B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM PHM CÔNG DOANH CÁC YU T NH HNG N T SUT
SINH LI TI CÁC NGÂN HÀNG TMCP
VIT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.34.02.01
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:

MCăLC
TRANG BÌA PH
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG
DANH MC CÁC HÌNH V,ă TH
LI M U
1. Lý do chnăđ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu: 1
3. Câu hi nghiên cu: 2
4.ăiătng và phm vi nghiên cu 2
4.1 i tng nghiên cu 2
4.2 Phm vi nghiên cu 2
5. Phngăphápănghiênăcu 2
6.ăụănghaăkhoaăhc và thc tin caăđ tài 4
7. Kt cu lunăvn 4
CHNGă1:ăCăS LÝ LUN V CÁC YU T NHăHNGăN T
SUT SINH LI CAăNGÂNăHÀNGăTHNGăMI 5
1.1 C S LÝ LUN V T SUT SINH LI CA NHTM 5
1.1.1 Khái nim 5
1.1.2 Các ch s đánh giá TSSL ca NHTM 5
1.1.2.1 T l thu nhp trên vn ch s hu (ROE – Return On Equity) 5
1.1.2.2 T l thu nhp trên tng tài sn (ROA - Return On Assets) 6
1.1.2.3 Mi quan h gia ROA và ROE 6
1.2 CÁC YU T TÁCăNGăN TSSL CA NHTM 7
1.2.1 Nhng yu t đc trng ca NHTM 7
1.2.1.1 Quy mô tng tài sn ca NHTM 7
1.2.1.2 Mc đ an toàn vn ca NHTM 8

2.2.3.1 Bin ph thuc: 43
2.2.3.2 Bin đc lp 44
2.2.4 Mô hình hi quy 46
2.2.5 Thng kê mô t các bin và ma trn h s tng quan gia các bin 47
2.2.6 Kt qu hi quy d liu các yu t nh hng đn TSSL NHTM 43
2.2.6.1 Kim đnh nghip đn v d liu bng 43
2.2.6.2 Kim đnh hin tng đa cng tuyn 44
2.2.6.3 Kt qu hi quy mô hình các yu t tác đng đn ROA 44
2.2.6.4 Kt qu hi quy mô hình các yu t tác đng đn ROE 46
2.2.6.5 Kim đnh la chn mô hình phù hp: Hausman test 47
2.2.6.6 Kim đnh tính phù hp ca mô hình 48
2.2.6.7 Kim đnh hin tng t tng quan 50
2.2.6.9 Kim đnh phân phi chun 50
2.2.7 Các kim đnh gi thuyt nghiên cu 52
2.2.8 Gii thích kt qu mô hình nghiên cu và tho lun các nhân t nh hng
đn TSSL ca NHTM Vit Nam. 55
2.2.9 Nhng hn ch ca mô hình nghiên cu 57
KT LUNăCHNGă2 59

CHNGă3:ăă XUT MT S GII PHÁP NHMăGIAăTNGăT SUT
SINH LI CA CÁC NGÂN HÀNG TMCP VIT NAM 60
3.1 MCăệCHăXÂYăDNG GII PHÁP 60
3.2ăCNăC  XUT GII PHÁP 61
3.2.1. Da vào đnh hng và chin lc phát trin ngành Ngân hàng giai đon
2011-2020 61
3.2.2. Da vào các tn ti hin nay ca các Ngân hàng thng mi Vit Nam 61
3.2.3. Da vào d liu phân tích t Eview và kt qu hi quy. 62
3.2ă XUT CÁC GII PHÁP NHM NÂNG CAO TSSL CHO CÁC


CAR
H s an toàn vn
Capital Adequacy Ratio
CPI
Ch s giá tiêu dùng
Consumer price index
DP
Tin gi tit kim

