BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăT TP. HăCHÍ MINH
OÀNăTHăBOăCHỂU
PHỂNăTệCHăCÁCăYUăTăNHăHNGă
KHăNNGăTRăNăVAYăCAăKHÁCHă
HÀNGăCÁăNHỂNăTIăNGỂNăHÀNGă
THNGăMIăCăPHNăÁăCHỂU
LUN VN THC S KINH T Tp. H Chí Minh, Nm 2014
BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăT TP. HăCHÍ MINH
OÀNăTHăBOăCHỂU
PHỂNăTệCHăCÁCăYUăTăNHăHNGă
KHăNNGăTRăNăVAYăCAăKHÁCHă
HÀNGăCÁăNHỂNăTIăNGỂNăHÀNGă
THNGăMIăCăPHNăÁăCHỂU
Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng
Mư s : 60340201
CHNGă1:ăTNGăQUANăVăCÁCăYUăTăNHăHNGăNăKHăNNGă
TRăNăVAYăCAăKHÁCHăHÀNGăCÁăNHỂNăTIăNGỂNăHÀNGăTHNGăMI
4
1.1 TngăquanăhotăđngăchoăvayăcaăngơnăhƠngăthngămi 4
1.1.1 Kháiănimăchoăvay,ăchoăvayăkháchăhƠngăcáănhơn 4
1.1.2 PhơnăloiăchoăvayătiăngơnăhƠngăthngămi 4
1.1.3 căđimăcaăchoăvayăkháchăhƠngăcáănhơn 6
1.1.4 Các phngăthcăchoăvayăkháchăhƠngăcáănhơn 9
1.1.5 Riăroătrongăchoăvay 9
1.2 Cácăyuătănhăhng đnăkhănngătrănăvayăcaăkháchăhƠngăcáănhơn 11
1.2.1 Kháiănimăkhănngătrănăvay 11
1.2.2 CácăyuătănhăhngăđnăkhănngătrănăvayăcaăkháchăhƠngăcáănhơn
12
1.3 Cácănghiênăcuăthcănghimăvăcácăyuătănhăhngăđnăkhănngătrănă
vayăcaăkháchăhƠngăcáănhơn 14
1.4 Cácămôăhìnhănghiênăcu 16
1.4.1 Môăhìnhăđnhătínhăậ Mô hình 5C 16
1.4.2 Mô hình KMV 17
1.4.3 Mô hình Logit 19
1.4.4 ăxutăămôăhìnhănghiênăcuătiăNgơnăhƠngăThngămiăcăphnăÁă
Châu 22
KTăLUNăCHNG 1 24
CHNGă2:ăPHỂNăTệCHăCÁCăYUăTăNHăHNGăNăKHăNNGăTRă
NăVAYăCAăKHÁCHăHÀNGăCÁăNHỂNăTIăNGỂNăHÀNGăTHNGăMIăCă
PHNăÁăCHỂU 25
2.1 GiiăthiuăkháiăquátăvăNgơnăhƠngăThngămiăcăphnăÁăChơu 25
2.1.1ăQuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătrin 25
2.1.2ăTìnhăhìnhătƠiăchínhăvƠăktăquăhotăđngăkinhădoanhăcaăNgơnăhƠngă
ThngămiăcăphnăÁăChơu 27
2.2 ThcătrngăchoăvayăKháchăhƠngăcáănhơnătiăNgơnăhƠngăThngămi căphnă
3.4.2 iăviăChínhăph 80
KTăLUNăCHNG 3 81
KTăLUN 82
TÀIăLIUăTHAMăKHO
PHăLCă1
PHăLCă2
PHăLCă3
PHăLCă4
PHăLCă5
PHăLCă6
PHăLCă7
DANHăMCăTăVITăTT
ACB : Ngân hàng Thng mi c phn Á Châu
BCTC : Báo cáo tài chính
CSTD : Chính sách tín dng
KH : Khách hàng
KHCN : Khách hàng cá nhân
KHDN : Khách hàng doanh nghip
NHNN : Ngân hàng nhà nc
NQH : N quá hn
