LI CAMăOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca tôi di s hng dn
ca TS. Thân Th Thu Thu. S liu thng kê là trung thc, ni dung và kt qu
nghiên cu ca lun vn này cha tng đc công b trong bt c công trình nào
cho ti thi đim hin nay. TP. HCM, ngày…tháng…nm 2014
Tác gi
Nguyn V Bo MC LC

TRANG BÌA PH
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC CÁC CH VIT TT
DANH MC BNG BIU

1.3. Các nhân t nhăhngăđn t sut sinh li tiăngơnăhƠngăthngămi 10
1.3.1 Các nhân t ni sinh 10
1.3.1.1 Quy mô tng tài sn (Total Assets – TA) 10
1.3.1.2 Vn ch s hu (Total Equity – TE) 11
1.3.1.3 D n cho vay (Total Loans – TL) 13
1.3.1.4 Ri ro tín dng (Credit Risk) 13
1.3.1.5 Thu nhp ngoài lãi (Non Interest Income – NII) 14
1.3.1.6 Tính thanh khon (Liquidity) 15
1.3.1.7 Cht lng tài sn (Assets Quality) 16
1.3.1.8 Nng lc qun tr chi phí (Cost Management) 17
1.3.2 Các nhân t v mô ca nn kinh t 17
1.3.2.1 Tng trng kinh t (Economic Growth) 18
1.3.2.2 Lm phát (Inflation) 19
1.4 Các nghiên cu v các nhân t nhăhngăđn t sut sinh li ti các ngân
hƠngăthngămi trên th gii 20
1.4.1 Nghiên cu ca Syfria (2012) 20
1.4.2 Nghiên cu ca Vincent Okoth Ongore và Gemechu Berhanu Kusa (2012)
20
1.4.3 Mt s bài nghiên cu khác 21
Kt lunăchngă1 22
CHNGă2:ăPHỂNă TệCHăCÁCă NHỂNă T NHă HNGăN T SUT
SINH LI TIăCÁCăNGỂNăHÀNGăTHNGăMI C PHN VIT NAM
23
2.1 Gii thiu các Ngân hàng Thngămi C phn Vit Nam 23
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin 23
2.1.2 Mng li hot đng 24

2.5.1 Nhân t quy mô tng tài sn 55
2.5.2 Nhân t vn ch s hu 55
2.5.3 Nhân t d phòng ri ro 57
2.5.4 Nhân t thu nhp ngoài lãi 57
2.5.5 Nhân t tính thanh khon 57
2.5.6 Nhân t nng lc qun tr chi phí 58
Kt lunăchngă2 58
CHNGă3:ăGIIăPHÁPăGIAăTNGăNHăHNG CA CÁC NHÂN T
TÍCH CCă N T SUT SINH LI TI CÁCă NGỂNăHÀNGă THNGă
MI C PHN VIT NAM 60
3.1ănhăhng hotăđng ca các Ngân hàng Thngămi C phn Vit Nam
60
3.2 Giiăphápăgiaătngănhăhng ca các nhân t tích ccăđn t sut sinh li
ti các Ngân hàng Thngămi C phn Vit Nam. 61
3.2.1 M rng quy mô tng tài sn 61
3.2.1.1 Tng d n vay 61
3.2.1.2 Tng đu t vào các loi giy t có giá 62
3.2.1.3 u t tài sn c đnh 62
3.2.2 Tng vn ch s hu 63
3.2.2.1 Phát hành c phiu và trái phiu có kh nng chuyn đi 63
3.2.2.2 Thu hút đi tác chin lc 63
3.2.2.3 Hp nht và sáp nhp các ngân hàng 64
3.2.2.4 Nâng cao hiu qu hot đng đ tng li nhun tích ly 65
3.2.3 Nâng cao kh nng qun tr thanh khon 65
3.2.3.1 Qun tr cân đi thanh khon tài sn Có – tài sn N 66