EVIEW
Phn mn Eview

GDP
Tng sn phm quc ni
Gross Domestic Product
LL
D phòng ri ro tín dng

LQD
Tài sn thanh khon

NH
Ngân hàng

NHLD
Ngân hàng Liên Doanh

NHNN
Ngân hàng nhà nc

Return On Equity
TA
Tng tài sn
Total Asset
TCTD
T chc tín dng

VCSH
Vn ch s hu

DANHăMCăCÁCăBNG

Hình 0.1 Quy trình nghiên cu ca lun vn 3
Bng 1.1 k vng các yu t tác đng đn TSSL ca NHTM 24
Bng 2.1 S lng NHTM trong giai đon 2005 -2013 27
Bng 2.2: Danh sách 15 NHTMCP Vit Nam 28
Bng 2.3: Tc đ tng trng TTS ca 15 NHTM Vit Nam 2005 – 2013 28
Bng 2.4: Tc đ tng trng kép hàng nm ca TTS giai đon 2005 - 20013 29
Bng 2.5 : Tng Tài sn ca Vietinbank và mt s NH trong khu vc tháng 12/201330
Bng 2.6: Mc vn pháp đnh ca các NHTM theo ngh đnh s 141/2006/N-CP30
Bng 2.7 D n cho vay và tc đ tng trng tín dng ca 15 NHTM Vit Nam
giai đon 2005 - 2013 32
Bng 2.8 Quy mô và tc đ tng trng tin gi khách hàng ca 15 NHTM Vit
Nam giai đon 2005 - 2013 33
Bng 2.9: T l n xu ca NHTM trong giai đon 2005 -2013 33
Bng 2.10 : Thng kê mô t t l ROE ca 15 NHTM t nm 2005 - 2013 37
Bng 2.11 : Danh sách các NH cha đt chun ROE theo khung an toàn Camel

1

LIăMăU
1. LỦădoăchnăđătƠi
Các t chc tài chính trung gian gi mt vai trò quan trng trong nn kinh t th
trng; chúng cung cp các c ch thanh toán đm bo, phù hp vi cung cu trên th
trng tài chính. Gii quyt các công c và th trng tài chính phc tp, to ra tính
minh bch th trng, thc hin chuyn giao ri ro và chc nng qun lý ri ro.
Ngân hàng thng mi (NHTM) là t chc tài chính trung gian ph bin nht
trong nn kinh t, các ngân hàng cung cp mt gói nhng dch v khác nhau. Là mt
trung gian tài chính, NHTM đóng mt vai trò huyt mch trong hu ht các nn kinh
t. Hiu qu hot đng ca các NHTM có th nh hng đn tng trng kinh t.
Bên cnh đó, vic v n hay phá sn ca các NHTM có th đn t kt qu ca khng
hong h thng.
Nn kinh t mà ngành ngân hàng hot đng có hiu qu thì có th chu đng
đc nhng cú shock và đóng góp cho s n đnh ca h thng tài chính tt hn
(Athanasoglou, Brissimis and Delis, 2005). Do đó, vic tìm hiu các yu t tác đng
đn t sut sinh li ca khu vc ngân hàng là rt cn thit. Vì vy tôi la chn đ tài
ắăCác yu t nhăhngăđn t sut sinh li ti các NHTMCP VităNamăẰălàm đ
tài nghiên cu.
2. Mcătiêuănghiênăcu:ă
Trong lun vn này, tác gi đa ra các mc tiêu nghiên cu nh sau:
(1) Tìm hiu c s lý lun v t sut sinh li (TSSL) ca NHTMCP, các yu t
tác đng đn t sut sinh li ca NHTMCP.
(2) Phân tích, đánh giá thc trng t sut sinh li ca h thng NH TMCP Vit
Nam trong khon thi gian t nm 2005 đn 2013.
(3) Kim đnh các nhân t tác đng đn t sut sinh li ti các NHTMCP Vit
Nam. Qua đó, đ xut các gii pháp đ làm gia tng t sut sinh li cho các
ngân hàng TMCP Vit Nam.
2