NVTD : Nhân viên tín dng
RRTD : Ri ro tín dng
SXKD : Sn xut kinh doanh
TCTD : T chc tín dng
TMCP : Thng mi c phn
TSB : Tài sn đm bo
DANHăMCăBNGăBIU
S bng
Tên bng
Bng 2.9
Tình hình khách hàng n quá hn ca ACB t nm 2009
đn nm 2013
40
Bng 2.10
Kt qu chy mô hình Logit vi 14 bin đc lp
62
Bng 2.11
Kt qu chy mô hình Logit vi 6 bin đc lp
63
Bng 2.12
Kim đnh kt qu đ chính xác ca mô hình Logit
67
DANHăMCăHÌNHăV
S hình v
Tên hình v
S trang
Hình 2.1
Doanh s cho vay và doanh s thu n vay ca Ngân hàng
TMCP Á Châu qua các nm
36
Hình 2.2
Biu đ th hin đ tui
49
Hình 2.3
Biu đ th hin gii tính
50
Hình 2.14
Biu đ th hin thi gian vay
60
Hình 2.15
Biu đ th hin t l vay
61
1 LIăMăU
1. TínhăcnăthităcaăđătƠi
i vi mt ngân hàng thng mi, hot đng cho vay là hot đng truyn
thng và quan trng nht ca các NHTM. Trong các hot đng nghip v ngân hàng
nói chung và nghip v ngân hàng đi vi khách hàng cá nhân nói riêng, hot đng
cho vay luôn nhn đc s chú Ủ quan tâm đc bit ca các nhà qun tr NHTM. S
d nh vy vì hot đng cho vay luôn là hot đng mang li ngun thu nhp ln
nht cho NHTM và đng thi cng là hot đng gánh chu nhiu ri ro tim n
nht. Trong thi gian gn đây, n xu là mt vn đ đáng quan tâm ca ngành tài
chính nói riêng và toàn nn kinh t nói chung. N xu đang mc cao, và chm
đc gii quyt ngày càng tr thành gánh nng cho ngân hàng (mt kh nng thanh
khon và gim li nhun…), nn kinh t (hàng hóa chm tiêu th, trì tr, dn dn
gây tê lit nn kinh t và nguy c bt n v mô cao). Nguyên nhân dn đn tình
trng đó bt ngun t kh nng tr n vay ca khách hàng. Có nhiu yu t nh
hng đn kh nng tr n vay ca khách hàng nh lưi sut, mc đích s dng vn
vay, thu nhp sau khi vay, tui ngi đi vay, ngành ngh ca ngi đi vay, trình đ
hc vn… , mc đ nh hng ca chúng cng khác nhau. Nhm phát trin hot
đng tín dng trong ngân hàng đng thi hn ch nhng ri ro phát sinh t n xu,
chúng ta cn nm đc các nguyên nhân ch yu dn đn vic không tr đc n
vay ca khách hàng. ó chính là lỦ do đ tôi tin hành nghiên cu “Phơnătíchăcácă
yuătănhăhngăđnăkhănngătrănăvayăcaăkháchăhƠngăcáănhơnătiăNgơnă
hoc đ th đ đánh giá và so sánh. Phân tích da trên nhng thông tin, d liu đư
thng kê.
