B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH
TRN TH BệCH NGC
CÁC YU T NH HNG N LọNG TRUNG THÀNH
CA NGI LAO NG TRONG CÁC DOANH NGHIP
CÔNG NGH THÔNG TIN TI TP. H CHệ MINH LUN VN THC S KINH T
Tp. H Chí Minh ậ Nm 2014 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH
TRN TH BệCH NGC
Trn Th Bích Ngc
MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc các bng
Danh mc các hình v
TịM TT
CHNG 1 ậ GII THIU TNG QUAN TÀI NGHIÊN CU 1
1.1 Lý do chn đ tƠi 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu 3
1.3 Phm vi ậ đi tng nghiên cu 3
1.3.1 Phm vi nghiên cu 3
1.3.2 i tng nghiên cu 3
1.3.3 Phng pháp nghiên cu 3
1.3.4 Kt cu lun vn 4
CHNG 2 ậ C S Lụ THUYT VÀ MÔ HỊNH NGHIÊN CU 6
2.1 Khái nim v lòng trung thƠnh 6
2.2 Khái nim v ngi lao đng 8
2.3 Vai trò ca vic xơy dng vƠ duy trì lòng trung thƠnh ca ngi lao đng 9
2.4 Các lý thuyt liên quan 9
2.4.1 Mi quan h gia lòng trung thƠnh ca ngi lao đng đi vi t chc vƠ mc
3.2.1.2 Thang đo thƠnh phn Bn cht công vic 32
3.2.1.3 Thang đo thƠnh phn Ch đ đưi ng 33
3.2.1.4 Thang đo thƠnh phn Môi trng tác nghip 33
3.2.1.5 Thang đo thƠnh phn C hi thng tin 34
3.2.1.6 Thang đo thƠnh phn ánh giá 35
3.2.1.7 Thang đo thƠnh phn Ơo to phát trin 35
3.2.1.8 Thang đo Lòng trung thƠnh ca ngi lao đng 36
3.2.2 Thit k bng cơu hi 36
3.3 Nghiên cu chính thc 37 3.3.1 Phng pháp thu thp d liu vƠ chn mu 37
3.3.2 Phơn tích d liu vƠ din gii 37
CHNG 4 ậ KT QU X Lụ S LIU 40
4.1 c đim mu kho sát 40
4.2 ánh giá đ tin cy thang đo 43
4.2.1 Kim đnh Cronbach’s Alpha đi vi các thang đo thƠnh phn 43
4.2.1.1 Thang đo thƠnh phn Lưnh đo 43
4.2.1.2 Thang đo thƠnh phn Bn cht công vic 43
4.2.1.3 Thang đo thƠnh phn Ch đ đưi ng 45
4.2.1.4 Thang đo thƠnh phn Môi trng tác nghip 45
4.2.1.5 Thang đo thƠnh phn C hi thng tin 46
4.2.1.6 Thang đo thƠnh phn ánh giá 47
4.2.1.7 Thang đo thƠnh phn Ơo to phát trin 47
4.2.2 Kim đnh Cronbach’s Alpha đi vi thang đo lòng trung thƠnh 48
4.3 Phơn tích nhơn t (EFA) 48
4.3.1 Phơn tích nhơn t đi vi bin đc lp 49
4.3.2 Phơn tích nhơn t đi vi bin ph thuc 54
4.3.3 iu chnh các gi thuyt 55
4.4 Phơn tích hi quy tuyn tính 56
CNTT : Công ngh thông tin
TP. : ThƠnh ph
SPSS : Statistical Package for Social Sciences
(Phn mm thng kê cho khoa hc xư hi)
EFA : Exploratary Factor Anslysis
(Phơn tích nhơn t khám phá)
KMO : H s Kaiser ậ Mayer ậ Olkin
Sig : Mc ý ngha quan sát (Observed significance level)
BHXH : Bo him xư hi
BHYT : Bo him y t
BHTN : Bo him tht nghip
DN : Doanh nghip
TNHH : Trách nhim hu hn DANH MC CÁC BNG
Bng 3.2.1.1: Thang đo thƠnh phn lưnh đo 32
Bng 3.2.1.2: Thang đo thƠnh phn Bn cht công vic 33