Hình 0.1 Quyătrìnhănghiênăcuăcaălunăvn Vnăđ nghiên cu
ánh giá
TSSL và xác đnh các nhân t nh hng đn
TSSL ca các Ngân hàng TMCP Vit Nam
Phngăphápănghiênăcu
Phngăphápăđnh tính

s đa ra cách tip cn phù hp cho h thng NHTM Vit Nam.
Phân tích thc trng và đánh giá TSSL ca NHTM Vit Nam da trên phân tích
đnh tính và phân tích đnh lng nh REM và FEM đ thy đc các yu t tác
đng đn TSSL ca NHTM Vit Nam.
 xut các gii pháp nhm nâng cao TSSL ca NHTM Vit Nam, nâng cao
tính cnh trang ca ngành NH trong nn kinh t hin nay ( góc đ vi mô). Hoàn
thin khung chính sách trong vic qun lý và điu hnh h thng NHTM Vit Nam (
góc đ v mô).
7. Ktăcuălunăvnă
Ngoài phn m đu, phn kt lun, mc lc, danh mc các ch vit tt, danh
mc các hình và bng, ph lc và tài liu tham kho, lun vn đc b cc theo 3
chng nh sau:
Chngă1: C s lý lun v các yu t nh hng đn TSSL ca NHTM.
Chngă2: Các yu t nh hng đn t sut sinh li ti các NHTMCP Vit Nam.
Chngă3:  xut các gii pháp nhm gia tng TSSL ca các NHTM Vit Nam.

5

CHNGă1:ăCăSăLụăLUNăVăCÁCăYUăTăNHăHNGăNă
TăSUTăSINHăLI CAăNGÂNăHÀNGăTHNGăMI
1.1 CăSăLụăLUNăVăTăSUTăSINHăLIăCAăNHTM
1.1.1ăKháiănim
T sut sinh li (TSSL) đo lng thu nhp ca công ty vi các nhân t khác to
ra li nhun nh tng tài sn, vn c phn.
T sut sinh li ca NHTM đo lng thu nhp ca NHTM vi các nhân t khác
to ra thu nhp nh tng tài sn, vn c phn ca NHTM. T sut sinh li ca
NHTM đc th hin qua các ch s nh t l thu nhp trên vn ch s hu (ROE)
và t l thu nhp trên tng tài sn (ROA). Bên cnh đó, ngoài h s ROA và ROE,
nhiu nhà nghiên cu còn s dng thêm mt s h s đc thù đ đo lng kh nng
sinh li nh t l thu nhp hot đng cn biên, chênh lch lãi sut bình quân, t l

tng tài sn bình quân.
Li nhun ròng
ROA (%) = * 100
Tng tài sn bình quân
ROA là t s đo lng ch yu v tính hiu qu qun lý, cho thy kh nng
trong quá trình chuyn tài sn ca ngân hàng thành thu nhp ròng, th hin kh nng
sinh li trên mi đng tài sn ca ngân hàng. (PGS. TS Trng Quang Thông, Qun
Tr Ngân Hàng Thng Mi, 2012,NXB Thng Kê Tp. H Chí Minh)
1.1.2.3 Mi quan h gia ROA và ROE
Li nhun ròng sau thu
ROE = * 100
VCSH sn bình quân

Li nhun ròng sau thu Tng tài sn bình quân
ROE = * * 100
Tng tài sn bình quân VCSH sn bình quân Tng tài sn bình quân
ROE = ROA*
VCSH sn bình quân
7

Mi quan h trên cho thy thu nhp ca mt ngân hàng rt nhy cm vi
phng thc tài tr tài sn. (S dng nhiu n hn hay nhiu vn ch s hu hn).
Mt ngân hàng có ROA thp vn có th đt ROE  mc cao nu nh s dng nhiu
n (bao gm c tin gi ca khách hàng) và s dng ti thiu vn ch s hu trong
quá trình tài tr tài sn. (PGS. TS Trng Quang Thông, Qun Tr Ngân Hàng
Thng Mi, 2012,NXB Thng Kê Tp. H Chí Minh)
1.2 CÁCăYUăTăTÁCăNGăNăTSSL CAăNHTM