Ngân hàng Thng mi C phn An Bình
ACB
Ngân hàng Thng mi C phn Á Châu
BacABank
Ngân hàng Thng mi C phn Bc Á
BaoVietbank
Ngân hàng Thng mi C phn Bo Vit
BCTC
Báo cáo tài chính
BIDV
Ngân hàng Thng mi C phn u t và Phát trin Vit Nam
CIR
T l chi phí hot đng trên thu nhp hot đng (Cost to Income
Ratio)
DongAbank
Ngân hàng Thng mi C phn ông Á
Eximbank
Ngân hàng Thng mi C phn Xut Nhp khu Vit Nam
GDP
Tng sn phm quc ni (Gross Domestic Product)
GPbank
Ngân hàng Thng mi C phn Du khí Toàn Cu
HDbank
Ngân hàng Thng mi C phn Phát trin nhà Thành ph H
Chí Minh
INF
Lm phát (Inflation)
KienLongbank
Ngân hàng Thng mi C phn Kiên Long
LDR

Ngân hàng Thng Mi C phn Nhà nc
NHTMNN
Ngân hàng thng mi nhà nc
NII
Thu nhp ngoài lãi (Non Interest Income)
NIM
T l lãi cn biên (Net Interest Margin)
NPL
N xu (Non Performing Loan)
OCB
Ngân hàng Thng mi C phn Phng ông
OJB
Ngân hàng Thng mi C phn i Dng
PG Bank
Ngân hàng Thng mi C phn Xng du Petrolimex
PVcombank
Ngân hàng Thng mi C phn i Chúng Vit Nam
ROA
T sut sinh li trên tng tài sn (Return On Assets)
ROE
T sut sinh li trên vn ch s hu (Return On Equity)
Sacombank
Ngân hàng Thng mi C phn Sài Gòn Thng Tín
Saigonbank
Ngân hàng Thng mi C phn Sài Gòn Công Thng
SCB
Ngân hàng Thng mi C phn Sài Gòn
SeAbank
Ngân hàng Thng mi C phn ông Nam Á
SHB

Vietcombank
Ngân hàng Thng mi C phn Ngoi Thng Vit Nam
Vietinbank
Ngân hàng Thng mi C phn Công Thng Vit Nam
VNCB
Ngân hàng Thng mi C phn Xây dng Vit Nam
VPbank
Ngân hàng Thng mi C phn Vit Nam Thnh Vng
VPBS
Công ty trách nhim hu hn Chng khoán Ngân hàng Thng
mi C phn Vit Nam Thnh Vng
DANH MC BNG BIU

Bng 2.1: Li nhun sau thu ca các NHTMCP Vit Nam giai đon 2008 - 2013
25
Bng 2.2: ROE ti các NHTMCP Vit Nam giai đon 2008 - 2013 27
Bng 2.3: ROA ti các NHTMCP Vit Nam giai đon 2008 - 2013 29
Bng 2.4: Quy mô tng tài sn ti các NHTMCP Vit Nam giai đon 2008 - 2013
31
Bng 2.5: Vn ch s hu ti các NHTMCP Vit Nam giai đon 2008 - 2013 32
Bng 2.6: D n cho vay ti các NHTMCP Vit Nam giai đon 2008 - 2013 33
Bng 2.7: T l trích lp d phòng ri ro trên tng d n ti các NHTMCP Vit
Nam giai đon 2008 - 2013 35
Bng 2.8: Thu nhp ngoài lãi ti các NHTMCP Vit Nam giai đon 2008 - 2013 36 DANH MC BIUă

Biu đ 2.1: Ch s GDP ti Vit Nam giai đon 2008 - 2013 41
Biu đ 2.2: Ch s lm phát ti Vit Nam giai đon 2008 - 2013 4
1