Bng 3.2.1.3 : Thang đo thƠnh phn Ch đ đưi ng 33
Bng 3.2.1.4 : Thang đo thƠnh phn Môi trng tác nghip 34
Bng 3.2.1.5: Thang đo thƠnh phn C hi thng tin 34
Bng 3.2.1.6: Thang đo thƠnh phn ánh giá 35
Bng 3.2.1.7: Thang đo thƠnh phn Ơo to phát trin 35
Bng 3.2.1.8 : Thang đo Lòng trung thƠnh ca ngi lao đng 36
Bng 4.1: Mô t mu 40
Bng 4.2.1.1: Kt qu phơn tích Cronbach’s Alpha thang đo thƠnh phn lưnh đo 43
Bng 4.6.4.1: Kt qu kim đnh One-Way ANOVA v s khác bit v mc đ trung
thƠnh ca ngi lao đng theo thâm niên công tác 64
Bng 4.6.4.2: Kt qu kim đnh Kruskal ậ Wallis v s khác bit v mc đ trung
thƠnh ca ngi lao đng theo thâm niên công tác 65
Bng 4.6.5: Kt qu kim đnh ANOVA v s khác bit v mc đ trung thƠnh ca
ngi lao đng theo loi hình doanh nghip 66
Bng 4.6.6: Kt qu kim đnh Independent-samples T-test v s khác bit mc đ trung
thƠnh gia 2 loi hình doanh nghip có vn đu t nc ngoƠi vƠ không có vn đu t
nc ngoƠi 68
Bng 4.6.7.1: Kt qu kim đnh ANOVA v s khác bit v mc đ trung thƠnh ca
ngi lao đng theo mc thu nhp hƠng tháng 69
Bng 4.6.7.2: Kt qu kim đnh Kruskal ậ Wallis v s khác bit v mc đ trung
thƠnh ca ngi lao đng theo mc thu nhp hƠng tháng 70
DANH MC CÁC HỊNH V
Hình 2.4.2: Tháp nhu cu ca Maslow 11
Hình 2.9: Mô hình nghiên cu đ xut 27
Hình 3.1: Quy trình nghiên cu 30
Hình 4.7: Mô hình nghiên cu hiu chnh 71
TịM TT
Mc tiêu chính ca nghiên cu nƠy nhm xác đnh vƠ đánh giá mc đ tác
đng ca các yu t có nh hng đn lòng trung thƠnh ca ngi lao đng trong
các doanh nghip công ngh thông tin (CNTT) ti TP. H Chí Minh.
phát trin ngun nhơn lc mƠ theo đó, mc lng thng cùng nhiu ch đ đưi
ng khác luôn đc lưnh đo các doanh nghip đc bit quan tơm. Bi l, s thƠnh
công ca mt t chc không phi ch ph thuc vƠo s qun lý mƠ còn ph thuc
vƠo các thƠnh viên ca t chc đó. Mt khi ngi lao đng cm thy thích thú vi
công vic ca mình cng nh khi nhn đc nhng đánh giá, đng viên, khen
thng kp thi vƠ xng đáng vi nhng n lc mƠ h b ra, ngi lao đng s
dc ht sc đ đt đc nhng thƠnh công ngoƠi mong đi, điu nƠy s giúp mang
li rt nhiu li ích cho các doanh nghip
Vn đ đc quan tơm đơy lƠ mi quan h gia doanh nghip vƠ ngi
lao đng nh th nƠo? iu đó đc đo lng bng lòng trung thƠnh ca ngi
lao đng vi doanh nghip ni h lƠm vic.
Theo kt qu t mt nghiên cu hn hp ca 2 đn v Walker Information
vƠ Hudson Institute, Hoa K thc hin trên 1.000 doanh nghip ti chơu Á, ni
vn có ting v s trung thƠnh tuơn th theo hc thuyt Khng T, đư cung cp
mt s thông tin thú v sau đơy v s trung thƠnh ca nhơn viên trong doanh
nghip:
Ch có 24% nhơn viên thy rng h tht s trung thƠnh, cam kt đóng góp vƠo
nhng mc tiêu, nhng hot đng ca công ty vƠ cng chính h s sn sƠng
li lƠm vic trong doanh nghip ít nht 2 nm.