Hot đng đu t đc đánh giá thông qua các ch tiêu nh: qui mô, tc đ tng
trng, t l d phòng gim giá chng khoán…
Trong điu kin hi nhp quc t, các yu t v bin đng chính tr, s thay đi
ca chính sách và lut pháp ca nc ngoài, s bin đng ca các đng tin quc
gia… s nh hng đn tình hình s dng tài sn  nc ngoài, mi tng quan gia
tài sn nc ngoài và tài sn ngoi t trong tng tài sn ca ngân hàng.
1.2.1.2 Mc đ an toàn vn ca NHTM
Kinh doanh ngân hàng gn lin vi nhiu ri ro nh phá sn, mt nim tin ca
khách hàng hay ri ro v suy thoái vn đ hn ch nhng ri ro trên thì ngân hàng
cn b sung vn ch s hu trong quá trình kinh doanh. Vn ch s hu là ch s
quan trng phn ánh mc đ an toàn vn ca ch s hu.
Vn ch s hu ca NHTM là toàn b ngun vn thuc s hu ca ch ngân
hàng, ca các thành viên trong đi tác liên doanh hoc các c đông trong ngân hàng,
kinh phí qun lý do các đn v trc thuc np lên…
Vn ch s hu bao gm hai b phn: Vn ca ch s hu ban đu và vn ca
ch s hu hình thành trong quá trình hot đng.
Vn ch s hu ban đu đi vi các NHTM chính là vn do ngân sách Nhà
nc cp khi mi thành lp (đi vi các NHTMNN), do c đông góp thông qua vic
mua c phn hoc c phiu (đi vi các NHTMCP) bao gm c phn thng và các
c phn u đãi. Mc vn này phi đm bo bng mc vn pháp đnh.
9

Vn ca ch s hu hình thành trong quá trình hot đng (Vn ch s hu b
sung) do c phn phát hành thêm hoc do ngân sách Nhà nc cp b sung trong quá
trình hot đng, do chuyn mt phn li nhun tích ly, các qu d tr, qu đu t,
b sung vn điu l, phát hành giy n dài hn…
Trên bng cân đi ca NHTM, vn ch s hu bao gm các khon mc c bn:
Vn điu l, li nhun cha phân phi và các qu. Trong đó, vn điu l là vn đc
ghi trong điu l ngân hàng, chim t trng ln nht trong ngun vn ch s hu và
có ý ngha rt quan trng trong hot đng kinh doanh ca các NHTM.

ch s hu thng đc tính toán theo quy c quc t.
Bo đm an toàn và phát trin vn là nguyên tc c bn và xuyên sut trong
hot đng kinh doanh ca NHTM.  đm bo an toàn cho phn tài sn có cha
đng ri ro, ngân hàng cn duy trì mt mc vn t có cn thit đc đo bng t l
vn an toàn ti thiu. Theo quy đnh ca hip c BASEL và theo quy đnh ti thông
t 13/2010/TT-NHNN, h s an toàn vn (vit tt là CAR: Capital Adequacy Ratio),
h s này đc xác đnh nh sau:
(1) T l an toàn vn ti thiu = Vn t có/ Tài sn “Có” ri ro
(2) T l an toàn vn hp nht = Vn t có hp nht/ Tài sn “Có” ri ro hp nht
Trong đó vn t có đc xác đnh bng vn cp 1 cng vn cp 2
Vn cp 1 là vn ch s hu ch bao gm: Vn t có (vn góp, vn cp), li
nhun không chia, thu nhp t công ty con, tài sn vô hình.
Vn cp 2 là vn đc s dng n đnh, bao gm: Các khon d phòng tn tht,
các khon n cho phép chuyn thành vn ch s hu, n th cp (n có tính cht dài
hn).
Theo Basel II thì CAR phi đt ti thiu là 8%; Theo thông t 13/2010/TT –
NHNN thì mc CAR quy đnh  mc ti thiu là 9%.
11