Phngăphápăđnhălng: Áp dng mô hình Logit, phân tích các yu t v
khon vay và các yu t v khách hàng nh hng đn kh nng tr n vay ca
khách hàng cá nhân ti Ngân hàng Thng mi c phn Á Châu vi 500 mu d
liu đc chn ngu nhiên t d liu khách hàng tín dng cá nhân ca Ngân hàng
3
Thng mi c phn Á Châu, t đó rút ra nhng gii pháp nâng cao vic nhn din
kh nng tr n vay ca khách hàng cá nhân ti ngân hàng Á Châu
5. Ktăcuăcaălunăvn:
Ngoài phn m đu và kt lun, kt cu ca lun vn gm 3 chng:
Chng 1: Tng quan v các yu t nh hng đn kh nng tr n vay ca
khách hàng cá nhân ti Ngân hàng Thng mi
Chng 2: Phân tích các yu t nh hng đn kh nng tr n vay ca
khách hàng cá nhân ti Ngân hàng Thng mi c phn Á Châu
Chng 3: Gii pháp tng cng nhn din kh nng tr n vay ca khách
hàng cá nhân ti Ngân hàng Thng mi c phn Á Châu
4
CHNGă 1:ă TNGă QUANă Vă CÁCă YUă Tă NHă HNGă Nă KHă
NNGăTRăNăVAYăCAăKHÁCHăHÀNGăCÁăNHỂNăTIăNGỂNăHÀNGă
THNGăMI
1.1 TngăquanăhotăđngăchoăvayăcaăngơnăhƠngăthngămiă
1.1.1 Kháiănimăchoăvay, cho vay khách hàng cá nhân
Cho vay là mt hình thc cp tín dng, theo đó ngân hàng chuyn giao cho
khách hàng mt khon tin đ s dng cho mc đích và thi gian nht đnh theo
tha thun vi nguyên tc có hoàn tr c n gc và lưi (Trm Th Xuân Hng và
Hoàng Th Minh Ngc, 2012).
là các cá nhân, h gia đình, t hp tác.
1.1.2.4 Phânăloiătheoăphngăthcăchoăvay
Cho vay tng ln: Là phng thc cho vay mà mi ln vay vn khách
hàng và ngân hàng phi thc hin tt c các th tc cho vay vn cn thit và kỦ mt
hp đng tín dng.ây là hình thc tng đi ph bin ca ngân hàng đi vi
khách hàng không có nhu cu thng xuyên, ch yu phc v nhu cu thi v,, hay
m rng sn xut kinh doanh.
Cho vay theo hn mc: Là phng thc cho vay mà ngân hàng và khách
hàng xác đnh và tha thun mt hn mc tín dng trong mt khong thi gian nht
đnh. ây là hình thc cho vay thun tin cho khách hàng vay mn thng xuyên,
vn vay tham gia thng xuyên vào quá trình sn xut kinh doanh.
Cho vay theo d án đu t: Là phng thc cho vay đ thc hin các d
án đu t phát trin sn xut, kinh doanh, dch v và các d án đu t phc v đi
sng.
Cho vay hp vn: Là phng thc cho vay mà trong đó nhiu ngân hàng
cùng cho vay đi vi mt nhu cu vn ca mt khách hàng, Trong cho vay hp vn
phi có mt ngân hàng làm đu mi dàn xp, phi hp vi các ngân hàng khác đ
cùng thc hin.
6
Cho vay tr góp: Là phng thc cho vay mà khi khách hàng vay vn,
ngân hàng và khách hàng xác đnh và tha thun s lưi vn vay phi tr cng vi s
n gc đc chia ra đ tr n theo nhiu k hn trong thi hn cho vay
Cho vay theo hn mc tín dng d phòng: Là phng thc cho vay mà
ngân hàng cam kt đm bo sn sàng cho khách hàng vay vn trong phm vi hn
mc tín dng nht đnh. Ngân hàng và khách hàng tha thun thi hn hiu lc ca
hn mc tín dng d phòng, mc phí tr cho hn mc tín dng d phòng.
Cho vay thông qua nghip v phát hàng và s dng th tín dng: Ngân
hàng chp nhn cho khách hàng đc s dng vn vay trong phm vi hn mc tín
dng đ thanh toán tin mua hàng hóa, dch v và rút tin mt ti máy rút tin t
do giá tr hàng hóa, dch v tiêu dùng mc va phi. Mt khác, đa s các khách
hàng vay vn đư có s tích ly t trc đi vi các tài sn có giá tr ln, h ch tìm
đn ngân hàng vi mc đích h tr cho hot đng tiêu dùng cá nhân. Tuy quy mô
khon vay này là nh nhng tng quy mô cho vay ca ngân hàng li rt ln, do s
lng khách hàng có nhu cu vay vn tín dng cá nhân ln.