2
Có đn 33% nhơn viên trong doanh nghip không h có mt cam kt, mt k
hoch tn ti trong doanh nghip lơu dƠi.
VƠ hn na, có đn 39% nhơn viên sn sƠng li lƠm vic ch vì mt vƠi
nguyên nhơn min cng nƠo đó (lng bng, v n, quen bit, ch tìm vic
khác…), h không h có mt k hoch c th nƠo nhm mang li li ích cho
doanh nghip.
Trong thi gian gn đơy, cùng vi s bùng n ca khoa hc k thut,
o Xác đnh các yu t nh hng đn lòng trung thƠnh ca ngi lao đng trong
các doanh nghip CNTT ti TP. H Chí Minh hin nay.
o o lng mc đ nh hng ca mt s yu t đn lòng trung thƠnh ca ngi
lao đng trong các doanh nghip CNTT ti TP. H Chí Minh
1.3 Phm vi ậ đi tng nghiên cu
1.3.1 Phm vi nghiên cu
Vì nng lc vƠ thi gian có hn, cá nhơn tôi thc hin nghiên cu trên c
s điu tra các đi tng hin đang lƠm vic trong các doanh nghip CNTT
TP.H Chí Minh.
i tng kho sát lƠ: Nhng ngi lao đng trong khi k thut bao gm:
Nhơn viên lp trình phn cng vƠ phn mm, nhơn viên qun tr mng, nhơn viên
kim đnh phn mm, nhơn viên phơn tích h thng, nhơn viên giám sát h thng.
đơy tác gi gi chung lƠ nhơn viên CNTT.
1.3.2 i tng nghiên cu
i tng nghiên cu lƠ các yu t nh hng đn lòng trung thƠnh ca
ngi lao đng trong các doanh nghip CNTT ti TP. H Chí Minh
1.3.3 Phng pháp nghiên cu
Trình t nghiên cu gm 2 bc: nghiên cu s b vƠ nghiên cu chính thc
Nghiên cu s b: S dng phng pháp nghiên cu đnh tính: Thu thp thông
tin t các nghiên cu trc, hi ý kin chuyên gia, thc hin phng vn th đ
hiu chnh bng cơu hi kho sát.
Nghiên cu chính thc: S dng phng pháp nghiên cu đnh lng : Thu
thp s liu bng cách gi bng cơu hi kho sát trc tip vƠ thông qua mng
internet cho các đi tng kho sát.
- D liu đc x lý bng phn mm SPSS 20.0 vƠ Excel 2007
- Mô hình đo lng các bin vi thang đo Likert 5 bc.
4
5
Chng 5: Kt lun vƠ kin ngh
Gii thiu tóm tt kt qu chính ca nghiên cu, kin ngh, hn ch ca đ
tƠi vƠ đ xut hng nghiên cu tip theo.
TịM TT CHNG 1
Trong chng nƠy, tác gi trình bƠy tng quan v đ tƠi
đang nghiên cu thông qua lý do dn dt đ hình thƠnh đ tƠi,
mc tiêu nghiên cu, phm vi đi tng nghiên cu, vƠ phng
pháp nghiên cu tng quát.
Nhng ni dung nƠy s giúp ta có cái nhìn tng quát v
ni dung, quá trình hình thƠnh đ tƠi, đ t đó to c s cho
vic tìm hiu sơu v các c s lý thuyt liên quan trong chng
tip theo.
6
CHNG 2 ậ C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
2.1 Khái nim v lòng trung thành
Mc dù đư đc đa ra tho lun vƠ phơn tích nhiu thông qua các nghiên
cu trc đơy, tuy nhiên vn cha có mt s thng nht rõ rƠng nào v khái nim
Nim t hƠo: Nhơn viên s gii thiu v sn phm, dch v ca t chc,
doanh nghip lƠ th tt nht mƠ khách hƠng có th mua; lƠ ni tt nht đ
lƠm vic trong cng đng ni nhơn viên sng.