Vi nhng ý ngha quan trng đó có th nói mt ngân hàng có mc vn ch s
hu ln là yu t đm bo cho ngân hàng hot đng an toàn, đng thi th hin sc
mnh tài chính ca bn thân ngân hàng
1.2.1.3 Cht lng tài sn ca NHTM
ánh giá cht lng tài sn trong h thng NHTM tác gi đánh giá thông qua
hai tiêu chí d n cho vay trên tng tài sn và t l n xu.
1.2.1.3.1 D n cho vay trên tng tài sn
D n cho vay là khon ngân hàng cho khách hàng vay. D n cho vay trên
tng tài sn th hin khon cho vay chim bao nhiêu phn trm trên tng tài sn. Ch
tiêu này ln cho thy kh nng cho vay ca ngân hàng tt, tuy nhiên t sut này quá
ln có th dn đn kh nng thanh khon ca NHTM gim. Ch tiêu này đc xác

không thc hin đc ngha v thanh toán s dn đn tình trng thiu kh nng hay
mt tính thanh khon. Do đó, thanh khon không phi là mt s tin nào đó, cng
không phi là mt t l. Thay vào đó, nó th hin phm vi kh nng thc hin ngha
v thanh toán ca mt ngân hàng. Trái ngc vi nó là “thiu kh nng thanh
khon”, ngha là: ngân hàng thiu kh nng thc hin ngha v thanh toán khi đn
hn thanh toán. Theo ngha này thì thanh khon đi din cho yu t đnh tính v sc
mnh tài chính ca mt ngân hàng. (Duttweiler, 2008, trang 30).
Ch tiêu đ đánh giá kh nng thanh khon là t s gia tài sn thanh khon và
tng tài sn có.
1.2.1.5 Tin gi ca khách hàng
Tin gi ca khách hàng là tin mà các doanh nghip hoc cá nhân gi vào
ngân hàng thng mi nhm mc đích phc v các thanh toán không dùng tin mt,
hoc tích ly hng lãi. Chúng có th d dàng chuyn thành tin mt.
Mt ngân hàng thng mi khi đc cp phép thành lp phi có vn điu l
theo quy đnh. Tuy nhiên vn điu l ch đ tài tr cho tài sn c đnh nh tr s, vn
phòng, máy móc thit b cn thit cho hot đng . Nu không có tin gi ca khách
hàng thì ngân hàng thng mi không đ vn đ có th thc hin các hot đng kinh
13

doanh nh cp tín dng và các dch v ngân hàng khác nhm mang li li nhun cho
ngân hàng.
Do nhu cu và đng thái gi tin ca khách hàng rt đa dng và khác nhau nên
đ thu hút đc nhiu khách hàng gi tin, ngân hàng thng mi phi thit k và
phát trin thành nhiu loi sn phm tin gi khác nhau nh:
- Tin gi tài khon thanh toán
- Tin gi tài khon cá nhân
- Tin gi tài khon tit kim
1.2.1.6 C cu chi tiêu - thu nhp ca NHTM
1.2.1.6.1 T l thu nhp lãi cn biên (Net interest Margin NIM)
T l thu nhp lãi cn biên ròng (NIM): là mc chênh lch gia thu nhp lãi và

thông tin ca mt ngân hàng. Trc s phát trin mnh m ca khoa hc công ngh
và ng dng sâu rng ca nó vào cuc sng xã hi nh ngày nay, thì ngành ngân
hàng khó có th duy trì kh nng cnh tranh ca mình nu vn cung ng các dch v
truyn thng. Nng lc công ngh ca NH th hin kh nng trang b công ngh mi
gm thit b và con ngi, tính liên kt công ngh gia các NH và tính đc đáo v
công ngh ca mi ngân hàng.
Trình đ, cht lng ca ngi lao đng: Nhân t con ngi là yu t quyt
đnh quan trng đn s thành bi trong bt k hot đng nào ca các NHTM. Xã hi
càng phát trin thì càng đòi hi các NH càng phi cung cp nhiu dch v mi và có
cht lng. Chính điu này đòi hi cht lng ca ngun nhân lc cng phi đc
nâng cao đ đáp ng kp thi đi vi nhng thay đi ca th trng, xã hi. Vic s
dng nhân lc có đo đc ngh nghip, gii v chuyên môn s giúp cho NH to lp
đc nhng khách hàng trung thành, ngn nga đc nhng ri ro có th xy ra
trong các hot đng kinh doanh, đu t và đây cng là nhân t giúp các NH gim
thiu đc các chi phí hot đng. Tuy nhiên, trong quá trình phát trin ngun nhân
lc luôn phi chú trng vic gn phát trin nhân lc vi công ngh mi.