các mngăli và các th nhân. S kt ni gia
các thành t trênăđc xem là các kt ni hoc các mi quan h.
Thut ng chui cung ng gi nên hình nh sn phm dch chuyn t nhà cung cp
đn nhà sn xut, nhà phân phi, nhà bán l và cuiă cùngăđn khách hàng dc theo
chui cung ng.ăSongăsongăđóăcácădòngăthôngătin,ăsn phm và tài chính dc c hai
hng ca chui này. Trong thc t, nhà sn xut có th nhn nguyên liu t vài nhà
cung cpăvàăsauăđóăcungăngăđn nhà phân phi, chính vì vyăđaăs các chui cung ng
12
thc s là các mng liên kt (network). Trong mt chui cung ng có th phân tích
thành các thành phnăc bnăsauăđâyă[25],ăgm:
1.2.1.1. Nhà cung cp
Nhà cung cpăđc xemănh mt thành viên bên ngoài - cóănngălc sn xut không
gii hn. Tuy nhiên, bi vì nhng nhân t không chc chn trong tin trình chuyn
phát, nhà cung cp có th s không cung cp nguyên liu thô cho nhà sn xutăđúngă
lúc. Trong luỉ vỉ ỉghiêỉ cu này, nhà cung cp bao gm các trung tâm vt t, các
đi lý bán s, đi lý bán l đc nhà sn xut la chn tùy thuc vào ỉỉg ệc và uy tín
cung ng ca h.
1.2.1.2. Nhà sn xut
Bao gm các nhà ch bin nguyên liu ra thành phm, s dng nguyên liu và các
sn phm gia công ca các nhà sn xutăkhácăđ làm nên sn phm. Trong luỉ vỉ
nghiên cu này, nhà sn xut chính là các doanh nghip trong ngành ch bin thu mua
phân phi, nhà chuyên ch và nhà bán l chia s trách nhim, ngun lc và thông tin
nhm phc v cho các t chcăcóăliênăquanătng t nh ngi tiêu dùng cui cùng.
Mt chui dc hoàn toàn kt ni nhà cung cpăđu tiên theo nhiuăcáchăđn khách hàng
cui cùng. Liên kt dc xy ra khi mt nhân t trungătâmăgiaătngăvaiătròănhăhng
đn các nhân t khác trong nhiu lp khác nhau. Liên kt dcăluônăluônăhng vào c
mi quan h gia nhà sn xut vi nhà cung cpă đu tiên và gia nhà sn xut vi
khách hàng cui cùng, Christopher [17].
1.2.2.2. Hp tác theo chiu ngang (Horizontal Collaboration)
Xy ra khi có hai hoc nhiuăhn các t chc không liên quan và cnh tranh nhau,
nhng hp tác vi nhau nhm chia s các thông tin hoc ngun lcănh liên kt các
trung tâm phân phi.Hay nói mt cách khác, hp tác ngang là hp tác gia các tác nhân
trong cùng mtăcôngăđon nhm gimăchiăphíăvàătngăgiáăbánăsn phm.
1.2.2.3. Hp tác đa chiu (Lateral Collaboration)
Nhm mcăđíchăcóăđc s linh hot nhiuăhn thông qua vic cnh tranh và chia s
nngălc trong c đcătrng ca hp tác chiu dc và hp tác chiu ngang.
14
1.2.3.ăMcăđăhpătácătrongăchuiăcungăng
Khi nghiên cu v s hp tác trong chui cung ng, các công trình nghiên cu trên
th gii s dng rt nhiu thut ng nhm lt t bn cht hp tác gia các thc th
trong chui cung ngănh hpătác,ătng tác hay quan h.Tho lun v các mi quan
h trong chui cung ng, thut ng chui cung ng hp tác (collaborative supply
chain)ăthngăđc s dngăhn.
Theoăhng tip cn nghiên cu ca lunăvn,ădaătrênăcácăđnhăngha,ăcuătrúcăđn
phân loi chui cung ngăđu tp trung vào các mi quan h gia các thành t trong
chui ni b hay chui m rng.ăc bit là s tn ti thit thc gia 3 thành phn
trong mt chui m rngăđóălàădoanhănghip trung tâm vi nhà cung cp, doanh nghip
trung tâm vi khách hàng.Theo Backstrand [16], mt khi tn ti s tng tác gia ba
thành phn chính tr lênăđc gi là hotăđng giao dch, hp tác và liên kt.
1.2.4.ăVaiătròăcaăhpătácătrongăchuiăcungăng