Có ý đnh gn bó lơu dƠi vi công ty: Nhơn viên có ý đnh li dƠi lơu cùng
t chc/ doanh nghip vƠ s li mc dù có ni khác đ ngh lng bng
tng đi hp dn hn
Theo W. Scott Burke (2005, trang 20), lòng trung thƠnh đc cu thƠnh t
6 yu t ct lõi: (1) S cam kt ậ Engagement, (2) S liên kt ậ Affiliation, (3) S
tin tng ậ Trust, (4) S tôn trng ậ Respect, (5) S công nhn ậ Recognition, và
(6) S hưnh din t hƠo ậ Pride.
Cng theo nhiu phơn tích khác ca Hirschman (1970), Morrow &
McElroy (1993), Werther (1988) đu cho rng lòng trung thƠnh vƠ cam kt thng
đc s dng đ thay th cho nhau. Do đó, lòng trung thƠnh ca ngi lao đng
đi vi t chc đc xem lƠ mt mi quan h cng sinh, trong đó mi bên cam kt
mt cái gì đó có giá tr. Ngi lao đng cam kt cng hin cho t chc, vƠ ngc
li t chc cam kt v trách nhim vƠ đáp ng nhu cu ca ngi lao đng.
Trong môi trng kinh doanh hin nay, các công ty ph thuc vƠo nhơn
viên ca h nhiu hn so vi trong quá kh, đc bit lƠ trong các ngƠnh công ngh
cao và các phơn khúc th trng ni mƠ đóng góp ca nhơn viên không trc tip
ph thuc vƠo thi gian quy đnh dƠnh cho công vic, ví d nh ngƠnh công ngh
thông tin, đin t, … Vit Nam, tình trng thiu ht ngun nhơn lc cht lng
cao ngƠy cƠng tng k t sau khi gia nhp WTO, c th lƠ do tác đng ca vic gia
tng hƠng lot các nhƠ đu t nc ngoƠi. Cng do đó, ngi lao đng có thêm
nhiu la chn, quyt đnh v công vic cho bn thơn, h có quyn đc đa ra
các yêu cu đ có th cam kt trung thƠnh đi vi t chc, doanh nghip. Các yêu
cu đó có th lƠ thu nhp, thng tin, c hi đƠo to phát trin bn thơn, …Tuy
nhiên, đi vi các nhƠ qun lý doanh nghip thì li cho rng h mong mun có
8
trong ngƠnh CNTT lƠ lao đng trí thc.
9
2.3 Vai trò ca vic xây dng và duy trì lòng trung thành ca ngi lao đng
Ngi lao đng lƠ tƠi sn ln nht đi vi doanh nghip, t chc. Do đó,
vic xơy dng vƠ duy trì lòng trung thƠnh ca ngi lao đng đi vi doanh
nghip, t chc đóng vai trò rt quan trng trong qun tr nhơn s.
Giúp doanh nghip gim thiu đc chi phí, thi gian tuyn dng, đƠo to
ngi lao đng đ thay th.
Xơy dng vƠ duy trì lòng trung thƠnh ca ngi lao đng còn giúp to đc s
n đnh trong t chc vƠ nơng cao hiu qu hot đng ca doanh nghip.
S kt hp gia lòng trung thƠnh vƠ nim t hƠo s giúp ngi lao đng có
đng lc mnh m và an tâm đ hoƠn thƠnh xut sc nhim v. H thm chí
còn có đng lc hoƠn thƠnh vt mc ch tiêu đ ra, xúc tin đt đc mc
tiêu ca công ty
Trung thành lƠ yu t bo đm bí mt kinh doanh ậ điu kin cn thit cho s
thƠnh công ca doanh nghip: Vic đ mt mt ngi lao đng có th xem lƠ
mt s tn tht v tƠi sn đi vi doanh nghip nu đó thc s lƠ mt ngi
lao đng gii vi đy đ các kin thc, k nng. Nhng s lƠ li th cho các
doanh nghip cnh tranh nu có đc ngi lao đng đó, bi h s không phi
tn thi gian, chi phí đ đƠo to. VƠ còn lƠ mt tn tht to ln hn nu ngi
lao đng đó lƠ mt v trí qun lý cp cao nm gi nhiu bí mt vƠ các mi quan
h trong kinh doanh.