LI M U
1. LỦădoăchnăđătƠi
H thng ngân hàng có th đc xem là ngun mch máu ca c nn kinh t,
là kênh phân phi ngun lc tài chính t khu vc tit kim sang khu vc đu t, h
tr cho hot đng ca hu ht các doanh nghip trong nn kinh t. Mt s bt n
trong tình hình hot đng ca ngân hàng cng s gây ra nhng hu qu không lng
đi vi nn kinh t.
Trong thi gian va qua, h thng ngân hàng ca Vit Nam đư bc l nhiu
đim yu khi tình hình lưi sut tng cao, cht lng tài sn kém, khó khn v thanh
khon, li nhun thp, n xu tng cao…cùng vi nhng yu kém ca nn kinh t
v mô khi lưi sut và lm phát tng cao khin cho tình hình nn kinh t tr nên m
đm hn bao gi ht. Sau mt thi gian phát trin mnh m, nhng khim khuyt
ca ngành ngân hàng càng bc l rõ nét khi mà t sut sinh li ti các ngân hàng st
gim mnh trong nm 2011 và 2012.
Trc tình hình cp bách trên, Chính ph và NHNN đư thc hin nhiu bin
pháp nhm n đnh nn kinh t và thc hin tái cu trúc toàn b h thng ngân
hàng, theo đó, các ngân hàng có tình hình tài chính không tt, kh nng cnh tranh

đng): DongAbank, HDbank, Southernbank, VIB, ABbank, OJB và LPB.
 7 ngân hàng có quy mô nh (tng tài sn < 50.000 t đng): OCB,
Saigonbank, PGbank, VietAbank, Navibank, NamAbank và MDB.
12 NHTMCP còn li bao gm: SCB, PVcombank, TPB, SeAbank, MHB,
GPbank, BaoVietbank, Vietbank, KienLongbank, Vietcapitalbank, VNCB,
BacAbank không nghiên cu do không thu thp đ d liu giai đon 2008 - 2013.
4. Phngăphápănghiênăcu
Phng pháp nghiên cu đnh tính: thu thp, tng hp, phân tích t sut sinh
li ti mt s NHTMCP Vit Nam vi ngun d liu t Báo cáo tài chính ca 25
NHTMCP Vit Nam.
Phng pháp nghiên cu đnh lng: đ xác đnh các nhân t nh hng đn
t sut sinh li ti mt s ngân hàng, s dng d liu bng (dated panel data) trong
giai đon 2008 - 2013.  phân tích d liu bng, s dng mô hình tác đng c đnh
FEM và mô hình tác đng ngu nhiên REM. Sau đó, dùng kim đnh Hausman đ
3

xác đnh mô hình phù hp vi nghiên cu. S dng phn mm Eview 8.0 đ h tr
x lý s liu.
5. CơuăhiăvƠăgiăthuytănghiênăcu
Câu hi nghiên cu: Nhng nhân t nào nh hng đn t sut sinh li ti
mt s Ngân hàng Thng mi C phn Vit Nam.
Gi thuyt nghiên cu:
Nhân t
Gi thuyt
Quy mô tng tài sn
+
Vn ch s hu