Lưi sut cho vay ca các khon vay KHCN thng cao hn các khon vay
khác ca NHTM. Nguyên nhân là do các chi phí ca cho vay KHCN ln, các khon
vay ca KHCN có mc đ ri ro cao. Các khon tín dng cá nhân có mc lưi sut
cho vay cha linh hot. Khách hàng cá nhân thng ít “nhy cm” vi lưi sut, h
thng ch quan tâm đn khon tin phi tr hàng tháng hn là mc lưi sut ghi
trong hp đng. Do đó, khác vi hu ht các khon cho vay kinh doanh lưi sut
đc điu chnh theo th trng, lưi sut tín dng cá nhân thng đc n đnh ti
mt mc nht đnh. i vi các khon cho vay ngn hn, lưi sut đc n đnh ngay
t đu và không thay đi cho đn ht thi hn vay. i vi nhng khon vay trung
và dài hn, lưi sut cho vay thng đc điu chnh mi nm mt ln da trên c s
lưi sut huy đng, cng vi mt biên đ nht đnh tùy theo tng ngân hàng.
Cho vay KHCN thng có chi phí ln nht trong danh mc tín dng ca
ngân hàng. Bi quy mô ca mi khon vay thng nh thm chí không đáng k
song s lng các khon vay li rt ln. Hn na, vic cp nht các thông tin cá
nhân khó có th đy đ và chính xác. Do vy, ngân hàng phi thc hin rt nhiu
8
bc trong quá trình cho vay t lúc tip nhn h s, thm đnh khách hàng, gii
ngân cho đn lúc thu hi n.
Ri ro trong cho vay KHCN: Các khon cho vay KHCN thng có nhiu
ri ro nht đi vi ngân hàng. i vi các khon cho vay kinh doanh, ngân hàng và
khách hàng thng có s tha thun áp dng mc lưi sut th ni, tc là lưi sut
đc điu chnh theo tng k hn nht đnh trong sut thi hn cho vay. Vì vy,
nguy c ri ro v lưi sut đi vi cho vay kinh doanh s thp hn so vi cho vay cá
nhân. cho vay khách hàng cá nhân d gp ri ro đo đc. Kh nng hoàn tr vn
Cho vay d án đu t: là vic cho khách hàng vay vn đ thc hin các d
án đu t phát trin sn xut, kinh doanh, dch v và các d án đu t phc v đi
sng.
Cho vay tiêu dùng: là loi hình cho vay nhm đáp ng nhu cu sinh hot,
tiêu dùng ca khách hàng
Cho vay theo hn mc thu chi: là hình thc cp tín dng cho khách hàng
trong đó ngân hàng chp thun cho khách hàng chi vt s d có trên tài khon tin
gi thanh toán ti ngân hàng trong mt gii hn nht đnh, gii hn này đc gi là
hn mc tín dng thu chi.
Cho vay thông qua nghip v phát sinh cho vay thông qua nghip v phát
hành và s dng th tín dng: Ngân hàng chp thun cho khách hàng đc s dng
s vn vay trong phm vi hn mc tín dng đ thanh toán tin mua hàng hóa, dch
v và rút tin mt ti máy rút tin t đng hoc đim ng tin mt là đi lỦ ca ngân
hàng.
1.1.5 Riăroătrongăchoăvayă
Ri ro trong cho vay khách hàng cá nhân là ri ro tht thoát tài sn có th phát
sinh khi khách hàng không th thc hin mt ngha v tài chính hoc ngha v theo
hp đng đi vi mt ngân hàng, bao gm c vic không thc hin thanh toán n
cho dù đy là n gc hay n lưi khi khon vay đn hn. Hiu mt cách khác đó là
ri ro không thu hi đc n khi đn hn do ngi vay đư không thc hin đúng
cam kt vay vn theo hp đng tín dng, không tuân th theo nguyên tc hoàn tr
10
tin khi đáo hn. ây là loi ri ro gn lin vi hot đng cp tín dng ca ngân
hàng.