2.4 Các lý thuyt liên quan
2.4.1 Mi quan h gia lòng trung thành ca ngi lao đng đi vi t chc và
mc đ tha mãn ca ngi lao đng trong công vic
Xét v xu hng chung, thông thng ngi lao đng làm vic cho mt t
chc đu mong mun đc đáp ng các nhu cu ca h vƠ đc bit lƠ đc cm
hƠi hc
11
Hình 2.4.2: Tháp nhu cu ca Maslow
A. Maslow đư chia các nhu cu thƠnh hai cp: cp cao vƠ cp thp. Các nhu
cu cp thp lƠ các nhu cu sinh lý vƠ an toƠn, an ninh. Các nhu cu cp cao bao
gm các nhu cu xư hi, tôn trng vƠ đc th hin. A. Maslow cho rng lƠm tho
mưn các nhu cu cp thp lƠ d hn so vi vic lƠm tho mưn các nhu cu cp
cao vì các nhu cu cp thp lƠ có gii hn vƠ có th đc tho mưn t bên ngoƠi.
Ông cho rng đu tiên các nhu cu cp thp nht hot đng, nó đòi hi đc
tho mưn vƠ nh vy nó lƠ đng lc thúc đy con ngi hƠnh đng - nó lƠ nhơn t
đng viên. Khi các nhu cu nƠy đc tho mưn thì nó không còn lƠ yu t đng
viên na lúc đó các nhu cu cp đ cao hn s xut hin.
2.4.3 Thuyt hai nhân t ca Frederick Herzberg (1959)
Mi quan h đu tiên đc hình thƠnh gia ngi lao đng vƠ t chc lƠ
mi quan h công vic. Thuyt hai nhơn t ca F. Herzberg đư ch ra hai nhóm
nhơn t nh hng đn mc đ tha mưn công vic ca ngi lao đng, đó lƠ các
nhơn t đng viên vƠ các yu t duy trì.
i vi các yu t đng viên, nu gii quyt tt thì s to ra s tha mưn
vƠ thúc đy ngi lao đng lƠm vic tích cc hn, nhng nu gii quyt không tt
thì to ta tình trng không tha mưn ch cha hn lƠ bt mưn.
12
i vi các yu t duy trì, nu gii quyt không tt thì to ra tình trng bt
vng:
N lc hoƠn thƠnh công vic, bao gm: vic la chn nhơn viên phù hp
vi công vic, phơn công công vic rõ rƠng, đm bo cung cp thông tin cn thit,
giám sát vƠ thu thp thông tin phn hi, đƠo to nhơn viên, …
Thc hin công vic mang li hiu qu ti u, bao gm: vic gii thích vƠ
áp dng ch đ đưi ng theo kt qu công vic, đm bo đo lng quá trình lƠm
13
vic hp lý, mô t vƠ đánh giá công vic,…
Phn thng tng mc đ tha mưn ca nhơn viên, bao gm: phn thng
mang tính cá bit, phn thng có giá tr vt cht vƠ tinh thn.
Lý thuyt kì vng đc xơy dng theo công thc:
ng lc = K vng * Phng tin * Hp lc
Trong đó:
o Kì vng lƠ vic t c gng t lƠm vic, s mong đi trong công vic vƠ đt
mc tiêu đ ra ca bn thơn
o Phng tin lƠ nhng yu t đ lƠm vic, bao gm: quan h lƠm vic, điu kin
lƠm vic, tính t ch trong công vic
o Hp lc lƠ phn ng v phn thng nhn đc so vi công sc, kt qu mƠ h
đư đóng góp vƠo công vic
ng lc ca ngi nhơn viên trong công vic lƠ s kt hp ca c ba yu
t nƠy, vƠ h phi nhn đc c ba yu t nƠy theo hng tích cc thì mi to
đc đng lc cho h lƠm vic.
2.4.5 Hc thuyt v s công bng ca J. Stacy Adam (1963)
Ngi lao đng trong t chc luôn mun đc đi x mt cách công bng.
H có xu hng so sánh nhng đóng góp, cng hin ca mình vi nhng đưi ng
vƠ phn thng mƠ h nhn đc (gi lƠ công bng cá nhơn). NgoƠi ra, h cng so
sánh đóng góp, cng hin, đưi ng vƠ phn thng ca mình vi nhng ngi