CHNG 1: TNG QUAN V CÁC NHÂN T NH
HNGă N T SUT SINH LI TI NGÂN HÀNG
THNGăMI
1.1 Các hotăđng kinh doanh sinh li ti ngân hàng thngămi
1.1.1 Hotăđngăhuyăđng vn
Huy đng vn là hình thc các ngân hàng thu hút ngun vn nhàn ri t các
cá nhân hay t chc đ phc v cho hot đng kinh doanh vi nguyên tc hoàn tr
c gc và lãi vào thi đim đáo hn.
Các NHTM đc huy đng vn di các hình thc nhn tin gi ca các t chc và
cá nhân, phát hành chng ch tin gi, trái phiu và giy t có giá…
Vi hot đng huy đng vn, các NHTM th hin vai trò trung gian tài chính, tp
trung các ngun vn nhàn ri trong xã hi phân phi ngun lc này đn khu vc sn
xut kinh doanh, giúp cho dòng chy ca vn đc luân chuyn tt trong nn kinh
t. Ngun vn huy đng chính là ngun vn ch yu s dng trong hot đng kinh
doanh, chim t trng rt ln trong ngun vn kinh doanh ca các NHTM.
Sau khi huy đng vn, các ngân hàng s dùng ngun vn này đ cho vay và đu t,
phn chênh lch to ra gia lãi sut cho vay và lãi sut huy đng và các chi phí phát
sinh chính là li nhun ca ngân hàng.
1.1.2 Hotăđng cp tín dng
NHTM đc cp tín dng cho các t chc, cá nhân di các hình thc cho
vay, bo lãnh, chit khu, cho thuê tài chính, bao thanh toán…trong đó, hot đng
cho vay chim t trng cao nht trong hot đng cp tín dng ca các ngân hàng.
1.1.2.1 Hotăđng cho vay
Hot đng cho vay là hot đng tip theo ca hot đng huy đng vn, hoàn
thành chu trình phân phi ngun vn t ni tha đn ni thiu vn. Nh vào ngun
vn vay các t chc và cá nhân có th tho mãn nhu cu v vn, phc v cho hot
đng tiêu dùng hoc sn xut kinh doanh…
Hot đng cho vay v c bn có th chia làm hai hình thc ngn hn và trung dài
5


mnh giá.
1.1.2.4 Hotăđng cho thuê tài chính
6

Cho thuê tài chính là hot đng tín dng trung và dài hn thông qua vic cho
thuê máy móc thit b, phng tin vn chuyn và các đng sn khác trên c s hp
đng cho thuê gia bên cho thuê là các t chc tín dng phi ngân hàng và bên thuê
là khách hàng.
Bên cho thuê cam kt mua máy móc thit b, phng tin vn chuyn và các đng
sn khác theo yêu cu ca bên thuê và nm quyn s hu đi vi các tài sn thuê
trong sut quá trình thuê.
Bên thuê đc s dng tài sn thuê, thanh toán tin thuê trong sut thi hn thuê đư
đc hai bên tho thun và không đc hy b hp đng thuê trc thi hn. Khi
kt thúc thi hn thuê, bên thuê đc chuyn quyn s hu, mua li hoc tip tc
thuê li tài sn đó theo các điu kin đư đc hai bên tho thun.
1.1.2.5 Hotăđng bao thanh toán
Hot đng bao thanh toán là mt hình thc cp tín dng ca ngân hàng cho
bên bán hàng thông qua vic mua li các khon phi thu phát sinh t vic mua, bán
hàng hoá đư đc hai bên bán hàng và bên mua hàng tho thun trong hp đng
mua bán hàng hoá.
Thông qua nghip v bao thanh toán, ngân hàng thu đc các loi phí và l
phí, cung cp các dch v kèm theo góp phn gia tng doanh thu và li nhun. ng
thi, thông qua vic qun lý các khon phi thu, các ngân hàng có th kim soát
ngun thu hi n, gim thiu ri ro trong hot đng cp tín dng.
1.1.3 Hotăđng thanh toán và ngân qu
i vi hot đng thanh toán các NHTM thc hin thông qua vic qun lý
tài khon ca khách hàng m ti ngân hàng. Hot đng này bao gm các dch v

đy đ vì không phn ánh đc t l thu nhp đt đc trên cùng 1 đn v đu t
nh tài sn, vn ch s hu… đánh giá chính xác hn ngi ta s dng t sut
sinh li.
T sut sinh li là mt t s tài chính phn ánh kh nng sinh li ca mt
ngân hàng. T sut sinh li càng cao thì ngân hàng hot đng càng có lưi, ngc li,
t sut sinh li càng âm thì ngân hàng càng thua l trong hot đng kinh doanh.
1.2.2 Các t s phn ánh t sut sinh li
1.2.2.1 T sut sinh li trên vn ch s hu (Return On Equity - ROE)