Theo Trn Huy Hoàng (2011) có th thy rng ri ro tín dng có 2 cp đ:
Khách hàng tr n không đúng hn
Khách hàng không tr đc n cho ngân hàng
Quan đim v ri ro và các loi ri ro trong cho vay ca NHTM:
Hot đng tín dng thit lp mi quan h gia hai ch th là Ngân hàng và
hàng có th xem xét đ xóa n cho khách hàng.
1.2 CácăyuătănhăhngăđnăkhănngătrănăvayăcaăkháchăhƠngăcáănhơn
1.2.1 Kháiănimăkhănngătrănăvay
Hin ti cha có khái nim thng nht v kh nng tr n vay ca khách hàng
mà ch tp trung vào biu hin ca khách hàng đc đánh giá là không có kh nng
tr n vay, nh vy có th hiu là ngoài nhng khách hàng không có kh nng tr
n vay thì nhng khách hàng còn li có kh nng tr n vay.
Trong tài liu ca Basel Committee on Banking Supervision – 2006, y ban
Basel cng đnh ngha khách hàng “default – không có kh nng tr n” là nhng
khách hàng thuc mt trong nhng du hiu hoc tt c du hiu sau:
Khách hàng không có kh nng thc hin ngha v thanh toán đy đ khi đn
hn mà cha tính đn vic ngân hàng bán tài sn (nu có) đ hoàn tr.
Khách hàng có các khon n xu có thi gian quá hn trên 90 ngày.
Ti Vit Nam ch có quy đnh v n xu là n đc các TCTD đánh giá là
không có kh nng tra n. C th theo Quyt đnh 493/2005/Q-NHNN, Quyt
đnh 18/2007/Q-NHNN và Thông t 02/2013/TT-NHNN n xu bao gm các
khon n t nhóm 3 cho đn nhóm 5, là các khon n b đánh giá là có kh nng
mt mt phn vn và lưi (n nhóm 3), có kh nng tn tht cao (n nhóm 4), và
không còn kh nng thu hi n (n nhóm 5). N nhóm 2 đc cho là suy gim kh
nng tr n, tuy nhiên đây có th ch là nhng khon vay cn chú Ủ, khách hàng vn
còn kh nng thanh toán n. Thông thng các ngân hàng Vit Nam thng cn c
12
vào tình trng tr n thc t ca khách hàng đ đánh giá kh nng tr n ca khách
hàng.
Xét trong mi quan h tín dng ngân hàng, kh nng tr n vay ca khách
hàng là vic đánh giá khách hàng có thc hin đy đ và đúng hn ngha v n cho
bên cp tín dng trong toàn b thi gian quan h tín dng hoc trong mt khon
thi gian xác đnh hay không.
thng nht trong toàn b bài nghiên cu và loi b s khác bit gia các
Nhóm yu t v tài chính cá nhân
Phân tích thông tin tái chính và các mi liên h tài chính là quan trng nht
đi vi xác đnh có cho khách hàng vay hay không, vì đây là c s chính cho thy
kh nng tr n ca KH, t đó ra quyt đnh cp hn mc tín dng cho KH. Các
thông tin này bao gm: Thu nhp ròng hàng tháng, tit kim, giá tr tng tài sn n,
giá tr tài sn đm bo, mi quan h vi ngân hàng, s dch v khác đang s dng,
s sn phm tin dng khác đang s dng, hình thc cho lng, s ln vay n mi,
lưi sut vay, thi gian vay, d n vay,… Các yu t này cho chúng ta nhng thông
tin v nhu cu s dng vn vay ca khách hàng, uy tín thanh toán ca khách hàng,
kh nng đm bo thanh toán n vay đúng hn ca khách hàng. Tình trng “sc
khe” tài chính ca ngi đi vay, công vic làm n không tt … nh hng trc
tip đn nng lc tài chính ca khách hàng, t đó gim kh nng thc hin tr n
vay a khách hàng . Do đây là yu t tài chính nên nó cng coi là ngun thu ch
yu ca khách hàng đ đm bo cho kh nng tr n vay ca khách hàng, cn phi
đc thm đnh k càng và chi tit.