8

ROE =
Li nhun sau thu
(1.1)
Vn ch s hu
T sut sinh li trên vn ch s hu cho bit li nhun thu đc t mt đn
v vn đu t, đo lng hiu qu đu t vn ca các c đông ngân hàng. Ch tiêu
này đc dùng mt cách rng rãi và ph bin đ đánh giá hiu qu s dng vn ch
s hu. Mt cách chi tit hn, ROE là ch tiêu đ phn nh chính xác mt đng vn
ch s hu b ra s đem li bao nhiêu đng li nhun.
ROE càng cao cho thy ngân hàng càng s dng hiu qu đng vn ca ch s hu
và cho thy ngân hàng đư cân đi mt cách hài hòa gia vn c đông vi vn huy
đng đ khai thác li th cnh tranh trong quá trình huy đng vn cng nh m
rng quy mô hot đng.
ROE thp cho thy ngân hàng hot đng kém hiu qu, ngoài ra ROE thp còn gây
nh hng đn kh nng m rng hot đng kinh doanh khi không có c hi tích
lu đ gia tng ngun vn trong khi các quy đnh pháp lý đu ràng buc vic gia

(1.3)
Tng tài sn có sinh li bình quân
T l thu nhp lãi cn biên đo lng mc chênh lch gia thu nhp t lãi và
chi phí tr lãi mà ngân hàng có th đt đc thông qua kim soát cht ch tài sn
sinh li và theo đui các ngun vn có chi phí thp nht. T l này càng cao thì
càng tt cho hot đng kinh doanh ca ngân hàng vì lúc này ngân hàng thu lãi nhiu
hn chi tr lãi. Nu t l này thp chng t tài sn sinh li ca ngân hàng có mc
sinh li không cao và/hoc ngân hàng đư huy đng ngun vn vi lãi sut cao nên
mc chênh lch ngày càng thp
1.3 Các nghiên cu v các nhân t nhăhngăđn t sut sinh li ti các ngân
hàng thngămi trên th gii
1.3.1 Nghiên cu ca Syfria (2012)
Syfria (2012) đư tin hành nghiên cu các nhân t nh hng đn kh nng
sinh li ca các ngân hàng ti Indonesia trong giai đon t 2002 đn 2012 vi 250
bin quan sát, s dng d liu bng vi mô hình hi quy tác đng c đnh FEM.
Kt qu ca bài nghiên cu rút ra rng ROA có mi tng quan đi vi d n, tng
vn ch s hu, t l lm phát và hiu qu hot đng. Mc dù các bin khác nh
quy mô ngân hàng và ri ro tín dng cng có tác đng lên t sut sinh li, nhng tác
đng trái vi gi thuyt nghiên cu. Các bin tng trng kinh t và thu nhp ngoài
lưi có tác đng tích cc lên t sut sinh li trên tng tài sn nhng các bin này
không có ý ngha thng kê đi vi kh nng sinh li trên tng tài sn ca các ngân
hàng.
10

1.3.2 Nghiên cu ca Vincent Okoth Ongore và Gemechu Berhanu Kusa
(2012)
Vincent Okoth Ongore và Gemechu Berhanu Kusa (2012) đư tin hành

các nhân t bên trong có nh hng rt ln đi vi li nhun ca ngân hàng trong
khi các nhân t bên ngoài cng có tác đng đáng k.
Deger Alper và Adem Anbar (2011) cng đư tin hành nghiên cu các nhân
t nh hng đn li nhun ca 10 NHTM ti Th Nh K t nm 2002 đn 2010
vi 90 quan sát. Bài nghiên cu s dng mô hình hi quy tác đng c đnh FEM.
Kt qu nghiên cu cho thy quy mô tài sn có tác đng tích cc đn ROA và ROE
ca ngân hàng, ngha là ngân hàng có quy mô càng ln càng d đt đc t sut
sinh li cao hn. T l d n trên tng tài sn và n cn theo dõi/tng d n có tác
đng ngc chiu đn t sut sinh li trên tng tài sn. iu này có ngha là danh
mc tín dng cùng cht lng tài sn kém s làm gim ROA ca ngân hàng. Nghiên
cu cng ch ra rng có mi quan h ngc chiu gia d n cho vay vi ROA
trong khi thu nhp ngoài lãi li có tác đng mnh đn ROA, điu này cho thy rng,
các ngân hàng đa dng hoá hot đng kinh doanh có xu hng thu đc nhiu li
nhun hn. Nhân t lãi sut thc là nhân t v mô duy nht tác đng đn ROE trong
nghiên cu ca tác gi.
1.4. Các nhân t nhăhngăđn t sut sinh li ti ngân hàng thngămi
1.4.1 Các nhân t ni sinh
1.4.1.1 QuyămôătngătƠiăsn (Total Assets ậ TA)
Trong bài nghiên cu các nhân t tác đng đn li nhun ca ngân hàng ti
Pakistan, Gul, Irshad và Zaman (2011) đư tìm ra mi quan h đng bin gia t sut
sinh li và quy mô tài sn ca các ngân hàng. Alper và Anbar (2011) cng đư cho ra
mt kt qu nghiên cu tng t khi chng minh đc rng quy mô tng tài sn có
tác đng cùng chiu đn ROA và ROE. Tuy nhiên, Syafri (2012) sau khi nghiên cu
các ngân hàng ti Indonesia đư đa ra kt lun rng mc dù quy mô tng tài sn có
tác đng lên t sut sinh li, nhng tác đng trái vi gi thuyt nghiên cu, ngha là
quy mô tng tài sn càng ln thì t sut sinh li càng nh.
Da vào cu trúc tài sn ca ngân hàng, quy mô tài sn tp trung  các khon
mc sau:
12


Nu ngân hàng có tng tài sn càng ln thì càng có kh nng m rng quy
mô cho vay bi vì ngân hàng là doanh nghip đi vay đ cho vay. Mt khác, mt
13

ngân hàng ln s có kh nng tn dng các ngun lc kinh t cng nh to đc uy
tín, thu hút khách hàng đn giao dch, t đó, gia tng s lng giao dch, to ngun
thu ln không ch t khách hàng cho vay mà còn t c ngun thu dch v…Chính vì
vy, quy mô tng tài sn ca NHTM là ch tiêu tng hp th hin kh nng bn
vng v tài chính và nng lc qun lý ca mt t chc tín dng.
 đo lng nhân t quy mô tng tài sn, đ tài s dng lograrit tng tài sn
nh bài nghiên cu ca Gul, Irshad và Zaman (2011); Alper và Anbar (2011) và
Syafri (2012).
Log TA = Log (Tng tài sn) (1.4)
1.4.1.2 Vn ch s hu (Total Equity ậ TE)
Theo kt qu nghiên cu ca Syafri (2012); Vincent Okoth Ongore và
Gemechu Berhanu Kusa (2013), Houcem Smaoui (2011) và Gul, Irshad và Zaman
(2011) đu cho ra mt kt qu nghiên cu là vn ch s hu có tác đng tích cc
đn t sut sinh li. Tuy nhiên Alper và Anbar (2011) li ch ra rng vn ch s hu
không có tác đng đn t sut sinh li đi vi c ROE và ROA.
Vn ch s hu là ngun vn thuc v chính ngân hàng do các c đông sáng
lp góp vn đ to lp ngân hàng và đc gia tng trong quá trình hot đng ca
ngân hàng thông qua vic các c đông góp thêm vn và ngun li nhun trong quá
trình hot đng kinh doanh to ra.
Vn ch s hu ch chim t trng khá nh trong tng ngun vn ca ngân hàng
nhng li đóng vai trò vô cùng quan trng. Th nht, vn ch s hu là tm đm
giúp chng li ri ro phá sn ca ngân hàng. ây là ngun bù đp trong tình trng
xu nht khi ngân hàng b mt vn trong quá trình kinh doanh, đm bo cho ngân