Nhóm yu t khác
Không ch nhng yu t ch quan nh nhóm yu t v bn thân khách hàng,
nhóm yu t v điu kin sng ca khách hàng, nhóm yu t v tài chính cá nhân
ca khách hàng có tác đng đn kh nng tr n vay ca khách hàng mà nhng yu
t khách quan cng có th làm cho khách hàng mt kh nng thanh toán n vay
nh: Chính sách tin t, khng hong kinh t, thiên tai, l lt, ha hon….ây là
nhng yu t mà bn thân khách hàng và ngân hàng đu không th lng trc
đc nhng nó cng có tác đng đáng k đn kh nng tr n vay ca khách hàng.
14
Nu tình hình kinh t có nhng bin đng theo chiu hng xu nh khng hong
kinh t, lm phát cao, tình trng tht nghip tng cao, mc thu nhp ca ngi lao
đng gim, chc chn ngun thu nhp đ tr n vay ca khách hàng s b nh hng
và có nguy c suy gim, kh nng tr n vay ca khách hàng đang có du hiu gim
sút,. Lúc này cn phi theo dõi các khon tr n vay ca khách hàng đ kp thi có
hàng, gii tính, s ln vay n tín dng, thi gian vay n, thi gian c trú ti đa ch
hin ti, tình trng hôn nhân, đin thoi bàn, mc đích vay. Tác gi s dng mô
hình Logit và 56.037 mu d liu t c s d liu ca các Ngân hàng Thng mi
Vit Nam trong cùng mt ngày nht đnh ca nm 2005.
Trong nghiên cu ca Vng Quân Hoàng và cng s (2006), bng cách s
dng mô hình hi quy Logit trên 1.727 khách hàng đư tìm ra 14 yu t tác đng đn
kh nng tr n vay ca khách hàng. Trong đó yu t nh hng đn kh nng tr
n vay ca khách hàng là: tui tác, trình đ hc vn, loi hình công vic, tình trng
hôn nhân, ni c trú, thi gian c trú, s ngi ph thuc, phng tin đi li, giá tr
các khon n, quan h vi Techcombank đc cho là có tác đng ngc chiu và
mc thu nhp hàng tháng, chnh lch thu nhp, chi tiêu và giá tr tài sn khách hàng
có tác đng cùng chiu.
Theo nghiên cu ca PGS., TS Trng ông Lc và Ths. Nguyn Thanh Bình
(2011), bng cách s dng mô hình probit đư tìm ra 5 yu t, các yu t đc xem
là nh hng đn kh nng tr n vay đúng hn ca nông h tnh Tin Giang c
th là: thu nhp sau khi cho vay, s thành viên trong gia đình có thu nhp, ngành
ngh chính to ra thu nhp ca nông h , trình đ hc vn ca ch h có mi tng
quan thun vi kh nng tr n vay ca khách hàng, ngc li lưi sut có mi tng
quan t l nghch. Tác gi đư s dng phng pháp kho sát nhng h có vay vn
trong nm 2009 đn thi đim 31/12/2009 vn còn s d, vi tng s h đc chn
điu tra là 436 h tnh Hu Giang. Kt qu nghiên cu còn ch ra rng trình đ
hc vn càng cao thì kh nng tr n vay đúng hn càng cao.
16
1.4 Các mô hình nghiênăcu
1.4.1 Mô hình đnhătínhăậ Mô hình 5C
ây là mô hình xem xét thin chí và kh nng thanh toán các khon vay khi
đn hn ca khách hàng. Theo giáo trình Nghip v Ngân hàng Thng mi (Trm
Th Xuân Hng và Hoàng Th Minh Ngc, 2012) mô hình 5C c th bao gm 5
yu t sau: